25 ming kishi bo‘lsak, ushbu qo‘llanmaning “Angliya” qismini to‘liq joylayman. Hozir “Arab xalifaligi” qismini joylaganman.
Buning uchun kanal manzilini yaqinlaringizga tavsiya eting!
👉 @TESTLIDER
Buning uchun kanal manzilini yaqinlaringizga tavsiya eting!
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥153❤52👍32👎2😁2💯2👀1
Baholash markazining testida yetarli ball ololmagan o‘qituvchi “bilimsiz” bo‘lib qoladimi?
Masalaga biroz xolisroq qarab ko‘raylik. Masalan, ingliz tilini o‘rgata olish darajasini tekshiradigan CELTA imtihoni natijasiga qarab o‘qituvchi haqida ma’lum darajada xulosa qilish mumkin. Chunki bu imtihon xalqaro darajadagi, ilmiy metodika asosida ishlab chiqilgan nufuzli tizimdir. Unda testologiyaning asosiy tamoyillari – validity (haqqoniylik) va reliability (ishonchlilik) imkon qadar ta’minlanadi. Ya’ni testdan olingan xulosaga nisbatan ishonish, bu xulosa bo‘yicha qandaydir qarorlar qabul qilish mumkin.
Baholash markazi o‘tkazayotgan testlarda “testologiyaning xalqaro talablari”ni qo‘ya turaylik, fundamental, eng oddiy talablari qanchalik ta’minlanmoqda? Bu masala hanuz katta so‘roq ostida turibdi. Shunday so‘roq ostida turgan imtihon natijasiga qarab o‘qituvchini “bilimsiz” deb baholash qanchalik adolatli va mantiqiy?
Bir voqea esimga tushib ketdi: 5-sinfda o‘qib yurgan paytim, o‘qituvchilarim menga motivatsiya berishni ko‘zlagan bo‘lishsa kerak, 9-sinflar o‘rtasida adabiyot fanidan kichik bellashuv tashkil qildirishgan edi. O‘zim tuzgan savollar asosida ayrim o‘quvchilarga “5”, ayrimlariga esa “3” qo‘yganman. Ya’ni 5-sinf o‘quvchisi tuzgan “test” orqali 9-sinf o‘quvchilariga baho berilgan.
Baholash markazi testlari haqida o‘ylaganimda, negadir o‘sha voqea yodimga tushadi.
Menimcha, eng avvalo, Baholash markazi tomonidan o‘tkazilayotgan testlarning ilmiy asosda tuzilishini ta’minlash kerak. Biroq, menimcha, bunga 1–2 yil ketsa kerak.
👉 @TESTLIDER
Masalaga biroz xolisroq qarab ko‘raylik. Masalan, ingliz tilini o‘rgata olish darajasini tekshiradigan CELTA imtihoni natijasiga qarab o‘qituvchi haqida ma’lum darajada xulosa qilish mumkin. Chunki bu imtihon xalqaro darajadagi, ilmiy metodika asosida ishlab chiqilgan nufuzli tizimdir. Unda testologiyaning asosiy tamoyillari – validity (haqqoniylik) va reliability (ishonchlilik) imkon qadar ta’minlanadi. Ya’ni testdan olingan xulosaga nisbatan ishonish, bu xulosa bo‘yicha qandaydir qarorlar qabul qilish mumkin.
Baholash markazi o‘tkazayotgan testlarda “testologiyaning xalqaro talablari”ni qo‘ya turaylik, fundamental, eng oddiy talablari qanchalik ta’minlanmoqda? Bu masala hanuz katta so‘roq ostida turibdi. Shunday so‘roq ostida turgan imtihon natijasiga qarab o‘qituvchini “bilimsiz” deb baholash qanchalik adolatli va mantiqiy?
Bir voqea esimga tushib ketdi: 5-sinfda o‘qib yurgan paytim, o‘qituvchilarim menga motivatsiya berishni ko‘zlagan bo‘lishsa kerak, 9-sinflar o‘rtasida adabiyot fanidan kichik bellashuv tashkil qildirishgan edi. O‘zim tuzgan savollar asosida ayrim o‘quvchilarga “5”, ayrimlariga esa “3” qo‘yganman. Ya’ni 5-sinf o‘quvchisi tuzgan “test” orqali 9-sinf o‘quvchilariga baho berilgan.
Baholash markazi testlari haqida o‘ylaganimda, negadir o‘sha voqea yodimga tushadi.
Menimcha, eng avvalo, Baholash markazi tomonidan o‘tkazilayotgan testlarning ilmiy asosda tuzilishini ta’minlash kerak. Biroq, menimcha, bunga 1–2 yil ketsa kerak.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤41🔥20👍10
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
😁498💯59❤41🔥9😎9👍6👀6🏆4🤝4
Aprel oyida yangi kursim boshlanadi. O‘shanda “Google meet” yoki “Zoom” audiochatida dars o‘tish tajribasini sinab ko‘ramiz.
“Google meet” uchun alohida ilova shartmas, ssilka orqali kiriladi. Sodda, oson buyam.
Xullas, Telegram “bu tekintomoqlarga bo‘laveradi buyam” degan taktikaga o‘tdi shekilli. Audiochat sifati yomonlashib bormoqda.
“Google meet” uchun alohida ilova shartmas, ssilka orqali kiriladi. Sodda, oson buyam.
Xullas, Telegram “bu tekintomoqlarga bo‘laveradi buyam” degan taktikaga o‘tdi shekilli. Audiochat sifati yomonlashib bormoqda.
❤102💯28😁25👍22🔥8👎6🏆1
Forwarded from Madinabonu Ramazanova
Бепул берилган қулланмаларга этибор қилмай узимизча пулик қулланма сотиб олсак бир тийинлик фойдаси бумади🤦🏻♀️
💯66😁33❤9👀8🔥3
O‘quvchilarimga haqiqiy samarador narsalarni beraman. Ishonishsa, foydalanishsa, ishlashsa, CHALG‘IMASALAR* – bas, NATIJA bo‘ladi, Xudo xohlasa.
*Chalg‘ish – hozir onlayn ta’limda arzon narsalarni qimmat qilib ko‘rsatuvchilar, sifat va tizim haqida gapirib, aslida sifatli va tizimli ish qilib ko‘rmaganlar yetarlicha. Shunday paytda har maqomga yo‘rg‘alamang.
(c) Jalol BOLTAYEV
*Chalg‘ish – hozir onlayn ta’limda arzon narsalarni qimmat qilib ko‘rsatuvchilar, sifat va tizim haqida gapirib, aslida sifatli va tizimli ish qilib ko‘rmaganlar yetarlicha. Shunday paytda har maqomga yo‘rg‘alamang.
(c) Jalol BOLTAYEV
❤69🔥18👍14💯8👎3🤝2
So‘nggi guruhimda ayrim xatolarni o‘zim ham qildim. Oldimizdagi imtihon – onlaynda yakka o‘zim dars bera boshlaganimdan buyon yettinchi imtihon bo‘ladi. Olti imtihondan beri ENG YUQORI narijalar mening kursimda qayd etilyapti. Bu fakt. Guruhda noldan boshlagan, lekin juda yaxshi o‘qiyotgan abituriyentlar ham bor edi. Afsuski, hammasini birdek nazorat qilib ulgurmadim. Natijada “200 % tushadi” degan gaplarga uchishdi, oyday o‘qib yurgan o‘quvchilar ham chalg‘ib ketdi.
Yozishgan o‘quvchim – Bibisora. U mutlaqo noldan menda tayyorlanib, birinchi urinishning o‘zida 76,38 ball bilan A+ sertifikatini qo‘lga kiritgan edi.
👉 @TESTLIDER
Yozishgan o‘quvchim – Bibisora. U mutlaqo noldan menda tayyorlanib, birinchi urinishning o‘zida 76,38 ball bilan A+ sertifikatini qo‘lga kiritgan edi.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥61❤23😁5👀3
Bu yerda men uchta muammoni ko‘ryapman
Birinchisi – guruhda 200+ kishi bo‘lsa, hammasini birdek nazorat qilish qiyinlashadi. Xudo xohlasa, keyingi ochadigan guruhimda bu masalaga juda kuchli yechim qilaman.
Ikkinchisi – o‘quvchi siz bilan oxirigacha borishi, yo‘lda turli piar gaplarga uchib ketmasligi juda muhim. Mana shuni ham nazorat qilish kerak. Chunki oxirigacha ishonganlar respublika darajasidagi rekord natijalarni ko‘rsatmoqda. Ochig‘i, bu gapni ko‘p aytavermayman – qo‘lidan kelgancha, mehnat qilayotgan ayrim repetitorlarga yoqmasligi mumkin deb o‘ylayman. Lekin fakt shuki, bunaqa rekord natijalar hozircha boshqa kurslarda yo‘q.
Uchinchisi – o‘quvchilar bilan muloqotni oldingidek ko‘paytirishim kerak. Bu faslda o‘zimda ham xatolar bo‘ldi. 8–9-sinflar uchun “Kundalik-optimal” to‘plamlarini tuzishga juda berilib ketib, ayrim nazorat ishlarida sustkashlik qilib qo‘ydim, nazarimda.
Shunga qaramay, o‘zidan bilib, barcha topshiriqlarni muntazam ishlab yurgan, hatto kerak bo‘lsa “alohida rejim”dagi kompyuter testlarini ham bajarayotgan o‘quvchilarim bor. Ularga alohida rahmat.
👉 @TESTLIDER
Birinchisi – guruhda 200+ kishi bo‘lsa, hammasini birdek nazorat qilish qiyinlashadi. Xudo xohlasa, keyingi ochadigan guruhimda bu masalaga juda kuchli yechim qilaman.
Ikkinchisi – o‘quvchi siz bilan oxirigacha borishi, yo‘lda turli piar gaplarga uchib ketmasligi juda muhim. Mana shuni ham nazorat qilish kerak. Chunki oxirigacha ishonganlar respublika darajasidagi rekord natijalarni ko‘rsatmoqda. Ochig‘i, bu gapni ko‘p aytavermayman – qo‘lidan kelgancha, mehnat qilayotgan ayrim repetitorlarga yoqmasligi mumkin deb o‘ylayman. Lekin fakt shuki, bunaqa rekord natijalar hozircha boshqa kurslarda yo‘q.
Uchinchisi – o‘quvchilar bilan muloqotni oldingidek ko‘paytirishim kerak. Bu faslda o‘zimda ham xatolar bo‘ldi. 8–9-sinflar uchun “Kundalik-optimal” to‘plamlarini tuzishga juda berilib ketib, ayrim nazorat ishlarida sustkashlik qilib qo‘ydim, nazarimda.
Shunga qaramay, o‘zidan bilib, barcha topshiriqlarni muntazam ishlab yurgan, hatto kerak bo‘lsa “alohida rejim”dagi kompyuter testlarini ham bajarayotgan o‘quvchilarim bor. Ularga alohida rahmat.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤78🔥29👍15👎5😍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Mana shunday uyga vazifalarni doimiy tayyorlab boradigan o‘quvchilarim har doim yuqori natija qayd etishgan.
Bu videoni yuborgan o‘quvchim Dilnura. Mas’uliyatli.
👉 @TESTLIDER
Bu videoni yuborgan o‘quvchim Dilnura. Mas’uliyatli.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤86👏29🔥14👍10😍4👎2🏆2
Ayrimlarda ruxsatnomalar chiqmoqda. 7-aprel kuni ham imtihon bor ekan. Anaqissa, oldinroq rahbariyat bilan gaplashganimda “aprelga o‘tkazmaslik choralari ko‘rilyapti” deyilgan edi. Demak, haddan tashqari ko‘p odam topshirgan.
👉 @TESTLIDER
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤144👍44👀35🔥26👎9
Tarixdan 1 mln atrofida (bu ma’lumotning to‘g‘riligi hali to‘liq tasdiqlanmagan. Ehtimol, boshqa fanlar bilan qo‘shib aytilgan) talabgor ro‘yxatdan o‘tgan va imtihonlar ayrim kunlarda 3 smenada (bu tasdiqlangan) tashkil etilyapti, deyishmoqda. Hozircha hammada ruxsatnoma chiqmagan.
UPD. Imtihonlar ayrim kunlarda 3 smenada tashkil etilishi rost. Biroq 3 ta fanni qo‘shganda ham 1 mln emas ekan, bu aniq ma’lumot. Lekin har qachongidan ko‘proq.
👉 @TESTLIDER
UPD. Imtihonlar ayrim kunlarda 3 smenada tashkil etilishi rost. Biroq 3 ta fanni qo‘shganda ham 1 mln emas ekan, bu aniq ma’lumot. Lekin har qachongidan ko‘proq.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤181😁62🔥31👀31👎8💯8👍7🤝6
Guruhga kirish uchun 9860010133910371 kartasiga 200 ming so‘m to‘lovni o‘tkazib, @jalolboltayev_kurs'ga chekni yuboring.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤103👍36🔥11👎10😁3😍2🏆2
O‘tgan kuni 15 nafar odam kelib, “har birimiz 1000 dollardan beramiz, ‘X variant’ bormi?” deb so‘radi. Javob esa doimgidek – YO‘Q. Meni pulga uchib, “ha” deb qo‘yadi, deb o‘ylashadimi, bilmadim...
Yana bir holat: Eltuz’da men haqimda maqola chiqqan kuni, go‘yoki jiyanini o‘ylayotgan “g‘amxo‘r tog‘a” ko‘rinishda bir “maxsus odam” ham yuborilgandi (juda katta ehtimol bilan).
👉 @TESTLIDER
Yana bir holat: Eltuz’da men haqimda maqola chiqqan kuni, go‘yoki jiyanini o‘ylayotgan “g‘amxo‘r tog‘a” ko‘rinishda bir “maxsus odam” ham yuborilgandi (juda katta ehtimol bilan).
Adolat yuzasidan bir narsani alohida aytish kerak: turli “ehtimoliy qo‘llanmalar”, umuman, har qanday qo‘llanma faqatgina bazasi bor, fundamental bilimga ega yoki mavzuni tizimli o‘rganganlarga ma’lum darajada yordam berishi mumkin.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥112❤54😁49💯16👍10
𝗧𝗘𝗦𝗧 𝗟𝗜𝗗𝗘𝗥 | JALOL BOLTAYEV pinned «⚡️ 20-martdan “maxsus dars”larda yangi “EHTIMOLIY QO‘LLANMA”larni o‘rganishni boshlaymiz. Qo‘llanmalarning tarqalib ketishini imkon qadar cheklash maqsadida ular rasm ko‘rinishida joylanadi. Guruhga kirish uchun 9860010133910371 kartasiga 200 ming so‘m to‘lovni…»
Bizning qudratimizga shubha qilsang, biz yozgan “yangi tarix”ga qara!
(1-qism)
Ochig‘i, bu mavzuga qaytishni istamayotgandim. Lekin kecha darslik mualliflarining yozma xulosasi yetib keldi. O‘qib chiqdim va g‘alati bir holatga tushdim – odam ba’zida o‘zi qilmagan ish uchun ham uyaladi, shunaqa his paydo bo‘ldi.
Ikkita xulosa kelgan: mualliflar jamoasi xulosasi va “tashqi ekspert” xulosasi. Hozircha faqat mualliflarning o‘z xulosasiga to‘xtalaman.
Birinchi betni o‘qishingiz bilan muammo ko‘zga tashlanadi: ilmiy asosga ega bo‘lmagan, mantiqan sust argumentlar berilgan. Masalan, Strabon svevlar tarkibida langobardlar “eng yirik qabila” bo‘lgan degan fikr keltiriladi. Bu na Strabonda bor, na Tatsitda. Aksincha, Tatsit langobardlarni son jihatdan kichik qabila sifatida ta’riflaydi.
Ularning “mantiqiy zanjiri” quyidagicha:
1. Miloddan avvalgi davrda yashagan Strabon langobardlar svevlar ittifoqi tarkibida bo‘lgan, deb yozgan (ustiga-ustak “eng yirigi” deb “uxlatib ketilgan”.)
2. VI–VII asr muallifi Isidor Ispaniyaga svevlar kelganini yozadi
3. Demak, langobardlar ham Ispaniyaga borgan
Bu yerda 500 yillik tarixiy uzilish butunlay e’tibordan chetda qolgan. Strabon bilan Isidor orasida Buyuk ko‘chishlar davri turibdi – qabilalarning tarkibi, joylashuvi tubdan o‘zgargan. Ispaniyaga kelgan svevlar – bu Strabon davridagi ittifoq emas, balki allaqachon ajralib chiqqan guruhlar (markomannlar, kvadlar) bo‘lib, ular faqat o‘zlarini svevlar deb atashda davom etgan, xolos.
Isidor ham, Prosper ham, Gidatsiy ham langobardlarning Ispaniyaga borganini yozmaydi. Bu fakt. Bu da’voni tasdiqlaydigan birorta manba yo‘q. Mualliflar esa “shunaqa deyishgan” deb ketishgan.
Agar “svev” umumiy nom sifatida ishlatilgan deb hisoblasak ham, bu mantiq xato: “Hindistonda turkiylar davlat qurgan. Qozoqlar ham turkiy. Demak, qozoqlar Hindistonda davlat qurgan”.
2-qism bu yerda
(1-qism)
Ochig‘i, bu mavzuga qaytishni istamayotgandim. Lekin kecha darslik mualliflarining yozma xulosasi yetib keldi. O‘qib chiqdim va g‘alati bir holatga tushdim – odam ba’zida o‘zi qilmagan ish uchun ham uyaladi, shunaqa his paydo bo‘ldi.
Ikkita xulosa kelgan: mualliflar jamoasi xulosasi va “tashqi ekspert” xulosasi. Hozircha faqat mualliflarning o‘z xulosasiga to‘xtalaman.
Birinchi betni o‘qishingiz bilan muammo ko‘zga tashlanadi: ilmiy asosga ega bo‘lmagan, mantiqan sust argumentlar berilgan. Masalan, Strabon svevlar tarkibida langobardlar “eng yirik qabila” bo‘lgan degan fikr keltiriladi. Bu na Strabonda bor, na Tatsitda. Aksincha, Tatsit langobardlarni son jihatdan kichik qabila sifatida ta’riflaydi.
Ularning “mantiqiy zanjiri” quyidagicha:
1. Miloddan avvalgi davrda yashagan Strabon langobardlar svevlar ittifoqi tarkibida bo‘lgan, deb yozgan (ustiga-ustak “eng yirigi” deb “uxlatib ketilgan”.)
2. VI–VII asr muallifi Isidor Ispaniyaga svevlar kelganini yozadi
3. Demak, langobardlar ham Ispaniyaga borgan
Bu yerda 500 yillik tarixiy uzilish butunlay e’tibordan chetda qolgan. Strabon bilan Isidor orasida Buyuk ko‘chishlar davri turibdi – qabilalarning tarkibi, joylashuvi tubdan o‘zgargan. Ispaniyaga kelgan svevlar – bu Strabon davridagi ittifoq emas, balki allaqachon ajralib chiqqan guruhlar (markomannlar, kvadlar) bo‘lib, ular faqat o‘zlarini svevlar deb atashda davom etgan, xolos.
Isidor ham, Prosper ham, Gidatsiy ham langobardlarning Ispaniyaga borganini yozmaydi. Bu fakt. Bu da’voni tasdiqlaydigan birorta manba yo‘q. Mualliflar esa “shunaqa deyishgan” deb ketishgan.
Agar “svev” umumiy nom sifatida ishlatilgan deb hisoblasak ham, bu mantiq xato: “Hindistonda turkiylar davlat qurgan. Qozoqlar ham turkiy. Demak, qozoqlar Hindistonda davlat qurgan”.
2-qism bu yerda
❤41🔥38👍9👎4😁2
1-qism bu yerda
Endi ikkinchi betga o‘tamiz. Bu yerda mualliflarning pozitsiyasi keskin o‘zgaradi. Endi ular “deyarli butun hududni egallash” iborasi aslida langobardlar qiroli Alboinning Italiyadagi ekspansiyasiga tegishli edi, degan fikrni ilgari suradi. Ya’ni muammo go‘yoki faqat “Ispaniya” o‘rniga “Italiya” yozilmaganida.
Lekin bu yerda ikkita qiziq holat bor. Birinchidan, birinchi betda langobardlarning Ispaniyaga aloqasi “isbotlanayotgan” edi. Ikkinchi betda esa “negadir” bu fikrdan “qaytilgan”. Ikkinchidan, hatto “Italiya” variantini qabul qilsak ham, “deyarli butun” iborasi tarixiy haqiqatga mos kelmaydi. Alboin davrida langobardlar Italiyani deyarli to‘liq emas, taxminan 30–40 foiz qismini egallagan. Hatto yarmini ham emas. Mana bu xaritada aniq ko‘rinib turibdi.
Asl tarixiy kontekst qanday?
Yustinian I vafotidan keyin G‘arbda siyosiy vaziyat o‘zgaradi. Vestgotlar qiroli Leovigild aynan shu vaziyatdan foydalanib, 570–585-yillar oralig‘ida Vizantiyaning Ispaniyadagi hududlarini tortib oldi, svevlar qirolligini tugatadi, basklar va boshqa mahalliy kuchlarni bo‘ysundiradi. Natijada deyarli butun Ispaniyani tortib oldi va birlashtiriladi. Bu – real tarixiy jarayon.
Mualliflar esa mening taklifimni asossiz deya turib, “vestgotlar Vizantiyadan deyarli butun Ispaniyani tortib oldi” degan ma’lumot manbalarda yo‘q” deydi. To‘g‘ri, chunki bu tarixiy jihatdan asossiz, buni men juda yaxshi bilaman, podkastda ham bot-bot takrorladim (“faqat Vizantiyadan tortib oldi deyotganim yo‘q” deb) va men hech qachon bunday taklif bildirmaganman.
Nega? Chunki darslikdagi gapda ham “Vizantiyadan” degan so‘z yo‘q. O‘zingiz u yerda “yangi so‘z” paydo qilgansiz. Matnda “deyarli butun Ispaniyani tortib olish” haqida yozilgan. Va Yustinian vafotidan so‘ng, yuqorida aytganimdek, Leovigild bu ishni uddalay olgan. Ispaniyalik olim Pablo Dias aynan shu haqda katta asar yozgan!
Mayli, vestgotlar variantini qabul qilmaymiz, deylik. Unda ikkinchi taklifim bor edi, lekin “negadir” u ham tan olinmayapti. Agar “Ispaniya” o‘rniga “Italiya” qo‘yadigan bo‘lsak, unda “deyarli butun” jumlasini o‘zgartirishga to‘g‘ri keladi. Chunki o‘zingiz ham tan olib turibsiz – bu Alboin ekspansiyasi.
Endi oddiy savol: Alboin Italiyani “deyarli butun” egallaganmi? Xaritaga qarang. Hatto yarmini ham egallamagan-ku, ko‘zga kirib ketmoqchi-ku!
***
Darslikda konkret ko‘zga tashlanib turgan xatoni to‘g‘rilash o‘rniga tarixiy haqiqatni buzib talqin qilishsa, qolgan xatolarni aytishga ham odam iymanadi. Zero bunday yondashuv davom etsa, O‘zbekistonda o‘ziga xos “yangi jahon tarixi” yoziladi.
Endi ikkinchi betga o‘tamiz. Bu yerda mualliflarning pozitsiyasi keskin o‘zgaradi. Endi ular “deyarli butun hududni egallash” iborasi aslida langobardlar qiroli Alboinning Italiyadagi ekspansiyasiga tegishli edi, degan fikrni ilgari suradi. Ya’ni muammo go‘yoki faqat “Ispaniya” o‘rniga “Italiya” yozilmaganida.
Lekin bu yerda ikkita qiziq holat bor. Birinchidan, birinchi betda langobardlarning Ispaniyaga aloqasi “isbotlanayotgan” edi. Ikkinchi betda esa “negadir” bu fikrdan “qaytilgan”. Ikkinchidan, hatto “Italiya” variantini qabul qilsak ham, “deyarli butun” iborasi tarixiy haqiqatga mos kelmaydi. Alboin davrida langobardlar Italiyani deyarli to‘liq emas, taxminan 30–40 foiz qismini egallagan. Hatto yarmini ham emas. Mana bu xaritada aniq ko‘rinib turibdi.
Asl tarixiy kontekst qanday?
Yustinian I vafotidan keyin G‘arbda siyosiy vaziyat o‘zgaradi. Vestgotlar qiroli Leovigild aynan shu vaziyatdan foydalanib, 570–585-yillar oralig‘ida Vizantiyaning Ispaniyadagi hududlarini tortib oldi, svevlar qirolligini tugatadi, basklar va boshqa mahalliy kuchlarni bo‘ysundiradi. Natijada deyarli butun Ispaniyani tortib oldi va birlashtiriladi. Bu – real tarixiy jarayon.
Mualliflar esa mening taklifimni asossiz deya turib, “vestgotlar Vizantiyadan deyarli butun Ispaniyani tortib oldi” degan ma’lumot manbalarda yo‘q” deydi. To‘g‘ri, chunki bu tarixiy jihatdan asossiz, buni men juda yaxshi bilaman, podkastda ham bot-bot takrorladim (“faqat Vizantiyadan tortib oldi deyotganim yo‘q” deb) va men hech qachon bunday taklif bildirmaganman.
Nega? Chunki darslikdagi gapda ham “Vizantiyadan” degan so‘z yo‘q. O‘zingiz u yerda “yangi so‘z” paydo qilgansiz. Matnda “deyarli butun Ispaniyani tortib olish” haqida yozilgan. Va Yustinian vafotidan so‘ng, yuqorida aytganimdek, Leovigild bu ishni uddalay olgan. Ispaniyalik olim Pablo Dias aynan shu haqda katta asar yozgan!
Mayli, vestgotlar variantini qabul qilmaymiz, deylik. Unda ikkinchi taklifim bor edi, lekin “negadir” u ham tan olinmayapti. Agar “Ispaniya” o‘rniga “Italiya” qo‘yadigan bo‘lsak, unda “deyarli butun” jumlasini o‘zgartirishga to‘g‘ri keladi. Chunki o‘zingiz ham tan olib turibsiz – bu Alboin ekspansiyasi.
Endi oddiy savol: Alboin Italiyani “deyarli butun” egallaganmi? Xaritaga qarang. Hatto yarmini ham egallamagan-ku, ko‘zga kirib ketmoqchi-ku!
***
Darslikda konkret ko‘zga tashlanib turgan xatoni to‘g‘rilash o‘rniga tarixiy haqiqatni buzib talqin qilishsa, qolgan xatolarni aytishga ham odam iymanadi. Zero bunday yondashuv davom etsa, O‘zbekistonda o‘ziga xos “yangi jahon tarixi” yoziladi.
🔥43❤36👍14👎5👌2
10 o'zbek EHTIMOLIY QO'LLANMA - to'liq (3).pdf
1.4 MB
Bu qo‘llanmada atigi 200+ ma’lumot bor. Lekin doim 4–5 savol tushib kelmoqda. Yana tushadi, Xudo xohlasa.
👉 @TESTLIDER
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤157🔥43👍25💯10😁6
O‘tgan safar konkurs ko‘rinishida “Milliy sertifikat” testi o‘tkazgandim. Sovringa 100 dollar va 10 ta kitob qo‘yilgandi. 1, 2, 3-o‘rinlar “nima bo‘ldi ekan, Jalol Boltayev va’dasida turmadimi?” deb o‘tiribmisiz? :) Yo‘q, Jalol Boltayev, Xudo xohlasa, har doim VA’DASIDA TURADI!
Biroz boshqa ishlar bilan band edim. Qolganlarga ham tashlaymiz. 10 ta kitob yuboramiz.
👉 @TESTLIDER
Biroz boshqa ishlar bilan band edim. Qolganlarga ham tashlaymiz. 10 ta kitob yuboramiz.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
2❤84🔥21👍11👏2🤝2