takhire harkaty-DrHeydarabadi.pdf
1.3 MB
🔸رويكرد تشخيصي و مداخله اي در كودكان دچار تاخير حركتي كه به مراكز تكامل كشور ارجاع شده اند
@TebeAtfal
@TebeAtfal
پرسش و پاسخ دندانپزشکی کودکان:
🔵چه موقع دندانپزشك براي نخستين بار بايد كودك را معاينه كند؟
اولين ويزيت بايد نزديك به اولين سال تولدش باشد. هنگامي كه اولين دندانها در دهان رويش مي‌يابند كه معمولاً بين سنين 6 تا 12 ماهگي صورت مي‌گيرد بچه شما بايد توسط دندانپزشك كودكان معاينه شود. معاينه بموقع و مراقبتهاي به موقع، لبخند زيبا و سلامت دندانهاي كودك شما در حال و آينده را به ارمغان مي‌آورد.
🔵چرا اينقدر زود؟ مگر يك كودك يكساله يا چند ماهه چه مشكلات دندانپزشكي ممكن است داشته باشد؟
با اهميت‌ترين دليل آن ايجاد و تنظيم يك برنامه مراقبتي است. مشكلات دنداني ممكن است خيلي زود بروز نمايند و بزرگترين مشكل مربوط به پوسيدگيهاي ناشي از شير دادن با شيشه به نوزاد با هدف خواباندن او مي‌باشد. وقتي نوزاد شما شبها موقع خواب شير خورده(از مادر يا شيشه شير) و يا از آب قند و آب ميوه استفاده مي‌شود در معرض خطر جدي پوسيدگي قرار مي گيرد. نگراني ديگر مربوط است به بيماريهاي لثه. تحقيقات نشان مي‌دهد كه بسياري از كودكاني كه بين سنين 2 تا 3 سالگي قرار دارند، داراي دست كم التهابي خفيف در بافت لثه‌اي مي باشند. اولين ويزيت دندانپزشكي، بهترين فرصت براي پيشگيري از بروز مشكلات دندانپزشكي است. كودكاني كه دندانهاي سالم دارند، جويدن غذا را بهتر انجام داده و حرف زدن را به وضوح و درست ياد مي گيرند و ضمناً لبخندي توأم با اعتماد به نفس دارند. كودك شما از حالا شروع مي‌كند كه عمري را با عادات دنداني خوب بسر برد.
🔵چگونه مي توان از پوسيدگي دنداني ناشي از شيردادن و شيشه شير جلوگيري كرد؟
شما هيچوقت نبايد با شير دادن از سينه، شيشه شير يا آب ميوه و يا ديگر مايعات شيرين بچه را بخوابانيد. در اين مواقع مي‌توانيد از شيشه حاوي آب و يا از پستانك‌هاي گول‌زن استفاده كنيد. با مراجعه و مشاوره با دندانپزشك كودكان از مقدار كافي فلورايدي كه توسط آب و مواد غذايي كه با هدف پيشگيري از پوسيدگي به بچه شما مي‌رسد مطمئن شويد.
🔵چه زماني بايد شيردادن با سينه و يا با شيشه متوقف شود؟
با اطمينان از بهداشت و سلامت دندان، كودكان معمولاً از سن 12 ماهگي به بعد از شير گرفته مي‌شوند. براي كودكان شير، غذايي كامل و لازم بوده و بهتر است تغذيه با آن ادامه يابد ولي بايد توجه داشت براي خواباندن به او خورانده نشود.
🔵آيا مكيدن انگشت شست و يا انگشتان ديگر جاي نگراني دارد؟
عادت مكيدن انگشتان براي كودكان امري طبيعي و غريزي است و معمولاً از دو سالگي به بعد از بين مي‌رود، ولي اگر تا 4 سالگي ادامه يافت و شما از ترك آن دلسرد و نوميد شديد بايد بدانيد كه طولاني شدن اين عادت مي‌تواند ايجاد تغييراتي چون شلوغي و كجي دندانها و مشكلات فكي بنمايد. دندانپزشك با ارائه راهكارهايي چگونگي پيشگيري از طولاني شدن اين عادت را به شما آموزش مي دهد.
🔵از چه زماني بايد دندانهاي كودكان را تميز كرد؟
هرچه زودتر، بهتر. در دوره نوزادي توسط يك پارچه تميز و نم‌دار لثه و دندانهاي كودكتان را تميز كنيد. اگر دندانپزشك كودكتان استفاده از فلورايد را بمنظور جلوگيري از پوسيدگي توصيه نموده است. شما با ماليدن مقدار كمي از خمير دندان حاوي فلورايد، دندانهاي او را تميز كنيد. بعدها دندانهاي كودكتان را با استفاده از خمير دندان فلورايددار و مسواك‌هاي كوچك و نرمي كه بدين منظور ساخته شده‌اند ، مسواك نمائيد. ضمناً از ياد نبريد كه بيشتر بچه‌ها از مسواك زدن صحيح و مؤثر، عاجز و ناتوانند.
🔵چند توصيه مهم در مورد دندان در آوردن کودکان؟
از سن 6 ماهگي تا 3 سالگي به هنگام رويش دندانهاي شيري، لثه مقداري آزردگي پيدا مي‌كند. بيشتر كودكان در اين مواقع از ليسك‌هاي دندان‌گير، قاشق سرد و يا پارچه‌هاي مرطوب خوششان مي‌آيد. برخي از والدين حلقه‌هاي دندان‌گير خنك شده را به دست بچه مي‌دهند و برخي هم ماليدن لثه‌هاي نوزادشان را بوسيله انگشتان تميز لازم مي‌دانند.
☄با تشكر از خانم دكتر ميترا صابرپور (دندانپزشك كودكان)
@TebeAtfal
🔵چه موقع دندانپزشك براي نخستين بار بايد كودك را معاينه كند؟
اولين ويزيت بايد نزديك به اولين سال تولدش باشد. هنگامي كه اولين دندانها در دهان رويش مي‌يابند كه معمولاً بين سنين 6 تا 12 ماهگي صورت مي‌گيرد بچه شما بايد توسط دندانپزشك كودكان معاينه شود. معاينه بموقع و مراقبتهاي به موقع، لبخند زيبا و سلامت دندانهاي كودك شما در حال و آينده را به ارمغان مي‌آورد.
🔵چرا اينقدر زود؟ مگر يك كودك يكساله يا چند ماهه چه مشكلات دندانپزشكي ممكن است داشته باشد؟
با اهميت‌ترين دليل آن ايجاد و تنظيم يك برنامه مراقبتي است. مشكلات دنداني ممكن است خيلي زود بروز نمايند و بزرگترين مشكل مربوط به پوسيدگيهاي ناشي از شير دادن با شيشه به نوزاد با هدف خواباندن او مي‌باشد. وقتي نوزاد شما شبها موقع خواب شير خورده(از مادر يا شيشه شير) و يا از آب قند و آب ميوه استفاده مي‌شود در معرض خطر جدي پوسيدگي قرار مي گيرد. نگراني ديگر مربوط است به بيماريهاي لثه. تحقيقات نشان مي‌دهد كه بسياري از كودكاني كه بين سنين 2 تا 3 سالگي قرار دارند، داراي دست كم التهابي خفيف در بافت لثه‌اي مي باشند. اولين ويزيت دندانپزشكي، بهترين فرصت براي پيشگيري از بروز مشكلات دندانپزشكي است. كودكاني كه دندانهاي سالم دارند، جويدن غذا را بهتر انجام داده و حرف زدن را به وضوح و درست ياد مي گيرند و ضمناً لبخندي توأم با اعتماد به نفس دارند. كودك شما از حالا شروع مي‌كند كه عمري را با عادات دنداني خوب بسر برد.
🔵چگونه مي توان از پوسيدگي دنداني ناشي از شيردادن و شيشه شير جلوگيري كرد؟
شما هيچوقت نبايد با شير دادن از سينه، شيشه شير يا آب ميوه و يا ديگر مايعات شيرين بچه را بخوابانيد. در اين مواقع مي‌توانيد از شيشه حاوي آب و يا از پستانك‌هاي گول‌زن استفاده كنيد. با مراجعه و مشاوره با دندانپزشك كودكان از مقدار كافي فلورايدي كه توسط آب و مواد غذايي كه با هدف پيشگيري از پوسيدگي به بچه شما مي‌رسد مطمئن شويد.
🔵چه زماني بايد شيردادن با سينه و يا با شيشه متوقف شود؟
با اطمينان از بهداشت و سلامت دندان، كودكان معمولاً از سن 12 ماهگي به بعد از شير گرفته مي‌شوند. براي كودكان شير، غذايي كامل و لازم بوده و بهتر است تغذيه با آن ادامه يابد ولي بايد توجه داشت براي خواباندن به او خورانده نشود.
🔵آيا مكيدن انگشت شست و يا انگشتان ديگر جاي نگراني دارد؟
عادت مكيدن انگشتان براي كودكان امري طبيعي و غريزي است و معمولاً از دو سالگي به بعد از بين مي‌رود، ولي اگر تا 4 سالگي ادامه يافت و شما از ترك آن دلسرد و نوميد شديد بايد بدانيد كه طولاني شدن اين عادت مي‌تواند ايجاد تغييراتي چون شلوغي و كجي دندانها و مشكلات فكي بنمايد. دندانپزشك با ارائه راهكارهايي چگونگي پيشگيري از طولاني شدن اين عادت را به شما آموزش مي دهد.
🔵از چه زماني بايد دندانهاي كودكان را تميز كرد؟
هرچه زودتر، بهتر. در دوره نوزادي توسط يك پارچه تميز و نم‌دار لثه و دندانهاي كودكتان را تميز كنيد. اگر دندانپزشك كودكتان استفاده از فلورايد را بمنظور جلوگيري از پوسيدگي توصيه نموده است. شما با ماليدن مقدار كمي از خمير دندان حاوي فلورايد، دندانهاي او را تميز كنيد. بعدها دندانهاي كودكتان را با استفاده از خمير دندان فلورايددار و مسواك‌هاي كوچك و نرمي كه بدين منظور ساخته شده‌اند ، مسواك نمائيد. ضمناً از ياد نبريد كه بيشتر بچه‌ها از مسواك زدن صحيح و مؤثر، عاجز و ناتوانند.
🔵چند توصيه مهم در مورد دندان در آوردن کودکان؟
از سن 6 ماهگي تا 3 سالگي به هنگام رويش دندانهاي شيري، لثه مقداري آزردگي پيدا مي‌كند. بيشتر كودكان در اين مواقع از ليسك‌هاي دندان‌گير، قاشق سرد و يا پارچه‌هاي مرطوب خوششان مي‌آيد. برخي از والدين حلقه‌هاي دندان‌گير خنك شده را به دست بچه مي‌دهند و برخي هم ماليدن لثه‌هاي نوزادشان را بوسيله انگشتان تميز لازم مي‌دانند.
☄با تشكر از خانم دكتر ميترا صابرپور (دندانپزشك كودكان)
@TebeAtfal
❤1
⚡️آغاز غربالگری 58 اختلال متابولیک نوزادان در ایران
(قسمت سوم – اختلالات چرخه تولید اوره)
در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از مهمترین اختلالاتی که طی این فرآیند مورد غربالگری قرار می گیرد، اختلالات چرخه تولید اوره، می پردازیم.
🔸اختلالات چرخه تولید اوره
- گروهی از اختلالات ژنتیکی هستند که به علت نقص یا کمبود آنزیم‌های موثر در چرخه اوره بروز می‌کنند. تمام بیماریهای مذکور به صورت اتوزومال مغلوب به ارث (به غیر از بیماری OTC که ژن آن بر روی کروموزوم X قراردارد) می رسد یعنی برای بروز بیماری یک کپی از ژن معیوب از هر والد مورد نیاز است و این بیماری در دختران و پسران به یک نسبت مشاهده می شود. افراد مبتلا به این بیماریها، برای دفع آمونیاک بدن با مشکل مواجه اند. شیوع تخمینی این بیماری حدود 1 به 8000 است ولی این شیوع واقعی نیست، زیرا بسیاری از موارد این بیماری غیرقابل تشخیص مانده و حتی ممکن است نوزاد فوت نماید بدون آنکه تشخیص قطعی برایش پیدا شده باشد. بطور مثال گفته می شود که عامل 20% سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) ناشی از اختلالات متابولیسم نوزادان، بویژه اختلالات چرخه اوره می باشد. بعضی از بچه هایی که طیف های مختلف اوتیسم و یا اختلالات رفتاری (مثل بیش فعالی همراه با جیغ و فریاد، آسیب زدن به خود، هذیان گویی) از خود نشان می دهند در واقع ممکن است جزو موارد تشخیص داده نشده اختلالات سیکل اوره باشند.
- آمونیاک ماده ای به شدت سمی است که از تجزیه پروتئینها و اسیدهای آمینه به وجود می آید به همین دلیل قبل از دفع به اوره تبدیل می شود. اوره ماده ای غیر سمی بوده و به راحتی از طریق ادرار دفع می گردد. اگر آمونیاک به اوره تبدیل نشود، غلظت آن در خون افزایش می یابد و سبب وضعیتی به نام هایپر آمونمیا می شود. افزایش سطح آمونیاک خون برای مدت طولانی، آسیبهای غیرقابل برگشت مغزی، کوما و در نهایت مرگ را به همراه خواهد داشت. بنابراین سیکل اوره باعث سم زدایی آمونیاک و برداشت مازاد گروه های آمینه ازت دار از بدن می شود. شایان ذکر است که حدود 80% نیتروژن تولید شده در بدن، از طریق سنتز کبدی اوره دفع می شود.
- در چرخه تولید اوره شامل 5 آنزیم دخالت دارند و نقص در هر کدام از آنها منجر به انباشته شدن آمونیاک در بدن می شود و 8 بیماری مختلف را در بر می گیرد.
🔸علائم بالینی
بطور کلی شروع و شدت حمله در اختلالات سیکل اوره بشدت متغیر بوده و به نوع جهش ژنی آنزیم مربوطه و میزان عملکرد آن در سیکل اوره بستگی دارد. در نتیجه بر مبنای نوع موتاسیون، اختلالات سیکل اوره به سه فرم: شدید، متوسط و خفیف دیده می شوند. فرم های متوسط تا خفیف بیماری در حالت نرمال مشکلی نداشته مگر اینکه وضعیت استرس زایی (مثل ابتلاء به عفونت ها بویژه عفونت های ویروسی، مصرف بیش از حد پروتئین ها - بویژه در تعطیلات –، انجام ورزش های سنگین، جراحی، گرسنگی طولانی و مصرف داروهایی نظیر والپوریک اسید، پردنیزولون و سایر ترکیبات کورتیکواستروئید) وجود داشته باشد که در اینصورت سبب افزایش سوخت و ساز پروتئین ها و در نتیجه افزایش تولید آمونیاک شده و بیمار به علائم مسمومیت با آمونیاک دچار می شود.
🔸- زمان تولد: طبیعی.
- دوره نوزادی: در فرم شدید پس از یک دوره کوتاه بدون علامت، علائم سریعاً پیشرونده در عرض چند روز اول زندگی (36 الی 48 ساعت پس از تولد) ظاهر می‌شود که شامل خواب آلودگی، خوب شیر نخوردن، تنفس سریع و یا کند، بی‌ثباتی درجه حرارت (بخصوص کاهش درجه حرارت بدن)، تشنج، آسیب مغزی، کمای عمیق، از دست رفتن واکنش های طبیعی نوزادی و خونریزی داخل جمجمه (ناشی از نقص سیستم انعقادی) می‌باشند. همه این حالتها نشانه افزایش آمونیاک خون می باشد.
- دوران شیرخوارگی و کودکی: اختلال رشد جسمانی، مشکلات تغذیه‌ای، استفراغ، آسیب مغزی حمله‌ای با بروز خواب آلودگی، عدم تعادل و تشنج.
- دوران نوجوانی و بزرگسالی: بیشتر در فرم های متوسط و خفیف دیده می شود. مشکلات رفتاری، حملات عدم تشخیص موقعیت، خواب آلودگی، مشکلات روانی (مثل سایکوز یا روان پریشی، اسکیزوفرنی و دو قطبی شدن) و آسیب مغزی راجعه که معمولاً بدنبال مصرف پروتئین زیاد و یا استرس رخ می دهد. بزرگسالان مبتلا به فرم خفیف بیماری،غالبأ ناشناخته باقی می مانند و گاهی در اورژانس بیمارستان با علائمی نظیر تلوتلو خوردن، گیجی، پرخاشگری و عدم هوشیاری مراجعه می کنند که با مسمومیت دارویی و یا الکلی اشتباه گرفته می شوند.
✍جناب دکتر سارنگ یونسی (دکترای علوم آزمایشگاهی)
@TebeAtfal
(قسمت سوم – اختلالات چرخه تولید اوره)
در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از مهمترین اختلالاتی که طی این فرآیند مورد غربالگری قرار می گیرد، اختلالات چرخه تولید اوره، می پردازیم.
🔸اختلالات چرخه تولید اوره
- گروهی از اختلالات ژنتیکی هستند که به علت نقص یا کمبود آنزیم‌های موثر در چرخه اوره بروز می‌کنند. تمام بیماریهای مذکور به صورت اتوزومال مغلوب به ارث (به غیر از بیماری OTC که ژن آن بر روی کروموزوم X قراردارد) می رسد یعنی برای بروز بیماری یک کپی از ژن معیوب از هر والد مورد نیاز است و این بیماری در دختران و پسران به یک نسبت مشاهده می شود. افراد مبتلا به این بیماریها، برای دفع آمونیاک بدن با مشکل مواجه اند. شیوع تخمینی این بیماری حدود 1 به 8000 است ولی این شیوع واقعی نیست، زیرا بسیاری از موارد این بیماری غیرقابل تشخیص مانده و حتی ممکن است نوزاد فوت نماید بدون آنکه تشخیص قطعی برایش پیدا شده باشد. بطور مثال گفته می شود که عامل 20% سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) ناشی از اختلالات متابولیسم نوزادان، بویژه اختلالات چرخه اوره می باشد. بعضی از بچه هایی که طیف های مختلف اوتیسم و یا اختلالات رفتاری (مثل بیش فعالی همراه با جیغ و فریاد، آسیب زدن به خود، هذیان گویی) از خود نشان می دهند در واقع ممکن است جزو موارد تشخیص داده نشده اختلالات سیکل اوره باشند.
- آمونیاک ماده ای به شدت سمی است که از تجزیه پروتئینها و اسیدهای آمینه به وجود می آید به همین دلیل قبل از دفع به اوره تبدیل می شود. اوره ماده ای غیر سمی بوده و به راحتی از طریق ادرار دفع می گردد. اگر آمونیاک به اوره تبدیل نشود، غلظت آن در خون افزایش می یابد و سبب وضعیتی به نام هایپر آمونمیا می شود. افزایش سطح آمونیاک خون برای مدت طولانی، آسیبهای غیرقابل برگشت مغزی، کوما و در نهایت مرگ را به همراه خواهد داشت. بنابراین سیکل اوره باعث سم زدایی آمونیاک و برداشت مازاد گروه های آمینه ازت دار از بدن می شود. شایان ذکر است که حدود 80% نیتروژن تولید شده در بدن، از طریق سنتز کبدی اوره دفع می شود.
- در چرخه تولید اوره شامل 5 آنزیم دخالت دارند و نقص در هر کدام از آنها منجر به انباشته شدن آمونیاک در بدن می شود و 8 بیماری مختلف را در بر می گیرد.
🔸علائم بالینی
بطور کلی شروع و شدت حمله در اختلالات سیکل اوره بشدت متغیر بوده و به نوع جهش ژنی آنزیم مربوطه و میزان عملکرد آن در سیکل اوره بستگی دارد. در نتیجه بر مبنای نوع موتاسیون، اختلالات سیکل اوره به سه فرم: شدید، متوسط و خفیف دیده می شوند. فرم های متوسط تا خفیف بیماری در حالت نرمال مشکلی نداشته مگر اینکه وضعیت استرس زایی (مثل ابتلاء به عفونت ها بویژه عفونت های ویروسی، مصرف بیش از حد پروتئین ها - بویژه در تعطیلات –، انجام ورزش های سنگین، جراحی، گرسنگی طولانی و مصرف داروهایی نظیر والپوریک اسید، پردنیزولون و سایر ترکیبات کورتیکواستروئید) وجود داشته باشد که در اینصورت سبب افزایش سوخت و ساز پروتئین ها و در نتیجه افزایش تولید آمونیاک شده و بیمار به علائم مسمومیت با آمونیاک دچار می شود.
🔸- زمان تولد: طبیعی.
- دوره نوزادی: در فرم شدید پس از یک دوره کوتاه بدون علامت، علائم سریعاً پیشرونده در عرض چند روز اول زندگی (36 الی 48 ساعت پس از تولد) ظاهر می‌شود که شامل خواب آلودگی، خوب شیر نخوردن، تنفس سریع و یا کند، بی‌ثباتی درجه حرارت (بخصوص کاهش درجه حرارت بدن)، تشنج، آسیب مغزی، کمای عمیق، از دست رفتن واکنش های طبیعی نوزادی و خونریزی داخل جمجمه (ناشی از نقص سیستم انعقادی) می‌باشند. همه این حالتها نشانه افزایش آمونیاک خون می باشد.
- دوران شیرخوارگی و کودکی: اختلال رشد جسمانی، مشکلات تغذیه‌ای، استفراغ، آسیب مغزی حمله‌ای با بروز خواب آلودگی، عدم تعادل و تشنج.
- دوران نوجوانی و بزرگسالی: بیشتر در فرم های متوسط و خفیف دیده می شود. مشکلات رفتاری، حملات عدم تشخیص موقعیت، خواب آلودگی، مشکلات روانی (مثل سایکوز یا روان پریشی، اسکیزوفرنی و دو قطبی شدن) و آسیب مغزی راجعه که معمولاً بدنبال مصرف پروتئین زیاد و یا استرس رخ می دهد. بزرگسالان مبتلا به فرم خفیف بیماری،غالبأ ناشناخته باقی می مانند و گاهی در اورژانس بیمارستان با علائمی نظیر تلوتلو خوردن، گیجی، پرخاشگری و عدم هوشیاری مراجعه می کنند که با مسمومیت دارویی و یا الکلی اشتباه گرفته می شوند.
✍جناب دکتر سارنگ یونسی (دکترای علوم آزمایشگاهی)
@TebeAtfal