درست بنویسیم (۱۴)

✅ راست، درست: صواب

✅ پاداش کار خوب: ثواب

@theapll

روشنا (۱)

اگر دشنامِ دوست بهْ از آفرینِ دیگران ندانی، هنوز از راه عشق بی‌خبری.


یک حرف صوفیانه: سخنانی از عارفان، گزینش محمود عابدی، سخن، ۱۳۹۸، ص ۲۷۸.

@theapll

بیست و یکم آبان، زادروز نیما یوشیج (۱۲۷۶-۱۳۳۸)
@theapll

نود و هفتمین سخنرانی ماهانهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار می‌شود:

دربارۀ از غریب من
(دفتر سوم از اشعار منتشرنشدۀ نیما یوشیج)

سخنران: مهدی علیایی مقدم
(پژوهشگر ارشد فرهنگستان زبان و ادب فارسی)

دوشنبه، ۲۸ آبان‌ماه ۱۴۰۳
ساعت: ۱۱

علاقه‌مندان می‌توانند این نشست را به‌صورت زنده از اینستاگرام فرهنگستان زبان و ادب فارسی (به نشانی theapll) ببینند.

نشانی:
بزرگراه شهید حقّانی، بعد از ایستگاه مترو، ورودی کتابخانهٔ ملی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقهٔ سوم.
@theapll

به مناسبت هفتۀ کتاب

🔸 از ۲۴ آبان تا ۱ آذر فروش آثار انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی با ۳۵ درصد تخفیف خواهد بود.

🔸 مسئول کتاب‌فروشی (آقای عفیفی):
۰۲۱۸۸۶۴۲۴۹۷ - ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴
@theapll

نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی

پسوند «-سان»، «-گر» و «-گری»

پسوند «-سان» همواره با نیم‌فاصله/ بی‌فاصله از واژۀ پیش‌از خود نوشته می‌شود، مگر در: همسان، یکسان

پسوندهای «-گر» و «-گری» در واژه‌هایی که نویسۀ پایانی آن‌ها «ها»ی ملفوظ یا «ط» و «ظ» باشد، جدا نوشته می‌شوند: توجیه‌گر، افراط‌گری و نیز در واژه‌هایی که نویسۀ پایانی آن‌ها «ی» باشد، درصورتی‌که دشوارخوان گردد، با نیم‌فاصله/ بی‌فاصله نوشته می‌شوند: لاابالی‌گری.

@theapll

رئیس جمهور با استاد محمدعلی موحّد دیدار کرد

مسعود پزشکیان، جمعه بیست و پنجم آبان، در دومین روز از هفتهٔ کتاب و کتابخوانی با حضور در منزل استاد محمدعلی موحّد، ادیب، حقوق‌دان، مولوی‌شناس و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با وی دیدار کرد. سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در این دیدار رئیس جمهور را همراهی می‌کرد.

عکس: پایگاه خبری فرارو
@theapll

روشنا (۲)

سخن اندک و مفید، همچنان است که چراغی افروخته چراغی ناافروخته را بوسه داد و رفت.

یک حرف صوفیانه: سخنانی از عارفان، گزینش محمود عابدی، سخن، ۱۳۹۸، ص ۳۳۱.

@theapll

فهرست انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، آبان‌ماه ۱۴۰۳
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۱۵)

نماد / رمز یا سمبل؟

بگوییم ✅ نماد / رمز
نگوییم ❌ سمبل

@theapll

ایران‌بوم (۳)

آتش

🔸 زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در پهنۀ گسترده‌ای، از دامنه‌های کوه‌های قفقاز در شمال غربی فلات ایران تا بلوچستانِ پاکستان، در جنوب شرقی ایران؛ و از دره‌های رود زَرافشان در تاجیکستان، در شمال شرقی فلات ایران، تا کرانه‌های جنوبی تنگۀ هرمز و جنوب ایران، پراکنده‌اند. سخن‌گویانِ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو در ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، شبه‌قارۀ هند، ترکمنستان، چین (در ایالت سین‌کیانگ)، قفقاز (گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و داغستان)، ترکیه، عراق، عمان و... زندگی می‌کنند. این سرزمین‌ها در روزگاران گذشته بخشی از قلمرو سیاسی یا فرهنگی ایران‌زمین بوده‌اند.
پیوند زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، بسیار پررنگ و چشمگیر است. در «ایران‌بوم» گوشه‌هایی از این پیوندها را نشان می‌دهیم.

🔸 از «/» برای نشان دادن تلفظ‌های گوناگون بهره برده‌ایم.
@theapll

بخشی از دست‌نوشته‌های مجموعۀ شعر «از غریب من؛ دفتر سوم از اشعار منتشرنشدۀ نیما یوشیج» انتشار یافت

🔸 بخشی از دست‌نوشته‌های مجموعهٔ «از غریب من؛ دفتری از اشعار منتشرنشدۀ نیما یوشیج» که کار بازخوانی و تصحیح آن‌ها به پایان رسیده است و به‌زودی روانهٔ بازار نشر خواهد شد، برای آگاهی دوست‌داران آثار نیما در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شد.

🔸 مجموعه‌ای از دست‌نوشته‌های نیما یوشیج در فرهنگستان زبان و ادب فارسی نگهداری می‌شود. این اسناد را شراگیم یوشیج، فرزند نیما و به نمایندگی از وارثان نیما، در تاریخ بیست و سوم آبان ۱۳۷۳ به فرهنگستان واگذار کرده است.

🔴 متن کامل خبر را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=17119

درست بنویسیم (۱۵)

سیمای مسیحایی اندوه تو، ای عشق
در غربت این مهلکه فریادرسم بود

@theapll

زادروز بازار صابر (۱۹۳۸-۲۰۱۸م)
شاعر ملی تاجیکستان

زنگوله‌زنان گذشت باران
با چلچله‌ها گذشت باران
با سلسله‌ها گذشت باران
مانند زنان گذشت باران

باران و من و حباب در آب
آب و من و اضطراب در آب
آب و من و پیچ‌وتاب در آب
آب و من و آبگینه در آب
صد حلقه و صد نگینه در آب

باران و چکیدن خوش‌آواز
از شاخۀ تر چکیدن ناز
از شاخۀ تر چکیدن عشق
از شاخۀ تر چکیدن شعر
از شاخ قلم چکیدن من

@theapll

پوشۀ شنیداری نود و هفتمین سخنرانی ماهانهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دکتر مهدی علیایی مقدم (پژوهشگر ارشد فرهنگستان زبان و ادب فارسی)
دربارۀ از غریب من (دفتر سوم از اشعار منتشرنشدۀ نیما یوشیج)

فرهنگستان زبان و ادب فارسی – دوشنبه، بیست و هشتم آبان ۱۴۰۳

@theapll

برشی از سخنان دکتر ژاله آموزگار، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در جمع استادان و دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد
دوشنبه، هفتم آبان‌ماه ۱۴۰۳
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(بخش نخست)
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۱۶)

کارکنان یا پرسنل؟

بگوییم ✅ کارکنان
نگوییم ❌ پرسنل

@theapll

روشنا (۳)

یکی را در بغداد، هزار چوب بزدند که یک سخن نگفت.
گفتند: «چرا بانگ نکردی؟»
گفت: «بهر آن را که معشوق حاضر بود، می‌نگرست.»

کیمیای سعادت، امام محمد غرالی، به کوشش حسین خدیو جم، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۱، ج ۲، ص ۶۰۹.

@theapll

نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی

ترکیب‌هایی که الزاماً پیوسته نوشته می‌شوند (۱)

ترکیب‌هایی که با پسوند ساخته می‌شوند همیشه پیوسته نوشته می‌شوند، مگر هنگامی که:

🔸 حرف پایانی بخش نخست با حرف آغازین بخش دوم یکسان باشد: آب‌بان، نظام‌مند

🔸 پسوند «-‌گانه» با اعداد:
پانزده‌گانه، پنج‌گانه، ده‌گانه،

🔸پسوندهای -اُم، -اُمی، -اُمین در ترکیب با عدد سی:
سی‌ام، سی‌امی، سی‌امین

🔸 نویسۀ پایانی واژه «ها»ی ناملفوظ باشد:
دروازه‌بان، دیوانه‌وار، زباله‌دان، علاقه‌مند، لاله‌زار


@theapll