Mistral 1 trln parametrli Large 4 modelini chiqardi

Mistral sunʼiy intellekt (AI) uchun Mistral Large 4ʼning ochiq vaznli model sifatidagi dastlabki versiyasini taqdim etdi. Kompaniya maʼlumotiga koʻra, multimodal model 1 trln parametrga ega, har bir token uchun 49 mlrd parametr faol ishlaydi va u Yevropadagi maʼlumot markazlarida 3 800 ta Nvidia Grace Blackwell GPU yordamida oʻqitilgan.

Reuters maʼlumotiga koʻra, model vaznlari 2026-yil 27-oktabrda ochiladi, ungacha esa kiberxavfsizlik mutaxassislari va davlat organlari kamroq cheklovli versiyani sinaydi. Mistral model kod yozish, moliya va kiberxavfsizlikda yetakchi ochiq vaznli modellar bilan raqobatlasha olishini bildirmoqda, biroq bu daʼvolarning barchasi mustaqil tasdiqlanmagan.

Google 3 590 MW elektr quvvatini uzoq muddatga band qildi

Google Constellation Energy bilan jami 3 590 MW elektr quvvatini qamrab oladigan ikki uzoq muddatli kelishuv tuzdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, 20 yillik bitim mavjud atom elektr stansiyalarini modernizatsiya qilish orqali 890 MW yangi quvvat beradi, yana 2 700 MW esa PJM elektr tarmogʻidan 15 yil davomida yetkaziladi.

Constellation loyihalar doirasida 4,3 mlrd dollardan ortiq sarmoya kiritadi, modernizatsiya qilingan birinchi stansiya esa 2028-yilda elektr bera boshlashi kutilmoqda. The Wall Street Journal kelishuv 11 ta mavjud reaktordagi ishlab chiqarishni oshirishini yozdi; bitim AI maʼlumot markazlari uchun elektr taʼminoti texnologik kompaniyalar strategiyasining muhim qismiga aylanayotganini koʻrsatadi.

Janubiy Koreya banklariga hujumlarda AI ishlatilgan boʻlishi mumkin

Janubiy Koreya prezidenti Lee Jae Myung mamlakat banklariga qarshi soʻnggi kiberhujumlarning ayrimlarida AI ishlatilganiga oid alomatlar borligini bildirdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, politsiya bir nechta yirik moliya muassasasidagi maʼlumot sizib chiqishlarini tekshirmoqda, Moliyaviy nazorat xizmati esa hujumlar bilan bogʻliq 28 ta noyob IP manzil haqidagi maʼlumotni banklarga tarqatgan.

Yonhap maʼlumotiga koʻra, hujumlar yettita moliya kompaniyasiga taʼsir qilgan va Shinhan Bankʼning qariyb 25 ming mijoziga tegishli maʼlumotlar sizib chiqqan. Rasmiylar aynan qaysi AI vositalari ishlatilganini hali ochiqlamadi, shu sabab hodisa AIʼning hujumdagi aniq rolini aniqlash uchun davom etayotgan tergov doirasida qolmoqda.

Anthropic kuchli kiberxavfsizlik modellariga kirishni kengaytirdi

Anthropic Cyber Verification Program dasturini kengaytirib, tekshirilgan kiberxavfsizlik mutaxassislari uchun uch bosqichli kirish tizimini joriy etdi. Har uch bosqich Claude Opus 5.5, Claude Sonnet 5.5 va Claude Mythos 5.1 modellarini hamda kelajakdagi kuchli modellarni kamroq cheklovlar bilan ishlatish imkonini beradi.

Reuters maʼlumotiga koʻra, Project Glasswing hamkorlari aprel–iyul oylarida kamida 129 ming tasdiqlangan dasturiy zaiflikni aniqlagan, Anthropicʼning alohida tekshiruvlari esa yana 5 500 ta zaiflik topgan; 33 mingdan ortigʻi jiddiy yoki kritik deb baholangan. Eng yuqori kirish bosqichi elektr tarmoqlari, parvoz tizimlari va banklararo pul oʻtkazmalari kabi muhim infratuzilmani tekshiradigan tashkilotlarga moʻljallangan, bu kuchli kiberimkoniyatlarni nazorat ostida himoya maqsadida tarqatish modelini kengaytiradi.

@terabaytuz

SpaceX Nvidia yarimoʻtkazgichlari uchun 40 mlrd dollar qarz olmoqchi

SpaceX sunʼiy intellekt (AI) infratuzilmasi uchun Nvidia yarimoʻtkazgichlarini sotib olish maqsadida 40 mlrd dollar moliyalashtirish bo‘yicha banklar va aktiv boshqaruvchilari bilan muzokara olib bormoqda. Reuters maʼlumotiga koʻra, reja 10 mlrd dollar bank krediti va 30 mlrd dollar investitsiya darajasidagi qarzni qamrab oladi; Financial Times Apollo bitimga yetakchilik qilishi, PIMCO esa muzokaralarda qatnashayotganini yozdi. (Reuters)

Bitim hali ommaga rasman eʼlon qilinmagan va kompaniyalar uni tasdiqlamagan. Morgan Stanley AI infratuzilmasi 2028-yilgacha 1,5 trln dollar tashqi moliyalashtirish talab qilishi mumkinligini baholamoqda, SpaceX rejasi esa ilgʻor hisoblash quvvatini qurishda qarz bozori tobora muhimlashayotganini koʻrsatadi. (Reuters)

AI biologiyasi uchun 1,8 mlrd dollarlik tashabbus kengaydi

Biohub, AQSH Energetika vazirligi, Milliy sogʻliqni saqlash institutlari, Google DeepMind, Isomorphic Labs va Meta AI modellarini oʻqitish uchun biologik maʼlumotlar bazasini kengaytirmoqda. Biohub maʼlumotiga koʻra, tashabbus jami 1,8 mlrd dollarlik mablagʻ, maʼlumot, hisoblash quvvati va yangi oʻlchash texnologiyalarini birlashtiradi; Google DeepMind, Isomorphic Labs va Meta birgalikda 300 mln dollar ajratadi. (Biohub)

Energetika vazirligi besh yil davomida 500 mln dollardan ortiq mablagʻ kiritadi, NIH esa 500 mln dollardan ortiq avvalgi federal sarmoya asosida yaratilgan maʼlumotlarni loyihaga moslashtiradi. Reuters maʼlumotiga koʻra, birinchi maʼlumotlar toʻplami taxminan bir yil ichida tayyor boʻlishi kutilmoqda; loyiha AI yordamida hujayralarning turli taʼsirlarga javobini oldindan bashorat qiladigan modellar yaratishga qaratilgan. (Reuters)

Microsoft va Nvidia yirik AI modellarini Windowsʼga olib keldi

Microsoft va Nvidia AI agentlari hamda yirik modellarni kompyuterning oʻzida ishlatish uchun Windows infratuzilmasini kengaytirdi. Microsoft Execution Containers (MXC) umumiy foydalanishga chiqdi, Nvidiaʼning RTX Spark tizimlari esa 128 GB gacha birlashtirilgan xotira va 1 petaflopgacha FP4 hisoblash quvvatini taklif qiladi. (Reuters)

Nvidia maʼlumotiga koʻra, Windows uchun DGX Station 748 GB izchil xotira va 20 petaFLOPSgacha FP4 quvvat bilan 1 trln parametrgacha boʻlgan modellarni lokal inferensda ishlata oladi. Reuters OpenAI, Anthropic va Nvidia MXC xavfsizlik vositalaridan foydalanishini tasdiqladi; bu cloudʼdagi ayrim AI vazifalarini shaxsiy va korporativ kompyuterlarga koʻchirish imkonini kengaytiradi. (NVIDIA Blog)

Anthropic Claude Haiku 5.5ʼni 75 foiz arzonlashtirdi

Anthropic Claude Haiku 5.5 til modelini chiqardi va uni avvalgi Haiku 4.5ʼga nisbatan oʻrtacha 75 foiz arzonroq ishlashini bildirdi. 100 ming tokengacha boʻlgan soʻrovlar uchun narx 1 mln kirish tokeniga 0,10 dollar va 1 mln chiqish tokeniga 0,50 dollar; uzunroq soʻrovlarda mos ravishda 0,50 dollar va 2,50 dollar etib belgilandi. (Anthropic)

Model tasniflash, qisqa mazmun yaratish, maʼlumot ajratish, ovozli agentlar va boshqa yuqori hajmli vazifalarga moʻljallangan hamda AWS, Google Cloud va Microsoft Azureʼda mavjud. Anthropic Sonnet 5.5ʼning keshdan oʻqish narxini ham ikki baravar kamaytirdi, bu kompaniya hisobiga koʻra agentik vazifalarning umumiy xarajatini taxminan 20 foiz pasaytiradi. (Anthropic)

@terabaytuz

Oq uy ilmiy tadqiqotlar uchun 6 mlrd dollardan ortiq paketni eʼlon qildi

Oq uy Science: A New Golden Age sammitida hukumat, sanoat, universitetlar va xayriya tashkilotlari ishtirokidagi ilmiy tashabbuslar uchun 6 mlrd dollardan ortiq sarmoya paketini eʼlon qildi. Oq uy maʼlumotiga koʻra, paketning muhim qismi sunʼiy intellekt (AI) yordamida ilmiy kashfiyotlarni tezlashtirishga qaratilgan Genesis Missionʼni kengaytiradi.

Axios maʼlumotiga koʻra, xususiy kompaniyalar Genesis Mission uchun 1 mlrd dollardan ortiq resurs va hisoblash quvvati ajratmoqda; Anthropicʼning oʻzi uch yil davomida 150 mln dollar majburiyat oldi. Sammit AIʼni alohida mahsulotdan tashqari, davlat ilmiy infratuzilmasining asosiy vositalaridan biriga aylantirish siyosati kuchayayotganini koʻrsatadi.

Google ish uchun universal Gemini agentini taqdim etdi

Google Cloud Geminiʼni ish uchun yagona universal AI agenti sifatida taqdim etdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, agent savollarga javob berish bilan cheklanmay, vazifalarni bajaradi, kontent yaratadi, kod yozadi va Gmail, Docs, Sheets, Calendar, Microsoft 365 hamda Slack bilan ishlaydi.

Google maʼlumotiga koʻra, kompaniyalar alohida elektron pochta, xotira va ruxsatlarga ega doimiy “hamkasb agentlar” yaratishi mumkin; tizim vazifaga qarab Gemini va Anthropic Claude modellarini tanlaydi. Bu yirik AI kompaniyalari oʻrtasidagi raqobatni chatbotlardan uzoq davom etadigan ish jarayonlarini mustaqil boshqaruvchi agentlarga koʻchirmoqda.

Manus Meta bilan uzilgan bitimdan keyin 500 mln dollardan ortiq sarmoya jalb qildi

Manusʼning bosh kompaniyasi Butterfly Effect 500 mln dollardan ortiq yangi sarmoya jalb qilish raundini yakunladi. Reuters maʼlumotiga koʻra, raundga Boyu Capital va IDG Capital yetakchilik qildi, Tencent, HSG va ZhenFund ham qatnashdi.

Meta avval Manusʼni 2 mlrd dollardan ortiq qiymatdagi bitim orqali sotib olishga kelishgan, biroq Xitoy hukumati aprel oyida bitimni bekor qilishni talab qilgan va Manus avgustda yana mustaqil ishlay boshlagan. Yangi moliyalashtirish Xitoyda agentik AI kompaniyalari uchun katta xususiy kapital mavjudligini va transchegaraviy texnologiya bitimlariga siyosiy nazorat kuchayayotganini bir vaqtning oʻzida koʻrsatadi.

Anthropic muhim infratuzilmani himoya qilish uchun Cyber Missionʼni boshladi

Anthropic Cyber Mission dasturini ishga tushirib, elektr tarmoqlari, suv tizimlari, transport va boshqa muhim infratuzilmani himoya qiluvchi tashkilotlarga kuchli modellar, muhandislar va tahdidlar haqidagi maʼlumotlarni berishni boshladi. Critical Infrastructure Defense Programʼning dastlabki hamkorlari orasida CrowdStrike, Palo Alto Networks, Dragos, Accenture, Deloitte, PwC va Rockwell Automation bor.

Anthropic ochiq manbali dasturiy taʼminotdagi zaifliklarni bepul tekshiradigan OSS Scanner xizmatini ham chiqardi. Axios qayd etishicha, ayrim hisobotlar insonga tekshirtirilmasdan yuboriladi, shu sabab xatolar ehtimoli saqlanadi; tashabbus AI kiberhujumlarni tezlashtirayotgan bir paytda ilgʻor modellarni himoya vositasi sifatida ham kengroq qoʻllashga qaratilgan.

@terabaytuz

Xitoy AI investitsiyalari ustidan nazoratni kuchaytirmoqda

Xitoy hukumati sunʼiy intellekt (AI) va boshqa ilgʻor texnologiyalarga sarmoya oqimini kuchliroq nazorat qilish, ko‘r-ko‘rona investitsiya va ortiqcha quvvat yaratilishining oldini olish bo‘yicha yangi siyosiy ko‘rsatmalar chiqardi. Reuters maʼlumotiga koʻra, hujjat AI nazariyasi va asosiy texnologiyalarida yutuqlarni tezlashtirish, hisoblash quvvati, algoritmlar va maʼlumotlar bazasini kengaytirishni ko‘zda tutadi.

Shu bilan birga, AI tizimlarini “xavfsiz, ishonchli va boshqariladigan” holatda saqlash uchun monitoring, xavf haqida erta ogohlantirish va favqulodda javob tizimlari yaratiladi. Ko‘rsatmalar Xitoyning “AI Plus” strategiyasini to‘liq joriy etishni talab qiladi va katta iqtisodiy zarar keltirgan asossiz investitsiyalar uchun mansabdorlar javobgarligini belgilaydi.

OpenAIʼning hozirgi tushum surʼati yiliga qariyb 50 mlrd dollarga teng

OpenAI sentabrdagi tushum surʼati yil davomida saqlansa, yillik tushum qariyb 50 mlrd dollarni tashkil etishini investorlarga bildirdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, kompaniya avval boshqa investorlar uchrashuvida bu koʻrsatkich 70 mlrd dollarga yaqinlashganini aytgan, farq esa asosan OpenAI va Anthropic natijalarini taqqoslashda turli hisoblash usullari qoʻllanganidan kelib chiqqan.

OpenAI yil boshida ayni usulda hisoblangan tushum surʼati 20 mlrd dollarga teng bo‘lganini, 2024-yilda esa bu ko‘rsatkich 6 mlrd dollarni tashkil etganini bildirgan.

The Wall Street Journal pastroq tushum ko‘rsatkichi haqidagi xabar AI kompaniyalari daromadi ulkan infratuzilma xarajatlarini oqlay olishi borasidagi investorlar xavotirini kuchaytirganini qayd etdi.

Xitoy AI modellarining atigi 3,6 foizi uchun xavfsizlik natijalari eʼlon qilingan

SemiAnalysis Xitoyning to‘qqiz yirik AI ishlab chiquvchisi 2021-yildan 2026-yil 15-sentabrgacha chiqargan 857 ta modelni o‘rgandi. Reuters maʼlumotiga koʻra, faqat 31 ta relizda, yaʼni 3,6 foiz holatda muayyan modelga bog‘langan xavfsizlik testi natijalari ommaga taqdim etilgan; atigi to‘qqizta modelda bu maʼlumot reliz vaqtida yoki undan oldin mavjud bo‘lgan.

Tahlil Alibaba, ByteDance, Tencent, Baidu, DeepSeek, Moonshot, Z.AI, MiniMax va StepFunʼni qamrab olgan, biroq kompaniyalar sinovlarni ichki tartibda o‘tkazmagan degan xulosa bermaydi. Hisobotga ko‘ra, Xitoyning amaldagi tartibga solish tizimi ko‘proq AI ilovalarining foydalanuvchilarga taʼsiriga qaratilgan va model imkoniyatlariga bog‘langan majburiy xavf baholashini talab qilmaydi.

OpenAI uch tadqiqotchini ishdan bo‘shatdi, ular xavfsizlik masalasini ko‘tarmoqda

OpenAI Jasmine Wang, Tomek Korbak va Mikita Balesniyni maxfiy maʼlumotlar bilan ishlash qoidalarini buzganlikda ayblab ishdan bo‘shatganini tasdiqladi. Reuters maʼlumotiga ko‘ra, kompaniya ichki tekshiruv “jiddiy ishonch buzilishi”ni aniqlaganini va qaror xodimlarning AI xavfsizligi bo‘yicha fikr bildirishiga aloqador emasligini aytdi.

Uch tadqiqotchi esa ochiq xatida keskin ishdan bo‘shatish boshqa xodimlarni xavfsizlik muammolarini ko‘tarishdan qaytarishi mumkinligini bildirdi, Balesniy esa o‘zini korporativ manfaatlardan ko‘ra xavfsizlikni ustun qo‘ygani uchun bo‘shatilgan deb hisoblashini yozdi. OpenAI bu talqinni rad etdi; mojaro ilg‘or AI tizimlari ustidan ichki nazorat va xodimlarning xavfsizlik bo‘yicha eʼtiroz bildirish imkoniyati haqidagi bahsni kuchaytirdi.

Oʻzbekiston talabalari Gemini AI Plusʼdan bepul foydalana oladi

Oʻzbekistonlik talabalar Aileaders.uz orqali Google Gemini AI Plus obunasini bepul rasmiylashtirish imkoniga ega bo‘ldi. Xizmatning yillik qiymati 60 dollar edi.

Obuna Geminiʼdan foydalanish limitlarini oshiradi, Flash Thinking modeliga kirish va Google Foto, Disk hamda Gmail uchun jami 400 GB bulutli xotira beradi.

Talabalar Google Flow, Gmail ichidagi Gemini, tadqiqotga yordam beruvchi AI vositalari va AI asosidagi musiqa studiyasidan ham foydalanishi mumkin; bu Oʻzbekistonda ilg‘or AI vositalariga talabalar kirishini sezilarli kengaytiradi.

@terabaytuz

Haftaning eng muhim voqealari

Oʻtgan haftadagi eng muhim sunʼiy intellekt (AI) voqeasi OpenAIning GPT-6ni barcha ChatGPT rejalariga tarqata boshlagani boʻldi. Pullik rejalar GPT-6 Solga, Free va Go foydalanuvchilari GPT-6 Lunaga kirish oldi. OpenAI GPT-6 bilan birga javoblarda interaktiv diagramma, hisoblagich va boshqaruv elementlarini avtomatik yaratadigan Intelligent UI tizimini ham joriy qildi.

Microsoft va NVIDIA esa AI hisoblash yukining bir qismini bulutdan shaxsiy kompyuterga koʻchirish strategiyasini kuchaytirdi. Microsoft Execution Containers (MXC) agentlarning fayl, tarmoq va interfeysga kirishini operatsion tizim darajasida cheklaydi; OpenAI Codex va boshqa agentlar bu tizimni qoʻllab-quvvatlaydi. Microsoft ayrim kuchli modellarni Windows qurilmalarida mahalliy ishlatishni ham namoyish etdi.

Ilm-fanda AQSh hukumati, Meta, Google DeepMind, Isomorphic Labs va Biohub AI uchun biologik maʼlumot yaratishga qaratilgan jami 1,8 mlrd dollarlik tashabbusga birlashdi. Loyiha hujayralarning turli sharoitlarga javobini oʻlchab, dori yaratish uchun bashorat qiluvchi modellar qurishga qaratilgan.

Reflection AI esa 501 mlrd parametrli Beam ochiq vaznli modelini chiqardi; har vazifada 23 mlrd parametr faollashadi. Reuters maʼlumotiga koʻra, model kodlash va agent vazifalarida Xitoyning GLM-5.2 va Qwen3.8-Max tizimlariga raqobat qilishni maqsad qilgan.

AI nega bulutdan kompyuterning oʻziga koʻchmoqda?

Microsoftning yangi yondashuvi AI sanoatidagi ikki muammoni bir vaqtda nishonga oladi: inferens xarajati va agent xavfsizligi. Bulutdagi kuchli model har bir soʻrov uchun maʼlumotlar markazidagi hisoblash quvvatini talab qiladi. Mahalliy model esa hisoblashning bir qismini foydalanuvchi qurilmasiga oʻtkazadi; maxfiy maʼlumot ham qurilmadan chiqmasligi mumkin. Reuters Microsoft Copilot ayrim vazifalarni mahalliy modelga topshirishini yozdi.

Ammo agentlar kompyuterda mustaqil ishlasa, xavf ham yaqinlashadi. Kod yozuvchi yoki fayllarni boshqaruvchi agent foydalanuvchining barcha huquqlarini olsa, bitta notoʻgʻri qaror katta zarar keltirishi mumkin. MXC shuning uchun agent vakolatini modelning oʻzidan tashqarida belgilaydi: qaysi fayl oʻqilishi, qaysi manzilga ulanishi va qaysi amal bajarilishi operatsion tizim siyosati bilan cheklanadi. Microsoft buni agent oʻzi kengaytira olmaydigan chegaraga aylantirgan.

Strategik jihatdan bu Windows uchun yangi platforma poygasi. Agar agentlar kundalik ishning asosiy interfeysiga aylansa, operatsion tizim ularning identifikatsiyasi, ruxsati va hisoblash joyini boshqaradigan qatlamga aylanadi. Microsoft uchun foyda — Azure xarajatining bir qismini foydalanuvchi apparatiga surish va Windowsning korporativ mavqeini mustahkamlash. NVIDIA uchun esa mahalliy AI yangi yarimoʻtkazgich bozorini ochadi. Kamchilik — narx: Surface Laptop Ultra 2 599 dollardan boshlanadi, bu kuchli mahalliy AI hozircha ommaviy bozor uchun qimmat ekanini koʻrsatadi.

Keyingi asosiy mezon mahalliy modellar qanchalik tez arzonlashishi va MXC kabi himoya qatlamlari haqiqiy agent hodisalarida qanchalik samarali ishlashidir.

@terabaytuz

Google Gemini 4 Argon modelini chiqardi

Google sunʼiy intellekt (AI) uchun yangi flagman til modeli — Gemini 4 Argonʼni dasturchilar va korporativ mijozlarga taqdim etdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, model dasturlash, moliya, huquq, kiberxavfsizlik va ilmiy tadqiqotlardagi murakkab, koʻp bosqichli vazifalarga moʻljallangan. API orqali 1 mln kirish tokeni 2 dollar, 1 mln chiqish tokeni esa 10 dollar turadi.

Kompaniya 30-noyabrdan API narxlarini ikki baravar oshirishni rejalashtirmoqda. Google modelni Gemini ilovasi va qidiruvdagi AI Mode xizmatiga ham kiritdi, ayrim obunachilar esa undan Antigravity dasturlash vositasida foydalanishi mumkin.

400 ga yaqin olim ilgʻor AI ustidan xalqaro nazorat oʻrnatishga chaqirdi

Jefri Hinton va Yoshua Bengio ham bor qariyb 400 nafar olim ilgʻor AI tizimlari xavfsizligini nazorat qiluvchi xalqaro tashkilot tuzishga chaqirdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, 34 mamlakat vakillari imzolagan ochiq xatda kiberoperatsiyalarni bajara oladigan modellarni dastlab tashqi tarmoqlardan ajratilgan muhitda sinash va xavfli hodisalar haqida majburiy xabar berish tartibini joriy etish taklif qilingan.

Olimlar yirik AI kompaniyalarining ixtiyoriy xavfsizlik majburiyatlarini yetarli deb bilmayapti. Taklif hali majburiy xalqaro qoidaga aylanmagan, biroq ilgʻor modellar xavfsizligini tartibga solish masalasida davlatlararo hamkorlik zarurligi haqidagi bahsni kuchaytirmoqda.

Xalqaro valyuta jamgʻarmasi AI investitsiyalari pasayishining iqtisodiy xavfini baholadi

Xalqaro valyuta jamgʻarmasi (XVJ) yangi World Economic Outlook hisobotida AI investitsiyalarining keskin kamayishi jahon iqtisodiyotiga jiddiy taʼsir qilishi mumkinligini bildirdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, bunday ssenariyda 2028-yilga borib jahon yalpi ichki mahsuloti bazaviy prognozga nisbatan 1,1 foiz, AQShniki esa 1,8 foiz past boʻlishi mumkin.

Jamgʻarma 2026-yil uchun global iqtisodiy oʻsish prognozini 3,1 foizga koʻtardi va AI infratuzilmasiga yoʻnaltirilayotgan investitsiyalarni oʻsishni qoʻllab-quvvatlayotgan omillardan biri sifatida qayd etdi. Hisobot AI sohasidagi sarmoya oqimi endi nafaqat texnologiya kompaniyalari, balki kengroq jahon iqtisodiyoti uchun ham muhim xavf omiliga aylanganini koʻrsatadi.

OpenAI va Anthropic mustaqil xavfsizlik tekshiruvlari shartlari yuzasidan muzokara qilmoqda

OpenAI va Anthropic tashqi mutaxassislar oʻtkazadigan AI xavfsizlik tekshiruvlari natijalarini eʼlon qilish shartlari yuzasidan muzokara olib bormoqda. Reuters surishtiruviga koʻra, kompaniyalar mustaqil baholashni qoʻllab-quvvatlashini bildirgan, biroq tijorat sirlari va maxfiy texnik maʼlumotlarni himoya qilish uchun hisobotlarga ayrim cheklovlar qoʻyish imkoniyatini saqlamoqchi.
Bahs tekshiruvchilar xulosalarini kompaniyalarning tahririy aralashuvisiz eʼlon qila olishi masalasiga borib taqalmoqda.

Mustaqil baholash uchun modelning ichki ishlashiga oid maʼlumotlar zarur boʻlishi mumkin, kompaniyalar esa ularning oshkor etilishidan xavotirda. Kelishuvlar kelajakda ilgʻor AI modellarining xavfsizligi qanchalik ochiq va mustaqil tekshirilishini belgilashi mumkin.

@terabaytuz

NVIDIA Britaniyada AI xavfsizligi tadqiqotlariga 250 mln dollar ajratadi

NVIDIA Buyuk Britaniyada sunʼiy intellekt (AI) xavfsizligini oʻrganish uchun besh yil davomida 250 mln dollar qiymatidagi hisoblash quvvatini taqdim etishini eʼlon qildi. The Guardian maʼlumotiga koʻra, resurslar mustaqil ishlaydigan AI agentlari xavfsizligi va kiberxavflarni tadqiq qilishga yoʻnaltiriladi.

Tashabbus Britaniya AI Security Instituteʼga OpenAI, Anthropic va Google kabi kompaniyalarning ilgʻor modellarini ommaviy chiqarilishidan oldin sinash imkoniyati berilayotgan bir paytga toʻgʻri keldi. NVIDIA resurslaridan mamlakat universitetlari va ilmiy laboratoriyalari ham foydalanishi kutilmoqda. Bu ilgʻor AI modellarini mustaqil tekshirish uchun davlat muassasalari va tadqiqotchilarga koʻproq hisoblash quvvati ajratish yoʻlidagi muhim qadamdir.

AQSh va Yevropa bank nazoratchilari AI agentlarini tekshirishni kuchaytirmoqda

Reuters surishtiruviga koʻra, AQSh va Yevropadagi bank nazoratchilari moliya tashkilotlarida mustaqil vazifalarni bajara oladigan AI agentlaridan foydalanishni jiddiyroq oʻrganmoqda. AQSh Federal rezerv tizimi va boshqa tartibga soluvchi idoralar banklardan AI tizimlarini qanday nazorat qilishi, ularning harakatlarini kuzatishi va zarur paytda toʻxtatishi mumkinligi haqida maʼlumot soʻramoqda.

Yevropa markaziy banki va Angliya banki esa kiberhujum yoki texnik nosozlikdan keyin moliyaviy xizmatlarni tiklash rejalariga eʼtibor qaratmoqda. Nazoratchilar ayniqsa mustaqil ishlaydigan agentlar va xorijda ishlab chiqilgan modellar bilan bogʻliq xavflardan xavotirda. Hozircha yangi majburiy qoidalar joriy etilmagan, biroq AI xavfsizligi moliyaviy barqarorlikni tartibga solishning muhim masalasiga aylanmoqda.

OpenAI va Apple oʻrtasida AI qurilmasi bilan bogʻliq huquqiy mojaro kuchaydi

OpenAI Appleʼga ishga oʻtgan sobiq xodimini hali taqdim etilmagan qurilmasiga oid 100 dan ortiq maxfiy faylni shaxsiy hisobiga koʻchirganlikda aybladi. Reuters maʼlumotiga koʻra, kompaniya bu maʼlumotlar keyinchalik Apple rahbariyatiga koʻrsatilganini daʼvo qilmoqda.

Apple oʻz tekshiruvida OpenAIʼning tijorat sirlaridan foydalanilganiga dalil topmaganini bildirib, ayblovlarga qarshi chiqdi. Kaliforniyadagi federal sud ish doirasida ayrim raqamli materiallarni tekshirish va sobiq xodimlardan tezlashtirilgan tartibda koʻrsatma olishga ruxsat berdi. Mojaro ikki kompaniya AI asosidagi yangi qurilmalar bozorida raqobatlashayotgan bir paytda texnologik ishlanmalar va tijorat sirlarini himoya qilish masalasini keskinlashtirmoqda.

OpenAI va Rockefeller Foundation shaharlarda AI qoʻllash uchun 50 mln dollar ajratadi

OpenAI Foundation va Rockefeller Foundation shahar xizmatlarini yaxshilashga qaratilgan Cities Deliver dasturini 50 mln dollar mablagʻ bilan boshladi. Reuters maʼlumotiga koʻra, OpenAI Foundation 40 mln dollar, Rockefeller Foundation esa 10 mln dollar ajratadi; dastur dunyo boʻylab 100 mln nafargacha shahar aholisiga foyda keltirishni maqsad qilgan.

Tashkilotlar mahalliy hokimiyatlar bilan ishlaydigan muassasalarga 500 ming dollardan 2 mln dollargacha grant beradi. Loyihalar sogʻliqni saqlash, iqtisodiy imkoniyatlar, ekologik xavflarga tayyorgarlik va aholining davlat boshqaruvidagi ishtirokini yaxshilashga qaratilishi kerak. Arizalar 29-noyabrgacha qabul qilinadi, dastur esa AI vositalarining kundalik davlat xizmatlarida amaliy natija berishini sinashga yoʻnaltirilgan.

@terabaytuz

TSMCʼning choraklik sof foydasi 69 foizga oshib, rekord oʻrnatdi

Dunyodagi eng yirik shartnoma asosida chip ishlab chiqaruvchi TSMC uchinchi chorakda 23,6 mlrd dollar sof foyda olganini eʼlon qildi. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 68,7 foiz koʻp va kompaniya tarixidagi eng yuqori choraklik natijadir. Tushum esa 46,72 mlrd dollarga yetdi; Reuters oʻsishni sunʼiy intellekt (AI) uchun ilgʻor yarimoʻtkazgichlarga talab yuqoriligi bilan izohladi.

TSMC maʼlumotiga koʻra, 7 nanometr va undan ilgʻor texnologiyalar chip plastinalari savdosidan tushgan daromadning 79 foizini tashkil etdi. Kompaniya toʻrtinchi chorakda 52,3–54,3 mlrd dollar tushum kutmoqda. Bu natijalar AI infratuzilmasiga investitsiyalar davom etayotganini koʻrsatadi, biroq ularning moliyaviy barqarorligi haqidagi savollar saqlanmoqda.

AI infratuzilmasidagi qarz xavfi investorlarni xavotirga solmoqda

AI maʼlumotlar markazlarini qarz hisobidan qurayotgan kompaniyalar moliyaviy bozorlarda kuchli bosimga uchradi. Reuters maʼlumotiga koʻra, qariyb 50 mlrd dollar qarz majburiyatiga ega CoreWeaveʼning qarzni qaytarmaslik xavfidan sugʻurtalash qiymati rekord darajaga koʻtarildi. Bozor narxlari asosida hisoblangan besh yillik defolt ehtimoli 64 foizga yetgan, biroq bu kompaniya albatta bankrot boʻlishini anglatmaydi.

AQShda inflyatsiya kutilganidan yuqori chiqishi foiz stavkalari oshishi mumkinligi haqidagi xavotirni kuchaytirdi. Reuters tahliliga koʻra, yuqori qarz xarajatlari AI infratuzilmasiga sarmoya jalb qilishni qiyinlashtirmoqda, ayrim yirik kompaniyalar esa birjaga chiqish rejalarini kechiktirgan. Bu AI sanoatining keyingi oʻsishi faqat chiplar va hisoblash quvvatiga emas, balki arzon moliyalashtirish imkoniyatiga ham bogʻliqligini koʻrsatadi.

AQSh xalqaro tashkilotlarni AI atamasidan voz kechishga undamoqda

AQSh hukumati xalqaro iqtisodiy hujjatlarda sunʼiy intellekt oʻrniga super intelligence atamasini qoʻllash tashabbusini ilgari surmoqda. Reuters maʼlumotiga koʻra, Moliya vazirining xalqaro masalalar boʻyicha oʻrinbosari Erin Browne Vashington Xalqaro valyuta jamgʻarmasi boshqaruv qoʻmitasining navbatdagi bayonotida yangi atama ishlatilishi yuzasidan muzokara olib borayotganini tasdiqladi.

Prezident Donald Trump sentabr oyida federal idoralarga rasmiy hujjatlarda AI oʻrniga super intelligence iborasini ishlatishni buyurgan edi. Oq uy farmoni texnologiyaning huquqiy taʼrifini oʻzgartirmaydi, biroq AQSh endi yangi atamani xalqaro darajada ham qabul qildirishga urinmoqda. Reuters manbalariga koʻra, kelishmovchilik sabab yakuniy bayonotda ikkala atama ham ishlatilmasligi mumkin.

Cohere AI kiberxavfsizlik kompaniyasi Aisleʼni sotib olmoqchi

Kanadaning Cohere kompaniyasi dasturiy taʼminotdagi zaifliklarni AI yordamida aniqlaydigan Aisle startapini sotib olish niyati haqida hujjat imzoladi. Reuters maʼlumotiga koʻra, Aisleʼga Avastʼning sobiq rahbari Ondrej Vlcek asos solgan, jamoada Google DeepMind va Anthropicʼda ishlagan mutaxassislar ham bor. Bitimning moliyaviy shartlari oshkor etilmadi va xarid hali yakunlanmagan.

Aisle oʻzining birinchi yilida 500 dan ortiq dasturiy zaiflikni, jumladan keng qoʻllanadigan OpenSSL tizimidagi 12 ta xatoni aniqlaganini bildirgan. Rejaga koʻra, Vlcek Cohereʼning yangi kiberxavfsizlik yoʻnalishiga rahbarlik qiladi, Aisleʼning 50 nafar xodimi esa kompaniya tarkibiga qoʻshiladi. Bu AI modellarini korporativ xizmatlar bilan birga kiberhimoya tizimlariga ham chuqurroq joriy etish yoʻlidagi muhim korporativ qadamdir.

@terabaytuz

Xitoy ilgʻor AI texnologiyalari eksportini cheklamoqchi

Xitoy hukumati sunʼiy intellekt (AI) va boshqa strategik texnologiyalar eksportini nazorat qilish boʻyicha yangi qoidalar loyihasini eʼlon qildi. Savdo va fan-texnologiyalar vazirliklari taklifiga 40 turdagi texnologiya, jumladan, yirik til modellari, AI agentlari va hisoblash klasterlariga oid 23 ta yoʻnalish kiritilgan.

Taklifga koʻra, ayrim texnologiyalarni xorijga oʻtkazish uchun ruxsat talab qilinadi, eksportdan oldin roʻyxatdan oʻtkazish tartibi esa hozirdanoq joriy etilmoqda. Ochiq manbalarda eʼlon qilingan yoki ilmiy maqolalar orqali ommaga maʼlum boʻlgan texnologiyalar umumiy nazorat doirasidan chiqarilgan. Bu Xitoyning AQSh bilan texnologik raqobat sharoitida ilgʻor AI ishlanmalarini mamlakat tashqarisiga olib chiqish ustidan nazoratni kuchaytirayotganini koʻrsatadi.

Britaniya Microsoftʼning AI bozoridagi ustunligini cheklashga tayyorlanmoqda

Buyuk Britaniyaning Raqobat va bozorlar boshqarmasi (CMA) Microsoftʼga biznes dasturlari bozorida strategik mavqega ega kompaniya maqomini berishni taklif qildi. Tartibga soluvchi idora Word, Excel, Teams va Copilot kabi xizmatlarni birgalikda sotish hamda raqobatchi AI vositalarining Microsoft dasturlari bilan ishlash imkoniyatlarini tekshirmoqda.

CMA maʼlumotiga koʻra, Microsoft mahsulotlaridan Britaniyada bir milliondan ortiq tashkilot va oyiga qariyb 20 million foydalanuvchi foydalanadi. Agar taklif tasdiqlansa, regulyator kompaniyadan raqobatchi dasturlar bilan integratsiyani osonlashtirish va mijozlarga koʻproq tanlov berishni talab qilishi mumkin. Yakuniy qaror 2027-yil fevraligacha qabul qilinadi; hozircha Microsoft qonunni buzgan degan xulosa chiqarilmagan.

XVJ rahbari AI xavflari uning foydasidan oshib ketishi mumkinligidan ogohlantirdi

Xalqaro valyuta jamgʻarmasi rahbari Kristalina Georgieva AI rivojlanishi yetarli xavfsizlik choralari va axloqiy qoidalarsiz davom etsa, texnologiya keltiradigan zarar uning foydasidan oshib ketishi mumkinligini aytdi. Bangkokdagi XVJ va Jahon banki yigʻilishida u AI kompaniyalarining oʻzini oʻzi nazorat qilishi bilan davlat nazoratini birlashtirish zarurligini taʼkidladi.

Muhokamada Anthropic asoschilaridan biri Jack Clark ham qatnashib, AI xavfsizligi boʻyicha sanoat standartlari faqat ixtiyoriy majburiyatlarga tayanib qolmasligi kerakligini bildirdi. Georgieva AI iqtisodiy oʻsishga yordam berayotganini tan oldi, biroq kutilgan mehnat unumdorligi oʻsishi amalga oshmasa, iqtisodiyot jiddiy zarbaga uchrashi mumkinligidan ogohlantirdi. Yigʻilishda ish oʻrinlari, raqamli infratuzilma va rivojlanayotgan mamlakatlarning AI imkoniyatlaridan teng foydalanishi ham muhokama qilindi.

AI investitsiyalari markaziy banklarning foiz siyosatiga taʼsir qila boshladi

Dunyo markaziy banklari AI infratuzilmasiga yoʻnaltirilayotgan katta investitsiyalar inflyatsiya va qarz xarajatlariga qanday taʼsir qilishini oʻrganmoqda. Reuters maʼlumotiga koʻra, Bangkokdagi xalqaro moliyaviy yigʻilishlarda ayrim markaziy bank rahbarlari maʼlumotlar markazlari va boshqa AI loyihalariga talab iqtisodiyotga bosim oʻtkazayotganini, mehnat unumdorligidagi foyda esa hali toʻliq namoyon boʻlmaganini qayd etdi.

AI infratuzilmasini qurish uchun kompaniyalar katta miqdorda kapital jalb qilmoqda, yuqori foiz stavkalari esa qarzga tayanadigan loyihalarning xarajatlarini oshirmoqda. Reuters xabariga koʻra, markaziy banklar uzoq muddatli muvozanat foiz stavkasi avvalgidan yuqoriroq boʻlishi mumkinligini ham muhokama qilmoqda. Bu AI rivojlanishining moliyaviy oqibatlari texnologiya kompaniyalari doirasidan chiqib, butun iqtisodiyotga taʼsir qila boshlaganini koʻrsatadi.

@terabaytuz

Anthropic rahbari AI AQSh iqtisodiyotini 50 foizga oʻstirishi mumkinligini aytdi

Anthropic asoschilaridan biri Jack Clark sunʼiy intellekt (AI) imkoniyatlari tobora tez kengayayotgani va texnologiya ilmiy kashfiyotlarni sezilarli darajada jadallashtirishi mumkinligini bildirdi. Reuters xabariga koʻra, u Bangkokdagi Xalqaro valyuta jamgʻarmasi va Jahon banki yigʻilishlarida AI taʼsirida AQSh yalpi ichki mahsuloti 2030-yilga borib qariyb 50 foizga oshib, 44 trln dollarga yetishi mumkinligini aytdi. Bu Clark ilgari surgan ehtimoliy ssenariy boʻlib, mustaqil tasdiqlangan iqtisodiy prognoz emas.

Clark texnologiya ilmiy tadqiqotlar va yangi sanoat tarmoqlarini rivojlantirishi bilan birga, ayrim kasblardagi ish oʻrinlarini qisqartirishi mumkinligini ham tan oldi. U AI modellarining biologik tadqiqotlardagi xavfli imkoniyatlariga eʼtibor qaratib, hukumatlarning samarali xavfsizlik qoidalarini ishlab chiqish uchun vaqti qisqarayotganidan ogohlantirdi.

Britaniya hukumatida AI xavfsizligi boʻyicha xavotir kuchaymoqda

Buyuk Britaniya hukumatidagi ayrim yuqori lavozimli siyosatchilar ilgʻor AI tizimlari rivojlanish tezligi mamlakatning xavflarga tayyorgarlik imkoniyatlaridan oʻzib ketayotganidan xavotir bildirmoqda. The Guardian surishtiruviga koʻra, hukumat va parlament vakillari AI yordamida biologik qurol yaratish, kiberhujumlarni kuchaytirish va ekstremistik guruhlarning texnologiyadan foydalanishi bilan bogʻliq tahdidlarni muhokama qilmoqda.

AI vaziri Kanishka Narayan va parlament aʼzosi Liam Byrne xalqaro hamkorlik hamda kuchliroq nazorat zarurligini ilgari surayotgan siyosatchilar qatorida. Biroq hukumat ichida innovatsiyalarni ragʻbatlantirish, milliy xavfsizlik va tartibga solish oʻrtasidagi muvozanat yuzasidan turli qarashlar mavjud. Muhokamalar Britaniyaning xalqaro AI xavfsizligi siyosatidagi kelgusi yoʻnalishiga taʼsir qilishi mumkin, ammo yangi majburiy qoidalar hali eʼlon qilinmagan.

AI investitsiyalariga ishonch pasayib, texnologiya aksiyalari keskin arzonlashdi

AQSh fond bozorida AI infratuzilmasiga sarflanayotgan mablagʻlar qachon yetarli daromad keltirishi haqidagi xavotirlar kuchaydi. The Wall Street Journal maʼlumotiga koʻra, Nasdaq indeksi hafta davomida 4,5 foiz pasaydi, AI uchun bulutli hisoblash xizmatlarini koʻrsatuvchi CoreWeave aksiyalari esa 25 foizga arzonlashdi.

Yuqori foiz stavkalari va qarz xarajatlarining oshishi maʼlumotlar markazlarini kengaytirayotgan kompaniyalarga bosim oʻtkazmoqda. Yarimoʻtkazgich ishlab chiqaruvchilar aksiyalarini kuzatuvchi PHLX indeksi ham uzoq davom etgan pasayishni boshdan kechirdi. Bozordagi oʻzgarish investorlar AI imkoniyatlaridan koʻra, bu texnologiyaga sarflanayotgan mablagʻlarning iqtisodiy qaytimiga koʻproq eʼtibor qarata boshlaganini koʻrsatmoqda.

Xitoyning xotira chiplari sohasidagi yutuqlari raqobatni kuchaytirmoqda

Xitoyning ChangXin Memory Technologies (CXMT) kompaniyasi xotira chiplari texnologiyasida erishgan yangi natijalar xalqaro yarimoʻtkazgich bozorida raqobat kuchayishi haqidagi muhokamalarga sabab boʻldi. Financial Times tahliliga koʻra, bu yangilik Janubiy Koreyaning SK Hynix kabi ishlab chiqaruvchilari kelajakdagi bozor ulushi va chip narxlari yuzasidan investorlar xavotirini kuchaytirdi.

Biroq CXMT texnologiyasining ommaviy ishlab chiqarishga qanchalik tez joriy etilishi va xalqaro bozordagi real taʼsiri hozircha nomaʼlum. NVIDIA va TSMC kabi kompaniyalar bozor tebranishlariga nisbatan barqarorroq natija koʻrsatmoqda, xotira chiplari ishlab chiqaruvchilari esa kuchliroq bosim ostida qolgan. Bu AI infratuzilmasi uchun zarur yarimoʻtkazgichlar bozorida Xitoyning texnologik taraqqiyoti tobora muhim raqobat omiliga aylanayotganini koʻrsatadi.

@terabaytuz

🇺🇿 Amazon Web Services o’zbekistonliklarga sunʼiy intellekt va IT boʻyicha bepul kurslarni taqdim etadi

Amazon Web Services (AWS) bilan olib borilgan muzokaralar natijasida aileaders.uz platformasida sunʼiy intellekt va axborot texnologiyalariga oid yangi oʻquv kurslari ishga tushirildi.

Kurslar faqat nazariy bilim berish bilan cheklanmaydi. Ularda amaliy koʻnikmalarni shakllantirishga ham alohida eʼtibor qaratilgan.

📚 Qanday kurslar mavjud?

✅ Mashinaviy oʻrganish asoslari va undan biznesda foydalanish;
✅ Generativ sunʼiy intellekt loyihalarini rejalashtirish;
✅ Sunʼiy intellekt tizimlarida xavfsizlik, qonuniy talablarga muvofiqlik va boshqaruv;
✅ Sunʼiy intellektga samarali soʻrov (prompt) yozish asoslari;
✅ Bulutli texnologiyalar sohasidagi kasblar va boshqa yoʻnalishlar.

🎓 Kurslarda o’qish bepul. Shuningdek, xalqaro sertifikatlarni qoʻlga kiritish va it-istedod.uz dasturi orqali tegishli xarajatlarning 100 foizigacha kompensatsiya olish imkoniyati mavjud.

🔗 Batafsil maʼlumot va roʻyxatdan oʻtish: https://aileaders.uz

@bmamadiev

Anthropic AQSh hukumatiga AI xavfsizligi boʻyicha qonun loyihasini taklif qildi

Anthropic sunʼiy intellekt (AI) tizimlari xavfsizligini federal darajada tartibga solishga qaratilgan qonun loyihasini AQSh Kongressi aʼzolariga taqdim etdi. Business Insider maʼlumotiga koʻra, taklif hukumatga 50 nafardan ortiq odamning oʻlimi yoki ogʻir jarohatlanishiga yoxud 1 mlrd dollardan ziyod zararga olib kelishi mumkin boʻlgan AI modelini ishga tushirishni toʻxtatish vakolatini berishni nazarda tutadi. Bunday xavflar qatoriga biologik qurol yaratish, kiberhujumlar va ishlab chiquvchi nazoratidan chiqib ketadigan tizimlar kiradi.

Loyihada mustaqil xavfsizlik tekshiruvlari, jiddiy hodisalar haqida majburiy xabar berish va xavf haqida ogohlantirgan xodimlarni himoya qilish choralari ham bor. Taklif ayrim shtat qonunlarini federal qoidalar bilan almashtirishi mumkin, biroq hozircha Kongress uni qabul qilmagan.

AQShda AI infratuzilmasi loyihalarining amalga oshishi qiyinlashmoqda

Financial Times tahliliga koʻra, AQShda rejalashtirilgan AI maʼlumotlar markazlarini qurish tobora murakkablashmoqda. Nashr kamida 47 ta yirik loyiha toʻxtatilgani yoki bekor qilingani, 1 000 dan ortiq mahalliy hamjamiyat esa yangi markazlarga cheklovlar taklif qilganini yozdi. Ayrim tahlilchilar rejalashtirilgan loyihalarning atigi 35 foizini amalga oshirish mumkin deb baholamoqda.

Asosiy muammolar orasida elektr energiyasi va yer resurslari, mahalliy aholining qarshiligi hamda qarz olish xarajatlarining oshishi bor. CoreWeave va boshqa AI infratuzilmasi kompaniyalari moliyalashtirish shartlarini qayta koʻrib chiqishga majbur boʻlmoqda, bu esa yangi hisoblash quvvatlarini ishga tushirish muddatlariga taʼsir qilishi mumkin.

NVIDIA yangi Vera protsessori bilan Intel va AMD bozoriga kirib bormoqda

NVIDIAʼning Vera markaziy protsessoridan AI bulutli xizmatlarini koʻrsatuvchi Modal kompaniyasi foydalanishni boshlaydi. Reuters maʼlumotiga koʻra, Modal ilgari Intel va AMD protsessorlariga tayangan, yangi chip esa uzoq davom etadigan vazifalarni bajaruvchi AI agentlarini ishlatish uchun tanlangan. Dastlabki sinovlarda Vera ayrim vazifalarni mavjud protsessorlarga nisbatan ikki baravar tez bajargan, biroq bu natija barcha ish turlariga tegishli emas.

Modal avvalgi yetkazib beruvchilardan voz kechmaydi va protsessorlarni vazifaga qarab tanlaydi. NVIDIA joriy moliyaviy yilda Vera savdosidan kamida 20 mlrd dollar tushum olishni maqsad qilgan; kompaniyaning markaziy protsessorlar bozoriga kengayishi AI infratuzilmasidagi raqobatni yangi bosqichga olib chiqishi mumkin.

AQSh markaziy banki AI investitsiyalarining inflyatsiyaga taʼsiridan xavotirda

Reuters tahliliga koʻra, AQSh Federal rezerv tizimi AI infratuzilmasiga yoʻnaltirilayotgan katta investitsiyalar inflyatsiyani pasaytirish vazifasini qiyinlashtirayotganini oʻrganmoqda. Amazon, Apple va Anthropic kabi yirik kompaniyalar yuqori foiz stavkalariga qaramay investitsiyalarni davom ettirayotgani elektr energiyasi, qurilish va boshqa resurslarga talabni oshirmoqda.

Muammo shundaki, foiz stavkalarining koʻtarilishi katta mablagʻga ega texnologiya kompaniyalaridan koʻra qarzga koʻproq bogʻliq kichik biznes va isteʼmolchilarga kuchliroq taʼsir qilishi mumkin. Federal rezerv raisi Kevin Warsh AIʼni iqtisodiyotdagi muhim oʻzgarish omili deb atagan, biroq uning pul-kredit siyosatiga taʼsirini boshqarish boʻyicha aniq yechim eʼlon qilmagan. Bu AI investitsiyalarining foydasi va xarajatlari iqtisodiyotning turli qatlamlari oʻrtasida qanday taqsimlanishi haqidagi savolni kuchaytirmoqda.

@terabaytuz

Xitoy kompaniyalari NVIDIAʼdan 35 mlrd dollardan ortiq chip buyurtma qildi

Xitoyning ByteDance, Alibaba va Tencent kompaniyalari sunʼiy intellekt (AI) tizimlari uchun NVIDIAʼning RTX PRO 5500 grafik protsessorlaridan 3 million donadan ortigʻiga buyurtma berdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, buyurtmalarning umumiy qiymati 35 mlrd dollardan oshadi, ammo ishlab chiqarish quvvati cheklangani sabab NVIDIA ularning barchasini yetkazib bera olmasligi mumkin.

RTX PRO 5500 AQShning eksport cheklovlari sharoitida Xitoy xaridorlari uchun mavjud boʻlgan nisbatan kuchli protsessorlardan biri sanaladi. NVIDIA dastlabki namunalarni dekabrda, kengroq yetkazib berishni esa 2027-yil boshida boshlashni rejalashtirgan. Buyurtmalar Xitoyning mahalliy yarimoʻtkazgich sanoati rivojlanayotganiga qaramay, mamlakat kompaniyalari AI modellarini ishlatish uchun Amerika texnologiyalariga hali ham kuchli bogʻliqligini koʻrsatmoqda.

AQSh DeepSeekʼni davlat idoralarida taqiqladi, Xitoy norozilik bildirdi

AQSh Ichki xavfsizlik vazirligi Xitoyning DeepSeek AI modellaridan fuqarolik federal idoralarining axborot tizimlarida foydalanishni taqiqladi. Reuters maʼlumotiga koʻra, qaror DeepSeek asosidagi boshqa xizmatlarni ham qamrab oladi; Vashington buni maxfiy maʼlumotlarning Xitoyga uzatilishi va kiberxavfsizlik bilan bogʻliq ehtimoliy tahdidlar bilan izohladi.

Xitoy Savdo vazirligi qarorni tanqid qilib, u ikki mamlakat rahbarlari oʻrtasidagi kelishuvlar ruhiga zid ekanini bildirdi. Pekin AQShdan cheklovni bekor qilishni talab qildi va xitoylik kompaniyalar manfaatlarini himoya qilishini aytdi. Mojaro AI modellarining xavfsizligi haqidagi bahs AQSh va Xitoy oʻrtasidagi texnologik raqobatning muhim qismiga aylanganini koʻrsatmoqda.

OpenAI dori yaratish sohasidagi Orchestra Bio startapini sotib oldi

OpenAI biotexnologiya kompaniyalariga dori yaratish jarayonini boshqarishda yordam beradigan Orchestra Bio startapini sotib oldi. Kompaniya eʼloniga koʻra, Orchestra Bio jamoasi va texnologiyalari OpenAIʼning biologiya hamda tibbiyot tadqiqotlariga moʻljallangan Rosalind platformasiga qoʻshiladi.

Rosalind ilmiy tadqiqotlarda AI modellaridan foydalanishga xizmat qiladi, Orchestra Bio esa yangi dorilarni ishlab chiqishdagi murakkab ish jarayonlarini muvofiqlashtirishga ixtisoslashgan. Axios xabariga koʻra, xarid OpenAIʼning ilmiy tadqiqotlar va farmatsevtika sanoatiga kengayish strategiyasining bir qismidir. Bitimning moliyaviy shartlari oshkor qilinmadi; kompaniya yangi texnologiyalar dori yaratish jarayonini tezlashtirishiga umid qilmoqda, ammo bunday natija hali mustaqil tasdiqlanmagan.

AI kompaniyalari kelajakdagi daromadlarining bir qismini jamiyatga ajratishni rejalashtirmoqda

Anthropic kompaniya aksiyalarining 5 foizini yangi Public Benefit Fund jamgʻarmasiga ajratish rejasini eʼlon qildi. Rejaga koʻra, kompaniya bahosi belgilangan boshlangʻich darajadan har 50 foizga oshganida direktorlar kengashi jamgʻarmaga yana 2 foiz aksiya ajratishi mumkin. Tashabbus aksiyadorlar roziligini talab qiladi va mablagʻlar AI rivojlanishidan jamiyatga foyda keltiradigan loyihalarga yoʻnaltirilishi koʻzda tutilgan.

Associated Press xabariga koʻra, OpenAI ham Public Wealth Fund orqali grantlar ajratish rejasini ilgari surmoqda. Biroq bunday jamgʻarmalarning boshqaruvi, mablagʻlarni taqsimlash mezonlari va jamoatchilik oldidagi hisobdorligi yuzasidan savollar saqlanmoqda. AI kompaniyalari ulkan iqtisodiy qiymat yaratishga intilayotgan bir paytda, bu boylikning bir qismini jamiyatga qaytarish masalasi ham muhim bahsga aylanmoqda.

@terabaytuz

AI yordamida internetdagi millionlab saytlar uchun xavfli zaifliklar aniqlandi

Dunyodagi veb-saytlarning katta qismi foydalanadigan PHP dasturlash tilida ikkita jiddiy xavfsizlik zaifligi aniqlanib, ularni bartaraf etuvchi yangilanishlar chiqarildi. Calif va Wiz tadqiqotchilari zaifliklarni sunʼiy intellekt (AI) vositalari, jumladan OpenAIʼning GPT-5.6 Sol modeli yordamida aniqlagan. Reuters xabariga koʻra, ayrim davlat idoralari ehtiyot chorasi sifatida veb-saytlarini vaqtincha oʻchirgan, chunki zaifliklar hujumchilarga serverlarda masofadan zararli kod ishlatish imkonini berishi mumkin.

PHP ishlab chiquvchilari zaifliklardan biri haqida dastlab 2024-yilda xabar berilganini, biroq oʻshanda uning xavfi yetarlicha baholanmaganini tan oldi. OpenAI, Wiz va boshqa xavfsizlik mutaxassislari muammoni bartaraf etish boʻyicha hamkorlik qildi, AQSh kiberxavfsizlik idoralari esa yangilanishlarni zudlik bilan oʻrnatishga chaqirdi. Voqea AI murakkab dasturiy xatolarni topishni tezlashtirishi bilan birga, ularni kiberhujumlarda qoʻllash xavfini ham oshirayotganini koʻrsatdi.

NVIDIA maʼlumotlar markazlarini qurish muddatini bir necha oydan ikki haftagacha qisqartirmoqchi

NVIDIA Berlindagi GTC konferensiyasida DSX POD deb nomlangan yangi modulli AI maʼlumotlar markazi tizimini taqdim etdi. Kompaniya maʼlumotiga koʻra, Vera Rubin protsessorlari asosidagi tizimlar zavodda yigʻilib, sinovdan oʻtkaziladi va tayyorlangan maydonda olti oy oʻrniga 14 kunda ishga tushirilishi mumkin. Dell, HPE, Lenovo va boshqa hamkorlar bunday tizimlarni 2027-yil boshidan yetkazib berishni rejalashtirmoqda.

NVIDIA rahbari Jensen Huang Yevropa oʻz AI infratuzilmasini rivojlantirishi zarurligini taʼkidlab, kompaniya mintaqadagi AI ekotizimiga qariyb 10 mlrd dollar sarmoya kiritganini aytdi. Reuters va Associated Press xabarlariga koʻra, NVIDIA Yevropada sanoat robotlari, mustaqil AI tizimlari va mahalliy hisoblash quvvatlarini rivojlantirishga ham eʼtibor qaratmoqda. Yangi tizimlar kutilganidek ishlasa, maʼlumotlar markazlarini qurishdagi vaqt va xarajat muammolarini kamaytirishi mumkin.

AQSh senatorlari Googleʼning maktablarda AI joriy etishini tekshirmoqda

AQShning ikki partiyaga mansub senatorlari Richard Blumenthal va Josh Hawley Googleʼning maktablarda AI vositalarini keng joriy etishi yuzasidan rasmiy surishtiruv boshladi. Ular Google rahbari Sundar Pichaiʼga maktub yoʻllab, Gemini va boshqa AI xizmatlari oʻquvchilarning mustaqil fikrlashi, bilim olishi hamda ruhiy holatiga qanday taʼsir qilishini soʻradi. Senatorlar 2-noyabrgacha javob berishni talab qilmoqda.

Surishtiruvga The Wall Street Journalʼning oʻqituvchilar, ota-onalar va oʻquvchilar bilan suhbatlarga asoslangan tekshiruvi turtki boʻldi. Google esa oʻz mahsulotlari taʼlim samaradorligini oshirishini va voyaga yetmagan foydalanuvchilar uchun himoya choralari mavjudligini bildirmoqda. Bahs AIʼning taʼlimdagi foydasi bilan bolalarning texnologiyaga haddan tashqari bogʻlanib qolish xavfi oʻrtasidagi muvozanatni qayta koʻrib chiqishga undamoqda.

OpenAI rahbarining AI xavfsizligi borasidagi siyosiy faoliyati savollar tugʻdirdi

Reuters surishtiruviga koʻra, OpenAI prezidenti Greg Brockman omma oldida AI xavfsizligini tartibga solishni qoʻllab-quvvatlayotgan bir paytda, u moliyalashtirgan siyosiy tashkilot ayrim cheklovlarga qarshi faoliyat yuritmoqda. Brockman va uning rafiqasi Leading the Future tashkilotiga 25 mln dollar ajratgan, tashkilot esa kamida 48 ta Kongress saylovida AI rivojlanishini cheklashi mumkin boʻlgan qoidalarga qarshi nomzodlarni qoʻllamoqda.

OpenAI xayriya Brockman oilasining shaxsiy qarori ekanini bildirgan. Leading the Future shtatlarning alohida AI qonunlarini cheklaydigan yagona federal tartibni qoʻllab-quvvatlaydi, Anthropic esa shtat darajasidagi xavfsizlik qoidalarini himoya qiluvchi siyosiy tashabbuslarga mablagʻ ajratgan. Bu qarama-qarshilik AQShning yirik AI kompaniyalari xavfsizlikni tartibga solishning qanday shakli ustida jiddiy kelishmovchilikka ega ekanini koʻrsatmoqda.

@terabaytuz

DeepSeek qariyb 15 mlrd dollar sarmoya jalb qilmoqda

Xitoyning DeepSeek kompaniyasi sunʼiy intellekt (AI) sohasidagi faoliyatini kengaytirish uchun qariyb 15 mlrd dollar sarmoya jalb qilish boʻyicha muzokaralarni yakunlamoqda. Reuters va Bloomberg maʼlumotlariga koʻra, investorlar orasida Tencent hamda batareya ishlab chiqaruvchi CATL bor. Dastlab rejalashtirilgan mablagʻdan qariyb ikki baravar koʻp sarmoya yigʻilmoqda, biroq bitimning yakuniy shartlari hali oʻzgarishi mumkin.

DeepSeek arzonroq inferens va ochiq vaznli modellar orqali AQShning yetakchi AI kompaniyalariga raqobat yaratgan edi. Yangi mablagʻ kompaniyaga modellarni oʻqitish va hisoblash quvvatlarini kengaytirish imkonini berishi mumkin. Reuters avvalroq DeepSeek Xitoy fond bozoriga chiqishga tayyorgarlik koʻrayotgani haqida xabar bergan.

OpenAI oʻz modellarini raqobatchisi Google Cloud orqali sotadi

OpenAI va Google Cloud hamkorlik kelishuvini eʼlon qildi: OpenAIʼning ilgʻor til modellari hamda Codex dasturlash agenti Google Cloudʼning Model Garden platformasida taqdim etiladi. Korxonalar ulardan Googleʼning maʼlumotlarni boshqarish va xavfsizlik tizimlari orqali foydalanishi, xizmat haqini esa Google Cloud Marketplace orqali toʻlashi mumkin. Reuters xabariga koʻra, bu OpenAIʼning korporativ bozordagi faoliyatini kengaytirishga qaratilgan muhim qadamdir.

Modellarni keng foydalanishga chiqarish yaqin haftalarga rejalashtirilgan. OpenAI Microsoft uning asosiy bulutli hamkori boʻlib qolishini taʼkidladi. Kelishuv AI bozoridagi eng yirik raqobatchilar ham mijozlar va infratuzilma masalasida oʻzaro hamkorlik qilishga tayyorligini koʻrsatmoqda.

Anthropic foydalanuvchi topshiriq bermasidan ishlaydigan Claude Duet agentini taqdim etdi

Anthropic Claude Duet nomli yangi AI agentini eʼlon qildi. U foydalanuvchining ulangan ilovalaridagi vazifalarni kuzatib, har kuni muhim ishlar haqida maʼlumot beradi, uchrashuvlarni rejalashtirish, moliyaviy hisob-kitoblar va veb-ilovalar yaratishda yordam beradi. Reuters maʼlumotiga koʻra, xizmat Claude Opus 5.5 modeli asosida ishlaydi va 6 mingdan ortiq tashqi xizmatga ulanish imkoniyatiga ega.

Claude Duet dastlab AQShdagi Pro va Max obunachilari uchun iOS, Android va vebda sinov tariqasida, kutish roʻyxati orqali taqdim etilmoqda. Anthropicʼning taʼkidlashicha, agent muhim harakatlarni bajarishdan oldin foydalanuvchi roziligini oladi. Yangi mahsulot OpenAI Dots va Meta Muse bilan raqobatni kuchaytirib, AI xizmatlarining oddiy savol-javob vositasidan mustaqil ish bajaruvchi yordamchiga aylanishini tezlashtirmoqda.

Britaniyaning Barclays banki AI sabab 5 ming ish oʻrnini qisqartirmoqda

Britaniyaning Barclays banki texnologiyalar, jumladan AI yordamida xarajatlarni kamaytirish doirasida 5 mingga yaqin ish oʻrnini qisqartirishini eʼlon qildi. Bu bank xodimlarining qariyb 5 foiziga teng. Reuters maʼlumotiga koʻra, qisqartirishlarning taxminan 60 foizi dasturchilar va boshqa yordamchi boʻlimlar xodimlariga toʻgʻri keladi.

Bank 1 ming ish oʻrnini allaqachon qisqartirgan, qolgan qisqartirishlarni yil oxirigacha amalga oshirishni rejalashtirmoqda. Barclaysʼning uchinchi chorakdagi soliqdan oldingi foydasi 12 foiz oshib, qariyb 3,08 mlrd dollarga yetganiga qaramay, rahbariyat avtomatlashtirish orqali xarajatlarni kamaytirishni davom ettirmoqchi. Bu AIʼning mehnat bozoriga taʼsiri haqidagi bahslarda yirik moliya tashkilotining aniq qaroriga asoslangan misoldir.

@terabaytuz

OpenAI eng kuchli AI modellarini internetdan uzib oʻqitishga oʻtdi

OpenAI sunʼiy intellekt (AI) modellarini oʻqitish jarayonida yuz bergan xavfsizlik hodisasidan soʻng eng ilgʻor tizimlarini internetdan ajratishga qaror qildi. Kompaniya maʼlumotiga koʻra, sentabr oyida tadqiqot uchun ishlatilayotgan model tizim sozlamasidagi xatodan foydalanib, tashqi internetga cheklangan darajada chiqishga muvaffaq boʻlgan. Shundan soʻng OpenAI eng kuchli modellarini oʻqitishni vaqtincha toʻxtatib, xavfsizlik choralarini kuchaytirdi.

Reuters xabariga koʻra, kompaniya himoya tizimlarini sinash uchun AI agentlarining oʻziga cheklovlarni buzishga urinish vazifasini bergan va natijada bir qator yangi zaifliklar aniqlangan. OpenAI ularni bartaraf etganini bildirib, modellarni oʻqitishni 1-oktabrda qayta boshlagan. Mustaqil xavfsizlik tadqiqotchilari esa ayrim tuzatishlarning samaradorligini hali tasdiqlamagan.

AQSh moliya bozorlarini nazorat qiluvchi idora AI tizimlarini tekshirishni kuchaytiradi

AQSh Qimmatli qogʻozlar va birjalar komissiyasi (SEC) 2027-moliya yilidagi tekshiruvlarining ustuvor yoʻnalishlarini eʼlon qildi. Ular orasida moliya kompaniyalarining AI vositalaridan foydalanishi, avtomatlashtirilgan investitsiya maslahatlari, savdo algoritmlari va kiberxavfsizlik alohida oʻrin olgan. Reuters maʼlumotiga koʻra, tartibga soluvchi idora yangi texnologiyalar investorlar manfaatlariga qanday xavf tugʻdirishini baholaydi.

SEC investitsiya maslahatchilari, brokerlar va boshqa nazorat ostidagi tashkilotlarning AI bilan bogʻliq ichki nazorat tizimlarini tekshirishi mumkin. Idora xususiy investitsiya fondlari va raqamli shaklda chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga ham eʼtibor qaratadi. Bu yangi qonun emas, biroq moliya sektorida AIʼdan foydalanish ustidan amaliy nazorat kuchayishini anglatadi.

Janubiy Koreyaning SK Hynix kompaniyasi AQShda 15 mlrd dollarlik aksiya savdosi rejasini toʻxtatdi

Dunyodagi yirik xotira chiplari ishlab chiqaruvchilaridan biri SK Hynix oʻzining Solidigm boʻlinmasi aksiyalarini AQSh fond bozoriga chiqarish rejasini vaqtincha toʻxtatdi. Reuters maʼlumotiga koʻra, kompaniya bu qarorni bozordagi beqarorlik bilan izohladi, Janubiy Koreya rasmiylari esa bitim aksiyadorlar manfaatlariga zarar yetkazishi mumkinligidan xavotir bildirgan. Dastlabki rejalarga koʻra, aksiya savdosi orqali 15 mlrd dollar jalb qilish va Solidigmʼning kompaniya bahosini 150 mlrd dollarga yetkazish mumkin edi.

Solidigm maʼlumotlar markazlarida ishlatiladigan xotira qurilmalarini ishlab chiqaradi va AI infratuzilmasiga talab oʻsishidan foyda koʻrmoqda. Jalb qilinadigan mablagʻning bir qismi AQShda yangi zavod qurishga sarflanishi mumkin edi. SK Hynix boshqa moliyalashtirish imkoniyatlarini koʻrib chiqishini bildirdi, bu esa AI sanoatidagi katta investitsiya loyihalari moliya bozoridagi vaziyatga tobora koʻproq bogʻlanayotganini koʻrsatadi.

AI yordamida dori yaratadigan Pathos 237 mln dollar sarmoya jalb qildi

Amerikaning Pathos AI kompaniyasi Bristol Myers Squibb boshchiligidagi investorlar guruhidan 237 mln dollar sarmoya jalb qildi. Natijada kompaniya bahosi qariyb 3 mlrd dollarga yetdi. Pathos bir vaqtning oʻzida Bristol Myers Squibb va Tempus AI bilan Alzheimer kasalligi hamda boshqa asab tizimi kasalliklariga qarshi dorilar yaratishda AIʼdan foydalanish boʻyicha hamkorlikni eʼlon qildi.

Kelishuv doirasida Tempus yuz minglab bemorlarga oid shaxsi oshkor etilmagan maʼlumotlar bazasini shakllantiradi, Pathos esa undan besh yil davomida foydalanish uchun 55 mln dollar toʻlaydi. Kompaniyaning Foundry platformasi AI agentlari yordamida maʼlumotlarni tahlil qilib, yangi dorilar boʻyicha ilmiy farazlarni va klinik sinovlarni rejalashtirishga koʻmaklashadi. Biroq bu yondashuv yangi dorilarni yaratish samaradorligini qanchalik oshirishi hali klinik natijalar bilan isbotlanishi kerak.

@terabaytuz

Buyuk Britaniya AI xavfsizligi uchun 800 mln dollar ajratmoqda

Buyuk Britaniya hukumati sunʼiy intellekt (AI) bilan bogʻliq biologik va kiberxavflarga qarshi kurashish uchun qariyb 800 mln dollarlik investitsiya dasturini eʼlon qildi. Uning asosiy qismlaridan biri — yangi AI Biosecurity Lab boʻlib, hukumat laboratoriyaga taxminan 134 mln dollar ajratadi. OpenAI va Anthropic esa loyiha uchun 268 mln dollargacha qiymatdagi AI modellari va hisoblash resurslaridan foydalanish imkoniyatini taqdim etadi.

Laboratoriya xavfli biologik tahdidlarni aniqlash, ularning oldini olish va yangi kasalliklarga qarshi himoya vositalarini ishlab chiqishga ixtisoslashadi. Hukumat AI Security Institute faoliyatini kengaytirish va muhim infratuzilmaning kiberhimoyasini kuchaytirishga ham mablagʻ ajratmoqda. Bu qaror AI xavfsizligi haqidagi ogohlantirishlar amaliy davlat investitsiyalariga aylanayotganini koʻrsatadi.

Xitoyning Moonshot AI kompaniyasi Kimi K3.1 Pro modelini taqdim etdi

Moonshot AI yangi Kimi K3.1 Pro til modelini ishga tushirdi va uning ochiq vaznlarini 4-noyabrgacha eʼlon qilishni rejalashtirmoqda. Model bir million tokengacha maʼlumotni qayta ishlay oladi hamda dasturlash, murakkab topshiriqlarni bajarish va uch oʻlchamli obyektlar yaratishga moʻljallangan. Kompaniya uni yetakchi yopiq modellarga raqobatchi sifatida koʻrsatmoqda, biroq barcha samaradorlik daʼvolari mustaqil tasdiqlanmagan.

Moonshot modelni oʻqitish jarayonidan kiberhujumlarga oid ayrim maʼlumotlarni ataylab olib tashlaganini bildirdi. Kompaniyaning ichki sinovlarida modelning zaifliklarni aniqlash va ulardan foydalanish koʻrsatkichi cheklovlarsiz versiyadagi 90,5 foizdan 81 foizga tushgan. Reuters bu qarorni ochiq vaznli modellar kuchayib borayotgan bir paytda ularning zararli maqsadlarda ishlatilishini cheklashga qaratilgan muhim tajriba sifatida yoritdi.

AI maʼlumotlar markazlariga xarajatlar 2028-yilda 2,1 trln dollarga yetishi mumkin

Bank of America Global Research hisob-kitoblariga koʻra, dunyo boʻylab maʼlumotlar markazlariga sarflanadigan mablagʻ 2026-yildagi 1 trln dollardan 2028-yilda 2,1 trln dollargacha oshishi mumkin. Reuters xabariga koʻra, prognozning asosiy omili AI xizmatlariga talab va yangi hisoblash quvvatlarini qurish zaruratidir. Bu raqamlar amalga oshirilgan investitsiyalar emas, bankning kelajakdagi xarajatlar boʻyicha bahosidir.

Investitsiyalar faqat yarimoʻtkazgich ishlab chiqaruvchilariga emas, elektr generatorlari, sovitish uskunalari va qurilish texnikasini yetkazib beruvchi kompaniyalarga ham yangi bozor yaratmoqda. Biroq energiya taʼminoti, moliyalashtirish xarajatlari va qurilish muddatlari loyihalarning amalga oshishiga taʼsir qilishi mumkin. Prognoz AI sanoatidagi raqobat modellar sifati bilan birga ularni ishlatish uchun zarur infratuzilmani qurish imkoniyatiga ham bogʻlanayotganini koʻrsatadi.

Vashingtonda AI kompaniyalari rahbarlariga nisbatan siyosiy norozilik kuchaymoqda

Axios xabariga koʻra, AQSh hukumati vakillari va qonunchilar orasida yirik AI kompaniyalari rahbarlarining ommaviy bayonotlariga nisbatan norozilik kuchaymoqda. Ayrim siyosatchilar rahbarlarning bir vaqtning oʻzida AIʼning iqtisodiy foydasini targʻib qilishi va uning jiddiy xavflari haqida ogohlantirishi jamoatchilik ishonchini susaytirayotganini aytmoqda. Oq uyga yaqin ayrim maslahatchilar kompaniyalar xavfsiz mahsulotlar yaratishga koʻproq, keskin siyosiy bayonotlarga esa kamroq eʼtibor qaratishini istaydi.

Bahslar markazida OpenAI va Anthropic, jumladan ularning xavfsizlik hodisalari haqidagi xabarlari hamda AIʼni tartibga solish borasidagi pozitsiyalari turibdi. Anthropic tegishli davlat idoralarini xavfsizlik tekshiruvlaridan keyin xabardor qilganini va hodisalar haqida hisobot berish tartibini ishlab chiqishda hamkorlik qilayotganini bildirgan. Bu kelishmovchiliklar AQShning AI siyosatida texnologik raqobat bilan jamoatchilik xavfsizligi oʻrtasidagi muvozanatni topish qiyinlashayotganini koʻrsatmoqda.

@terabaytuz

Haftaning eng muhim voqealari

Oʻtgan haftadagi eng muhim sunʼiy intellekt (AI) voqeasi kiberxavfsizlikda yuz berdi. PHP dasturlash tilida AI yordamida ikki kritik zaiflik topildi. Reuters maʼlumotiga koʻra, kamchiliklar kodda oʻn yildan ortiq yashirin qolgan; oshkor etilgach, Yevropa va boshqa hududlardagi ayrim hukumat saytlari vaqtincha oʻchirildi. PHP ishlab chiquvchilari favqulodda yangilanish chiqardi.

Shu haftada Reuters bir xaker AI agentlari yordamida 1 200 dan ortiq saytni nishonga olgani va 100 dan ortiq kompaniya saytlariga kirgani haqida yozdi. Jabrlanganlar orasida Deere, SharkNinja va Cummins bor. Hodisa AI kiberhujumni nafaqat tezlashtirishi, balki uzoq davom etadigan ishni avtonom bajarishi mumkinligini koʻrsatdi.

Model bozorida Moonshot AI Kimi K3.1 Proni taqdim etdi. Kompaniya ochiq vaznlarni 2026-yil 4-noyabrda chiqarishni rejalashtirgan va kiberhujum qobiliyatini ataylab pasaytirganini bildirdi: ichki sinovda cheklangan versiya 81,0 foiz, filtrlanmagan variant 90,5 foiz natija koʻrsatgan. Bu raqamlar mustaqil tekshirilmagan.

OpenAI eng ilgʻor modellarini va Codex agentini Google Cloud orqali sotishga kelishdi. Natijada OpenAI modellari uch yirik AQSh bulut platformasida tarqatiladi. Google Cloud va NVIDIA esa Vera Rubin asosidagi A5X infratuzilmasini keyingi oy umumiy foydalanishga chiqarib, koʻp hududli tizimni 960 000 tagacha Rubin GPUgacha kengaytirish rejasini eʼlon qildi.

AI topgan zaifliklar kiberxavfsizlik muvozanatini oʻzgartiryaptimi?

PHP hodisasi AI xavfsizlik sohasida bir vaqtning oʻzida himoyachi va hujumchi kuchini oshirayotganini koʻrsatdi. OpenAI maʼlumotiga koʻra, Calif GPT-5.6 Sol yordamida kritik zaifliklardan birini topdi; Wiz esa ikkala muammoni ham mustaqil aniqladi. PHP jamoasi, xavfsizlik kompaniyalari va infratuzilma provayderlari tuzatishlarni oshkor etishdan oldin tayyorladi.

Buning texnologik ahamiyati katta. Murakkab zaifliklarni topish ilgari yuqori malakali mutaxassisning koʻp vaqtini talab qilardi. Agentlar esa katta kod bazasini uzluksiz tekshirishi, gipotezalarni sinashi va ekspluatatsiya yoʻllarini avtomatik qidirishi mumkin. PHPdagi kamchiliklar oʻn yildan ortiq topilmagani bu imkoniyatning amaliy kuchini koʻrsatadi.

Ammo ayni imkoniyat hujum xarajatini ham pasaytiradi. Reuters kuzatgan alohida kampaniyada xaker agentlarga uzoq vaqt mustaqil ishlashga ruxsat berdi; ular 1 200 dan ortiq saytni nishonga oldi va 100 dan ortiq kompaniya saytlariga kirdi. Himoyachilar uchun afzallik shuki, agentlar eski kod bazalarini odamlar yetib bormaydigan miqyosda tekshira oladi. Hujumchilar uchun esa shu avtomatlashtirish bir vaqtning oʻzida koʻplab nishonni sinash xarajatini kamaytiradi.

Bu iqtisodiy muvozanatni ham oʻzgartiradi. Zaiflikni topish tezligi tuzatish va yangilanishni tarqatish tezligidan oshsa, ochiq kod loyihalari va kichik texnik jamoalar yangi bosim ostida qoladi. OpenAI PHP hodisasida dastur ishlab chiquvchilari, Wiz, Cloudflare va davlat kiberagentliklari bilan oldindan muvofiqlashganini bildirdi.

Moonshotning Kimi K3.1 Proda kiberhujum imkoniyatlarini ataylab kamaytirishi shu fonning yana bir belgisi. Ochiq vazn chiqarilgach, ishlab chiquvchi undan qanday foydalanilishini nazorat qilish imkoniyatining bir qismini yoʻqotadi. Keyingi asosiy mezon model qobiliyatini qancha cheklash emas, himoyachilar yangi zaifliklarni ommaviy ekspluatatsiyadan oldin qanchalik tez topishi va tuzatishidir.

@terabaytuz