⏺اشتباهات رایج در تفسیر EEG


🗣 آقای دکتر محمود محمدی (فوق تخصص نورولوژی کودکان)

🚩🚩@TebeAtfal

👩‍💻 وقتی تازه وارد بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) شده بودم... صفحهٔ ونتیلاتور برایم شبیه صفحهٔ ماتریکس بود؛ عددها روشن و خاموش می‌شدند، آلارم‌ها جیغ می‌زدند و من گیج و مبهوت ایستاده بودم. 🤯

👨‍⚕️ هر وقت استاد به من می‌گفت: «این مود را عوض کن و بیمار را روی فلان تنظیم بگذار»، می‌رفتم پیچ‌ها را می‌چرخاندم و در دلم می‌گفتم: «نه می‌بینم، نه می‌شنوم، نه حرف می‌زنم... خرابش کنم هم، خدا خودش درستش می کنه!» 😅😅

تا اینکه فهمیدم این مودها طلسم نیستند؛ پس بیایید ساده سازیشون  کنیم:

👮‍♂️ مود VC (Volume Control) – حسابدار دقیق
این مود، مودِ «حساب و کتاب» است.
تو به دستگاه می‌گویی: «من می‌خواهم در هر نفس، ۵۰۰ میلی‌لیتر هوا وارد ریهٔ بیمار شود.»
دستگاه هم دقیقاً همان را اجرا می‌کند.

🙃مشکلش؟ برایش مهم نیست فشار داخل ریه به چند برسه؛ فقط مهم است که همان حجمی را که خواسته‌ای تحویل دهد. یعنی اگر ریه سفت یا بسته باشه، ممکنه فشار را خیلی بالا ببره و باعث آسیب ناشی از فشار (Barotrauma) بشه.

🙂جوکر (برگ برنده) وقتی می‌خواهی CO₂ را با دقت بسیار بالا تنظیم کنی.

👑 مود PC (Pressure Control) – محتاط و نگران
این مود برعکس حسابدار است؛ شعارش این است که: «اول از همه، ایمنی.»
تو یک فشار مشخص (مثلا ۲۰) تعیین می‌کنی و دستگاه فقط تا رسیدن به همان فشار هوا می‌دهد، بعد متوقف می‌شود تا از ریه محافظت کند.

🙃مشکلش؟ اصلاً برایش مهم نیست حجم هوای واردشده زیاد بوده یا کم.
اگر Lung compliance به علت ادم یا التهاب کاهش یافته باشه، همان فشار ۲۰ خیلی سریع ایجاد می‌شه و در نتیجه Tidal Volume بسیار کمی وارد ریه بشه که ممکن است برای بیمار کافی نباشه.

🙂جوکر در بیماران ARDS و کودکان، برای محافظت از ریه‌های آسیب‌پذیر.

🥊 مود A/C (Assist-Control) – دیکتاتور منور
(برادر بزرگ‌تر VC و PC)
این مود می‌گوید: «حرف، حرفِ من است!»
ونتیلاتور کنترل همه چیز را در دست دارد؛ انگار بیمار کاملاً خوابه.
اگر بیمار بیدار بشه و بخواهد خودش یک نفس اضافه بکشه، دستگاه مخالفتی نمی‌کنه، اما می‌گوید: «باشه، ولی با قوانین من؛ همان حجم یا همان فشاری که من تعیین کرده‌ام.»

🙂جوکر ابتدای بستری در ICU، وقتی بیمار حال عمومی بدی دارد و عضلات تنفسی‌اش خسته هستند.

🙃عیبش: اگر بیمار هوشیار باشه، ممکنه با دستگاه هماهنگ نشه (Asynchrony) و سمفونی آلارم‌ها شروع بشه.

🤹‍♂️ مود SIMV – دیپلمات
(گاهی به نفع تو، گاهی به نفع بیمار)
شعارش این است: «نصفش با من، نصفش با تو.»
دستگاه مثلاً ۱۲ نفس اجباری در دقیقه به بیمار می‌ده و بعد می‌گه : «اگر خواستی بیشتر از این نفس بکشی، آزاد هستی؛ خودت با تلاش خودت نفس بکش و من در حجم آن‌ها دخالت نمی‌کنم.»

قبلاً فکر می‌کردیم بهترین مود برای Weaning است، اما مطالعات نشان داده‌اند اگر مدت زیادی از آن استفاده شود، می‌تواند عضلات تنفسی را خسته کند.

🕺 مود PS (Pressure Support) – رفیق با معرفت
این مود، مودِ «یک هل کوچک» است.
اینجا بیمار خودش کار را انجام می‌دهد؛ خودش تصمیم می‌گیرد چه زمانی دم را شروع کند و چه زمانی تمام کند.
دستگاه فقط منتظر می‌مونه و به محض اینکه بیمار شروع به دم کرد، یک کمک فشاری کوچک به او می‌ده تا هوا راحت‌تر وارد ریه بشه.

🙂پادشاه مرحلهٔ Weaning است، چون با آن می‌توان فهمید عضلات تنفسی بیمار توان ادامهٔ تنفس بدون دستگاه را دارند یا نه.

🙃عیبش: اگر بیمار بخوابد یا دچار Apnea شود، این مود به‌تنهایی نفسی نمی‌دهد؛ البته معمولاً یک Back-up mode وجود دارد که در چنین شرایطی وارد عمل می‌شود.

🏖️ مود CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)
این مود یعنی: «بیمار ۱۰۰ درصد بیدار و پشت فرمونه.»
دستگاه نه نفس اجباری می‌ده و نه کمکی برای دم انجام می‌ده.
فقط به‌طور مداوم یک فشار ثابت ایجاد می‌کنه تا آلوئول‌ها باز بمانند و روی هم نخوابند؛ بیمار هم کاملاً آزادانه نفس می‌کشد.

معمولاً به‌صورت ماسک (Non-invasive) در مواردی مثل Pulmonary edema استفاده می‌شه یا به‌عنوان آخرین مرحله قبل از خارج کردن کامل لولهٔ تراشه، تا با خیال راحت بیمار را از ونتیلاتور جدا کنیم.


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

💉 استامینوفن وریدی «کبریت نه چندان بی خطر»: سقوط فشار خونی که هیچ‌کس در ICU انتظارش را ندارد.

شما بیمار سپتیک خود را دارید که به‌سختی با نورآدرنالین پایدار شده است. ناگهان آلارم مانیتور شروع به صدا دادن می‌کند: MAP از ۷۰ به ۵۵ میلی‌متر جیوه افت کرده است.

می‌دوید تا ببینید آیا پمپ آمین‌ها (وازوپرسورها) قطع شده است یا نه، اما نه. تنها چیزی که در چند دقیقه اخیر تغییر کرده این است که پرستاری تازه استامینوفن وریدی را برای تب وصل کرده است.

❓تصادف؟ به هیچ وجه. این فارماکولوژی خالص است.

🔬 پاتوفیزیولوژی (فراتر از کبد):
همیشه به ما یاد داده‌اند که از استامینوفن به‌خاطر سمیت کبدی آن بترسیم، اما در انفوزیون سریع وریدی، دو پدیده همودینامیک رخ می‌دهد که برای یک بیمار در شوک می‌تواند کشنده باشد:

«شلاق» NAPQI:
یک انفوزیون سریع باعث ایجاد یک پیک از این متابولیت می‌شود که استرس اکسیداتیو گذرا در اندوتلیوم عروقی ایجاد می‌کند. این موضوع کانال‌های پتاسیمی (K-ATP) را در عضله صاف فعال می‌کند، باعث هایپرپلاریزاسیون سلولی می‌شود و در نتیجه یک گشادشدن ناگهانی عروق سیستمیک ایجاد می‌کند (افت مقاومت عروقی سیستمیک).

اثر اندوکانابینوئیدی:
استامینوفن به AM404 تبدیل می‌شود؛ یک متابولیت فعال که به‌طور مستقیم روی سیستم اندوکانابینوئیدی اثر می‌گذارد و شل‌شدن عروقی را تقویت می‌کند.

🕸 تله در مانیتور:
این «افت ناگهانی» فشار معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پس از شروع انفوزیون رخ می‌دهد.
در بیماران بدحال (به‌خصوص در سپسیس، جایی که تون عروقی از قبل مختل شده است)، تا ۳۰ تا ۴۵ درصد دچار این افت فشار می‌شوند.

⭕️ بزرگ‌ترین خطر چیست؟
اینکه پزشک کشیک آن را به اشتباه به‌عنوان «بدتر شدن شوک» تفسیر کند و در نهایت، حجم‌های مایع غیرضروری تجویز کند.

❓چگونه از آن جلوگیری کنیم؟ (استراتژی کشیک):
اگر بیمار شما ناپایدار است یا به داروهای وازوپرسور وابسته است:
⏳ انفوزیون طولانی:
تزریق آن در ۱۵ دقیقه ممنوع! از پرستاری بخواهید پمپ را برای ۴۵ تا ۶۰ دقیقه تنظیم کند. صاف کردن (کاهش شیب ورود دارو) منحنی انفوزیون، از ایجاد پیک متابولیت‌ها و فروپاشی همودینامیک جلوگیری می‌کند.

💊 از راه انتراال استفاده کنید:
اگر دستگاه گوارش کار می‌کند، از راه خوراکی/انتراال استفاده کنید. متابولیسم عبور اول (First-pass) باعث می‌شود جذب تدریجی و قابل پیش‌بینی باشد.

💉 پیش‌گیری:
اگر مجبور به استفاده از راه وریدی هستید، نزدیک مانیتور بمانید و آماده باشید نورآدرنالین را به‌طور موقت تنظیم کنید، با دانستن اینکه این یک اثر دارو است و نه خرابی پمپ یا کاهش حجم خون.


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

⏺چالش های رایج در تصویربرداری عصبی در کودکان


🗣 آقای دکتر محمود محمدی (فوق تخصص نورولوژی کودکان)

🚩🚩@TebeAtfal

یک تجربه و چند درس

هفته قبل بیماری به دلیل بالا بودن آنزیم‌های کبدی بدون علت برای بیوپسی کبد در بخش ما بستری شد. همه چیز برای بیوپسی آماده شده بود که در زمان ویزیت قبل از بیوپسی فلومون گفتند در آزمایش‌های بیمار سرولوژی سلیاک مثبت است یعنیttg iga بالاست
این آزمایش را من درخواست کرده بودم اما از زیر دستم در رفته بود و ندیده بودم و نزدیک بود بیمار بدون دلیل بیوپسی کبد شود در حالی که احتمالاً افزایش آنزیم‌های کبدی بیمار در زمینه سلیاک بود
همان موقع پلن بیمار عوض شد و بیمار آندوسکوپی و بیوپسی دئودنوم شد و امروز پاتولوژی سلیاک را ثابت کرد
در واقع از یک near miss با دقت فلو و کار تیمی پیشگیری شد
اهمیت کاری که فلو انجام داد این‌ها بود:

اولاً پرونده و اطلاعات بیمار را مستقل از اینکه قبلاً چه کسی دیده است بررسی کرد

ثانیاً داده ناسازگار یعنی سرولوژی مثبت سلیاک را جدی گرفت

ثالثاً جسارت و جرات بیان موضوع را داشت که منجر به تغییر پلن بیمار شد

❓چرا این اتفاق افتاد؟

✖️خطای حذف: آزمایش سرولوژی را درخواست کرده بودند و جوابش هم موجود بود ولی ندیده بودم

✖️خطای توجه انتخابی یا کوری انتخابی:
بیمار را به عنوان یک هیپر ترانس آمیناز‌می بدون علت آماده بیوپسی کبد و بستری کرده بودم و اطلاعات متناقض با این فرایند را می‌دیدم

✖️خطای بستن زودرس پرونده:
با اینکه بارها قبلاً در کلاس‌ها گفته بودم که قبل از زدن مارک بیماری کبدی به کودک برخی چیزها از جمله همولیز و سلیاک و کم کاری تیروئید و بیماری عضلانی را کنار بگذاریم، در ذهنم پرونده را با عنوان بیمار کاندید بیوپسی کبد بستم و به سایر اطلاعات دقت نکردم

✖️خطای استمرار پلن یا plan continuation bias
وقتی بیمار برای بیوپسی کبد بستری شده بود ناخواسته دوست داشتیم همین پلن اجرا شود و بیمار بیوپسی کبد شود و به دنبال شواهدی که احتمال کنسل کردن بیوپسی را می‌دادند نرفتیم

راه حل:

Diagnostic time-out
یعنی قبل از اقدامات تشخیصی تهاجمی یک بار دیگر بازاندیشی کنیم و از خودمان بپرسیم که آیا اقعاً بیمار اندیکاسیون این اقدام را دارد و آیا منعی برای این اقدام ندارد و آیا اقدام کم خطر‌تری جایگزین آن هست؟

درس عبرت:
همیشه سعی کنیم بیمار را مستقل از اینکه چه کسانی قبلاً دیده‌اند از اول ببینیم
اگر یافته‌ای به نظر ما با سناریوی مطرح بیمار سازگار نیست آن را جدی بگیریم و با جسارت آن را مطرح کنیم
قبل از انجام اقدامات تهاجمی یک بار دیگر فکر کنیم آیا واقعاً راه حل دیگری وجود ندارد
اطلاعات موجود را مثل یک کارآگاه جدی بگیریم و همه نکات شرح حال و معاینه و آزمایش‌های درخواستی را مو به مو آنالیز کنیم

ویزیت تیمی همیشه به نفع بیمار تمام می‌شود
جو آکادمیک باید جوری باشد که هر کسی در هر سطحی بدون هیچ دغدغه‌ای امکان و جرات بیان نظرش را داشته باشد.


✍️ آقای دکتر حسین علیمددی (فوق تخصص گوارش کودکان)

🚩🚩 @TebeAtfal

تجویز شیر مادر در بینی نوزادان (HIE) ❗️

مطالعه جدید، تجویز داخل بینی شیر مادر را در نوزادان پس از انسفالوپاتی هیپوکسیک ایسکمیک بررسی می‌کند

منطق این موضوع قانع‌کننده است: شیر انسان حاوی سلول‌های بنیادی، فاکتورهای رشد، میانجی‌های ضدالتهابی و فاکتورهای نوروتروفیک است، و تجویز داخل بینی ممکن است اجازه دهد اجزای فعال زیستی از طریق مسیرهای بویایی به مغز برسند.

درمان در هر ۱۰ نوزاد در این مطالعه پایلوت تحمل شد.

انسفالوپاتی هیپوکسیک–ایسکمیک (HIE) همچنان یکی از علل مهم مرگ‌ومیر نوزادان و ناتوانی‌های طولانی‌مدت تکاملی عصبی است. سلول‌های بنیادی مزانشیمی و فاکتورهای نوروتروفیک موجود در شیر مادر که به صورت داخل بینی تجویز می‌شوند، در سیستم عصبی مرکزی شناسایی شده‌اند و ممکن است در فرآیندهای بازسازی عصبی نقش داشته باشند.

❓آیا شیر مادر داخل بینی می‌تواند به یک درمان کمکی ساده با هدف محافظت عصبی برای نوزادان ترم مبتلا به HIE تبدیل شود؟ باید منتظر مطالعات جدید بمانیم

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41776367


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

📺 نوجوان ۱۴ ساله ی که نتونست کانال تلویزیون خونه رو عوض کنه، برای همین اومد بیمارستان کمک بگیره❗️

پ ن: چراغ‌قوه، لامپ کم‌مصرف، خیار و حتی یک شیشه یک‌لیتری دیده بودم ... ولی کنترل تلویزیون رو برای اولین بار می‌بینم!

🚩🚩@TebeAtfal