آشنایی با زبان‌های ایرانی (۱۲)

زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستۀ غربی

گروه گویش‌های زازا

گویشوران زازا، که گاه «دیمْلی» یا «دیمیلی» نیز نامیده می‌شود، اغلب در میان کُردهای ساکن در شرق ترکیه، در ناحیۀ درسیم که اکنون تونجلی خوانده می‌شود، بین اَرزَنجان در شمال و مُرادسو در جنوب و به‌صورت پراکنده در شهرهای بینگول، موش، بیتلیس، دیاربَکر، سیوِرِک و سیواس سکونت دارند. گویش‌های مهم آن، عبارت است از کُر، سیوِرِک، بوجاق و چَباخْچور. نام «دیمْلی» یا «دیمْله» که گویشوران این زبان خود را بدان می‌خوانند، پیوستگی آنان را با مردمانِ نواحی کوهستانی جنوبِ گیلان که در قدیم «دَیلم» یا «دَیلَمان» خوانده می‌شد می‌رساند. شباهت‌های لغوی، میان گویش‌های گیلکی، گورانی و زازا (و البته کردی) قابل توجه است.

برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، ص نوزده.
@theapll

بیست و پنجم آذر، زادروز گلرخسار صفی‌اوا (۱۳۲۶)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۱۸)

همایش یا کنگره؟

بگوییم ✅ همایش
نگوییم ❌ کنگره

@theapll

ایران‌بوم (۶)

شهر

🔸 زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در پهنۀ گسترده‌ای، از دامنه‌های کوه‌های قفقاز در شمال غربی فلات ایران تا بلوچستانِ پاکستان، در جنوب شرقی ایران؛ و از دره‌های رود زَرافشان در تاجیکستان، در شمال شرقی فلات ایران، تا کرانه‌های جنوبی تنگۀ هرمز و جنوب ایران، پراکنده‌اند. سخن‌گویانِ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو در ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، شبه‌قارۀ هند، ترکمنستان، چین (در ایالت سین‌کیانگ)، قفقاز (گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و داغستان)، ترکیه، عراق، عمان و... زندگی می‌کنند. این سرزمین‌ها در روزگاران گذشته بخشی از قلمرو سیاسی یا فرهنگی ایران‌زمین بوده‌اند.
پیوند زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، بسیار پررنگ و چشمگیر است. در «ایران‌بوم» گوشه‌هایی از این پیوندها را نشان می‌دهیم.

🔸 از «/» برای نشان دادن تلفظ‌های گوناگون بهره برده‌ایم.
@theapll

بیست و هشتم آذر، سالگرد درگذشت عباس یمینی شریف (۱۲۹۸-۱۳۶۸)
@theapll

#بحر_در_کوزه
#شب_چله
#شب_یلدا

@theapll

استاد محمدعلی موحّد، ادیب، مولوی‌پژوه و حقوق‌دان و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی چند روزی است که در بیمارستان بستری شده‌اند. بنا به اطلاع نزدیکان ایشان، خوشبختانه روند درمانی استاد رضایت‌بخش است.

اطلاعیهٔ زیر را کانال استاد منتشر کرده است:

با سلام خدمت دوستداران عزیز استاد موحّد

خدا را حمد و سپاس بسیار می‌گوییم که حال استاد عزیزمان رو به بهبود است و اندک کسالت باقی‌مانده نیز با الطاف الهی و دعای خیر شما عزیزان برطرف خواهد شد و استاد نازنین به زودی از بیمارستان مرخص خواهند شد.

@theapll

روشنا (۶)

از آشنایی تا دوستی هزار منزل است.

کشف‌ الاسرار و عُدّة الابرار، ابوالفضل رشیدالدین میبدی، به اهتمام علی‌اصغر حکمت، امیرکبیر، ۱۳۶۱، ج ۱، ص ۷۴.

@theapll

سوم دی، زادروز محمدابراهیم باستانی پاریزی (۱۳۰۴-۱۳۹۳)
@theapll

چهارم دی‌ماه، روز بزرگداشت رودکی گرامی باد.
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۱۹)

گوش‌به‌زنگ یا آن‌کال؟

بگوییم ✅ گوش‌به‌زنگ
نگوییم ❌ آن‌کال

@theapll

ایران‌بوم (۷)

چشم

🔸 زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در پهنۀ گسترده‌ای، از دامنه‌های کوه‌های قفقاز در شمال غربی فلات ایران تا بلوچستانِ پاکستان، در جنوب شرقی ایران؛ و از دره‌های رود زَرافشان در تاجیکستان، در شمال شرقی فلات ایران، تا کرانه‌های جنوبی تنگۀ هرمز و جنوب ایران، پراکنده‌اند. سخن‌گویانِ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو در ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، شبه‌قارۀ هند، ترکمنستان، چین (در ایالت سین‌کیانگ)، قفقاز (گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و داغستان)، ترکیه، عراق، عمان و... زندگی می‌کنند. این سرزمین‌ها در روزگاران گذشته بخشی از قلمرو سیاسی یا فرهنگی ایران‌زمین بوده‌اند.
پیوند زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، بسیار پررنگ و چشمگیر است. در «ایران‌بوم» گوشه‌هایی از این پیوندها را نشان می‌دهیم.

🔸 از «/» برای نشان دادن تلفظ‌های گوناگون و از «،» برای نشان دادن معنای یکسان واژه‌ها بهره برده‌ایم.
#ايران_بوم
@theapll

هشتم دی، زادروز فروغ فرخزاد (۱۳۱۳_۱۳۴۵)
@theapll