سی‌ام اردیبهشت، زادروز امید طبیب‌زاده (۱۳۴۰)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۴۰۲/۱۰/۱۱)
برخی از آثار:
تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی؛ نگاهی به شعر نیما یوشیج: بحثی در چگونگی پیدایش نظام‌های شعری؛ وزن شعر عروضی فارسی؛ مبانی و دستور خط فارسی شکسته؛ فارسی شکسته: دستور خط و فرهنگ املایی؛ جلال آل‌احمد و معاصرانش؛ ظرفیت فعل و ساخت‌های بنیادین جمله در فارسی امروز.
@theapll
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۴۰۲/۱۰/۱۱)
برخی از آثار:
تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی؛ نگاهی به شعر نیما یوشیج: بحثی در چگونگی پیدایش نظام‌های شعری؛ وزن شعر عروضی فارسی؛ مبانی و دستور خط فارسی شکسته؛ فارسی شکسته: دستور خط و فرهنگ املایی؛ جلال آل‌احمد و معاصرانش؛ ظرفیت فعل و ساخت‌های بنیادین جمله در فارسی امروز.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سی‌ام اردیبهشت، زادروز احمدرضا احمدی (۱۳۱۹-۱۴۰۲)
@theapll
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مقالات ناشناختۀ فاطمه سیاح در باب ادبیات تطبیقی
سخنرانی دکتر آبتین گلکار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نشست علمی ادبیات تطبیقی، به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی – سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳
@theapll
سخنرانی دکتر آبتین گلکار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نشست علمی ادبیات تطبیقی، به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی – سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳
@theapll
آشنایی با زبان‌های ایرانی (۴)
زبان‌های ایرانی میانۀ شرقی
۱ـ سُغدی، که در ناحیۀ «سُغد» واقع در آسیای مرکزی، میان رودهای آمودریا (جیحون) و سیردریا (سیحون) رواج داشته است.
۲ـ خُتَنی (یا سَکایی)، زبانِ برخی اقوام سکایی ساکن در مشرقِ دریای خزر بوده، که زمانی در سرزمین «خُتَن»، واقع در جنوب شرقي کاشغَر در تُرکستانِ چین اقامت داشته‌اند.
۳- خوارَزمی، که در سرزمینِ «خوارَزم» واقع در جنوب دریاچۀ آرال، در جمهوری ازبکستان، رواج داشته است.
۴- بلخی، که در سرزمین «بلخ» واقع در شمال افغانستان رواج داشته است.
برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، صص چهارده و پانزده.
@theapll
زبان‌های ایرانی میانۀ شرقی
۱ـ سُغدی، که در ناحیۀ «سُغد» واقع در آسیای مرکزی، میان رودهای آمودریا (جیحون) و سیردریا (سیحون) رواج داشته است.
۲ـ خُتَنی (یا سَکایی)، زبانِ برخی اقوام سکایی ساکن در مشرقِ دریای خزر بوده، که زمانی در سرزمین «خُتَن»، واقع در جنوب شرقي کاشغَر در تُرکستانِ چین اقامت داشته‌اند.
۳- خوارَزمی، که در سرزمینِ «خوارَزم» واقع در جنوب دریاچۀ آرال، در جمهوری ازبکستان، رواج داشته است.
۴- بلخی، که در سرزمین «بلخ» واقع در شمال افغانستان رواج داشته است.
برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، صص چهارده و پانزده.
@theapll
نمایش مستندی دربارۀ استاد احمد سمیعی گیلانی
«سبز بُن‌دار» مستندی است که دربارۀ زندگی استادِ زنده‌یاد احمد سمیعی گیلانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مترجم و نویسندۀ نامدار ایرانی تهیه شده است.
این مستند که ساختۀ منوچهر مشیری است ساعت ۱۵ روز سه‌شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۳ در موزۀ سینما نمایش داده خواهد شد.
@theapll
«سبز بُن‌دار» مستندی است که دربارۀ زندگی استادِ زنده‌یاد احمد سمیعی گیلانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مترجم و نویسندۀ نامدار ایرانی تهیه شده است.
این مستند که ساختۀ منوچهر مشیری است ساعت ۱۵ روز سه‌شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۳ در موزۀ سینما نمایش داده خواهد شد.
@theapll
انتشار استاندارد ملّی نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی
🔹 نسخۀ ملی نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی با راهبری علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مشارکت سازمان ملی استاندارد ایران و جمعی از صاحب‌نظران تدوین و منتشر شد.
🔹 استاندارد یادشده نظامی را برای نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی ارائه می‌دهد که در آن برگرداندن نویسه‌های نظام نوشتاری فارسی به نویسه‌های نظام نوشتاری لاتینی و برعکس امکان‌پذیر است، به‌گونه‌ای که انسان و ماشین قادر به گردانش هر نویسه و بازسازی بدون ابهام واژه‌ها باشد. استاندارد ملی حاضر که براساس نیاز کاربران فارسی‌زبان تدوین شده است، ضمن ساده‌سازی ارتباطات بین‌المللی، در پردازش داده‌های کتاب‌نگاشتی، فهرست‌نویسی، نمایه‌نویسی و نیز نویسه‌گردانی واژه‌های فارسی در متون علمی کاربرد دارد.
🔶 علاقه‌مندان می‌توانند نسخهٔ الکترونیکی این استاندارد را از اینجا دریافت کنند.
@theapll
🔹 نسخۀ ملی نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی با راهبری علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مشارکت سازمان ملی استاندارد ایران و جمعی از صاحب‌نظران تدوین و منتشر شد.
🔹 استاندارد یادشده نظامی را برای نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی ارائه می‌دهد که در آن برگرداندن نویسه‌های نظام نوشتاری فارسی به نویسه‌های نظام نوشتاری لاتینی و برعکس امکان‌پذیر است، به‌گونه‌ای که انسان و ماشین قادر به گردانش هر نویسه و بازسازی بدون ابهام واژه‌ها باشد. استاندارد ملی حاضر که براساس نیاز کاربران فارسی‌زبان تدوین شده است، ضمن ساده‌سازی ارتباطات بین‌المللی، در پردازش داده‌های کتاب‌نگاشتی، فهرست‌نویسی، نمایه‌نویسی و نیز نویسه‌گردانی واژه‌های فارسی در متون علمی کاربرد دارد.
🔶 علاقه‌مندان می‌توانند نسخهٔ الکترونیکی این استاندارد را از اینجا دریافت کنند.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نهم خرداد، سالگرد درگذشت فریدون تولّلی (۱۲۹۸-۱۳۶۴)
@theapll
@theapll
نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی
نگارش «یای مصدری» و «یای نسبت» هنگام پیوستن به «های ناملفوظ»
های ناملفوظ در پیوستن به «یای مصدری» و «یای نسبت» حذف می‌شود و «گ» میانجی بهجای آن میآید: «بی‌علاقگی»، «جملگی»، «خانگی»، «ویژگی»، «هفتگی»، «همگی»، «همیشگی». نوشتن این واژه‌ها به‌صورت «بی‌علاقه‌گی»، «جمله‌گی»، «خانه‌گی»، «ویژه‌گی»، «هفته‌گی»، «همه‌گی»، «همیشه‌گی» نادرست است.
@theapll
نگارش «یای مصدری» و «یای نسبت» هنگام پیوستن به «های ناملفوظ»
های ناملفوظ در پیوستن به «یای مصدری» و «یای نسبت» حذف می‌شود و «گ» میانجی بهجای آن میآید: «بی‌علاقگی»، «جملگی»، «خانگی»، «ویژگی»، «هفتگی»، «همگی»، «همیشگی». نوشتن این واژه‌ها به‌صورت «بی‌علاقه‌گی»، «جمله‌گی»، «خانه‌گی»، «ویژه‌گی»، «هفته‌گی»، «همه‌گی»، «همیشه‌گی» نادرست است.
@theapll
یازدهم خرداد، زادروز محمدامین ریاحی (خوی ۱۳۰۲- تهران ۱۳۸۸)
از سه چهار هزار سال پیش، از روزگارانی که هنوز بسیاری از ملت‌های پیشرفتهٔ امروز پا به دایرهٔ تمدن نگذاشته بودند و نامی و نشانی از آن‌ها در میان نبود، اقوام ایرانی در اینجا که ما هستیم و دوروبَر ما، می‌زیستند و تمدنی درخشان داشتند.
فرهنگ ایرانی، حاصل زندگی مشترک این اقوام و زبان و ادب فارسی، پروردهٔ کوشش همهٔ آن‌ها در طی قرون و اعصار است. همهٔ این اقوام در پدید آوردن این زبان و فرهنگ سهیم بوده‌اند و امروز حق دارند بدان مباهات کنند و وظیفه دارند در حفظ آن و یکپارچگی آن بکوشند.
برگرفته از: ریاحی، محمدامین: «زبان ما و همسایگان ما»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۲، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۶۷۶.
@theapll
از سه چهار هزار سال پیش، از روزگارانی که هنوز بسیاری از ملت‌های پیشرفتهٔ امروز پا به دایرهٔ تمدن نگذاشته بودند و نامی و نشانی از آن‌ها در میان نبود، اقوام ایرانی در اینجا که ما هستیم و دوروبَر ما، می‌زیستند و تمدنی درخشان داشتند.
فرهنگ ایرانی، حاصل زندگی مشترک این اقوام و زبان و ادب فارسی، پروردهٔ کوشش همهٔ آن‌ها در طی قرون و اعصار است. همهٔ این اقوام در پدید آوردن این زبان و فرهنگ سهیم بوده‌اند و امروز حق دارند بدان مباهات کنند و وظیفه دارند در حفظ آن و یکپارچگی آن بکوشند.
برگرفته از: ریاحی، محمدامین: «زبان ما و همسایگان ما»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۲، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۶۷۶.
@theapll
نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های ژئوفیزیک و حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای منتشر شد
🔸به منظور تسهیل دسترسی به برابرهای فارسی واژه‌ها و اصطلاحات بیگانه، نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های ژئوفیزیک و حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی بارگذاری شد.
🔸گفتنی‌است، تاکنون نسخۀ الکترونیکی سی و سه جلد هزارواژهٔ تخصصی در وبگاه فرهنگستان منتشر شده است.
🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=16251
🔸به منظور تسهیل دسترسی به برابرهای فارسی واژه‌ها و اصطلاحات بیگانه، نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های ژئوفیزیک و حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی بارگذاری شد.
🔸گفتنی‌است، تاکنون نسخۀ الکترونیکی سی و سه جلد هزارواژهٔ تخصصی در وبگاه فرهنگستان منتشر شده است.
🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=16251
نکته‌هایی از اصول و ضوابط واژه‌گزینی (۱)
شیوه‌های واژه‌گزینی
واژه‌گزینی یا برگزیدن اصطلاح برای یک مفهوم مشخص به چهار روش انجام می‌گیرد:
برگزینش: گزینش یک واژه یا عبارت از میان واژه‌ها و عبارت‌های موجود در زبان.
نوگزینش: گزینش یک واژۀ موجود در زبان و دادن مفهومی جدید به آن به‌طوری‌که با مفهوم اولیه بی‌ارتباط نباشد.
وام‌گیری: بهره گرفتن از یک واژه از زبان‌های بیگانه (معمولاً غربی) با همان مفهومی که در زبان مبدأ دارد.
ساختن اصطلاح: با بهره‌گیری از روش‌های واژه‌سازی، ساختن گروه نحوی و اختصارسازی انجام می‌شود.
@theapll
شیوه‌های واژه‌گزینی
واژه‌گزینی یا برگزیدن اصطلاح برای یک مفهوم مشخص به چهار روش انجام می‌گیرد:
برگزینش: گزینش یک واژه یا عبارت از میان واژه‌ها و عبارت‌های موجود در زبان.
نوگزینش: گزینش یک واژۀ موجود در زبان و دادن مفهومی جدید به آن به‌طوری‌که با مفهوم اولیه بی‌ارتباط نباشد.
وام‌گیری: بهره گرفتن از یک واژه از زبان‌های بیگانه (معمولاً غربی) با همان مفهومی که در زبان مبدأ دارد.
ساختن اصطلاح: با بهره‌گیری از روش‌های واژه‌سازی، ساختن گروه نحوی و اختصارسازی انجام می‌شود.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شانزدهم خردادماه، سالروز درگذشت نادر ابراهیمی (۱۳۱۵-۱۳۸۷)
@theapll
@theapll
به‌مناسبت روز محیط‌زیست، با چند واژۀ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی آشنا شویم:
🌳پوسال (compost)
پسماندهای آلی تجزیه‌شده و نسبتاً پایدار حاصل فرایند پوسش
🌳 اثر گلخانهای (greenhouse effect)
گرم شدن هوای کرۀ زمین براثر وجود گروهی از گازهای موسوم به گلخانهای که از بازتاب و عبور تشعشعات زمین به فضا جلوگیری میکند.
🌳 پرانشت (percolation)
حرکت یا جریان آب در داخل خاک یا سنگ
🌳 بازیافت (recycling)
فرایندی که در طی آن مواد مصرف‌شده برای مصرفِ مجدد آماده شود.
🌳 دورریز (refuse)
هرگونه مواد بی‌مصرف دورریختنی
🌳زباله‌گردی (scavenging)
جست‌وجو در میان پسماندها برای یافتن خوراک یا مواد استفاده‌شدنی
🌳 پساب، فاضلاب تصفیه‌شده (treated wastewater)
فاضلابی که یک یا چند فرایند تصفیۀ فیزیکی یا شیمیایی یا زیستی بر روی آن صورت گرفته است تا خطرات بهداشتی آن کاهش یابد.
🌳 خاکچال (landfill)
زمینی برای چال کردن ضایعات زباله به‌طوری‌که روی هر لایۀ زباله لایهای از خاک قرار دهند.
🌳 آب مجازی (virtual water, virtual-water content)
مقدار آب مصرف‌شده يا آلوده‌شده در زنجيرۀ توليد يک محصول
@theapll
🌳پوسال (compost)
پسماندهای آلی تجزیه‌شده و نسبتاً پایدار حاصل فرایند پوسش
🌳 اثر گلخانهای (greenhouse effect)
گرم شدن هوای کرۀ زمین براثر وجود گروهی از گازهای موسوم به گلخانهای که از بازتاب و عبور تشعشعات زمین به فضا جلوگیری میکند.
🌳 پرانشت (percolation)
حرکت یا جریان آب در داخل خاک یا سنگ
🌳 بازیافت (recycling)
فرایندی که در طی آن مواد مصرف‌شده برای مصرفِ مجدد آماده شود.
🌳 دورریز (refuse)
هرگونه مواد بی‌مصرف دورریختنی
🌳زباله‌گردی (scavenging)
جست‌وجو در میان پسماندها برای یافتن خوراک یا مواد استفاده‌شدنی
🌳 پساب، فاضلاب تصفیه‌شده (treated wastewater)
فاضلابی که یک یا چند فرایند تصفیۀ فیزیکی یا شیمیایی یا زیستی بر روی آن صورت گرفته است تا خطرات بهداشتی آن کاهش یابد.
🌳 خاکچال (landfill)
زمینی برای چال کردن ضایعات زباله به‌طوری‌که روی هر لایۀ زباله لایهای از خاک قرار دهند.
🌳 آب مجازی (virtual water, virtual-water content)
مقدار آب مصرف‌شده يا آلوده‌شده در زنجيرۀ توليد يک محصول
@theapll
هفدهم خرداد، زادروز محمدرضا ترکی (۱۳۴۱)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۴۰۱/۳/۳۰)
برخی از آثار:
پارسای پارسی؛ از واژه تا صدا؛ پرسه در عرصه کلمات؛ نقد صیرفیان: فراز و فرود خاقانی‌شناسی معاصر از رهگذر بررسی هفت اثر از خاقانی‌شناسان این روزگار؛ پیشگامان شعر فارسی؛ سرّ سخنان نغز خاقانی؛ هنوز اول عشق است؛ خاکستر آیینه؛ بغض در نواحی لبخند؛ سال‌های بی‌ترانگی.
@theapll
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۴۰۱/۳/۳۰)
برخی از آثار:
پارسای پارسی؛ از واژه تا صدا؛ پرسه در عرصه کلمات؛ نقد صیرفیان: فراز و فرود خاقانی‌شناسی معاصر از رهگذر بررسی هفت اثر از خاقانی‌شناسان این روزگار؛ پیشگامان شعر فارسی؛ سرّ سخنان نغز خاقانی؛ هنوز اول عشق است؛ خاکستر آیینه؛ بغض در نواحی لبخند؛ سال‌های بی‌ترانگی.
@theapll
هیجدهم خرداد، زادروز محمدجعفر یاحقی (۱۳۲۶)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)
برخی از آثار:
سوگ‌نامهٔ سهراب؛ چون سبوی تشنه (ادبیات معاصر فارسی)؛ جویبار لحظه‌ها (جریان‌های ادبیات معاصر فارسی، نظم و نثر) راهنمای نگارش و ویرایش؛ فرهنگ اساطیر و داستانواره‌ها در ادبیات فارسی؛ راهنمای توس و سخنی دربارۀ فردوسی و شاهنامه؛ تاریخ بیهقی (تصحیح، به همراه مهدی سیدی)؛ دیبای زربفت (گزیدهٔ تاریخ بیهقی)؛ دیبای دیداری (متن کامل تاریخ بیهقی با توضیح)؛ پاژ، زادگاه فردوسی؛ فرهنگ نام‌آوران خراسان؛ سخن آشنا: یادنامۀ بدیع‌الزمان فروزانفر؛ پردگیان خیال؛ واژه‌نامۀ گویش تون/فردوس.
@theapll
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)
برخی از آثار:
سوگ‌نامهٔ سهراب؛ چون سبوی تشنه (ادبیات معاصر فارسی)؛ جویبار لحظه‌ها (جریان‌های ادبیات معاصر فارسی، نظم و نثر) راهنمای نگارش و ویرایش؛ فرهنگ اساطیر و داستانواره‌ها در ادبیات فارسی؛ راهنمای توس و سخنی دربارۀ فردوسی و شاهنامه؛ تاریخ بیهقی (تصحیح، به همراه مهدی سیدی)؛ دیبای زربفت (گزیدهٔ تاریخ بیهقی)؛ دیبای دیداری (متن کامل تاریخ بیهقی با توضیح)؛ پاژ، زادگاه فردوسی؛ فرهنگ نام‌آوران خراسان؛ سخن آشنا: یادنامۀ بدیع‌الزمان فروزانفر؛ پردگیان خیال؛ واژه‌نامۀ گویش تون/فردوس.
@theapll