یازدهم خرداد، زادروز محمدامین ریاحی (خوی ۱۳۰۲- تهران ۱۳۸۸)

از سه چهار هزار سال پیش، از روزگارانی که هنوز بسیاری از ملت‌های پیشرفتهٔ امروز پا به دایرهٔ تمدن نگذاشته بودند و نامی و نشانی از آن‌ها در میان نبود، اقوام ایرانی در اینجا که ما هستیم و دوروبَر ما، می‌زیستند و تمدنی درخشان داشتند.
فرهنگ ایرانی، حاصل زندگی مشترک این اقوام و زبان و ادب فارسی، پروردهٔ کوشش همهٔ آن‌ها در طی قرون و اعصار است. همهٔ این اقوام در پدید آوردن این زبان و فرهنگ سهیم بوده‌اند و امروز حق دارند بدان مباهات کنند و وظیفه دارند در حفظ آن و یکپارچگی آن بکوشند.

برگرفته از: ریاحی، محمدامین: «زبان ما و همسایگان ما»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۲، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۶۷۶.
@theapll

دوازدهم خرداد، زادروز ابراهیم یونسی (۱۳۰۵-۱۳۹۰)

نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های ژئوفیزیک و حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای منتشر شد

🔸به منظور تسهیل دسترسی به برابرهای فارسی واژه‌ها و اصطلاحات بیگانه، نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های ژئوفیزیک و حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی بارگذاری شد.

🔸گفتنی‌است، تاکنون نسخۀ الکترونیکی سی و سه جلد هزارواژهٔ تخصصی در وبگاه فرهنگستان منتشر شده است.

🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=16251

شانزدهم خردادماه، سالروز درگذشت نادر ابراهیمی (۱۳۱۵-۱۳۸۷)
@theapll

به‌مناسبت روز محیط‌زیست، با چند واژۀ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی آشنا شویم:

🌳پوسال (compost)
پسماندهای آلی تجزیه‌شده و نسبتاً پایدار حاصل فرایند پوسش

🌳 اثر گلخانه‌‏ای (greenhouse effect)
گرم شدن هوای کرۀ زمین براثر وجود گروهی از گازهای موسوم به گلخانه‌‏ای که از بازتاب و عبور تشعشعات زمین به فضا جلوگیری می‏‌کند.

🌳 پرانشت (percolation)
حرکت یا جریان آب در داخل خاک یا سنگ

🌳 بازیافت (recycling)
فرایندی که در طی آن مواد مصرف‏شده برای مصرفِ مجدد آماده شود.

🌳 دورریز (refuse)
هرگونه مواد بی‌مصرف دورریختنی

🌳زباله‌گردی (scavenging)
جست‌وجو در میان پسماندها برای یافتن خوراک یا مواد استفاده‌شدنی

🌳 پساب، فاضلاب تصفیه‌شده (treated wastewater)
فاضلابی که یک یا چند فرایند تصفیۀ فیزیکی یا شیمیایی یا زیستی بر ‌روی آن صورت گرفته است تا خطرات بهداشتی آن کاهش یابد.

🌳 خاکچال (landfill)
زمینی برای چال کردن ضایعات زباله به‌طوری‌که روی هر لایۀ زباله لایه‌‏ای از خاک قرار دهند.

🌳 آب مجازی (virtual water, virtual-water content)
مقدار آب مصرف‌شده يا آلوده‌شده در زنجيرۀ توليد يک محصول

@theapll

شانزدهم خردادماه، زادروز نادر نادرپور (۱۳۰۸-۱۳۷۸)

@theapll

هفدهم خرداد، زادروز محمدرضا ترکی (۱۳۴۱)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۴۰۱/۳/۳۰)

برخی از آثار:
پارسای پارسی؛ از واژه تا صدا؛ پرسه در عرصه کلمات؛ نقد صیرفیان: فراز و فرود خاقانی‌شناسی معاصر از رهگذر بررسی هفت اثر از خاقانی‌شناسان این روزگار؛ پیشگامان شعر فارسی؛ سرّ سخنان نغز خاقانی؛ هنوز اول عشق است؛ خاکستر آیینه؛ بغض در نواحی لبخند؛ سال‌های بی‌ترانگی.
@theapll

هیجدهم خرداد، زادروز محمدجعفر یاحقی (۱۳۲۶)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)

برخی از آثار:
سوگ‌نامهٔ سهراب؛ چون سبوی تشنه (ادبیات معاصر فارسی)؛ جویبار لحظه‌ها (جریان‌های ادبیات معاصر فارسی، نظم و نثر) راهنمای نگارش و ویرایش؛ فرهنگ اساطیر و داستانواره‌ها در ادبیات فارسی؛ راهنمای توس و سخنی دربارۀ فردوسی و شاهنامه؛ تاریخ بیهقی (تصحیح، به همراه مهدی سیدی)؛ دیبای زربفت (گزیدهٔ تاریخ بیهقی)؛ دیبای دیداری (متن کامل تاریخ بیهقی با توضیح)؛ پاژ، زادگاه فردوسی؛ فرهنگ نام‌آوران خراسان؛ سخن آشنا: یادنامۀ بدیع‌الزمان فروزانفر؛ پردگیان خیال؛ واژه‌نامۀ گویش تون/فردوس.
@theapll

هجدهم خردادماه، زادروز سعید نفیسی (۱۲٧۴-۱۳۴۵)

زبان یگانه وسیلۀ حفظ و بقای فکر مشترک است. ما ایرانیان به هیچ قیمتی نباید راضی شویم ملیت ما سست بشود، یا خدای ناخواسته در خطر بیفتد. باید همۀ همّ خود و مهمترین وظیفۀ ملی خود را حفظ زبان فارسی و توسعه و رواج آن بدانیم.
این موضوع حفظ و حراست و توسعه و تکمیل و رواج زبان فارسی که وظیفۀ فردفرد ما و بالاترین وظیفۀ ملی ماست راه بسیار ساده و روان و طبیعی دارد. ما پاسبان میوۀ هزار سال جان‌فشانی‌های روان‌فرسای پدران بزرگوار خود هستیم.

برگرفته از: سعید نفیسی، «حفظ زبان پارسی»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۱، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۲۹۳-۳۰۰.
@theapll

نوزدهم خرداد، سالگرد درگذشت حمید فرزام (۱۳۰۲-۱۳۸۷)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)

برخی از آثار:
مسافرت‌های شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی و ارزش آن از جهات تربیتی و اجتماعی و سیاسی؛ شاه‌ولی و دعوی مهدویت؛ اصول اخلاقی اسلامی؛ روابط معنوی شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی با سلاطین ایران و هند؛ تحقیق در احوال و نقد آثار و افکار شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی؛ نکته‌ها و نقدها؛ از هر دری سخنی (مجموعه‌مقالات).
@theapll

معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی: انتظارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی
متن سخنرانی معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان در آیین پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی

🔸با بررسی و پژوهش در دست‌نوشته‌های نیما یوشیج که در فرهنگستان موجود است تاکنون دو جلد کتاب در سلسله‌انتشارات فرهنگستان چاپ شده است. بشارت می‌دهم که حداکثر تا زادروز نیما در ۲۱ آبان‌ماه در قالب یک سخنرانی از مجموعه سخنرانی‌های ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جلد سومی که حاوی حدود ۲۰۱ شعر تا کنون چاپ نشدۀ نیماست در فرهنگستان رونمایی خواهد شد و بی‌درنگ پس از آن در ادامۀ انتشار نسخۀ الکترونیکی دست‌نوشته‌های نیما در وبگاه فرهنگستان، اسناد بیشتری از این شاعر در دسترس پژوهشگران علاقه‌مند قرار خواهد گرفت.

🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=16268

بیست و یکم خرداد، زادروز ادیب برومند (۱۳۰۳-۱۳۹۵)

به جان دوست دارم من ایران‌زمین را

به جان دوست دارم من ایران‌زمین را
نه ایران‌زمین، بل بهشت برین را
به چشم من ایران بهشت است، باری
تو هم باز کن دیدۀ نیک‌بین را
سزد گر که رخشان‌جبینان گیتی
بسایند بر خاک پاکش جبین را

@theapll

نکوداشت حسن انوری
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

سخنرانان:
سید مصطفی محقق داماد
علی‌اشرف صادقی
محمد شادروی‌منش
بهرام پروین گنابادی
حیدر قمری

پنج‌شنبه، ۲۴ خرداد
ساعت ۱۰ صبح

نشانی: خیابان ولی‌عصر، سه‌راه زعفرانیه، خیابان عارف‌نسب‌، شماره‌ ۱۲، باغ موقوفات دکتر محمود افشار

شرکت برای عموم آزاد است.
@theapll