@theapll
گزیده‌ای از سروده‌های رابیندرانات تاگور

رابیندرانات تاگور، شاعر و متفکر بزرگ اهل هندوستان بود که آثارش در دوران نهضت‌های آزادی‌طلبی هند شهرت جهانی یافت و در تحول فکری و فرهنگی مردمان آن سرزمین و در بازیافت هویت ملی و ایجاد حس خودشناسی آنان سهمی بزرگ و ماندگار داشت. وی اهل شعار دادن نبود و در های‌وهوی‌های سیاسی شرکت نمی‌جست و از موج‌سواران سیاست‌باز دوری می‌کرد، ولی با انتشار نوشته‌ها و سروده‌هایش و با سخنرانی‌های روشنگرانه و اثرگذارش در امریکا و انگلستان و ژاپن، نشان داد که هند بزرگ‌تر و مردم هند بیدارتر و هشیارتر از آن‌اند که پذیرای حکومت استعماری بیگانه باشند.
مترجم این مجموعه، دکتر فتح‌الله مجتبائی، در باب آشنایی خود با تاگور در سال‌های جنگ جهانی دوم و ترجمۀ آثار او، به‌واسطۀ دوستی با جوانی بنگالی به نام حفیظ‌الرّحمان، می‌نویسد: «در آن سال‌ها زبان خارجی در دبیرستان‌ها زبان فرانسه بود، ولی به‌تدریج گفت‌وگوی با او [حفیظ‌الرحمان] به زبان انگلیسی آسان‌تر شد و من به خواندن اشعار تاگور به این زبان روی آوردم و او چند کتاب از مجموعۀ آثار تاگور را به من داد و سعی می‌کرد که در خواندن و فهم مطالب مرا یاری کند. من در اشعار این شاعر بنگالی نوعی تجانس با عرفان ایرانی خودمان می‌دیدم و پس از چندی چنان به او دل‌بسته شدم که بیشتر اوقات خود را به خواندن «گیتانجلی» و «باغبان» و ترجمۀ «صد غزل از کبیر» او صرف می‌کردم و در حواشی صفحات سروده‌هایی را که می پسندیدم به فارسی ترجمه می‌کردم».
دکتر مجتبائی چندین سال بعد، در سال‌هایی که در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران شاگردی و در دبیرستان معلمی می‌کرده است، آنچه را در حواشی کتاب‌ها نقل کرده بوده، با اصلاح و تجدید نظر، در نشریات ادبی و هنری آن روزگار، و بیشتر در مجلۀ سخن، منتشر کرده بوده است. سرانجام در سال ۱۳۴۴ مجموع آن‌ها را با مقدمه‌ای در شرح احوال و آثار تاگور و به‌ضمیمۀ یکی از نمایشنامه‌های مشهور او، زیر عنوان «چیترا و چند غزل از باغبان عشق» در شمار نشریات نیل به چاپ می‌رساند. مجموعۀ حاضر، علاوه بر آنچه گفته شد، شامل مقدار دیگری از آن حواشی و چند نمایشنامۀ کوتاه و گزیده‌های دیگری از سروده‌های این شاعر بنگالی است.
کتاب گزیده‌ای از سروده‌های رابیندرانات تاگور، با مقدمه و ترجمۀ دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و به کوشش و گزینش سرکار خانم شیرین عاصمی، همکار ایشان در فرهنگستان است که انتشارات هرمس آن را در ۱۹۴ صفحه و با شمارگان ۱۰۰ نسخه، به بهای ۶۰هزار توامن منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10126
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/B240600-1200x675.jpg

@theapll
گفت‌و‌گوی «ایران» با کارولین کراسکری، مترجم امریکایی آثار هوشنگ مرادی کرمانی

برای بازنشستگی زود است، باز هم برایمان بنویسید!

«کارولین کراسکری»، مترجم امریکایی نوشته‌های هوشنگ مرادی کرمانی است؛ ایران‌شناس و محقق دانشگاه «یو‌سی‌ال‌ای» کالیفرنیا که تا به امروز آثار متعددی از این نویسندۀ کشورمان در را اختیار مخاطبان انگلیسی‌‌زبان گذاشته، علاقۀ بسیاری به نوشته‌های خالق «قصه‌های مجید» دارد و امیدوار است بالاخره سنگینی برخی سیاست‌های خصمانه علیه کشورمان کنار برود و کتاب‌هایی همچون «شما که غریبه نیستید»، «قصه‌های مجید» و «خمره» در اختیار عموم علاقه‌مندان ادبیات در همۀ کشورها قرار بگیرد. کراسکری در زادروز هفتادوهفت‌سالگی هوشنگ مرادی کرمانی خواسته‌ای هم از او دارد؛ اینکه خداحافظی را فراموش کند و باز هم داستان کوتاه و رمان بنویسد.

خانم «کراسکری» چطور شد که تصمیم به ترجمۀ کتاب‌های هوشنگ مرادی کرمانی گرفتید، بحث شناخت قبلی خودتان در میان بود یا اعتماد به آقای شحنه‌تبار، به‌عنوان ناشر انگلیسی این کارها؟

ادامه در پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10131
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/Y240600-1200x675.jpg

@theapll
ویژۀ روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار

بیست و هفتم شهریورماه مصادف است با روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار، شاعر نامدار معاصر. به همین مناسبت شماری از استادان و اعضای شورای فرهنگستان به شرح زیر در موضوعات گوناگون ادبی سخن گفته‌اند.


استاد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
دکتر محمدرضا ترکی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
دکتر چنگیز مولایی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
جویا جهانبخش، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

برای تماشای ویدئوها به وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://apll.ir/?p=10141
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/X270600-1200x675.jpg

@theapll
فرهنگستان و روز شعر و ادب در رسانۀ ملی

روزهای ۲۶ و ۲۷ شهریور یادآور دو مناسبت مهم فرهنگی در کشور است. در روز بیست و ششم شهریور ۱۳۶۹ نخستین جلسۀ شورای فرهنگستان، با حضور جمعی از اعضای پیوسته تشکیل شد و فرهنگستان زبان و ادب فارسی که سی سال است به‌طور پیوسته فعالیت خود را ادامه می‌دهد، هر سال این روز را گرامی می‌دارد. بیست و هفتم این ماه نیز به‌مناسبت سالروز درگذشت استاد محمدحسین شهریار، روز شعر و ادب فارسی نام نهاده شده است.
به همین مناسبت برنامه‌هایی با حضور اعضا و نمایندگان فرهنگستان از شبکه‌های مختلف صداوسیما پخش می‌شود. فهرست و زمان پخش این برنامه چنین است:
ــ شبکۀ یک، خبر ساعت ۲۱، مهمان ویژه: دکتر غلامعلی حداد عادل؛
ــ شبکۀ دو، در انتهای الوند (۷:۳۰ تا ۹ صبح)، مهمان: نسرین پرویزی، معاون گروه‌های واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی؛
ــ شبکۀ یک، سیمای خانواده (ساعت ۱۱:۳۰)، مهمان: دکتر حسینعلی رحیمی، عضو هیئت علمی فرهنگستان؛
ــ شبکۀ چهار، مجلۀ شبانگاهی بی‌چارچوب (ساعت ۲۳)، مهمان: دکتر علی شیوا، عضو هیئت علمی فرهنگستان؛
ــ شبکۀ رادیویی تهران، ‌برنامۀ گفتاورد (ساعت ۱۲)، مهمان: دکتر حسینعلی رحیمی.
همچنین، در این روز، ویژه برنامه‌های «فارسی‌بان» با حضور آقایان دکتر غلامعلی حداد عادل، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، و خانم نسرین پرویزی از شبکۀ آموزش و بقیۀ شبکه‌های سیما پخش می‌شود.


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10147
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/X010699-1200x675.jpg

@theapll

دکتر حداد عادل، مهمان برنامۀ «سلام تهران»

صبح یکشنبه، بیست و هشتم شهریور ۱۴۰۰، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مهمان میز فرهنگ برنامةۀ سلام تهران بود. در ابتدای این گفت‌وگوی صمیمانه مصطفی امامی، مجری برنامه، از تلاش‌های طولانی‌مدت دکتر حداد، در مقام چهره‌ای فرهنگی و حافظ زبان فارسی، قدردانی کرد و پس از آن به طرح پرسش‌هایی دربارۀ توجه مقام معظم رهبری به زبان فارسی، علت جا افتادن برخی معادل‌‌های فارسی، برنامۀ ویژۀ روز بزرگداشت شهریار در تبریز و برنامه‌ریزی‌های دولت سیزدهم برای زبان و ادبیات فارسی پرداخت.
در ادامه دکتر حداد عادل، با تشبیه زبان فارسی به «تیر آرش کماگیر» و قلمرو زبان فارسی اظهار کرد: تیری را که آرش همۀ توان خود را در آن گذاشت و پرتاب کرد، می‌توان به زبان فارسی تشبیه کرد که مرزها را درنوردیده است.
وی در بخشی از سخنان خود گفت: رسانۀ ملی نقش مهمی در ترویج واژه‌ها دارد؛ با همکاری رسانه، واژه‌هایی چون یارانه و پیامک متداول شد و امیدواریم برای واژه‌های دیگر نیز همین کوشش بشود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی درادامه و در نقد برخی از مجریان صداوسیما به دلیل به کار بردن واژه‌های انگلیسی، پرسشی را بدین مضمون طرح کرد: آیا مفهوم «زمان» را غربی‌ها یافته‌اند یا درک آن برای ما دشوار است که مجریان صداوسیما مدام از واژۀ «تایم» استفاده می‌کنند؟
وی همچنین به ارتباط زبان و ادبیات با موسیقی و خوشنویسی اشاره کرد و گفتند: ادبیات بر بال هنر پرواز می‌کند.
«سلام تهران» برنامۀ صبحگاهی شبکۀ پنج سیماست که هر روز از ساعت هشت تا ده صبح پخش می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند گزیده‌هایی از این گفت‌وگو را در پیوندهای زیر مشاهده کنند:
داستان زبان فارسی ما مثل قصۀ آرش کمانگیر است!
http://www.telewebion.com/episode/2657355
دغدغۀ فرهنگستان در زمینۀ شکسته‌گویی و شکسته‌نویسی!
http://www.telewebion.com/episode/2657362
علاقه‌مندان می‌توانند این برنامه را در بایگانی ساعتی تلوبیون به صورت کامل ببینند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10153
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/X290600-1200x675.jpg

@theapll
گفت‌وگو با عضو هیئت علمی فرهنگستان دربارۀ استاد شهریار

شنبه، بیست و هفتم شهریور ۱۴۰۰، دکتر حسینعلی رحیمی، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مهمان بخش خبر ساعت ۲۰ شبکۀ چهار سیما بود.
وی در این گفت‌وگوی زنده که به‌صورت تلفنی انجام پذیرفت، دربارۀ شهریار گفت: شعر شهریار، هم از نظر معیارهای شعری فخامت و کمال دارد و هم برای عامۀ مردم قابل فهم است، چنان‌که ابیاتی از شعرهای او زبانزد مردم شده‌ است.
دکتر رحیمی همچنین در پاسخ به این پرسش که شاعران جوان چگونه از شهریار الهام بگیرند، گفت: شاعران بزرگ تکرارناپذیر هستند، اما از چشمۀ جوشان شعر ایران بی‌شک شاعران بزرگ دیگری بر خواهند خاست.
وی یادآوری کرد که یکی از وجوه جاودانگی زبان فارسی وجود شاعران بزرگ و ماندگار است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10150
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/X280600-1200x675.jpg

@theapll

سیمای خانواده در روز بزرگداشت شهریار

شنبه، بیست و هفتم شهریورماه ۱۴۰۰، برنامۀ سیمای خانواده میزبان دکتر حسینعلی رحیمی، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود.
در این گفت‌وگو که با محور ارج‌ نهادن به جایگاه استاد شهریار و شعر فارسی انجام شد، دکتر رحیمی گفت: در دنیای امروز باید نگاهمان را به میراث گران‌بهایی که داریم تغییر دهیم. اکنون «زبان» عنصر بااهمیتی در گسترش قدرت نرم در جهان است. زبان فارسی عامل پیوند اقوام ایرانی در کشور است. همچنین، در عرصۀ هنر و فرهنگ، زبان و ادبیات فارسی بزرگ‌ترین سرمایۀ ما در تعامل با کشورهای دیگر محسوب می‌شود. با کمک گنجینۀ ادبی‌مان می‌توانیم تصویری درست و شایسته از فرهنگ خودمان در ذهن ملل دنیا ایجاد کنیم.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10169
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/X030700.jpg

@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۸۵

هشتاد و پنجمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (شهریور ۱۴۰۰) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: قله‌های شعر فارسی در کتاب‌های درسی فارسی؛ سعدی، فردوسی، مولوی و حافظ (دكتر مریم دانشگر)؛ مقالۀ «جایگاه سنجش و ارزشیابی در برنامۀ درسی آموزش زبان و ادبیات فارسی» (دکتر حيدر قمري)؛ برگزاری غیرحضوری سومین همایش موضوعی ـ تربیتی آموزش زبان و ادبیات فارسی به میزبانی دانشگاه فرهنگیان استان همدان؛ گزارش برگزاری آیین افتتاحیۀ سی و چهارمین دورۀ المپیاد ادبی (دکتر فریبا نامداری)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۱۳): واژۀ «مهمانبر» به جای واژۀ «چمدان‌بر» (محمود ظریف)؛ دکتر حداد عادل مهمان برنامۀ «سلام تهران»؛ انتشار کتاب صوتی خمره؛ منابع‌ آموزشی: نقش کتاب‌های درسی در برنامۀ زبانی (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی شهریور ۱۴۰۰ (آذین شهریاری‌فرد)؛ سخن پایانی: حیدربابایه سلام (به همراه ترجمۀ فارسی) (سید محمدحسین شهریار).

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10165
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/09/B010700.jpg

@theapll
ویژه‌نامۀ دستور ـ شمارۀ ۱۶

شانزدهمین شمارۀ مجلۀ دستور، از مجموعه ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این مجموعه شامل دو بخش کلى است. در قسمت مقالۀ این شماره عناوین ذیل به چشم مى‌خورد: «زبان پارسی را چه شده است بدین لطیفی و خوبی؟ واژه‌سازی در زبان فارسی در دو دورۀ تاریخی: بیراهه‌ها و راه‌ها»، مهدی سالاری‌نسب؛ «چندمعنایی تکواژ «ـ باز» در زبان فارسی: تحلیلی در چهارچوب نظری صرف ساخت»، سحر بهرامی خورشید، صابر میرزایی‌نیا؛ «بعضی شکل‌های ناشناختۀ ضمایرِ پیوسته در متون کهن فارسی»، محمود ندیمی هرندی، تهمینه عطائی کچوئی؛ «پیدایش نمود استمراری در فارسی: رویکرد «دستورشدگی»»، شادی داوری، مهرداد نغزگوی کهن؛ «پیش‌نیازهای بررسی آسیب‌شناختی خط و زبان فارسی در فضای مجازی»، مریم مسگر خویی؛ «تغییرات آوایی و صورت‌های شکسته در فضای مجازی و استفاده از آن‌ها در فرهنگ‌های جامع زبان فارسی»، امید طبیب‌زاده؛ «واژه‌بست‌های ضمیری در نقش ضمیر انعکاسی در زبان فارسی»، محمد راسخ‌مهند؛ «تحلیل محتوایی و آماری خطاهای نوشتاری دانش‌آموختگان نظام متوسطه»، زهرا عباسی، مطهره موسوی و مریم دانشگر.
در بخش «نقد و بررسی» این سه مقاله آمده است: «ویراستیار (برنامۀ ویرایش متون فارسی)»، عباس بگ‌جانی؛ «دستوری شناختی برای زبان فارسی»، محمدرضا رضوی؛ «معرفی و نقد رسالۀ دکتری در واج‌شناسی و نحو فارسی از دانشگاه رادبود هلند: تحلیلی شاهدبنیاد و جدید از ساخت‌نوایی واژگان زبان فارسی»، امید طبیب‌زاده.
شمارۀ شانزدهم ویژه‏نامۀ دستور، با دبیری و ویراستاری علمی دکتر محمد دبیرمقدم در ۳۲۰ صفحه و به بهاى ۲۰۰۰۰۰ ریال منتشر شده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10172
yun.ir/332bgb

@theapll
مراسم تودیع دکتر محمدرضا نصیری در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

شنبه، دهم مهرماه ۱۴۰۰، مراسم تودیع دکتر محمدرضا نصیری، از سمت دبیری فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این مراسم که با حضور رئیس فرهنگستان، دکتر غلامعلی حداد عادل، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر محمد دبیرمقدم، و دکتر سیّد مجتبی حسینی، دبیر جدید فرهنگستان، و جمعی از همکاران برگزار شد، دکتر حداد عادل از تلاش‌ها و زحمات ایشان در دوران طولانی دکتر نصیری در مسئولیت دبیری فرهنگستان تشکر کرد.
متن سپاس‌نامه‌ای که از طرف رئیس فرهنگستان به دکتر نصیری اهدا شد چنین است:

جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری
با سلام و احترام،
لازم می‌دانم از تلاش‌ها و زحمات جناب‌عالی در دوران طولانی مسئولیت دبیری فرهنگستان زبان و ادب فارسی سپاسگزاری کنم. امیدوارم فرهنگستان بتواند در آینده از همکاری‌های جناب‌عالی در گروه‌های علمی و سایر بخش‌ها بهره‌مند گردد.
غلامعلی حدادعادل

دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که هم‌اکنون مدیریت گروه‌های دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره و گروه مطالعات زبان و ادب فارسی در آسیای صغیر و همچنین انتشارات فرهنگستان را بر عهده دارد.
yun.ir/cbnb8e

@theapll
انتصاب دکتر سیّد مجتبی حسینی به دبیری فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دکتر سیّد مجتبی حسینی، معاون سابق امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با حکمی از طرف رئیس فرهنگستان، دکتر غلامعلی حداد عادل، به سمت دبیری فرهنگستان منصوب شد. متن حکم مذکور چنین است:

بسمه تعالی
جناب آقای دکتر سیّد مجتبی حسینی

احتراماً، با توجه به دانش و تجربۀ جناب‌عالی در مدیریت‌های فرهنگی، به‌موجب این حکم به سمت دبیری فرهنگستان زبان و ادب فارسی منصوب می‌شوید.
توفیق جناب‌عالی را در این مسئولیت از خداوند بزرگ مسئلت می‌کند.

غلامعلی حداد عادل

@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان به‌مناسبت درگذشت دکتر آذرتاش آذرنوش

پنجشنبه، پانزدهم مهرماه ۱۴۰۰، دکتر آذرتاش آذرنوش (بهمن ۱۳۱۶ ـ مهر ۱۴۰۰)، مؤلف و محقق و استاد بازنشستۀ دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، در سن ۸۳سالگی درگذشت.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت این استاد ارجمند را به جامعۀ علمی و ادبی کشور و به دانشجویان و دوستان و بازماندگان ایشان تسلیت می‌گوید.

دکتر آذرنوش، با تلاش علمی چندده‌سالۀ خود، میراث گران‌بهایی را از خود به یادگار گذاشت که بی‌گمان چراغ راه پژوهندگان ادبیات عرب و روابط متقابل زبان فارسی و عربی در طول تاریخ خواهد بود.
از خداوند برای آن مرحوم علوّ درجات و رحمت و مغفرت طلب می‌کنیم.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

@theapll
ادبیات تطبیقی ـ شمارۀ ۲۱

بیست‌ و یکمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی، ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی قرار گرفت.
عناوین مقالات و نویسندگان بیست‌ و یکمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی بدین شرح است: «ادبیات تطبیقی و مطالعات فرهنگی: بنیان‌ها، مؤلفه‌ها و روش‌شناسی‌ها» عبدالله آلبوغبیش؛ «معماری، زبان بی‌کلام ادبیات»، الهام پرویزی و رکسانا عفراوی؛ «رشته‌ها و مباحث ادبیات تطبیقی»، بن هاتچینسون، ترجمۀ ابوالفضل حری؛ «تصویر ایران و ایرانی در سفرنامۀ از خراسان تا بختیاری»، فاطمه حیدری و فاطمه رحیمی‌نیا؛ «توتمیسم در سه اثر حماسی: گیل‌گمش، رامایانا، گرشاسپ‌نامه»، ابوالقاسم رحیمی، مهدی رحیمی و نرگس عندلیب؛ «نوواژگان در آثار رضا براهینی و ولادیمیر مایاکوفسکی»، زهرا محمدی و حسین اصغری؛ «مطالعۀ تطبیقی حکایت شیخ صنعان در منطق‌الطیر عطار و رمان فرشتۀ آبی از دیدگاه فلسفۀ زبان ارنست کاسیرر»، بهروز محمودی بختیاری و معصومه تهرانی؛ «تغزل بهاریه در دو چکامه از ابوتمام طائی و رودکی سمرقندی»، علی‌اکبر ملایی و انسیه نداف‌زاده.
در بخش نقد و بررسی: «پیرامتن در برگردان اثر ادبی: مطالعۀ موردی سفرنامۀ نیکلا بوویه»، ایلمیرا دادور.


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10196
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/10/B180700-1200x675.jpg

@theapll
گفت‌و‌گوی فرهنگی

ویژۀ روز بزرگداشت حافظ، تأملی بر شعر و اندیشۀ حافظ

با حضور خانم رقیه پرندآور (تهیه كننده)، فرهاد اسماعیلی (كارشناس مجری)، دكتر حسینعلی رحیمی (عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نویسنده و پژوهشگر) و دكتر مهدی رحیم پور (عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی)

زمان: ۱۹ مهر
شروع: ساعت ۲۰:۰۰، مدت ۵۸ دقیقه
رادیو گفتگو

@theapll

پرسش‌نامۀ آسیب‌شناسی وضعیت کنونی آموزش‌وپرورش

پرسش‌نامۀ آسیب‌شناسی وضعیت کنونی آموزش‌وپرورش، زیر نظر و با تأیید فرهنگستان‌های ایران، به‌منظور گردآوری داده‌های مورد نیاز برای بررسی دیدگاه‌های متخصصان و معلمان و صاحب‌نظران دربارۀ مشكلات آموزش‌وپرورش ايران در وضعيت كنونی تدوین شده است.
از علاقه‌مندان دعوت می‌شود که با پاسخ‌دهی دقیق به سؤالات این پرسش‌نامه در غنای این پژوهش ملی و نتایج آن سهیم باشند. نکتۀ قابل ذکر اینکه ارسال نهایی پرسش‌نامه آن هنگام میسر می‌شود که پاسخ تمام سؤالات ثبت شده باشد. بنابراین لطفاً هیچ سؤالی را بدون پاسخ نگذارید. بدیهی است که پاسخ‌های مشارکت‌کنندگان در این طرح محرمانه خواهد ماند.

پیوند صفحۀ پرسش‌نامۀ آسیب‌شناسی وضعیت کنونی آموزش‌وپرورش
https://survey.porsline.ir/s/3EIXQb4

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10203
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/10/X190700-1200x675.jpg

@theapll
نشست مجازی «فرهنگ جامع زبان فارسی»

چهارشنبه، بیست و هشتم مهرماه ۱۴۰۰، اتحادیۀ انجمن‌های علمی ـ دانشجویی زبان و ادبیات فارسی، با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشست مجازی «فرهنگ جامع زبان فارسی» را برگزارمی‌کند.
این نشست مجازی با حضور دکتر علی‌اشرف صادقی، عضو پیوسته و مدیر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان برگزار خواهد شد.
زمان: چهارشنبه، ۲۸ مهر ۱۴۰۰، ساعت ۱۸

پیوند ورود به جلسه:
http://www.skyroom.online/ch/scufarhangi/farsi
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10207

@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبيات فارسی شمارۀ ـ ۸۶

سخن نخست: زبان‌شناسی شناختی و آموزش زبان فارسی (دکتر محمد دبیرمقدم)؛ بر وی/ بر ری (تصحیف واژه‌ای از قصیدۀ دماوندیۀ دوم مَلک‌الشعرا بهار در کتاب فارسی ۳ دورۀ دوم متوسطه) (دکتر هادی اکبرزاده و محمد تازیکه)؛ حضور اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دورۀ تابستانۀ سی‌وچهارمین المپیاد ادبی ایران (دکتر فریبا نامداری و محمدحسین ملک‌صبا)؛ تغییر عنوان درس قرائت فارسی و انشا در کارنامۀ تحصیلی؛ پیام تسلیت فرهنگستان به مناسبت درگذشت دکتر آذرتاش آذرنوش؛ پرسش‌نامۀ آسیب‌شناسی وضعیت کنونی آموزش‌وپرورش؛ منابع‌ آموزشی: آیا کتاب‌های درسی در مهارت خواندن اهمیت دارند؟ پژوهشی در آموزش مقطع ابتدایی در مدارس فلاندر (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی مهر ۱۴۰۰ (آذین شهریاری‌فرد)؛ سخن پایانی: یک شعر اداری (عمران صلاحی).
علاقه‌مندان می‌توانند هشتاد و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10211
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/10/B030800-1200x675.jpg

@theapll
زن در شاهنامه

مطالعه در احوال زنانی که در شاهنامۀ فردوسی از آن‌ها نامی برده شده درحقیقت تحقیق در جامعۀ بانوان، از ادوار ماقبل تاریخ تا انقراض سلسلۀ ساسانیان است. زنان، همان گونه که از تاریخ و نتیجۀ تحقیقات دامنه‌دار محققان به دست می‌آید، پس از سپری شدن دوران مادرشاهی و پیدایش عصر استیلای مردان بر خانواده و سایر امور، ظاهراً نقش درجۀ دوم و حتی سوم را نسبت به شوهران و فرزندان خود داشته‌اند، ولی در بعضی موارد، همین زن‌های محکوم و مطیع، دست به کارهای شگرفی زده‌اند تا آنجا که نه فقط رهبری مردان، بلکه زعامت جامعۀ خود را نیز به عهده گرفته‌اند. احوال زنان در شاهنامه نیز چنین است و این نشانۀ روشنی است که فردوسی، با نگاهی روشن‌بینانه و به‌دور از اغراض و تمایلات شخصی، به زنان و شخصیت آنان در اثر خود می‌نگریسته است.
در شاهنامۀ فردوسی نمونه‌هایی از زنان مختلف ظاهر می‌شوند که ماجرای هر کدام، به‌خودی‌خود، درخور مطالعه و تدقیق است. به همین سبب، نگارندۀ کتاب حاضر، در بخش دوم این رساله سعی کرده است که ماجرای کامل هریک از بانوان را، با تمام نقش‌ و نگارهای خوب و بدشان، نشان دهد. وی، به‌منظور روشن ساختن مطالبی که ارائه کرده، کوشیده است حتی‌الامکان از اشعار فردوسی استفاده کند تا از این طریق موضوع به نحو احسن تبیین شود.
کتاب حاضر که حاصل پژوهش دکتر ترزا باتستی بهنام است که وی آن را در سال ۱۳۴۰، در قالب رسالۀ دکتری رشتۀ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران و به توصیۀ استاد سعید نفیسی به انجام رسانده بوده است. نسخه‌ای از این پژوهش در بایگانی پایان‌نامه‌های دانشگاه تهران موجود است. این مجموعه در سه بخش تدوین شده است. در بخش نخست، علاوه بر مقدمۀ مؤلف، این عناوین به چشم می‌خورد: تأملی در آراء و عقاید محققین و دانشمندان دربارۀ زنان شاهنامه؛ بررسی و قضاروت در مورد مطالعات تحقیقی؛ زنان شاهنامه به ترتیب تاریخی؛ بینش فردوسی دربارۀ زنان. بخش دوم شامل ۴۷ عنوان است و در آن به بررسی زنان شاهنامه، از جمشید و سروناز تا سلطنت پوران‌دخت و آزرم‌دخت پرداخته شده است. بخش سوم نیز شامل نمایه‌هایی است که عبارت‌اند از: اسامی زنان شاهنامه از لحاظ موقعیت‌های آنان؛ منابع و مآخذ؛ فهرست ترجمه‌هایی از شاهنامه؛ نظریات و تحقیقات مستشرقین اروپایی دربارۀ شاهنامه؛ کتاب‌ها و مقالاتی دربارۀ زندگی و رسوم خانوادگی ایرانیان؛ نمایۀ عام.
کتاب زن در شاهنامه، نوشتۀ ترزا باتستی (بهنام)، و به کوشش عمار عفیفی، پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که نشر ماهریس آن را در ۴۰۴ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۱۲۰هزار تومان منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10216
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/10/B040800-1200x675.jpg

✍️ واژه‌گزینی در حوزهٔ صنایع غذایی

احتمالاً شنیده یا خوانده‌اید که واژهٔ #خمیراک در #فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای pasta انتخاب شده‌است؛ اما، آنچه کمتر درباره‌اش گفته می‌شود، آن است که این معادل برای استفاده در نام غذا ساخته نشده، بلکه، مانند بسیاری از واژه‌های تخصصی، برای متخصصان برگزیده شده تا «انواع محصولات خمیری را که از آرد زبرِ گندم سخت و در طی مراحل مختلفِ خمیر کردن و رشته‌‏ای کردن و خشک کردن حاصل می‌شوند»، چنین بنامند.
گروه واژه‌گزینی #تغذیه و #صنایع_غذایی در اوایل دههٔ ۱۳۸۰ با حضور متخصصانی چون زنده‌یاد دکتر مسعود کیمیاگر، دکتر سید ابوالقاسم جزایری، دکتر محمد شاهدی، دکتر پروین زندی، دکتر فروغ‌اعظم طالبان، و دکتر حسن لامع در فرهنگستان تشکیل شد. این گروه، در ابتدای فعالیت، بررسی واژه‌های مربوط به محصولات خمیری را در برنامهٔ کاریِ خود قرار داد و تصمیم گرفت که با فارسی‌سازی آن‌ها، کار را برای کاربران این اصطلاحات در دانشگاه‌ها و کارخانه‌های صنایع غذایی ساده‌تر و دقیق‌تر کند.
چند واژهٔ دیگرِ این مجموعه، که در دفتر اولِ واژه‌های مصوب در سال ۱۳۸۴ منتشر شده، عبارت‌اند از:
pasta خمیراک
macaroni نی‌رشته
spaghetti رِشتار
lasagna خمیربرگ

فرهنگستان تاکنون برای نام‌های غذاها معادل‌سازی نکرده‌ و برای غذاهای ملل، از‌جمله #پیتزا و #پاستا و #لازانیا و #اسپاگتی و #ماکارونی معادل فارسی نساخته‌است.
#واژه‌شناسی
https://t.me/cheshmocheragh