فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.7K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی:
زبان فارسی، زبان علم و ادب است

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشست پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، روز شنبه، بیست و ششم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۰ صبح با گشایش تالار استاد مجتبی مینوی آغاز شد.

🔴 گزارش آیین پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی:
🌐 https://apll.ir/?p=19711
ویژه‌برنامۀ «سروستان» منتشر شد

برنامۀ شنیداری (پادپخش / پادکست) سروستان، ویژه‌برنامۀ روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی منتشر شد. در این ویژه‌برنامه ژاله آموزگار، زنده‌یاد جلال خالقی مطلق، مسعود جعفری جزی و محمود فتوحی رودمعجنی دربارۀ شاهنامه و هویت ایرانی سخن گفته‌اند. همچنین بخش‌هایی از صحبت‌های زنده‌یاد بهرام بیضایی دربارۀ ویژگی‌های منحصربه‌فرد شاهکار فردوسی و شعر «آرش» را با صدای سیاوش کسرایی خواهیم شنید.
تاکنون سه فصل و دو ویژه‌برنامه از پادپخش «سروستان؛ دریچه‌ای به باغ فرهنگ و ادب ایرانی» منتشر شده است.
ویژه‌برنامۀ روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی برنامۀ شنیداری سروستان را می‌توانید در شنوتو و کست‌باکس بشنوید.
برنامۀ شنیداری سروستان را می‌توانید در «شنوتو» و «کست‌باکس» بشنوید.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نهم خرداد، سالگرد درگذشت فریدون تولّلی (۱۲۹۸-۱۳۶۴)

@theapll
یازدهم خرداد، زادروز محمدامین ریاحی (خوی ۱۳۰۲- تهران ۱۳۸۸)

از سه چهار هزار سال پیش، از روزگارانی که هنوز بسیاری از ملت‌های پیشرفتهٔ امروز پا به دایرهٔ تمدن نگذاشته بودند و نامی و نشانی از آن‌ها در میان نبود، اقوام ایرانی در اینجا که ما هستیم و دوروبَر ما، می‌زیستند و تمدنی درخشان داشتند.
فرهنگ ایرانی، حاصل زندگی مشترک این اقوام و زبان و ادب فارسی، پروردهٔ کوشش همهٔ آن‌ها در طی قرون و اعصار است. همهٔ این اقوام در پدید آوردن این زبان و فرهنگ سهیم بوده‌اند و امروز حق دارند بدان مباهات کنند و وظیفه دارند در حفظ آن و یکپارچگی آن بکوشند.

برگرفته از: ریاحی، محمدامین: «زبان ما و همسایگان ما»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۲، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۶۷۶.
@theapll
دوازدهم خرداد، زادروز ابراهیم یونسی (۱۳۰۵-۱۳۹۰)
@theapll
نگاهی به کتاب مختصری در علم قوافی

🔸کتاب مختصری در علم قوافی نوشتهٔ نگارش بدرالدّین محمّد هلالی جُغتایی(استرآبادی)، رسالۀ کوتاهی به نثر فارسی، دربارۀ قافیه در شعر فارسی است. این اثر که سومین دفتر از مجموعهٔ «فنون و متون» است، به‌تازگی در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، منتشر شده است.

🔸 اثر حاضر به قلم شاعر نامدار، بدرالدّین محمّد هلالی جغتایی استرآبادی، شاعر و ادیب کشته‌شده به سال ۹۳۶ هجری قمری در شهر هرات است. این رساله که کمتر به آن توجه شده و تا پیش از این به چاپ هم نرسیده بود، از آثار جالب هلالی جغتایی است. اگرچه تاریخ تألیف این اثر مشخص نیست، می‌توان احتمال داد که این رساله در همان سال‌هایی به نگارش درآمده باشد که هلالی جغتایی، در خدمت امیر علیشیر نوایی، کار دیوانی می‌کرده و در انجمن شاعران نیز حاضر می‌شده است.

🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=19725
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شانزدهم خردادماه، زادروز نادر نادرپور (۱۳۰۸-۱۳۷۸)

@theapll
به مناسبت انتشار دومین شماره از مجلهٔ «آواشناسی و واج‌شناسی زبان‌های ایرانی»، نهصد و پنجاهمین شب از شب‌های بخارا به آواشناسی و واج‌شناسی زبان فارسی اختصاص یافته است. این نشست ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه هجدهم خرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی محمود بیجن‌خان، گلناز مدرسی قوامی، ماندانا نوربخش، امید طبیب‌زاده و علی دهباشی در تالار استاد جلیل شهناز خانهٔ هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

مجلهٔ «آواشناسی و واج‌شناسی زبان‌های ایرانی» (از ضمیمه‌های مجلهٔ نامهٔ فرهنگستان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی) است.
@theapll
هجدهم خردادماه، زادروز سعید نفیسی (۱۲٧۴-۱۳۴۵)

زبان یگانه وسیلۀ حفظ و بقای فکر مشترک است. ما ایرانیان به هیچ قیمتی نباید راضی شویم ملیت ما سست بشود، یا خدای ناخواسته در خطر بیفتد. باید همۀ همّ خود و مهمترین وظیفۀ ملی خود را حفظ زبان فارسی و توسعه و رواج آن بدانیم.
این موضوع حفظ و حراست و توسعه و تکمیل و رواج زبان فارسی که وظیفۀ فردفرد ما و بالاترین وظیفۀ ملی ماست راه بسیار ساده و روان و طبیعی دارد. ما پاسبان میوۀ هزار سال جان‌فشانی‌های روان‌فرسای پدران بزرگوار خود هستیم.

برگرفته از: سعید نفیسی، «حفظ زبان پارسی»، ای زبان پارسی، به کوشش میلاد عظیمی، ج ۱، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۰، ص ۲۹۳-۳۰۰.
@theapll
نوزدهم خرداد، سالگرد درگذشت حمید فرزام (۱۳۰۲-۱۳۸۷)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)

برخی از آثار:
مسافرت‌های شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی و ارزش آن از جهات تربیتی و اجتماعی و سیاسی؛ شاه‌ولی و دعوی مهدویت؛ اصول اخلاقی اسلامی؛ روابط معنوی شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی با سلاطین ایران و هند؛ تحقیق در احوال و نقد آثار و افکار شاه‌نعمت‌اللّٰه ولی؛ نکته‌ها و نقدها؛ از هر دری سخنی (مجموعه‌مقالات).
@theapll
نگاهی به کتاب گویش ابیانه‌ای

🔸کتاب گویش ابیانه‌ای، تألیف محمدمهدی اسماعیلی، در چهار فصل شامل؛ واج‌شناسی، واج‌شناسی تاریخی، صرف و نحو و واژه‌سازی، به بررسی گویش ابیانه پرداخته است. این اثر در سال ۱۴۰۴ برای نخستین‌بار در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، منتشر شده است.

🔸 به گفتۀ مؤلف گویش ابیانه‌ای، پس از انتشار دفتر اول از گنجینۀ گویش‌های ایرانی، استان اصفهان در سال ۱۳۹۰، تصمیم بر این شد تا دفتر دیگری از این مجموعه تدوین شود. به همین منظور، در تابستان سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲، طی چند سفر به دو منطقۀ «برزرود» و «چیمه‌رود» در شهرستان نطنز، گردآوریِ داده‌های گویشی چند روستا، طبق شیوه‌نامۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی انجام شد. در گردآوری داده‌های گویشی، از چند گویشوَر، کمک گرفته شده است.

🔸چاپ نخست کتاب گویش ابیانه‌ای، در ۹۵۶ صفحه، سال ۱۴۰۴ با قیمت شانزده میلیون و پانصد هزار ریال، در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است.

🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=19738
تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت استاد لطیف کاشیگر

دکتر لطیف کاشیگر، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و عضو کارگروه‌های متعدد واژه‌گزینی، پس‌از عمری کوشش علمی دار فانی را وداع گفت. ایشان استادی غیرتمند از خطۀ آذربایجان بود که خدمات ارزشمندی به زبان فارسی کرد و سی سال در پالایش زبان فارسی از واژه‌های بیگانه و تقویت گونۀ زبان فارسی علمی با فرهنگستان صمیمانه همکاری کرد. بدون حضور و یاری ایشان راه‌اندازی کارگروه تخصصی برخی رشته‌ها بسیار دشوار بود و به نوعی پدر حوزۀ علوم زمین در گروه واژه‌گزینی بود. استاد کاشیگر عضو کارگروه‌های تخصصی علوم ‌زمین، ژئوفیزیک، فیزیک، علوم جو و عضو مهم و مؤثر شورای هماهنگی علوم بود. فقدان ایشان ضایعه‌ای بزرگ برای گروه واژه‌گزینی فرهنگستان خواهد بود. درگذشت این استاد فرزانه را به خانواده گرامی‌شان و اهل علم تسلیت عرض می‌کنم و برای ایشان از خداوند متعال آرامش و آمرزش روان و برای خانواده و بازماندگان ایشان صبر و شکیبایی آرزو می‌کنم.

غلامعلی حدادعادل

@theapll
زبان فارسی، بستر گسترش همکاری ایران و پاکستان

سه‌شنبه، نوزدهم خردادماه ۱۴۰۵، فرهنگستان زبان وادب فارسی میزبان عمران احمد صدیقی، سفیر پاکستان در ایران، بود.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشست مذکور با هدف بررسی افزایش همکاری‌های علمی و فرهنگی میان این دو کشور، برگزار شد. سفیر پاکستان با اشاره به اینکه؛ ایران کشور جدیدی نیست و ردّ پایِ تمدن آن تا چین هم رفته و ادبیات و هنر بسیار غنی‌ای دارد؛ خواهان افزایش همکاری‌های فرهنگی میان این دو کشور شد.


🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19780

🔴 عکس‌های بیشتر در:
🌐 https://apll.ir/?p=19761
پژوهشگر پاکستانی عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی شد

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سه‌شنبه، نوزدهم خرداد ۱۴۰۵، در مراسمی که با حضور اورنگ‌زیب‌خان کهیچی، وزیر میراث ملی و فرهنگ پاکستان، رضا امیری‌مقدم، سفیر و مجید مشکی، رایزن فرهنگی ایران در این کشور، جمعی از استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به زبان و ادب فارسی، در شهر اسلام‎آباد برگزار شد، حکم عضویت افتخاری عارف نوشاهی، نویسنده، نسخه‌شناس و پژوهشگر پاکستانی، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی اهدا شد.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19800
نگاهی به کتاب بستان العارفین و تحفة المريدین
کهن‌ترین قصّه‌های صوفیانۀ فارسی

یادداشتی از مسعود جعفری جزی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

عرفان و تصوّف که حاصل در هم‌آمیختگی اندیشه‌های گوناگون اسلامی، مانوی، بودایی، مسیحی، زردشتی و تفکر نوافلاطونی است، یکی از عظیم‌ترین دستاوردهای عصر شکوفایی تمدّن اسلامی است که البته بعدها به انحطاط گرایید.
صوفیان و عارفان نیز همچون حاملان دیگر افکار و عقاید عامه‌پسند بسیار زود به ابزارها و رسانه‌های ادبی و هنری مانند، شعر، قصّه و حکایت روی آوردند و از این طریق با عامۀ مردم ارتباط برقرار کردند. بی‌تردید این هنرها، نقشی بسیار اساسی در گسترش آموزه‌های صوفیانه ایفا کرده‌اند. استفاده از وعظ، خطابه، قصّه، حکایت و شعر اصولاً در دنیای قدیم مهم‌ترین راه گسترش مکاتب و ادیان و افکار بوده است. گسترش اسلام نیز بدون نوع ادبی قصص الانبیاء و دیگر قصه‌ها و حکایت‌ها ممکن نبود.
بُستان‌ العارفین و تحفة المُریدین، تألیف ابونصر احمد‌ بن خیر، تصحیح تهمینه عطایی کچویی، سال ۱۴۰۴ در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی چاپ شده است.

🔴 متن کامل یادداشت:
https://apll.ir/?p=19758
بیست‌وششم خردادماه، زادروز سید محمد محیط طباطبایی (۱۲۸۰-۱۳۷۱)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)

برخی از آثار:
«خیّامی یا خیّام» (مجموعه‌مقالات)؛ دیوان خواجۀ شیراز حافظ؛ دیوان ملّا نوعی خبوشانی؛ مجموعۀ آثار میرزا ملکم‌خان؛ نامه‌های تاریخی و سیاسی سیّد جمال‌الدین اسدآبادی؛ نقش سیّد جمال‌الدین اسدآبادی در بیداری مشرق‌زمین؛ «سیّد جمال‌الدین اسدآبادی» (مجموعه‌مقالات)؛ «فردوسی» (مجموعه‌مقالات)؛ درمورد «گلستان سعدی» (مجموعه‌مقالات)؛ «تاریخ تحلیل مطبوعات» (مجموعه‌مقالات)؛ درمورد «محمد زکریای رازی» (مجموعه‌مقالات)؛ «اعزام محصّل به اروپا» (مجموعه‌مقالات)؛ دیوان اشعار؛ رسالۀ خالویه یا ایقان؛ طاهرا یا طاهره (پژوهشی در شعر منسوب به طاهره)؛ گفت‌وگوی تازه دربارۀ تاریخ قدیم و جدید.
@theapll
نگاهی به کتاب ادب فارسی در آسیای میانه و هفت مقالۀ دیگر

🔸کتاب ادب فارسی در آسیای میانه و هفت مقالۀ دیگر، با ترجمۀ آبتین گلکار، یکی از آثاری است که به‌تازگی در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔸 به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ نویسندۀ این اثر یوگنی ادواردویچ برتلس (۱۸۹۰-۱۹۵۷) از نامدارترین خاورشناسان روس است. عمدۀ شهرت برتلس در زمینۀ زبان و ادبیات فارسی و حاصل چند دهه فعالیت در این زمینه است. یوگنی ادواردویچ برتلس، پژوهش‌های ارزشمندی انجام داده که آثار و آموزه‌های او به جریان ایران‌شناسی شوروی و روسیه به طرزی شاخص سمت‌وسو بخشیده است.

🔸️ چاپ نخست کتاب ادب فارسی در آسیای میانه و هفت مقالۀ دیگر، ترجمۀ آبتین گلگار، عضو وابستۀ فرهنگستان، در پانصد نسخه، سال ۱۴۰۴ با قیمت دو میلیون و دویست هزار ریال، در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است.

علاقه‌مندان برای تهیۀ این کتاب می‌توانند با شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ تماس بگیرند.

🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=19747
بیست‌ونهم خردادماه، سالگرد درگذشت بهمن سرکاراتی (۱۳۱۶-۱۳۹۲)
عضو پیوسته و معاون پیشین علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۰/۴/۱۱)

به عقیدۀ من نخستین، ناگزیرترین و بدیهی‌ترین شرط لازم برای شناخت ایران دوست داشتن ایران است... دوست داشتن ایران یعنی حرمت این مرز و بومِ کهن و مردم آن را نگه‌ داشتن، گذشتۀ خود را خوار نشمردن، میراث فرهنگی خود را از بین نبردن و زبان فارسی را که از ارکان هویّت ملّی است به الفاظ بیگانه نیالودن. دوست داشتن ایران یعنی از مرزهای میهن خود در برابر ترک‌تازی دشمنان دفاع کردن و از آن مهم‌تر از مرزهای ذهن و جان خود و ذهن و جان فرزندانمان در برابر تهاجم‌های فرهنگی حفاظت کردن.

سخنرانی‌ها و گزارش‌های جلسۀ افتتاحیه، عمومی و اختتامیۀ نخستین همایش ملّی ایران‌شناسی، «برای شناخت ایران چه باید کرد؟»، تهران، انتشارات دایرۀ سبز، ۱۳۸۱، ص ۴۹.
@theapll
در پی دستور امامعلی رحمان برای تدریس الفبای نیاکان در تاجیکستان
تقدیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی از رئیس جمهور تاجیکستان

🔸به دستور امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور کشور تاجیکستان، درس «الفبا و متن نیاکان» در مدارس این کشور تدریس خواهد شد.

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، وزارت معارف جمهوری تاجیکستان از این پس درس الفبا و متن نیاکان را با هدف توجه به زبان فارسی و آموزش درست آن به دانش‌آموزان، آموزش خواهد داد.

🔸غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان در نامه‌ای به رئیس جمهور تاجیکستان با تقدیر از این اقدامِ امامعلی رحمان، دستور وی را زمینه‌ساز تحکیم هویّت ملی مردم تاجیکستان و خرسندی مردم ایران دانست.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19814