МӘСЛИХӘТ

1. рекомендация/совет:

Кешеләрнең күплеге эшкә ярар, мәслихәткә ярамас (мәкаль) – Большое количество людей пригодно для работы, но не для совета

сиңа бер мәслихәтем бар – у меня для тебя есть совет;

мәслихәт кылу (кылышу) – посоветоваться, проконсультироваться;

мәслихәт мәҗлесе (җыелышы) – совещание

2. хорошо/уместно/целесообразно/добро:

Кунакка чакырсам, ни әйтерсең? – бик мәслихәт, диярмен
Если позову в гости, что скажешь? – скажу: очень хорошо

мәслихәт күрмәскә – не одобрять, не считать целесообразным
мәслихәт күрергә – одобрить, советовать, находить целесообразным
мәслихәт эш – стоящее дело; дело, достойное одобрения

🛖 Алачык – Хижина

Сезнеңчә, дөньяда иң матур шәһәр кайсы?

фотоларыгыз белән бүлешсәгез дә була

✨ ҖЕМЕЛДЕК/ҖЕМЕЛДӘВЕК – мерцающий, мигающий, светящийся, сверкающий

Боз сөңгесе – Сосулька

"Идегәй" дастанын туплаган галим

Бүген атаклы лингвист, тюрколог, фольклорчы Нигъмәт Хәкимнең (Хәкимов Нигъмәтулла Гыйниятулла улы) туган көне.

Ул 1889 елда Златоуст өязе, Еланлы авылында дөньяга килә. Авыл мәдрәсәсен тәмамлагач, Уфадагы атаклы "Галия" мәдрәсәсендә укый.
1926 елда Ленинградның Көнчыгыш институтына укырга керә. Анда ул күренекле галим А.Н.Самойлович белән дуслаша, аның тәкъдиме белән аспирантурада укырга кала. Аспирантураны тәмамлаганнан соң, Казанга кайта. Укыту һәм фәнни-тикшеренү эшләре белән шөгыльләнә, профессор дәрәҗәсенә ирешә.

Галим 1918-1920 елларда Себердә оештырылган фәнни экспедиция вакытында "Идегәй" дастанының бер тулы вариантын язып ала һәм фәнни әйләнешкә кертә. Менә шул аның язмышының фаҗигага әверелүенә сәбәпче була. Аны 1936 елда кулга алалар. Алтын Урда дәүләтен, феодаллар тормышын идеаллаштыра, дигән гаеп тагалар. 1937 елның 3 августында атып үтерелә.

Кызганыч, талантлы галимнең йөзләрчә фәнни хезмәтләре басылмыйча кала.

Дуслар, бер табышмакны чишәргә булышыгыз әле:

минем генәме балачакта чыршы уенчыкларын зурлар ”мөһер” дип атыйлар иде? Сездә ничек әйтәләр?

ПОШУ – Огорчение, переживание / Disappointment, worry, to be upset

пошаман – беспокойство, тревога / anxiety, worry
пошаманга салырга – встревожить / (put to) worry
пошаманга төшәргә, пошаманга калырга– впасть в уныние / become despondent
пошмас – беззаботный, беспечный / carefree
пошмас җан – беспечная душа / carefree soul

Үзе дә зур пошаманга төшкән Карача-вәзир ханбикәнең кулы кагылгач, бөтенләй югалып калды, аны тизрәк йомшак кәнәфиенә алып килеп утыртты (Ф.Бәйрәмова)

Сызгыра торган ук дип борынгы төркиләр кулланган ук төре атала. Ул чыгарган тавышы белән дошманнарны куркытып

пошаманга

салыр өчен һәм гаскәргә кая хәрәкәт итәргә кирәклекне белдерер өчен кулланылган (Татвикипедия)

Төнгә кайтып китәм, – дигәч, бөтенләй

пошаманга

төште. Пошынырлыгы да бар шул: йөри алмавы өстенә, әби дөм сукыр һәм саңгырау иде (Сөембикә)

Мин –

пошмас

җаннарга, йоклап йөрүчеләргә комачаулаучы (Сәхнә)

Баланың

пошмаслыгы

аның холык-фигыле, флегматик темпераментының чагылышы да булырга мөмкин (Көмеш кыңгырау)

ЧЫТЛЫК – кокетливый; излишне улыбчивый; жеманный

ЧЫТЛЫКАЙ – кокетка, кривляка

Нәүгаритлеләр корабларын аккошка охшатып ясыйлар һәм төрле төсләргә буяп бизәргә яраталар, аларның кигән киемнәре дә чуар булыр, кызлары бераз чытлыкай, һавалы, зәңгәр күзле булырлар (”Илчегә үлем юк”, М.Хәбибуллин)

Чытлыкай

Сара ханым Садыйкова Салих Сәйдәшев янына килә икән дә акыртып гармун уйный башлый икән.
– Нишләвең инде бу, Сара? Балыкларны куркытып бетерәсең бит! – дип, Сәйдәшев үпкәли икән.
– Бу бит синең көең! – ди Сара. – Балыклар куркытырлык көй язма! (Батулла)

УЫЛДЫК – икра

КАРА УЫЛДЫК – черная икра
КЫЗЫЛ УЫЛДЫК – красная икра