هجدهم آذرماه، زادروز فتح‌الله مجتبائی (۱۳۰۶)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

سرودی از گیتانجلی (غزلواره‌های عرفانی تاگور) از کتاب گزیده‌ای از سروده‌های رابیندرانات تاگور

ترجمهٔ استاد فتح‌الله مجتبائی

@theapll

برنامه‌های هفتۀ پژوهش فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۲۳ تا ۲۹ آذر ۱۴۰۳)

@theapll

روشنا (۵)

دوستان، دوستان را هر سخنی گویند؛ اما رضا ندهند که هیچ غیر، تیزچشم در ایشان نگرد.

روح الارواح، شهاب‌الدین ابوالقاسم احمد سمعانی، به تصحیح و توضیح نجیب مایل هروی، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۸، ص ۲۰۵.

@theapll

بیست و یکم آذرماه، زادروز احمد شاملو (۱۳۰۴-۱۳۷۹)
@theapll

نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی

ترکیب‌هایی که الزاماً پیوسته نوشته می‌شوند (۲)

🔸ترکیب‌های واژگانی‌شده (بسیط‌‌‏گونه) پیوسته نوشته می‌‏شوند:
آبرو، آبشار، الفبا، تختخواب، رختخواب

🔸ترکیب‏‌هایی که بخش دوم آن‏ها با «آ» آغاز شود و تک‌هجایی باشد پیوسته نوشته می‌‏شوند: پساب، خوشاب، دستاس، زهاب، گلاب، مهاب

🔸ترکیب‌هایی که بخش دوم آن‌ها با «آ» آغاز شود و چندهجایی باشد با نیم‌فاصله نوشته می‌شوند، مگر در موارد زیر:
🔺ترکیب‌های کوتاه‌شده‌: اخمالو (اخم‌آلود)، خوابالو (خواب‌آلود)، نماوا، نماهنگ.
🔺ترکیب‌های واژگانی‌شده (بسیط‌گونه): بسامد، پیامد، پیشامد، پیشاهنگ، پیشایند، تکاور، خوشامد، خوشایند، دستاورد، دستاویز، دلارا، دلارام، دلاویز، رزمایش، گردهمایی، گرمابه، نوشابه، هماورد، هماویز، هماهنگ، همایش
@theapll

آشنایی با زبان‌های ایرانی (۱۲)

زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستۀ غربی

گروه گویش‌های زازا

گویشوران زازا، که گاه «دیمْلی» یا «دیمیلی» نیز نامیده می‌شود، اغلب در میان کُردهای ساکن در شرق ترکیه، در ناحیۀ درسیم که اکنون تونجلی خوانده می‌شود، بین اَرزَنجان در شمال و مُرادسو در جنوب و به‌صورت پراکنده در شهرهای بینگول، موش، بیتلیس، دیاربَکر، سیوِرِک و سیواس سکونت دارند. گویش‌های مهم آن، عبارت است از کُر، سیوِرِک، بوجاق و چَباخْچور. نام «دیمْلی» یا «دیمْله» که گویشوران این زبان خود را بدان می‌خوانند، پیوستگی آنان را با مردمانِ نواحی کوهستانی جنوبِ گیلان که در قدیم «دَیلم» یا «دَیلَمان» خوانده می‌شد می‌رساند. شباهت‌های لغوی، میان گویش‌های گیلکی، گورانی و زازا (و البته کردی) قابل توجه است.

برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، ص نوزده.
@theapll

بیست و پنجم آذر، زادروز گلرخسار صفی‌اوا (۱۳۲۶)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۱۸)

همایش یا کنگره؟

بگوییم ✅ همایش
نگوییم ❌ کنگره

@theapll

ایران‌بوم (۶)

شهر

🔸 زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در پهنۀ گسترده‌ای، از دامنه‌های کوه‌های قفقاز در شمال غربی فلات ایران تا بلوچستانِ پاکستان، در جنوب شرقی ایران؛ و از دره‌های رود زَرافشان در تاجیکستان، در شمال شرقی فلات ایران، تا کرانه‌های جنوبی تنگۀ هرمز و جنوب ایران، پراکنده‌اند. سخن‌گویانِ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو در ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، شبه‌قارۀ هند، ترکمنستان، چین (در ایالت سین‌کیانگ)، قفقاز (گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و داغستان)، ترکیه، عراق، عمان و... زندگی می‌کنند. این سرزمین‌ها در روزگاران گذشته بخشی از قلمرو سیاسی یا فرهنگی ایران‌زمین بوده‌اند.
پیوند زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، بسیار پررنگ و چشمگیر است. در «ایران‌بوم» گوشه‌هایی از این پیوندها را نشان می‌دهیم.

🔸 از «/» برای نشان دادن تلفظ‌های گوناگون بهره برده‌ایم.
@theapll