پوشۀ سخنرانی‌های هفتۀ پژوهش فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۲۲ تا ۲۹ آذر ۱۴۰۴)
روز دوم: یکشنبه ۲۳ آذرماه

@theapll

یازدهم دی‌ماه، زادروز گلچین گیلانی (۱۲۸۸-۱۳۵۱)

باز باران
با ترانه
با گُهَرهای فراوان
می‌خورد بر بام خانه

من به پشت شیشه تنها
ایستاده:
در گذرها
رودها راه اوفتاده

شاد و خّرم
یک - دو سه گنجشک پُرگو
باز هر دم
می‌پرند این‌سو و آن‌سو

می‌خورد بر شیشه و در
مُشت و سیلی
آسمان امروز دیگر
نیست نیلی

یادم آرد روز باران
گردش یک روز دیرین
خوب و شیرین
توی جنگل‌های گیلان:

کودکی ده ساله بودم
شاد و خّرم
نرم و نازک
چُست و چابک

با دو پای کودکانه
می‌دویدم همچو آهو،
می‌پریدم از سرِ جو،
دور می‌گشتم ز خانه

می‌شنیدم از پرنده
داستان‌های نهانی
از لبِ بادِ وزنده
رازهای زندگانی

بس گوارا بود باران!
به! چه زیبا بود باران!
می‌شنیدم اندر این گوهرفشانی
رازهای جاودانی, پندهای آسمانی:

«بشنو از من، کودکِ من!
پیش چشم مرد فردا
زندگانی - خواه تیره، خواه روشن -
هست زیبا، هست زیبا، هست زیبا!

@theapll

دوازدهم دی، زادروز ضیاء موحّد (۱۳۲۱)

به آینۀ خود برمی‌گردم
به روشنایی سحر
به چشمۀ زلال
تا در خورشید تو خیره شوم
و نور سیاهت روشنم کند
از کمند تو آه
از ظلم دل‌پسند تو آه

شعری از دفتر «مشتی نور سرد»، انتشارات نیلوفر: ۱۳۸۳.

@theapll

پانزدهم دی‌ماه، زادروز محمدرضا باطنی (۱۳۱۳-۱۴۰۰)
زبان‌شناس، فرهنگ‌نویس، مترجم و نویسنده
@theapll

دورۀ ویراستاری در فرهنگستان برگزار می‌شود

دورۀ ویرایش و پاکیزه‌نویسی با همکاری استادان فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سی و چهار جلسه برگزار خواهد شد.
این جلسه‌ها، سه روز در هفته (یکشنبه، دوشنبه و سه‌شنبه) و هر روز در دو جلسه (۱۸۰ دقیقه) خواهد بود.
در این جلسه‌ها مباحثی چون دستور خط فارسی، عربی در فارسی، تاریخ زبان فارسی، نشانه‌گذاری، کارگاه ویرایش، ویرایش زبانی و آشنایی با فرهنگ‌‌های فارسی تدریس خواهد شد.
از سرفصل‌های این کارگاه‌ها می‌توان به «پیوسته‌نویسی و جدانویسیِ انواع واژه‌ها و ترکیب‌های فارسی‌تبار و غیرفارسی‌تبار»، «پیوسته‌نویسی و جدانویسی انواعِ وندها و وندواره‌ها»، «کارکرد دستور زبان در ویرایش»، «نشانه‌گذاری و مهم‌ترین کارکردهای آن در ویرایش»، «مهم‌ترین کاربردهای حروف اضافه» اشاره کرد.

🔸مهلت نام‌نویسی تا ۲۱ دی‌ماه است.

🔸برای دریافت اطلاعات بیشتر و ‌نام‌نویسی با شمارۀ ۰۲۱۸۸۶۴۲۴۵۸ (از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۴) تماس بگیرید یا در تلگرام به شمارۀ ۰۹۳۰۵۵۲۳۰۲۷ پیام دهید.

🔸 پس‌از پایان دوره، درصورت قبولی در آزمون به شرکت‌کنندگان، گواهی‌نامه داده می‌شود.

@theapll

شانزدهم دی‌ماه، سالگرد درگذشت نیما یوشیج (۱۲۷۶-۱۳۳۸)

در شب سرد زمستانی

در شب سرد زمستانی
کورهٔ خورشید هم، چون کورهٔ گرم چراغ من نمی‌سوزد.
و به مانند چراغ من
نه می‌افروزد چراغی هیچ،
نه فروبسته به یخ ماهی که از بالا می‌افروزد.

من چراغم را در آمدرفتن همسایه‌ام افروختم در یک شب تاریک
و شب سرد زمستان بود،
باد می‌پیچید با کاج،
در میان کومه‌ها خاموش
گم شد او از من جدا زین جادهٔ باریک.
و هنوزم قصه بر یاد است
وین سخن آویزهٔ لب:
«که می‌افروزد؟ که می‌سوزد؟
چه کسی این قصه را در دل می‌اندوزد؟»
در شب سرد زمستانی
کورهٔ خورشید هم، چون کورهٔ گرم چراغ من نمی‌سوزد.

@theapll

نشست با حافظ امروز برگزار نمی‌شود.

@theapll

هفدهم دی‌ماه، روز بزرگداشت خواجوی کرمانی

بستیم دل در آن سرِ زلفِ دراز باز
گشتیم صید آن صنم دلنواز باز

اکنون که در کشاکش زلفت فتاده‌ایم
ما و کمند عشق و شبان دراز باد

@theapll

بیست و سوم دی، زادروز سید محمدعلی جمالزاده (۱۲۷۰-۱۳۷۶)
@theapll

بیست‌وهشتم دی‌ماه، زادروز میرجلال‌الدین کزّازی (۱۳۲۷)

شاهنامه، بی‌هیچ گزافه و گمان، بی‌هیچ چون و چند، نامۀ ورجاوند و بی‌مانند فرهنگ ایران است. پلی است، سُتوار و ستبر و سترگ، برآورده بر مَغاک‌های زمان و رشتۀ پیوندی است ناگسستنی که پیشینیان را با پسینیان پیوسته و همبسته می‌دارد. از آن است که این نامۀ نامور را شیرازه و شالودۀ تاریخ و فرهنگ ایران می‌توانیم دانست؛ تاریخ و فرهنگی گَشَن‌بیخ و گران‌سنگ، برین‌پایه و فزون‌مایه که بستر و بهانۀ ناز و نازش هر ایرانی است. راستی را، اگر شاهنامه نمی‌بود، ما آنچه هستیم نمی‌توانستیم بود و همانند تیره‌ها و تبارهای دیگر، در سایه‌های دامن‌گسترِ تاریخ و گردهایِ گیتی‌نوردِ گسسته‌نشانی و شکسته‌نامی گم می‌شدیم و از یادها می‌رفتیم بر بادها.

برگرفته از: نامۀ باستان (ویرایش و گزارش شاهنامۀ فردوسی)، دکتر میرجلال‌الدین کزّازی، انتشارات سمت، ۱۳۸۵، ص ۴.
#شاهنامه
@theapll

بزرگداشت خاقانی برگزار می‌شود

آیین بزرگداشت خاقانی شروانی، روز شنبه، بیست و پنجم بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد.

در این برنامه، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ محمدسرور مولایی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛ جواد بشری، استادیار گروه ادبیات فارسی دانشگاه تهران و گودرز رشتیانی، استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران؛ دربارۀ آثار و احوال و ویژگی اشعار خاقانی، سخنرانی خواهند کرد.

این آیین بزرگداشت از ساعت ۱۰ صبح در تالار سید جعفر شهیدی، برگزار خواهد شد و حضور علاقه‌مندان به شعر و ادب فارسی به‌ویژه خاقانی شروانی در این نشست آزاد است.
@theapll

نوزدهم بهمن‌ماه، سالگرد درگذشت ابراهیم یونسی (۱۳۰۵-۱۳۹۰)
@theapll

نسخه‌برگردان دیوان خاقانی شروانی رونمایی می‌شود

همزمان با آیین بزرگداشت خاقانی شروانی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی که شنبه بیست و پنج بهمن‌ماه برگزار می‌شود، نسخه‌برگردان دیوان خاقانی شروانی، معروف به نسخۀ کتابخانۀ لالااسماعیل رونمایی می‌شود‌. این اثر با مقدّمه و پژوهش محمّدرضا ترکی و سیّد محسن حسنی وردنجانی، در انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است.

ادامهٔ خبر در:
https://apll.ir/?p=19472

بیست و چهارم بهمن‌ماه، سالگرد درگذشت فروغ فرخزاد (۱۳۱۳-۱۳۴۵)
@theapll

جلد سوم کتاب‌شناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر منتشر شد

🔸جلد سوم این کتاب‌شناسی به پنج نویسندۀ شاخص اختصاص دارد:  غلامحسین ساعدی، بهرام صادقی، غزاله علی‌زاده، هوشنگ گلشیری و احمد محمود؛ انتخاب این نویسندگان در امتداد تاریخی نویسندگان در دو جلد پیشین و مبتنی‎بر نقش کلیدی هر یک از آنان در تحوّل زبان، ساختار روایت، موضوعات ادبی و اجتماعی داستان معاصر و توجّه پژوهندگان به آثار آنان است.

🔸 این کتاب زیرِ نظر حسن میرعابدینی و به همّت فاطمه فرهودی‌‎پور در شمارگان ۵۰۰ نسخه و با قیمت دو میلیون ریال در انتشارات آثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی، منتشر شده است.

🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=19511

آذرتاش آذرنوش؛ استاد زبان عربی، شیفتۀ زبان فارسی
یادداشتی از: مریم حسینی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔸 در دوران دانشجویی این افتخار را داشتم تا برای مدت کوتاهی در کلاس‌های آموزش زبان عربی استاد آذرنوش در دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران به‌صورت آزاد شرکت کنم. سال‌های ۱۳۶۷ یا ۱۳۶۸ بود و کتاب آموزش زبان عربی ایشان به‌تازگی منتشر شده بود. آوازۀ این کتاب و تدریس بی‌مانند وی،  من و دانشجویانی دیگر  را از دانشکدۀ ادبیات به دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران می‌کشاند. استادیِ تمام و کمال وی در تدریس، همه را به شگفتی می‌آورد. با صبوری و شکیبایی با تک‌تک دانشجویان به عربی مکالمه می‌کرد و آن کتاب را که به‌تازگی تألیف کرده بود و به شیوه‌ای نوین به آموزش مکالمۀ عربی اختصاص داشت تدریس می‌کرد. شیرینی و خوشی آن ساعت‌ها و روزهای روشن هنوز در خاطرم باقی است. کلاسی متفاوت با دیگر کلاس‌های آموزش زبان بود، با استادی خوش‌سیما وخوش‌پوش با چهره‌ای مهربان و امیدوار به دانشجویانش.

🔴 متن کامل یادداشت:
https://apll.ir/?p=19508