فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.41K photos
298 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
آثار ایران‌شناسی در تاجیکستان منتشر شد

ایران‌شناسی از جملۀ علوم میان‌رشته‌ای است که در مفهوم عمومی، شامل مطالعات‌ زبان، تاریخ، ادیان و فرهنگ اقوام ایرانی‌تبار است و طبعاً ازلحاظ جغرافیایی به مرزوبوم ایران امروز محدود نمی‌شود، بلکه دربرگیرندۀ تمام مناطقی است که میراث ایران کهن تاریخی را دارند.

اصطلاح ایران‌شناسی (Iranology)، صرف‌نظر از جامع بودن یا نبودن این تعبیر، که برخی آن را محدود و نارسا می‌دانند و به‌جای آن تعبیر مطالعات‌ ایرانی (Iranian studies) را پیشنهاد کرده‌اند، از قرن نوزدهم میلادی رواج یافت. این اصطلاح، در یک تعریف عمومی و فراگیر، عبارت است از شناخت جامعۀ ایرانی و تحولاتی که از آغاز تا امروز داشته است.

کتاب حاضر تحت عنوان آثار ایران‌شناسی، اثر پژوهشگر نام‌آشنای تاجیک، پروفسور میرزا ملااحمد است، که سالیان زیادی از عمر خویش را صرف پژوهش در زمینۀ تاریخ ادبیات و فرهنگ فارسی ـ تاجیکی کرده و تا کنون بیش از ۶۰ جلد کتاب و ۵۵۰ مقاله ر در حوزه‌های مذکور منتشر کرده است.

کتاب آثار ایران‌شناسی با پیشنهاد و مقدمۀ دکتر حجت‌الله فغانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، از سوی پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی و انستیتو زبان و ادبیات رودکی آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان منتشر شده است. اثر حاضر حاوی ۴۶ مقاله است که به موضوعات و مسائل گوناگون ایران‌شناختی اختصاص یافته‌اند. همچنین پیش‌بینی می‌شود که تعداد مجلدات این مجموعۀ مقالات به چهار جلد برسد.

جلد نخست کتاب آثار ایران‌شناسی، به قلم میرزا ملااحمد، در ۵۵۲ صفحه و به خط سیریلیک در پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی، در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، به چاپ رسیده است.

http://persianacademy.ir/fa/B250596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B250596.jpg
@theapll
هزارواژۀ چهارزبانۀ پزشکی (روسی ـ تاجیکی ـ انگلیسی ـ فارسی)

دو ملت ایران و تاجیکستان به یک زبان سخن می‌گویند و این سرمایۀ بزرگی است که می‌تواند راه را برای همکاری‌های فرهنگی و علمی و اقتصادی بین دو دولت و ملت هموار کند. بر اساس تحقیقات به‌عمل‌آمده در حوزه‌های جامعه‌شناسی زبان و اصطلاح‌شناسی اجتماعی، بین توسعۀ علمی و توسعۀ اصطلاح‌شناختی رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. بررسی تاریخ اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی در هریک از دو کشور ایران و تاجیکستان نشان می‌دهد که اصطلاح‌شناسی در این دو کشور همواره با تحولات علمی همگام بوده است. در تاجیکستان نیز، مانند ایران، جریان واژه‌گزینی با فراز و فرودهایی روبه‌رو بوده است؛ بدین ترتیب که از بخش «لغت‌سازی و لغت‌شناسی» در «انستیتو زبان و ادبیات رودکی» در آکادمی علوم آغاز شده و سپس به تأسیس «کمیتۀ اصطلاحات» در دهۀ شصت و در نهایت، پس از تصویب قانون زبان، به تصویب مجدد «کمیتۀ اصطلاحات» در سال ۱۹۸۹م انجامیده است.

در سال ۲۰۱۴م، به‌منظور عملی کردن همکاری‌های اصطلاح‌شناختی ایران و تاجیکستان، یادداشت تفاهمی بین کمیتۀ زبان و اصطلاحات تاجیکستان و فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران به امضا رسید که انتشار فرهنگ‌ها و واژه‌نامه‌های علمی چندزبانه بخشی از مفاد آن بود.
اکنون، هم‌زمان با روز پزشک در تاجیکستان (۲۷ مردادماه)، نخستین جلد از فرهنگ هزارواژۀ پزشکی فرهنگستان از سوی پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی منتشر شده است.

گوهر شراف‌زاده، رئیس کمیتۀ زبان و اصطلاحات حکومت جمهوری تاجیکستان، در سرسخن خود بر این فرهنگ چهارزبانه می‌نویسد: «باعث خوشنودی است که طبق سازش‌نامۀ یادداشت تفاهم بین کمیتۀ زبان و اصطلاحات نزد حکومت جمهوری تاجیکستان و فرهنگستان زبان و ادب فارسی جمهوری اسلامی ایران، عاید به همکاری در بخش زبان و اصطلاحات، که از دهم سپتامبر سال ۲۰۱۴ به امضا رسیده است، کمیته با فرهنگستان همکاری‌ها را تقویت می‌دهد. هم‌زمان، باعث تذکّر است که مطابق زیربندهای ۷ و ۸ بند ۳ یادداشت تفاهم، جانب‌ها تصمیم گرفته بودند که با جلب متخصصان ورزیدۀ زبان‌شناس و اعضای شورای همگون‌سازی اصطلاحات کمیته، کتاب هزارواژۀ پزشکی فرهنگستان را، با تفسیرهای علاوگی اصطلاحات، بـه زبان‌های تاجـیکی و روسی تهیه و به نشر آماده سازند. اینک مواد هزارواژۀ پزشکی (کتاب یکم) به نشر آماده گردیده است و کمیته برای نشر آن را توصیه می‌دهد.

ما زبان‌شناسان تاجیک در این مسئله آن‌ها را دستگیری نموده، در همکاری و هم‌بستگی می‌توانیم واژه‌نامه‌هایی را در رشته‌های مختلف علم، سیاست، اقتصادیات تهیه نماییم که استعمال و استفادۀ آن‌ها در محیط علمی ـ فرهنگی و ادبی حوزه‌های فارسی‌زبان و منطقه‌هایی که ساکنان آن با این زبان گفتگو می‌کنند، دارای هماهنگی و قابل قبول باشند.

این اقدام در همگون‌سازی اصطلاحات ساحَوی و رشد و گسترش زبان ادبی کشورهای هم‌زبان یک قدم نیک بوده، در برابرِ دانش‌اندوزانِ ساحوی را از دستاوردهای علمی هر دو کشور آشنا کردن، این‌چنین (= همچنین) دوستی و رفاقت و همدلی و وحدت را میان این کشورها مستحکم خواهد نمود و من‌بعد نیز در برگزاری انجمن و کنفرانس‌ها و همایش‌های علمی ـ عملی عالمان و دانشمندان ساحوی در سطح بین‌المللیِ من‌بعده نیز تطبیق خواهد گردید.»

فرهنگ حاضر که در جهت اجرای برنامه‌های یادشده تدوین گردیده، بر اساس جلد اول کتاب هزارواژۀ پزشکی فرهنگستان زبان و ادب فارسی (منتشرشده در ۱۳۸۹ش/ ۲۰۱۰م) شکل گرفته است. هدف از تألیف این فرهنگ آشنا ساختن متخصصان حوزه‌های پزشکی در هر دو کشور با شیوه‌های واژه‌گزینی یکدیگر و مواد و روش‌های گوناگون واژه‌سازی برای اصطلاحات علمی اروپایی (عمدتاً انگلیسی و روسی) است. در تألیف این فرهنگ، به‌منظور ایجاد سهولت استفاده برای مخاطبان تاجیک، علاوه بر معادل فارسی و لاتینی کلمات، بخش‌های دیگری نیز به آن افزوده شده است که عبارت‌اند از: نویسه‌گردانی تعریف‌های فارسی به خط سیریلیک؛ ارائۀ معادل‌ها و تعریف‌های تاجیکی؛ ارائۀ معادل‌های روسی. این مجموعه شامل واژه‌های پزشکی، علوم پایۀ پزشکی، دندان‌پزشکی، شنوایی‌شناسی، علوم سلامت و دام‌پزشکی است.

کتاب هزارواژۀ پزشکی (روسی ـ تاجیکی ـ انگلیسی ـ فارسی) به کوشش گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و به پیشنهاد و با پیگیری پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی و با پشتیبانی بیمارستان بین‌المللی ابن‌سینا در تاجیکستان، در ۵۴۴ صفحه تهیه و منتشر شده است.

http://persianacademy.ir/fa/B280596.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B280596.jpg
@theapll
جستجوگر واژه‌های مصوّب فرهنگستان، در وبگاه پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی

پس از هماهنگی با روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پیوند (لینک) جستجوگر واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شامل دوازده دفتر فرهنگ واژه‌های مصوّب، تا پایان سال ۱۳۹۲، در وبگاه پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی قرار گرفت.

این مجموعه شامل واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب است که با قابلیت جستجو به صورت‌های متفاوت ارائه شده است. بانک اطلاعاتی این جستجوگر هم‌اکنون شامل بیش از ۴۵ هزار مدخل، اعم از مدخل‌های ارجاعی و اصلی است و برای مخاطبان امکان جستجو را در مدخل‌های فارسی و لاتین (در اجزای آغازین و پایانی و هر بخش از واژه)، از طریق شمارۀ دفترها، حوزه‌های واژه‌گزینی، و نیز به‌صورت نمایش کل واژه‌های مصوب (فارسی و لاتین)، فراهم کرده است. در این مجموعه تعریف برخی از واژه‌های ریاضی، به علت داشتن فرمول‌های پیچیده، ذکر نشده است که در ویرایش‌های بعدی در مجموعه خواهد آمد.

پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در سال ۱۳۷۴ به همّت دفتر نمایندگی ایران در تاجیکستان تأسیس شد. این پژوهشگاه در مرحلۀ جدید فعالیت‌های خود اهدافی را در زمینه‌های پژوهش، تألیف، ترجمه و برگردان، ویرایش و نشر آثار علمی و آموزشی و ادبی و فرهنگی، با رویکرد همکاری بیشتر و عمیق‌تر با مراکز علمی و آموزشی تاجیکستان، دنبال کرده است.

http://www.persianacademy.ir/fa/X290596.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X290596.jpg
@theapll
مجموعه‌واژه‌های مهندسی خوردگی

گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در طول بیش از دو دهه فعالیت خود نزدیک به پنجاه‌ و پنج ‌هزار واژه را در حوزه‌های مختلف علمی به تصویب رسانده است. مجموعۀ حاضر شامل واژه‌هایی است که از سال ۱۳۸۹ تا سال ۱۳۹۵، با همکاری انجمن خوردگی ایران، در حوزۀ مهندسی بسپار، در کارگروه برون‌سپار مهندسی خوردگی بررسی و در شورای واژه‌گزینی تصویب شده است.

مطالب مجموعۀ حاضر شامل ۶۷۸ واژه و بدین شرح تنظیم شده است: ۱. واژه‌نامۀ توصیفی به ترتیب الفبای فارسی، که شامل ضبط فرنگی واژۀ بیگانه، معادل مصوّب فرهنگستان و تعریف واژه است. تعریف واژه‌ها را اعضای کارگروه در اختیار فرهنگستان قرار داده‌اند. البته، با صلاحدید فرهنگستان، تعریف‌ها عمومی‌شده و قابل درک برای افرادی با تحصیلات کارشناسی است و صرفاً برای روشن شدن مطلب ارائه شده است و تعریف دقیق و جامع علمی نیست. ۲. فهرست واژه‌ها به ترتیب الفبای لاتین.

کتاب مجموعه‌واژه‌های مهندسی خوردگی، به کوشش گروه واژه‌گزینی گردآوری و ویرایش شده که انتشارات فرهنگستان آن را در ۱۳۰ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۱۳۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.

http://www.persianacademy.ir/fa/X290596.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B290596.jpg
@theapll
ادبیات انقلاب اسلامی ـ شمارۀ ۳

سومین شمارۀ نشریۀ علمی ‌ـ ‌پژوهشی ادبیات انقلاب اسلامی (ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان) منتشر شد. نشریۀ ادبیات انقلاب اسلامی به همّت گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌منظور گسترش مباحث علمی و دانشگاهی در حوزۀ مطالعات ادبیات انقلاب اسلامی، منتشر می‌شود.

در بخش «مقالۀ» این شماره از مجلۀ ادبیات انقلاب اسلامی مقالات زیر درج شده است: «نقش الگوها و پدیدارهای ذهنی در تکوین «روایت» خاطرات جنگ در سه خاطره‌نوشت‌ِ بابانظر، یکی از این روزها به بلوغ رسیدم، و چزّابه»، تیمور مالمیر و فردین حسین‌پناه؛ «طاووسِ بیدل‌زارِ شعر (ردّ پای طرز بیدل دهلوی در غزل احمد عزیزی)»، عبدالله ولی‌پور، رقیه همّتی؛ «نمودهای گفتمانی طنز در شعر شفیعی کدکنی در مبارزه با استبداد پهلوی»، علی صفایی سنگری، علی علیزاده جوبنی؛ «تحلیل عنصر زمان در رمان دوشنبه‎های آبی ماه»، مریم پناهی، مرتضی هاشمی، محمود براتی؛ «مفاهیم، نمادها و تلمیحات مشترک در اشعار شاعران انقلاب اسلامی با موضوع فلسطین»، محمد مرادی؛ «بازنمایی وقایع دفاع مقدّس در داستان‌های کودکان و نوجوانان با استفاده از ظرفیّت‌های داستان‌مصوّر (کمیک‌استریپ)»، راضیه خوش‌ضمیر؛ «تطبیق مجاهدت‌های رزمندگان بر سیر و سلوک و برخی مقامات عرفانی در شعر دفاع مقدّس»، وحدت مهدی، امین رحیمی.
در بخش «نقد و پاسخ» سومین شماره از مجلۀ ادبیات انقلاب اسلامی به «نقد و بررسی پرسمان یاد»، به قلم مریم سیّدان، و «پرسمان یاد می‌باید خوب خوانده شود...»، نوشتۀ علیرضا کمری پرداخته شده است.

در بخش «تازه‌های نشر» این مجله نیز درس‌نامۀ ادبیات انقلاب اسلامی، حدیث قدسی، پس از سکوت تا کوچ، لم‌یزرع، رمان و سیاست معرفی شده است.

سرمقالۀ این شماره از مجلۀ ادبیات انقلاب اسلامی، با عنوان «ادبیات پایداری؛ بشارت‌ها و نگرانی‌ها»، به قلم دکتر محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان و دبیر مجله است.

علاقه‌مندان به دسترسی به محتوای این شماره از مجلۀ ادبیات انقلاب اسلامی می‌توانند به نشانی‌های زیر مراجعه کنند:


http://www.persianacademy.ir/fa/vn.aspx
http://persianacademy.ir/fa/ae03.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B3005961.jpg
@theapll
برگزاری جلسۀ‌ کارگروه جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات

دوشنبه، سی‌ام مردادماه ۱۳۹۶، جلسۀ کارگروه «جایزۀ‌ فرهنگستان به مطبوعات» با حضور آقایان دکتر حسن ذوالفقاری، دکتر محمود اسعدی، استاد موسی اسوار، دکتر محمدرضا ترکی، حمیدرضا ابک، مرتضی قاسمی، ایرج فرجی و خانم‌ها نسرین پرویزی، دکتر مریم دانشگر، فرناز صادقی، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

حاضران در این جلسه دربارۀ‌ مسائل مختلف مربوط به این جایزه و راه‌های اجرایی تحقق این مقصود، از جمله اعلام سریع رتبه‌بندی‌ها برای آغاز داوری، لزوم برگزاری نشست توجیهی برای داوران، نحوۀ داوری، مراحل و تعیین دقیق داوران در هر مرحله، بررسی برگۀ ارزیابی و نهایی کردن آن و به‌خصوص در نظر گرفتن امتیاز ویژه، تنظیم برنامۀ خبررسانی و اطلاع‌رسانی ازطریق رسانه‌ها و مطبوعات و مباحثی از این قبیل گفتگو کردند و تصمیمات لازم بر این اساس گرفته شد. همچنین اعضای کارگروه، بر شفاف‌سازی داوری در انتخاب معیارها و داوران و نوع گزینش محتوای خبری و سایر مسائل تأکید کردند.

http://persianacademy.ir/fa/X010696.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X010696.JPG
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۳۶

سی و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (مرداد ۱۳۹۶) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: رسانه‌های مجازی و ضرورت آموزش زبان فارسی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نقدی بر کتاب فارسی ششم دبستان (دکتر هادی اکبرزاده و مهدی مهدی‌زاده و شریفه اسکندرنژاد و مصعب رحیمی)؛ گفت‌وگو با استاد محمدمهدی هراتی (گیتی قریب)؛ معرفی کتاب آموزش زبان تكلیف‌مدار (آزتم) (دکتر ناهید بنی‌اقبال)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ آشنایی با مدارس ایران (۶): مدرسه سعادت بوشهر (دکتر الله‌کرم لیراوی)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۹): درس «سپیده‌دم»، سال دهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانش‌آموزان (۶): تضاد مفاهیم (سید رضا باقریان موحد)؛ مباحث آموزشی (۸): اخلاق ویراستاری (سید اکبر میرجعفری)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۵): پایگاه داده‌های زبان فارسی (مائده نیک‌سرشت)؛ نشست مشترک انجمن صنفی ویراستاران با گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی؛ پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت دکتر گلستانیان؛ گزارش سیزدهمین جشنوارۀ الگوهای تدریس برتر درس فارسی دهم؛ انتشار ماهنامۀ انشا و نویسندگی شماره‌های۸۰ تا ۸۲؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر.

علاقه‌مندان می‌توانند سی و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و همچنین شماره‌های پیشین آن را از نشانی زیر بارگیری کنند:


http://www.persianacademy.ir/fa/B010696.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B010696.jpg

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/File/az/publications/XAZDF-36.pdf
@theapll
نامۀ رئیس فرهنگستان به فدراسیون سوارکاری کشور

دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نامه‌ای خطاب به دکتر مسعود خلیلی، رئیس فدراسیون سوارکاری کشور، دربارۀ به‌کارگیری اسامی ایرانی برای اسب‌های شرکت‌کنندگان در مسابقات سوارکاری و همچین بهره‌گیری از واژه‌های مصوّب فرهنگستان در حوزۀ این رشتۀ ورزشی نکاتی را پیشنهاد کرد که با استقبال ایشان مواجه شد. متن نامۀ فرهنگستان که به‌همراه واژه‌های مصوّب فرهنگستان در حوزۀ سوارکاری به این فدراسیون ارسال شده بود، و پاسخ رئیس فدراسیون سوارکاری کشور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی
جناب آقای دکتر مسعود خلیلی
رئیس محترم فدراسیون سوارکاری کشور

با سلام، سوارکاری و اسب‌دوانی از جملۀ ورزش‌هایی است که پیشینه‌ای دیرینه در کشور ما دارد و تصور می‌رود که اصطلاحات و نام‌هایی که در این حوزه به‌کار می‌رود الفاظ بومی و نام‌های زیبای فارسی باشد. متأسفانه غالب اصطلاحات به‌‌کاررفته در این ورزشگاه‌ها و نام‌های گذاشته‌شده بر روی اسب‌ها فرنگی است که متناسب با روح این ورزش قدیمی در ایران و متناسب با قانون ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه نیست. فرهنگستان در زمینۀ اصطلاحات سوارکاری معادل‌هایی را برگزیده است که به پیوست تقدیم می‌شود. درعین‌حال، شرکت‌کنندگان ایرانی می‌توانند نام اسب‌های خود را با توجه به فرهنگ غنی و زبان زیبای فارسی انتخاب نمایند؛ هرچند، ممکن است نژاد اسبشان ایرانی نباشد. نام خاص یک اسب لزوماً نباید متناسب با نژاد آن باشد، برای نمونه نام لطیفه برای اسبی که نژاد آن گلد اسفینک است.

تقاضا دارد ترتیبی اتخاذ فرمایید که اصطلاحات مصوّب فرهنگستان در این حوزه در میدان‌های سوارکاری و در این رشتۀ ورزشی به کار گرفته شود و با تمهیداتی، صاحبان اسب‌ها به سمت استفاده از نام‌های زیبای ایرانی ترغیب شوند.
غلامعلی حداد عادل

بسمه‌تعالی
جناب آقای دکتر غلامعلی حدادعادل
رئیس محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی

با سلام و احترام، ضمن تشکر از بذل توجه فرهنگستان در خصوص استفاده از الفاظ فارسی در نام‌گذاری اسب‌های ورزشی و نیز به‌کارگیری اصلاحات حوزه‌های مختلف این ورزش، به استحضار می‌رساند، پیرو تأکیدات قبلی و به‌صورت بخشنامه، مؤکداً اعلام گردید از ثبت هویت و نام‌گذاری اسب‌های تولید داخل با نام‌های خارجی شدیداً خودداری گردد.

از ارسال مجموعۀ واژه‌های ورزشی بسیار سپاسگزارم و قطع و یقین در به‌کارگیری اصلاحات و واژه‌ها از مجموعۀ مزبور بهره‌برداری مفید خواهد شد.
مسعود خلیلی
رئیس فدراسیون سوارکاری
http://www.persianacademy.ir/fa/X050696.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
فرهنگستان در کافه‌‌هنر رادیو ایران

آشنا شدن اهل زبان با مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی از طریق رسانۀ ملی کمک مؤثری به رواج این واژه‌هاست. از روز یکشنبه، ۲۹ مردادماه ۱۳۹۶، برنامۀ کافه‌هنر، به تهیه‌کنندگی خانم زهرا صالحی، بخشی را به واژه‌های مصوّب فرهنگستان در حوزۀ عمومی اختصاص داده است. در این سلسله برنامه، خانم شیما شریفی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، واژه‌های مصوّب را معرفی می‌کند و اطلاعاتی دربارۀ ریشه و معنای واژۀ غیرفارسی و نحوۀ معادل‌یابی برای آن ارائه می‌کند.

کافه‌هنر زیر نظر آقای یدالله گودرزی، شاعر و مدیر گروه فرهنگ و اندیشه و به تهیه‌کنندگی خانم‌ها زهرا صالحی و ریحانه یزدان‌دوست، روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۱۵:۵۰ تا ۱۶:۳۰ از رادیو ایران (موج اف.ام.، ردیف ۹۰ مگاهرتز) پخش می‌شود.

http://www.persianacademy.ir/fa/X080696.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X021095.png
@theapll
توضیح فرهنگستان دربارۀ استارتاپ (Startup)

در روزهای اخیر در فضای مجازی و برخی برنامه‌های تلویزیونی خبری منتشر شده است مبنی بر اینکه فرهنگستان زبان و ادب فارسی معادل «کارآغازیان» را برای واژۀ بیگانۀ استارتاپ (Startup) برگزیده است.

به اطلاع می‌رساند فرهنگستان زبان و ادب فارسی تا کنون معادلی برای این کلمه برنگزیده است، اما انتخاب معادل مناسب آن را در دستور کار خود قرار داده است.

علاقه‌مندان می‌توانند برای آگاهی از مصوّبات فرهنگستان به بخش «واژه‌های مصوّب» در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به نشانی www.persianacademy.ir مراجعه کنند.

http://www.persianacademy.ir/fa/X080696.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
استاد موسی اسوار، عضو پیوستۀ جدید فرهنگستان زبان و ادب فارسی

بر اساس مادۀ ۴ اصلاحی اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شورای فرهنگستان می‌تواند با شرایط مذکور در مادۀ ۳ اساسنامه، اعضای پیوستۀ ایرانی فرهنگستان را انتخاب و جهت صدور حکم به رئیس جمهوری معرفی کند.

بر این اساس شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در چهارصد و پنجاه و چهارمین نشست خود در تاریخ ۹۵/۱۰/۲۰ به عضویت پیوستۀ استاد موسی اسوار رأی داد و دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، طی نامه‌ای، نتیجۀ رأی‌گیری شورای فرهنگستان زبان و ادب فرسی را جهت صدور حکم از طرف جناب آقای دکتر حسن روحانی، ریاست عالیۀ فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران، به ریاست جمهوری ارسال کرد. پس از آن، در تاریخ سه‌شنبه، بیست‌ویکم شهریورماه ۱۳۹۶، دکتر حسن روحانی در حکمی استاد موسی اسوار را به‌عنوان عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی منصوب کرد. متن حکم حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی به این شرح است:

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
جناب آقای موسی اسوار

در اجرای مادۀ (۴) اصلاحی اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مصوب ۱۳۷۰/۱۲/۲۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنا به انتخاب شورای آن فرهنگستان، به‌موجب این حکم به‌عنوان «عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی» منصوب می‌شوید.

توفیق جناب‌عالی و سایر اعضای محترم آن فرهنگستان را در انجام وظایف محوله با رعایت اصول قانون‌مداری، اعتدال‌گرایی و منشور اخلاقی دولت تدبیر و امید از خداوند متعال مسئلت می‌نمایم.

حسن روحانی
رئیس جمهوری اسلامی ایران

http://www.persianacademy.ir/fa/X220696.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X220696.jpg
@tehapll
مجموعه‌واژه‌های تغذیه

گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در طول بیش از دو دهه فعالیت خود نزدیک به پنجاه‌ و پنج ‌هزار واژه را در حوزه‌های مختلف علمی به تصویب رسانده است. مجموعۀ حاضر شامل واژه‌هایی است که از سال ۱۳۷۶ تا سال ۱۳۹۵، در حوزۀ تغذیه، در شورای واژه‌گزینی و شورای عالی فرهنگستان تصویب شده است.

مطالب مجموعۀ حاضر شامل ۸۱۸ واژه و بدین شرح تنظیم شده است: ۱. واژه‌نامۀ توصیفی به ترتیب الفبای فارسی، که شامل ضبط فرنگی واژۀ بیگانه، معادل مصوّب فرهنگستان و تعریف واژه است. تعریف واژه‌ها را اعضای کارگروه در اختیار فرهنگستان قرار داده‌اند. البته، با صلاحدید فرهنگستان، تعریف‌ها عمومی‌شده و قابل درک برای افرادی با تحصیلات کارشناسی است و صرفاً برای روشن شدن مطلب ارائه شده است و تعریف دقیق و جامع علمی نیست. ۲. فهرست واژه‌ها به ترتیب الفبای لاتین.

کتاب مجموعه‌واژه‌های تغذیه، به کوشش گروه واژه‌گزینی گردآوری و ویرایش شده که انتشارات فرهنگستان آن را در ۱۴۲ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۱۵۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.


http://www.persianacademy.ir/fa/B250696.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B2506961.jpg
@theapll
رونمایی کتاب هزارواژۀ پزشکی در تاجیکستان

جمعه، بیست‌وچهارم شهریورماه ۱۳۹۶، مراسم رونمایی کتاب هزارواژۀ پزشکی به چهار زبان با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و اندیشمندان ایرانی و تاجیکی، در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، برگزار شد. چندی پیش و قبل از انتشار این اثر، خبری مبنی بر رد شانزده مجلد از کتاب‌های هزارواژۀ پیشنهادی فرهنگستان زبان از سوی تاجیک‌ها عنوان شد، اما حالا پس از حدود یک ماه از چاپ این کتاب در تاجیکستان، اهالی فرهنگ و ادب دو کشور، انتشار این اثر را مایۀ همدلی فارسی‌زبانان و موجب تقویت روابط فرهنگی دو کشور می‌دانند.

علاقه‌مندان می‌توانند مشروح گزارش مراسم رونمایی کتاب هزارواژۀ پزشکی را در وبگاه فرهنگستان بخوانند:
http://www.persianacademy.ir/fa/X250696.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B280596.jpg
@theapll
پیام دکتر حداد عادل به دوازدهمین همایش انجمن ترویج زبان و ادب فارسی

چهارشنبه، پانزدهم شهریورماه ۱۳۹۶، دوازدهمین همایش بین‌المللی انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی، با حضور استادان برجسته و پژوهشگران حوزۀ زبان و ادب فارسی، در دانشگاه رازی کرمانشاه آغاز به کار کرد. آشنایی با پژوهش‌های جدید در گسترۀ زبان و ادب فارسی، گفت‌وگو و تبادل نظر در عرصه‌های گوناگون زبان و ادب فارسی، ترغیب پژوهشگران جوان به ژرف‌اندیشی در پژوهش‌های فرهنگی و علمی و ادبی، و تأکید بر تقویت زبان فارسی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم و اثرگذار در وحدت ملی و یکپارچگی ایران از اهداف اصلی این همایش بین‌المللی بود.

دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نیز در پیامی، ضمن تبریک به اعضای انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی و مسئولان دانشگاه رازی، نکاتی را دربارۀ زبان و ادبیات فارسی و فرهنگستان یادآوری کرد. آنچه در پی می‌آید متن کامل پیام دکتر غلامعلی حدّاد عادل به دوازدهمین همایش بین‌المللی ترویج زبان و ادبیات فارسی است.


بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

فرصت برپایی گردهمایی سالانۀ انجمن ترویج زبان و ادب فارسی را مغتنم می‌شمارم تا سلام و سپاس خود را به محضر اعضای محترم این انجمن و استادان و ادیبان ارجمند شرکت‌کننده در این گردهمایی تقدیم کنم و از دانشگاه رازی کرمانشاه نیز به سبب میزبانی این گردهمایی سپاسگزاری می‌نمایم.

ترویج زبان و ادب فارسی، در جمهوری اسلامی، یک وظیفۀ ملی در جهت تقویت هویت ملی ایرانیان است و تلاشی والا و ستودنی به شمار می‌آید. این وظیفه، به نحو عام، بر دوش همۀ ایرانیان و، به نحو خاص، وظیفۀ استادان زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه‌هاست. انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، چنان‌که از نام آن دانسته می‌شود، می‌تواند نقش مؤثری در تحقق این امر و تأمین این مقصود داشته باشد و گردهمایی‌های سالانه نیز مجالی به دست می‌دهد تا استادان حاضر در این‌گونه اجتماعات علمی دغدغه‌ها و راه‌حل‌های مورد نظر را مطرح سازند و اندیشه‌های خود را پس از مشورت با دیگران به مرحلۀ عمل نزدیک سازند.

این‌جانب پیشنهاد می‌کند انجمن، در گردهمایی‌های سالانۀ خود، هر ساله موضوع و مسئلۀ معیّنی را به بحث و بررسی بگذارد و از استادان شرکت‌کننده بخواهد تا مقالات خود را صرفاً در باب همان موضوع بنگارند. این پیشنهاد مبتنی بر این فرض است که قبلاً چنین تدبیری اندیشیده نشده باشد. نکتۀ دیگری که ذکر آن را مفید می‌داند این است که جا دارد استادان محترم، در حفظ پیوند میان سنت و نوآوری و ایجاد توازن میان این دو جنبه، عنایت خاصی داشته باشند تا پیشرفتی مبتنی بر اصول و مبانی در عرصۀ زبان و ادب فارسی از رهگذر مقالات پژوهشی استادان و پایان‌نامه‌های دانشجویان این رشته عاید کشور شود. اکنون که مدیریت انجمن بر عهدۀ استاد محترم جناب آقای دکتر میرباقری نهاده شده، بر خود واجب می‌دانم این مسئولیت را به ایشان تبریک بگویم و از نیم قرن، بل افزون‌تر، تلاش و همت استاد محترم جناب آقای دکتر مهدی محقق، عضو پیوستۀ محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در تأسیس و ادارۀ این انجمن یاد کنم و از ایشان تقدیر کنم. برای استاد محقق دوام سلامت و طول عمر و برای ریاست جدید انجمن توفیق آرزو می‌کنم.

غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی

http://www.persianacademy.ir/fa/X260696.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X260696.png
@theapll
آیین‌نامۀ نهایی جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات

رسانه‌ها با مخاطبان پرشمار و میدان وسیع حضور و تأثیرگذاری خود می‌توانند در نگاهبانی از زبان فارسی و بهبود آن نقشی بی‌بدیل ایفا کنند. فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با نگاهی به جایگاه رسانه‌ها در پاسداری از زبان و ادب فارسی، از سال ۱۳۹۲ بر آن شد تا با استفاده از فرصت برپایی نمایشگاه مطبوعات، به ارزیابیِ مطبوعات از حیث رعایت قواعد و ضوابط درست‌نویسی همّت گمارد و با انتخاب روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های برتر و معرفی آن‌ها، قدرشناسی خود را نسبت به پاسداران زبان و ادب و خط فارسی در حوزۀ مطبوعات ابراز کند. به همین منظور و برای آشنایی بیشتر صاحبان این رسانۀ پرمخاطب، فرهنگستان زبان و ادب فارسی آیین‌نامۀ جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات را تهیه کرده است.

نکتۀ قابل ذکر اینکه آیین‌نامۀ این جایزه در سال ۱۳۹۶، با افزوده شدن گزینه‌های جدید به معیارهای داوری و انتخاب برگزیدگان، تغییراتی داشته است. علاقه‌مندان می‌توانند برای مشاهدۀ دامنۀ انتخاب این نشریات و معیارهای ارزیابی و جوایز به پیوند زیر مراجعه کنند.

http://www.persianacademy.ir/fa/X2606961.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/File/az/X2606961.pdf
@theapll
شبکۀ پنج سیما، میزبان دکتر حداد عادل

دوشنبه، بیست‌وهفتم شهریورماه، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌مناسبت روز شعر و ادب فارسی و روز بزرگداشت محمدحسین شهریار، مهمان ویژۀ برنامۀ تلویزیونی «حوالی امروز» بود.

در این گفت‌وگوی صمیمانۀ چهل‌وپنج دقیقه‌ای، دکتر حداد عادل دربارۀ شعر شهریار، نقش شعر در زندگی ایرانیان و وضعیت زبان فارسی در کشورهای جهان صحبت کرد. وی در سخنانی اظهار کرد: مقید بودن به زبان فارسی و استفاده از واژه‌های فارسی مانند تقید به خرید کالای ایرانی است.

دکتر حداد عادل در همین فرصت یادآوری کرد که شعرنویسی بر پشت خودروها در ایران رسم خوشایندی است که بهتر است تشویق و تحسین شود.

برنامۀ «حوالی امروز» روزانه به‌صورت مستقیم، ساعت ۷:۳۰ صبح از شبکۀ پنج سیما پخش می‌شود.

http://persianacademy.ir/fa/X2706961.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2706961.jpg
@theapll
پیام فرهنگستان به مناسبت روز شعر و ادب فارسی و روز بزرگداشت استاد شهریار

ببیست‌وهفتم شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی و روز بزرگداشت شاعر گران‌قدر، استاد سیّد محمدحسین شهریار را گرامی می‌داریم و این روز را به همۀ فارسی‌زبانان و دوستداران شعر فارسی تبریک می‌گوییم.

داناترین و فرهیخته‌ترین ملّت‌های جهان ملّت‌هایی هستند که هویت خویش را بر اساس اندیشه و ادبیات و هنر بنا نهاده‌اند، نه بر بنیان جنگ‌افروزی‌ها و فتوحات ظاهری و دستاوردهای مادّی. شعر و ادب فارسی میراث و گنجینۀ بزرگ نیاکان ما و آیینۀ هویت راستین سرزمین ماست. آنان که می‌خواهند با تجلّیات حقیقی روح ایرانی در درازنای تاریخ آشنا شوند، باید به کرشمۀ کلمات سخنوران زبان فارسی از قبیل رودکی و خیام و سنایی و نظامی و خاقانی و جمال و کمال بنگرند و به زمزمۀ آسمانی و دل‌نشین عبارات بزرگانی چون عطّار و مولوی و سعدی و حافظ و جامی و محتشم و صائب و کلیم و بیدل و فروغی و بهار و پروین و نیما و شهریار و... گوش بسپارند و پیام‌های انسانی و معنویت برآمده از اسلام را از متن این کلمات بشنوند.

شعر و ادب فارسی منشور شگفت‌انگیزی است که پرتوهای درخشان و دلربایی از مفاهیم نغز و پرمغز را فراروی ارباب بصیرت قرار می‌دهد؛ امّا آنان که اهل تامّل و تعقّل بیش‌تری هستند، خیلی زود درمی‌یابند که در پسِ پشت این رنگین‌کمان چشم‌نواز و این جادوی حیرت‌انگیز واژه‌ها و نازک‌خیالی‌ها، خورشید درخشانی به نام «هویت ایرانی» می‌درخشد و هریک از سخنوران زبان فارسی به زبان و بیانی دیگر سخنگوی یک هویت و حقیقت‌اند؛ در حقیقت، هر کدام از این بزرگان، یکی به نظمی دلربا و دیگری به نثری فاخر، آن یک به غزل‌خوانی و دیگری به قصیده و مثنوی و ترانه، وصف جمال و کمال و جلال یک شاهد خوب‌رو را بر زبان آورده‌اند.

اگر روز شعر و ادب فارسی به نام یکی از شهریاران قلمرو ادب فارسی، یعنی سید محمدحسین بهجت تبریزی پیوند خورده است، امری غریب نیست؛ چرا که همۀ بزرگان و زبان‌آوران زبان فارسی از دیرباز تا امروز پرتوهای یک خورشیدند و سخنگویان یک فرهنگ و تمدّن؛ «متّحد جان‌های مردان خداست». بر این اساس، بزرگداشت هریک از این بزرگان به معنی گرامیداشت همۀ آنان و به‌مثابۀ ارج نهادن به هویت و فرهنگی است که این سخنوران را در دامان خویش پرورده است.

روز زبان و ادب فارسی یادآور میراث گران‌بهای تاریخ و نیاکان ماست. در این روز و در تمامی روزهای سال، شعر و ادب فارسی را ارج می‌نهیم که از عوامل اصلی وحدت ملّی اقوام ایرانی، با زبان‌های مختلف، و سبب‌ساز همدلی و هم‌زبانی ما با پارسی‌گویان آن سوی مرزهاست. به روان مینوی همۀ سخنوران زبان فارسی، به‌ویژه استاد شهریار درود می‌فرستیم که شعر او آیینۀ زلال روزگار و بخشی از حافظۀ تاریخی ماست. ملّت ایران، به‌ویژه همدلی و همراهی‌های او را با رزمندگان اسلام در سال‌های دفاع مقدّس از مرزهای این سرزمین از یاد نخواهد برد.

http://persianacademy.ir/fa/X2706962.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/Haqqani01.jpg
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۳۷

سی و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (شهریور ۱۳۹۶) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: با مهر «مهر» را دریابیم؛ در احوال زبان فارسی و مسئلۀ دوزبانگی (دکتر مریم دانشگر)؛ زبان و ادبیات فارسی در بنگلادش (دکتر الهام حدادی و دکتر فرهاد درودگریان)؛ گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۲۵): دکتر محمد شهری (گیتی قریب)؛ برگزاری هفتمین مدرسۀ تابستانی انجمن زبان‌شناسی ایران و دومین همایش ملی زبان‌شناسی نقش‌گرا در دانشگاه بوعلی همدان (مریم نورنمایی)؛ معرفی کتاب: ساخت زبان فارسی (گیتی قریب)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ آشنایی با دانشگاه‌های ایران (۲۸): پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی (آذین شهریاری‌فرد)؛ کارگاه نویسندگی دانش‌آموزان (۷): نقد و ارزیابی کلاس نگارش (سید رضا باقریان موحد)؛ پیام دکتر حداد عادل به دوازدهمین همایش انجمن ترویج زبان و ادب فارسی؛ زنگ ناقوسی و تاریخی دارالفنون؛ برگزاری جلسۀ‌ کارگروه جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات؛ آیین‌نامۀ نهایی جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات؛ پیام فرهنگستان به مناسبت روز شعر و ادب فارسی و روز بزرگداشت استاد شهریار؛ بنیاد پژوهشی شهریار به مناسبت روز شعر و ادب فارسی؛ زبان فارسی در تولید علم از قابلیت‌های بالایی برخوردار است؛ معلمان شاعر: معرفی ناصر فیض به همراه گزیدۀ اشعار (داریوش گودرزی).

علاقه‌مندان می‌توانند سی و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و همچنین شماره‌های پیشین آن را از نشانی زیر بارگیری کنند:


http://www.persianacademy.ir/fa/B020796.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B020796.jpg
http://www.persianacademy.ir/fa/azx.aspx
@theapll
جشن‌نامۀ دکتر محمد دبیرمقدم

در سال‌های اخیر سنّت نیک تدوین و انتشار جشن‌نامه و ارج‌نامه برای بزرگان علمی، یکی از بهترین و درعین‌حال سودمندترین راه‌های معرفی مصادیق واقعی «عالِم» در زمینه‌های گوناگون دانش و معرفت بشری بوده است. مقالات گردآمده در این‌گونه مجموعه‌ها، ضمن اینکه معمولاً ناب و نکته‌سنجانه است و ازاین‌روی مورد اقبال و استفادۀ پژوهشگران و دلبستگان حوزۀ تخصصی مربوط واقع می‌شود، به استناد نام و مقام نویسندگان آن‌ها، گواه استواری برای تأیید آوازه و اعتبار دانشمندی که جشن‌نامه به افتخار او تدوین شده نیز شمرده می‌شود. این کتاب‌ها عموماً از مجموع مقالاتی یا گفت‌وگوهایی فراهم می‌آید که جمعی از همکاران و شاگردان و دوستان آن استاد که در رشتۀ تخصصی وی گام می‌زنند و صاحب‌نظرند، می‌نویسند و تقدیم می‌کنند. گاه نیز یادنامه‌ها و جشن‌نامه‌ها، مجموعۀ مقالات و سخنرانی‌های ایرادشده در همایش‌هایی است که به نام شخصیت مورد نظر و در بزرگداشت وی برپا شده است.

گردآورندگان جشن‌نامۀ دکتر محمد دبیرمقدم در تدوین این مجموعه بر آن بوده‌اند که نگارندگانِ مقالات را از میان دانشجویان مستقیم ایشان، به‌ویژه دانشجویان دورۀ دکتری، برگزینند. تمامی این دانشجویان نیز کوشیده‌اند که نکته‌ای در خور توجه را، در قالب مقالات علمی ـ پژوهشی طرح کنند. نتیجه اینکه برای این مجموعه مقالات دست‌اول و گوناگونی در موضوعات زبان‌شناختی گرد آمده که در حوزه‌هایی چون دستور و صرف و نحو و معنی‌شناسی، و در قلمروهای متنوعی مانند زبان‌شناسی شناختی و نقش‌گرا و صورت‌گرا و رده‌شناسی و گویش‌شناسی و آسیب‌شناسی زبان نگارش یافته است. جشن‌نامۀ دکتر محمد دبیرمقدم، عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، هم‌زمان با برگزاری دومین همایش ملی زبان‌شناسی نقش‌گرا در دانشگاه بوعلی‌سینای همدان، رونمایی شد.

این مجموعه حاوی یک مقدمه، شامل مقدمۀ گردآورندگان و کارنامک فعالیت‌های علمی و پژوهشی و آموزشی دکتر دبیرمقدم، و سه بخش است. بخش اول به مصاحبه با دکتر دبیرمقدم و بخش دوم به مقالات و بخش سوم نیز به تصاویر اختصاص یافته است.

فهرست مقالات مندرج در بخش دوم بدین شرح است: «تأثیر فعل‌های نگرش گزاره‌ای مثبت و منفی بر ساختار بند وابسته در فارسی امروز»، فریار اخلاقی؛ «شواهد زبانی در تمایز واژه‌بست‌ها از وندهای تصریفی در زبان فارسی»، محرم اسلامی؛ «دستور ساختاری: اصول و مبانی نظری»، طه پیام؛ «شواهدی از ساخت مجهول در زبان فارسی»، فریده حق‌بین؛ «آیا زبان فارسی در حال تغییر رده است؟»، محمد راسخ‌مهند؛ «گذرایی معنایی»، محمدرضا رضوی؛ «زبان علم در فارسی از منظر نقش‌گرایی هالیدی»، مرضیه صناعتی؛ «پیشنهاد نوعی ساختِ اعمالگر در زبان فارسی»، امید طبیب‌زاده؛ «جایگاه 'که'ی تأکید فارسی در نمودار درختی بر اساس برنامۀ کمینه‌گرا»، مهبد غفاری؛ «نگاهی به نشانگرهای تصریفی و اشتقاقی در زبان فارسی»، فریبا قطره؛ «توانایی‌های نحوی بیماران پارکینسون فارسی‌زبان»، ژیلا محمدی؛ «زبان خوانساری: توصیف و تحلیل رده‌شناختی ترتیب واژه‌ها»، پونه مصطفوی؛ «تمایز لازم ـ متعدی در فعل‌های سادۀ فارسی از منظر ساخت رویداد»، روح‌الله مفیدی؛ «برخی ساخت‌های فعلی نادر در گویش بیرجندی»، محمدامین ناصح؛ «تراوندگذاری در اسامی فارسی»، مهرداد نغزگوی کهن؛ "When Wh-Movment Isn't Wh-movment", Arsalan Kahnemuyipour.

جشن‌نامۀ دکتر محمد دبیرمقدم: مجموعه‌مقالات زبان شناختی، به کوشش دکتر محمدرضا رضوی، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر مرضیه صناعتی گردآوری شده که انتشارات کتاب بهار آن را در ۴۴۶ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۵۰۰هزار ریال منتشر کرده است.

http://persianacademy.ir/fa/B030796.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B030796.jpg
@theapll
آغاز سومین دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی

دوشنبه، سوم مهرماه ۱۳۹۶، سومین دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان و پژوهشکده، با حضور در جمع دانشجویان این دوره دربارۀ پیشینۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در ایران و تلاش‌های فرهنگستان در راه‌اندازی این دوره و اهداف مورد نظر فرهنگستان با دانشجویان سخن گفت. دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی، آقای مهدی قنواتی، مدیر آموزش پژوهشکده، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران در این دیدار بودند.

دکتر حداد عادل در این دیدار، ضمن تبریک به دانشجویان ورودی سومین دورۀ این رشته، با اشاره به سابقۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی اظهار کرد: در سال‌های حدود ۱۳۷۰ که فرهنگستان آغاز به کار کرد ما هیچ سند و مدرکی از فرهنگستان‌های اول و دوم در اختیار نداشتیم. ما بر اساس اصول و ضوابطی که از آن فرهنگستان‌ها در دست داشتیم این کار را شروع کردیم و با یک تجربۀ مداوم بیست‌ساله توانستیم به سرمایه‌ای دست پیدا کنیم که نتیجۀ آن همین محتوای درس‌های شماست. ما با تلاش فراوان و پشت سر گذاشتن مشکلات عدیده توانستیم این تجربیات را مدلل و موجه سازیم تا به تصویب برسد و به یک رشته تبدیل بشود.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه افزود: این کار، یعنی راه‌اندازی دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی، برای ما یک کار جدّی است، بنابراین از شما خواهش می‌کنیم که شما هم درس خواندن در این رشته را جدّی بگیرید. اگر چنین نبود دلیلی نداشت که این رشته را راه‌اندازی کنیم؛ در حقیقت کسی از ما نخواسته بود که دورۀ کارشناسی ارشد راه بیندازیم. ما از این کار مقصود و هدفی داشتیم و برای رسیدن به آن مسیر صعب‌العبوری را هم طی کردیم. ما می‌خواهیم که علم واژه‌گزینی ریشه‌دار بشود و به عبارتی این علم از حالت سلیقه‌ای و شخصی خارج و به یک دانش تخصصی تبدیل شود.

دکتر دبیرمقدم نیز در ادامه، در سخنانی کوتاه و ضمن خیرمقدم گفتن به دانشجویان، اظهار کرد: تاریخ ۱۱۰۰-۱۲۰۰سالۀ زبان فارسی قابل انطباق با دوره‌ای که ما در آن هستیم، نیست؛ به این معنی که در این دوره یک اتفاق دیگری افتاده و یک لایۀ جدید به مراحل تکوین و امکانات زبان فارسی افزوده شده و آن همین واژه‌گزینی و نیاز به واژه‌گزینی است که پیش از این وجود نداشت.

وی همچنین به دانشجویان توصیه کرد که بکوشند در طول تحصیل خود در این رشته به دنبال یک مسئله‌ باشند و آن را برای خود مسئله‌دار کنند. به این ترتیب که در پی یافتن خلأها و نیازهای این حوزه باشند و از همین ابتدای راه موضوع پایان‌نامۀ خود را در ذهن بپرورانند.

http://www.persianacademy.ir/fa/X030796.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X030796.JPG