بیست و چهارم شهریورماه، سالگرد درگذشت عبدالحسین زرین‌کوب (۱۳۰۱-۱۳۷۸)
@theapll
@theapll
بیست و ششم شهریورماه، سالگرد درگذشت محمدجان شکوری بخارایی (۱۳۰۴-۱۳۹۱)
عضو پیوستۀ خارجی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۵/۹/۱۲)
برخی از آثار:
استقلال و خودشناسی اجتماعی و معنوی؛ صدرالدّین عینی، روشنگر بزرگ تاجیک؛ سرنوشت فارسی تاجیکی فرارود در سدۀ بیست؛ انسان‌گرایی، آموزش و زبان ملّی؛ صدر بخارا؛ روشنگر بزرگ؛ خراسان است اینجا؛ زبان مادری و جهان‌گرایی؛ فتنۀ انقلاب در بخارا؛ پان‌ترکیزم و سرنوشت تاریخ تاجیکان؛ صدر ضیاء؛ جستارها؛ حکایت‌های آکنده از حیات.
@theapll
عضو پیوستۀ خارجی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۵/۹/۱۲)
برخی از آثار:
استقلال و خودشناسی اجتماعی و معنوی؛ صدرالدّین عینی، روشنگر بزرگ تاجیک؛ سرنوشت فارسی تاجیکی فرارود در سدۀ بیست؛ انسان‌گرایی، آموزش و زبان ملّی؛ صدر بخارا؛ روشنگر بزرگ؛ خراسان است اینجا؛ زبان مادری و جهان‌گرایی؛ فتنۀ انقلاب در بخارا؛ پان‌ترکیزم و سرنوشت تاریخ تاجیکان؛ صدر ضیاء؛ جستارها؛ حکایت‌های آکنده از حیات.
@theapll
بیست و ششم شهریورماه، سالروز تأسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll
@theapll
فرمان تشکیل فرهنگستان ایران، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۱۴ صادر شد. این فرهنگستان تا سال ۱۳۳۳ فعالیّت کرد. پس‌از آن فرهنگستان زبان ایران معروف به فرهنگستان دوم در سال ۱۳۴۷ تأسیس و نخستین جلسۀ آن در ۲۳ آبان ۱۳۴۹ تشکیل شد و تا سال ۱۳۵۷ فعالیت کرد.
اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی یعنی فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. برپایۀ این اساسنامه، فرهنگستان زبان و ادب فارسی ۲۵ عضو پیوستۀ ایرانی و ۱۰ عضو وابستۀ غیرایرانی دارد و شمار اعضای وابسته و افتخاری آن بنا به تشخیص و تصویب شورای فرهنگستان است. شورا عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان و صاحب‌نظران برجستۀ زبان و ادب فارسی را برگزید و برای صدور حکم عضویّت پیوسته در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرّفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ در محل کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.
نخستین اعضای منتخب فرهنگستان عبارت بودند از: احمد آرام، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حدّاد عادل، بهاءالدّین خرمشاهی، محمّد خوانساری، محمّدتقی دانش‌پژوه، سیمین دانشور، علی رواقی، سیّد جعفر شهیدی، طاهره صفّارزاده، حمید فرزام، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقّق، سیّد محمّد محیط طباطبائی، ابوالحسن نجفی و غلامحسین یوسفی.
از میان این استادان، زنده‌یادان دانشور، شهیدی و یوسفی، از آغاز، به علّت گرفتاری‌های شخصی، از حضور در شورا و عضویّت در فرهنگستان عذرخواهی و استعفا کردند.
پس‌از آغاز فعالیت فرهنگستان، زنده‌یادان عبدالمحمد آیتی، منوچهر امیری، قیصر امین‌پور، احمد تفضلی، جواد حدیدی، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی گیلانی، بدرالزمان قریب، مصطفی مقربی و سلیم نیساری نیز به عضویت پیوستۀ فرهنگستان برگزیده شدند.
اکنون اعضای پیوستۀ ایرانی فرهنگستان عبارت‌اند از: ژاله آموزگار، موسی اسوار، حسن انوری، نصرالله پورجوادی، محمدرضا ترکی، مسعود جعفری جزی، احمد جلالی، غلامعلی حداد عادل، بهاءالدین خرّمشاهی، محمد دبیرمقدم، حسن رضایی باغ‌بیدی، علی رواقی، علی‌اشرف صادقی، محمود عابدی، امید طبیب‌زاده، کامران فانی، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقق، هوشنگ مرادی کرمانی، حسین معصومی همدانی، محمدعلی موحد و محمدجعفر یاحقی.
@theapll
اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی یعنی فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. برپایۀ این اساسنامه، فرهنگستان زبان و ادب فارسی ۲۵ عضو پیوستۀ ایرانی و ۱۰ عضو وابستۀ غیرایرانی دارد و شمار اعضای وابسته و افتخاری آن بنا به تشخیص و تصویب شورای فرهنگستان است. شورا عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان و صاحب‌نظران برجستۀ زبان و ادب فارسی را برگزید و برای صدور حکم عضویّت پیوسته در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرّفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ در محل کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.
نخستین اعضای منتخب فرهنگستان عبارت بودند از: احمد آرام، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حدّاد عادل، بهاءالدّین خرمشاهی، محمّد خوانساری، محمّدتقی دانش‌پژوه، سیمین دانشور، علی رواقی، سیّد جعفر شهیدی، طاهره صفّارزاده، حمید فرزام، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقّق، سیّد محمّد محیط طباطبائی، ابوالحسن نجفی و غلامحسین یوسفی.
از میان این استادان، زنده‌یادان دانشور، شهیدی و یوسفی، از آغاز، به علّت گرفتاری‌های شخصی، از حضور در شورا و عضویّت در فرهنگستان عذرخواهی و استعفا کردند.
پس‌از آغاز فعالیت فرهنگستان، زنده‌یادان عبدالمحمد آیتی، منوچهر امیری، قیصر امین‌پور، احمد تفضلی، جواد حدیدی، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی گیلانی، بدرالزمان قریب، مصطفی مقربی و سلیم نیساری نیز به عضویت پیوستۀ فرهنگستان برگزیده شدند.
اکنون اعضای پیوستۀ ایرانی فرهنگستان عبارت‌اند از: ژاله آموزگار، موسی اسوار، حسن انوری، نصرالله پورجوادی، محمدرضا ترکی، مسعود جعفری جزی، احمد جلالی، غلامعلی حداد عادل، بهاءالدین خرّمشاهی، محمد دبیرمقدم، حسن رضایی باغ‌بیدی، علی رواقی، علی‌اشرف صادقی، محمود عابدی، امید طبیب‌زاده، کامران فانی، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقق، هوشنگ مرادی کرمانی، حسین معصومی همدانی، محمدعلی موحد و محمدجعفر یاحقی.
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بیست و هفتم شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار گرامی باد.
@theapll
@theapll
نکته‌هایی از اصول و ضوابط واژه‌گزینی (۵)
ساختن اصطلاح
یکی از شیوه‌های واژه‌گزینی ساختن اصطلاح است که سه گونه دارد:
🔸واژه‌سازی: ساختن یک واژۀ جديد مشتق يا مـركب يا مشتق‌ـ مركب؛
مانند ناتراوا، رزم‌ناو، برف‌پاک‌کن، آشنایی‌زدایی
🔸ساختن گروه نحوی: ساختن یک گروه نحوی با به كار بردن دستِ‌كم دو واژه که کسرۀ اضافه یا یکی از حروف اضافه به هم پيوند يابند؛
مانند چراغ خطر، فاصلۀ کانونی، پردازش از دور
🔸 اختصارسازی: ساختن اختصار به يكی از روش‌های سرواژه‌سازی يا آميزه‌سازی يا اختصار حرف‌به‌حرف انجام می‌شود.
مانند «ص» به جای «صفحه»، «ش.م.ر» به جای «شیمیایی، میکربی، رادیواکتیو»، «نک» به جای «نگاه کنید به»، «تخ» به جای «تاریخ»، «توانیر» به جای «تولید و انتقال نیرو»، «سیبا» به جای «سامانۀ یکپارچۀ بانکی».
@theapll
ساختن اصطلاح
یکی از شیوه‌های واژه‌گزینی ساختن اصطلاح است که سه گونه دارد:
🔸واژه‌سازی: ساختن یک واژۀ جديد مشتق يا مـركب يا مشتق‌ـ مركب؛
مانند ناتراوا، رزم‌ناو، برف‌پاک‌کن، آشنایی‌زدایی
🔸ساختن گروه نحوی: ساختن یک گروه نحوی با به كار بردن دستِ‌كم دو واژه که کسرۀ اضافه یا یکی از حروف اضافه به هم پيوند يابند؛
مانند چراغ خطر، فاصلۀ کانونی، پردازش از دور
🔸 اختصارسازی: ساختن اختصار به يكی از روش‌های سرواژه‌سازی يا آميزه‌سازی يا اختصار حرف‌به‌حرف انجام می‌شود.
مانند «ص» به جای «صفحه»، «ش.م.ر» به جای «شیمیایی، میکربی، رادیواکتیو»، «نک» به جای «نگاه کنید به»، «تخ» به جای «تاریخ»، «توانیر» به جای «تولید و انتقال نیرو»، «سیبا» به جای «سامانۀ یکپارچۀ بانکی».
@theapll
کتاب فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی منتشر شد
🔸 فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی تألیف جهاندوست سبزعلی‌پور، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی رشت و با همکاری محمد حسن‌دوست، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در دو جلد منتشر شد.
🔸فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی در دو جلد گردآوری شده است. جلد اول شامل پیکرۀ مصادر گویش‌های تاتی، تالشی و گیلکی و مصادر این گویش‌ها به تفکیک گونه‌های سی‌گانه است. جلد دوم شامل ریشۀ مصادر گویش‌های تاتی، تالشی و گیلکی و نمایه‌های فارسی و انگلیسی است.
🔸انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی را در دو جلد و با شمارگان چهارصد نسخه منتشر کرده است.
🔸 علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید این کتاب با کتاب‌فروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.
🔴 متن کامل معرفی کتاب را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐https://apll.ir/?p=16876
🔸 فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی تألیف جهاندوست سبزعلی‌پور، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی رشت و با همکاری محمد حسن‌دوست، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در دو جلد منتشر شد.
🔸فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی در دو جلد گردآوری شده است. جلد اول شامل پیکرۀ مصادر گویش‌های تاتی، تالشی و گیلکی و مصادر این گویش‌ها به تفکیک گونه‌های سی‌گانه است. جلد دوم شامل ریشۀ مصادر گویش‌های تاتی، تالشی و گیلکی و نمایه‌های فارسی و انگلیسی است.
🔸انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی را در دو جلد و با شمارگان چهارصد نسخه منتشر کرده است.
🔸 علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید این کتاب با کتاب‌فروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.
🔴 متن کامل معرفی کتاب را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐https://apll.ir/?p=16876
آشنایی با زبان‌های ایرانی (۹)
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستۀ غربی
گروه گویش‌های کنارۀ دریای خزر
گویش‌های این گروه را می‌توان به چند شاخه تقسیم کرد:
۱ـ گیلَکی، در حاشیۀ جنوب غربی دریای خزر، عمدتاً در استان گیلان.
۲ـ گویش‌های مازندران و نواحی اطراف آن، در حاشیۀ جنوبی دریای خزر و دامنه‌های شمالی رشته‌کوه البرز.
۳- گویش‌های ناحیۀ سمنان؛ شامل گویش‌های اَفتَری، بیابانکی، سُرخه‌ای، سمنانی، سَنگسَری و لاسگِردی (یا لاسجِردی).
برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، ص هیجده.
@theapll
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستۀ غربی
گروه گویش‌های کنارۀ دریای خزر
گویش‌های این گروه را می‌توان به چند شاخه تقسیم کرد:
۱ـ گیلَکی، در حاشیۀ جنوب غربی دریای خزر، عمدتاً در استان گیلان.
۲ـ گویش‌های مازندران و نواحی اطراف آن، در حاشیۀ جنوبی دریای خزر و دامنه‌های شمالی رشته‌کوه البرز.
۳- گویش‌های ناحیۀ سمنان؛ شامل گویش‌های اَفتَری، بیابانکی، سُرخه‌ای، سمنانی، سَنگسَری و لاسگِردی (یا لاسجِردی).
برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، ص هیجده.
@theapll
اول مهرماه، زادروز محمد خوانساری (۱۳۰۰-۱۳۸۸)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)
برخی از آثار:
صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب؛ منطق صوری؛ مختارات من الادب الحدیث؛ فرهنگ اصطلاحات منطقی؛ ایساغوجی و مقولات، ارسطو (ترجمه)؛ کتاب درسی منطق برای سال سوم رشتۀ علوم انسانی؛ ایقاظ النائمین، صدرالدین شیرازی (ترجمه، تصحیح و مقدمه).
@theapll
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)
برخی از آثار:
صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب؛ منطق صوری؛ مختارات من الادب الحدیث؛ فرهنگ اصطلاحات منطقی؛ ایساغوجی و مقولات، ارسطو (ترجمه)؛ کتاب درسی منطق برای سال سوم رشتۀ علوم انسانی؛ ایقاظ النائمین، صدرالدین شیرازی (ترجمه، تصحیح و مقدمه).
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اول مهرماه، زادروز حسین منزوی (۱۳۲۵-۱۳۸۳)
@theapll
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دوم مهرماه، زادروز منوچهر آتشی (۱۳۱۰-۱۳۸۴)
@theapll
@theapll
به‌مناسبت پنجم مهر، روز گردشگری و جهانگردی، با چند واژۀ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی آشنا شویم:
🏕 گردشگر (tourist)
شخصی که به‌طور موقت محل زندگی خود را به قصد سفر و بازدید از مکان‌های دیدنی ترک میکند.
🏕 گشت (tour)
هر نوع سفر برنامهریزیشده به یک یا چند مقصد و برگشت به مبدأ.
🏕 پرنده‌نگری (bird watching)
تماشای پرندگان به قصد تفریح یا اهداف علمی.
🏕کوله‌گرد (back packer)
گردشگری که با کوله‌پشتی به سفر یا پیاده‌روی می‌پردازد.
🏕 بوم‌کلبه (ecolodge)
اقامتگاهی معمولاً کوچک و گران در نزدیکی محدودۀ حفاظت‌شده یا داخل آن، به‌ویژه برای طبیعت‌گردان.
🏕 سرسرا (lobby)
تالار ورودی مهمانخانه/ هتل.
🏕 پذیرش (reception)
محلی در مهمانخانه/ هتل که مهمانان و مراجعهکنندگان در هنگام ورود، به آنجا مراجعه و تقاضای خود را بیان میکنند.
اعضای کارگروه تخصصی گردشگری و جهانگردی گروه واژه‌گزینی:
دکتر محمود امامی نائینی، فریدون تبریزی، شعله جلیلی، مرحوم دکتر عباس خاقانی، اسدالله ژیان رئیس‌روحانی، دکتر محمود عبدالله‌زاده، محمدمهدی ضیاءالدین، جهاندار مظاهری، مونا میرحسینی، جلال نصیریان.
@theapll
🏕 گردشگر (tourist)
شخصی که به‌طور موقت محل زندگی خود را به قصد سفر و بازدید از مکان‌های دیدنی ترک میکند.
🏕 گشت (tour)
هر نوع سفر برنامهریزیشده به یک یا چند مقصد و برگشت به مبدأ.
🏕 پرنده‌نگری (bird watching)
تماشای پرندگان به قصد تفریح یا اهداف علمی.
🏕کوله‌گرد (back packer)
گردشگری که با کوله‌پشتی به سفر یا پیاده‌روی می‌پردازد.
🏕 بوم‌کلبه (ecolodge)
اقامتگاهی معمولاً کوچک و گران در نزدیکی محدودۀ حفاظت‌شده یا داخل آن، به‌ویژه برای طبیعت‌گردان.
🏕 سرسرا (lobby)
تالار ورودی مهمانخانه/ هتل.
🏕 پذیرش (reception)
محلی در مهمانخانه/ هتل که مهمانان و مراجعهکنندگان در هنگام ورود، به آنجا مراجعه و تقاضای خود را بیان میکنند.
اعضای کارگروه تخصصی گردشگری و جهانگردی گروه واژه‌گزینی:
دکتر محمود امامی نائینی، فریدون تبریزی، شعله جلیلی، مرحوم دکتر عباس خاقانی، اسدالله ژیان رئیس‌روحانی، دکتر محمود عبدالله‌زاده، محمدمهدی ضیاءالدین، جهاندار مظاهری، مونا میرحسینی، جلال نصیریان.
@theapll