فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.41K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
خطابۀ ورودی استاد موسی اسوار در شورای فرهنگستان

در چهارصد و پنجاه و ششمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی که در تاریخ هشتم آبان‌ماه ۱۳۹۶ برگزار شد، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، حکم عضویت پیوستۀ استاد موسی اسوار را به وی تقدیم کرد. در ادامۀ این نشست و به همین مناسب، استاد اسوار خطابۀ ورودی خود را قرائت کرد. آنچه در ادامه آمده متن سخنرانی استاد موسی اسوار در شورای فرهنگستان است.

زبان و ادب فارسی بنیادها و پیوندها و جهات و جنبه‌ها و حوزه‌های متعدّد دارد. کسانی که در این وادی فراخ و پرجذبه و افسون گام می‌نهند، هریک به فراخور حال و توان و بضاعت و استطاعت، در یک یا چند میدان و مسلکِ خاص توفیق راه بردن به مقصود می‌یابند. یکی از این قلمروها ک چه‌بسا وجه غالبِ زمینۀ تخصّصیِ این خدمتگزارِ زبان فارسی تلقّی شده و انتخاب او، بیش یا کم، ناظر و معطوف بدان هم بوده است پیوند تاریخی، ریشه‌دار و استوار فرهنگ و ادب فارسی با زبان و ادب عربی است. استحضار دارید که فرهنگ و ادبِ ابنای این دو زبان، از هزار سال پیش به این سو، چنان درهم تنیده است که از حدّ تأثیر و تأثّرِ صِرف هم فراتر می‌رود.

علاقه‌مندان می‌توانند برای دسترسی به متن کامل سخنرانی استاد اسوار به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی مراجعه کنند:
http://persianacademy.ir/fa/Y140896.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/Y140896.JPG
@theapll
برگزاری نخستین کارگاه آموزشی زبان فارسی (در جايگاه زبان علم) با عنوان
«کارسوق واژه‌گزینی»

جمعه و شنبه، دوازدهم و سیزدهم آبان‌ماه ۱۳۹۶، مرکز ملی استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان (سمپاد) وزارت آموزش‌وپرورش و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نخستین کارسوق واژه‌گزینی را، با شرکت دانش‌آموزان منتخب پایۀ دهم دبیرستان‏های دورۀ دوم پرورش استعدادهای درخشان شهر تهران، برگزار کردند.

در روز نخست و در مراسم افتتاحیه، پس پیام خوشامدگویی آقایان علی قربانی، رئیس ادارۀ استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان ادارۀ کل آموزش‌وپرورش شهر تهران، و محمدمهدی پورملک، رئیس دبیرستان علامه حلی ۸، مهدی قنواتی، مدیر آموزش پژوهشکدۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در خصوص کارسوق طراحی‌شده و علت انتخاب واژه‌گزینی به‌عنوان محور این کارسوق و سایر فعالیت‏های فرهنگستان سخنرانی کرد.

در ادامه دکتر رضا گلشن، معاون مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان، به تشریح کارسوق و ضرورت برگزاری آن پرداخت و با اشاره به حمایت و مشارکت فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بر توسعۀ این‌گونه فعالیت‌های آموزشی تأکید و اظهار امیدواری کرد که این فعالیت‌ها علاوه بر آشنا ساختن هرچه بیشتر دانش‏آموزان با اولویت‏های نقشۀ جامع علمی کشور، آنان را به سمت انتخاب این‌گونه رشته‏ها و فعالیت‏ها هدایت کند.

در بخش پایانی مراسم افتتاحیه، دکتر علی شیوا، نمایندۀ مرکز پرورش استعدادهای درخشان در کارسوق، به شرح فعالیت‏ها و موضوع کارسوق (واژه‌گزینی) پرداخت و اطلاعات اولیه را به شرکت‌کنندگان ارائه کرد.

دکتر رضا عطاریان، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، در بخش کارگاه تاریخچۀ واژه‌گزینی به تاریخ واژه‌گزینی در جهان و ایران اشاره کرد و سه دورۀ فعالیت‏های فرهنگستان‌ها را، از سال ۱۳۱۴ تاکنون، و ماحصل آن را برای شرکت‌کنندگان شرح داد.
در ادامه دکتر علا‌ءالدّین طباطبایی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در کارگاه شیوه‏های واژه‌گزینی، دربارۀ انواع واژه‏های تولیدِ فرهنگستان با استفاده از واج‏های زبان فارسی ایراد سخن کرد.

شنبه، سیزدهم آبان‌ماه ۱۳۹۶، مصادف با روز دانش‌آموز، در دومین روز کارگاه کارسوق واژه‌گزینی، خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستاتن، به بیان اصول و ضوابط و مراحل واژه‌گزینی در فرهنگستان پرداخت تا دانش‌آموزان ضمن آشنایی با این اصول و ضوابط، با کاربرگ و روش تکمیل آن آشنا شوند.

در ادامۀ این کارگاه شرکت‌کنندگان در چهار گروه کاری، با دریافت پنج واژۀ عمومی‌ و تخصصی به زبان انگلیسی، و دریافت کاربرگ و دستور کار، کوشیدند تا خود معادل‌هایی را برای این واژه‌ها بیابند.

پس از آن دانش‌آموزان با بازدید از کتابخانۀ فرهنگستان و آشنایی با شیوۀ گردآوری و نگهداری کتب و مآخذ و منابع فرهنگ زبان فارسی آشنا شدند. سپس با حضور در شورای واژه‌گزینی گروه ژنتیک (ژن‌شناسی)، ضمن دیدار با استاد هوشنگ مرادی‌کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، و دكتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان، با نحوۀ تصویب واژه‏ها در شورا آشنا شدند. در ادامه، به پیشنهاد دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس شورای واژه‌گزینی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دانش‌آموزان در جلسۀ تصویب چند واژه شرکت و نظرات خود را بیان کردند.

در آخرین بخش از کارگاه کارسوق، دکتر غلامعلی حداد عادل دربارۀ کلیات واژه‌گزینی در دو بخش سخن گفت. در بخش اول این کارگاه وی به بیان کلیات و اصول واژه‌گزینی اشاره کرد و در بخش دوم، شرکت‌کنندگان سوالات خود را در خصوص واژه‌های جدید مندرج در کتاب‌های درسی طرح کردند.

در مراسم اختتامیۀ این کارسوق، مهدی قنواتی، مدیر اجرایی کارسوق و مدیر آموزش فرهنگستان، گزارش خود را از مراحل پیشنهاد، آماده‌سازی و برنامه‌ریزی و اجرای کارسوق ارائه و اظهار امیدواری کرد که برگزاری این کارگاه‏ها ادامه و توسعه یابد.

دیگر سخنران مراسم اختتامیه دکتر فاطمه مهاجرانی، رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان، بود که ضمن سپاسگزاری از فرهنگستان برای فراهم کردن چنین موقعیتی برای دانش‏آموزان سمپاد، نکاتی را در خصوص زبان و ادب فارسی بیان کرد.

دکتر غلامعلی حداد عادل، ضمن تأیید و تأکید بر استمرار این حرکت، خواهان فراهم شدن امکان استمرار ارتباط شرکت‌کنندگان از طریق کانال تلگرام ویژه و عضویت افتخاری در فرهنگستان شد.

در پایان دانش‏آموزان گواهی حضور در این کارسوق را از رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان وزارت آموزش‌وپرورش دریافت کردند.
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X160896.jpg
@theapll
الزام هیئت دولت به رعایت قانون «ممنوعیت به‌کارگیری اسامی بیگانه»

علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، در نامه‌ای خطاب دکتر حسن روحانی، قانون «ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه» را یادآوری کرده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی در این نامه که مربوط به مصوبۀ تیرماه هیئت دولت دربارۀ تعیین تعرفۀ خدمات درمانی در بخش دولتی و خصوصی و غیردولتی است، ایراد وارد بر این مصوّبه در به‌کارگیری الفاظ بیگانه‌ای چون «ویزیت، فرانشیز و پاراکلینیک» است و به همین دلیل مغایر قانون دانسته شده است. متن نامۀ دکتر علی لاریجانی به رئیس‌جمهوری به این شرح است:

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین جناب آقای دکتر روحانی
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
سلامٌ‌علیکم،

بازگشت به رونوشت تصویب‌نامۀ هیئت محترم وزیران به شماره‌های ۴۶۸۱۸/ت۵۴۲۴۰ه‍ مورَّخ ۲۴/۴/۱۳۹۶، موضوع: «تعرفۀ خدمات تشخیصی و درمانی در بخش دولتی در سال ۱۳۹۶»، ۴۶۸۳۶/ت۵۴۲۴۰ه‍ مورَّخ ۲۴/۴/۱۳۹۶، موضوع: «تعرفۀ خدمات تشخیصی و درمانی در بخش خصوصی در سال ۱۳۹۶» و ۴۶۸۲۴/ت۵۴۳۴۰ه‍ مورَّخ ۲۴/۴/۱۳۹۶، موضوع: «تعرفۀ خدمات تشخیصی و درمانی در بخش غیردولتی در سال ۱۳۹۶». متعاقب بررسی‌ها و اعلام نظر مقدماتی «هیئت بررسی و تطبیق مصوّبات دولت با قوانین» و مستنداً به صدر ماده‌واحده و تبصرۀ (۴) الحاقی به «قانون نحوۀ اجراء اصول هشتاد و پنجم (۸۵) و یکصد و سی و هشتم (۱۳۸) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اصلاحات بعدی» و مادۀ (۱۰) آیین‌نامۀ اجرایی آن، مراتب متضمّن اعلام نظر قطعی جهت اقدام لازم در مهلت مقرر قانونی و اعلام نتیجه به این‌جانب ابلاغ می‌گردد. بدیهی است پس از انقضای یک هفته مهلت مقرر در قانون، آن بخش از مصوّبه که مورد ایراد قرار گرفته است. ملغی‌الاثر خواهد بود.

«نظر به قانون ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه ـ مصوّب ۱۳۷۵ ـ علی‌هذا متن مصوّبات از حیث به‌کارگیری الفاظ بیگانه و لاتین ازجمله «ویزیت»، «فرانشیز»، «پاراکلینیک» و عدم درج معادل فارسی مربوط به واژگانی مانند (PHD) و غیره مغایر قانون است.»
علی لاریجانی
http://persianacademy.ir/fa/X170896.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
بازدید استادان افغانستانی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چهارشنبه، هفدهم آبان‌ماه ۱۳۹۶، هیئتی از کشور افغانستان، متشکل از استادان زبان و ادبیات فارسی و رؤسای دانشگاه‌های دولتی و خصوصی این کشور، میهمان فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود.

آقایان دکتر اسدی، رئیس دانشگاه آموزش‌وپرورش کابل؛ دکتر عاکف جهاد، رئیس دانشگاه خصوصی راه سعادت در تخار؛ دکتر طالقانی، رئیس بنیاد نخبگان افغانستان؛ دکتر یاسین نگاه، استاد دانشگاه ابوریحان بیرونی و رئیس اتحادیۀ نویسندگان افغانستان؛ و دکتر دهزاد، معاون پژوهشی دانشگاه تعلیم و تربیت افغانستان، اعضای هیئت بازدیدکنندگان بودند.

در این بازدید دکتر محمد سرور مولایی، عضو پیوستۀ افغانستانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، این هیئت را همراهی می‌کرد. در حاشیۀ این دیدار، نشست صمیمانه‌ای نیز با حضور دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و مرتضی قاسمی، مدیر روابط عمومی فرهنگستان برگزار شد.

در ابتدای این نشست دکتر نصیری گروه‌های پژوهشی فرهنگستان را مختصراً معرفی و در باب فعالیت‌های هر کدام توضیحاتی ارائه کرد. وی همچنین در مورد فعالیت‌های انتشاراتی و کتاب‌ها و مجلات و کتابخانۀ فرهنگستان نیز مطالبی را بیان کرد.

در ادامه استادان افغانستانی نیز دربارۀ شرایط دانشگاه‌ها و منابع در دسترس پژوهشگران و وضعیت زبان فارسی در این کشور سخن گفتند. به گفتۀ دکتر عاکف، رئیس دانشگاه خصوصی راه سعادت در تخار، هم‌اکنون ۱۳۲ دانشگاه خصوصی در افغانستان وجود دارد که ۳۰۰هزار دانشجو در این دانشگاه‌ها مشغول به تحصیل‌اند. بیشتر این دانشگاه‌ها در کابل هستند و مطابق قوانین وزارت تحصیلات افغانستان فعالیت می‌کنند. از این میان سه دانشگاه «پیمان» و «دولتی» و «راه سعادت» به‌صورت تخصصی در حوزۀ زبان و ادبیات فارسی فعال‌اند.

در پایان این دیدار میهمانان فرهنگستان از کتابخانه‌های تخصصی گروه‌های مطالعات زبان و ادب فارسی در آسیای صغیر و دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، و همچنین کتابخانۀ اصلی فرهنگستان و مخزن کتاب‌های چاپ‌سنگی آن بازدید کردند.
http://www.persianacademy.ir/fa/X1708961.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X1708961.jpg
@theapll
آموزش واژه‌گزینی در رادیو فرهنگ

واژه‌گزینی در حوزه‌های علمی و فنی و هنری اصول و ضوابطی دارد که آشنایی با آن‌ها برای علاقه‌مندان به زبان فارسی جذاب و آموختنی است. ازاین‌رو، به کوشش رادیو فرهنگ، سلسله‌گفتارهای دکتر غلامعلی حداد عادل در درس «کلیات و کارگاه واژه‌گزینی» که در نیم‌سال تحصیلی ۹۵-۹۶ مقطع کارشناسی ارشد رشتة واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی تدریس شد، ضبط و برای پخش آماده شده است.

علاقه‌مندان می‌توانند برنامۀ «واژه‌گزینی» را روزهای پنجشنبه، ساعت ۱۵:۱۵ از این شبکه (موج اف‌ام، ردیف ۱۰۶) بشنوند.

http://persianacademy.ir/fa/X220896.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X220896.jpg
فرهنگستان زبان و ادب فارسی وقوع حادثهٔ تأسف‌انگیز زمین‌لرزه در غرب کشور را به عموم ایرانیان و به‌ویژه به مردم مصیبت‌دیدهٔ آن خطه و خانواده‌ها و بازماندگان آنان تسلیت می‌گوید.
@theapll
هفتاد و دومین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار می‌شود

دوشنبه، بیست و نهم آبان‌ماه ۱۳۹۶، هفتاد و دومین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر ثریا پناهی، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «فرهنگ توصیفی اصطلاحات دیوانی در شبه‌قاره (عصر اکبرشاه)» سخنرانی خواهد کرد.

هفتاد و دومین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، بیست و نهم آبان‌ماه ۱۳۹۶ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.
http://persianacademy.ir/fa/X230896.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
نشست مشترک دانشگاه پیام‌نور و فرهنگستان
در زمینۀ گویش‌های ایرانی

دوشنبه، بیست و ‌دوم آبان‌ماه ۱۳۹۶، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان مسئولان و استادان دانشگاه پیام‌نور تهران بود. در این نشست که در پی امضای تفاهم‌نامۀ همکاری میان فرهنگستان و دانشگاه پیام‌نور و با حضور مدیر و پژوهشگران گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان برگزار شد طرفین دربارۀ حوزه‌های همکاری مشترک در زمینه گویش‌های ایران گفت‌وگو کردند.

از دانشگاه پیام‌نور دکتر محمدعلی کریمی،‌ معاون فناوری و پژوهش دانشگاه پیام‌نور، دکتر علی کریمی فیروزجائی، رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی، دکتر بهمن زندی، رئیس پژوهشکدۀ آموزش باز و از راه دور، دکتر بلقیس روشن، عضو هیئت علمی دانشگاه و دکتر فاطمه جمالی، سردبیر نشریۀ دانشگاه پیام‌نور در این نشست مشترک شرکت کرده بودند. همچنین ازطرف فرهنگستان زبان و ادب فارسی دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان، دکتر محمدتقی راشدمحصل، مدیر گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، و خانم جمیله حسن‌زاده، معاون گروه، در این جلسه حضور داشتند.

در ابتدای این نشست دکتر راشد محصل، ضمن معرفی گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، به فعالیت‌های این گروه اشاره کرد و به ذکر سابقۀ پژوهش‌های صورت‌گرفته در زمینۀ گردآوری و ثبت و ضبط گویش‌های محلی در ایران پرداخت.

پس از آن حاضران در جلسه دربارۀ زمینه‌های همکاری مشترک میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دانشگاه پیام‌نور در این حوزه گفت‌‌وگو وتبادل‌نظر کردند.

ازجملۀ مباحث طرح‌شده در این نشست اشاره به امکانات موجود در دانشگاه پیام‌نور جهت پیشبرد این همکاری و همچنین پیشنهادهای حاضران در این زمینه بود.

از مهم‌ترین مباحث جلسه تأکید و چاره‌اندیشی طرفین بر گردآوری و ثبت و ضبط زبان‌ها و گویش‌های در معرض خطر و در اولویت قرار دادن آن‌ها بود. بررسی بیشتر جنبه‌های همکاری مشترک میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دانشگاه پیام‌نور تا تنظیم تفاهم‌نامه به جلسات بعد موکول شد.
http://persianacademy.ir/fa/X240896.aspx

http://yon.ir/YG9EF
@theapll
شعر و دانش

کتاب شعر و دانش نوشتۀ رستم وهاب‌زاده، شاعر و پژوهشگر تاجیک، منتشر شد. این کتاب رساله‌ای است در حوزۀ تحقیق و بررسی علمی و نظری مباحثی در زمینه‌های کلام، بدیع، شعر و شعرشناسی. بخش عمدۀ مطالب این رساله در سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ به‌صورت سلسلۀ مقاله‌ها در هفته‌نامۀ ادبیات و صنعت در کشور تاجیکستان منتشر شده بود.

فهرست عناوین کتاب شعر و دانش عبارت است از: پیشگفتار مؤلف؛ شعر، الهام و دانش؛ دانش و معرفت شور شعری هم دارد؛ شعر و واقعیت؛ معنی‌آفرینی و تکلف؛ گزینش؛ وزن شعر؛ احساس وزن و آهنگ سرشتی است؛ شعر نو (عروض نو)؛ موسیقی و وزن شعر؛ نظام طبیعی در شعر؛ شعر سفید؛ شعر مطبوع؛ قافیه و مقام آن؛ مقام ردیف در شعر؛ شعر و شعار؛ شعر مشخص، کشف شعر؛ هویت ادبی؛ خلاصه؛ مآخذ.

کتاب شعر و دانش به قلم رستم وها‌ب‌زاده، استاد دانشگاه ملی تاجیکستان و سردبیر مجلۀ صدای شرق، و با مقدمۀ نظام قاسم، رئیس اتفاق نویسندگان تاجیکستان است که انتشارات «ادیب» آن را در ۱۸۸ صفحه و به خط سیریلیک منتشر کرده است.
http://persianacademy.ir/fa/B240896.aspx

http://yon.ir/WXws6
@theapll
معرفی دکتر محمدجعفر یاحقی به‌عنوان دانشمند برگزیدۀ کشور

سه‌شنبه، سی‌ام آبان‌ماه ۱۳۹۶، پنجاه و پنجمین همایش ملی اعطای جایزۀ موقوفۀ بنیاد فرهنگی البرز در تالار همایش‌های سورۀ تهران برگزار شد.

در این همایش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه فردوسی مشهد، به پیشنهاد بنیاد ملی نخبگان كشور، لوح و نشان و جایزۀ دانشمند برگزیدۀ كشور را از بنیاد فرهنگی البرز دریافت کرد.

دکتر محمدجعفر یاحقی در سخنان خود، پس از اظهار همدردی با مردم زلزله‌زدۀ استان کرمانشاه، هدیۀ نقدی این همایش را، که بیست سکۀ بهار آزادی بود، به دو دانشجوی زلزله‌زدۀ کرمانشاهی برای هزینۀ ادامه‌تحصیل تقدیم کرد.

http://persianacademy.ir/fa/X040996.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X040996.jpg
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۳۹

سی‌ونهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آبان ۱۳۹۶) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان‏های محلی و مخاطرات پیش رو (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ «ترویج زبان و ادبیات فارسی و نقش المپیاد ادبی در آن» (تمنا گل‌بابایی)؛ گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۲۷): پریچهر جبلی آده (گیتی قریب)؛ گزارش شصت‌و‌نهمین و هفتادمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ واژه‌گزینی و کارکردهای چندگانۀ آن، زبان فارسی به‌عنوان زبان میانجی در شبه‌قارۀ هند (زهرا زندی‌مقدم)؛ لذت خواندن برای فارسی‌آموزان سطح پیش‌میانی و میانی، مینا ۱ برای فارسی‌آموزان سطح مقدماتی (دکتر ابوالقاسم غیاثی زارچ)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ آشنايي با مدارس ايران (۷): مدرسۀ شوکتیۀ سربیشه (آذین ناصح)، آموزش‌وپرورش نوین در شهرستان قاين (آذین ناصح و نگین ناصح)؛ نقد و تحليل متون درسی (۱۱): درس «قاضی بُست» سال يازدهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانش‌آموزان (۹): فرهنگ لغات خودمانی (سید رضا باقریان موحد)؛ «جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات» در سال ۱۳۹۶، نشست مطبوعاتی جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات، بیست‌وسومین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، برگزاری نخستین کارگاه آموزشی زبان فارسی (در جايگاه زبان علم) با عنوان «کارسوق واژه‌گزینی»، پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت پروفسور خدایی شریف، ماهنامۀ انشا و نویسندگی شمارۀ ۸۴ منتشر شد، بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر، شعر پایانی: انگاسی (نیما یوشیج).

علاقه‌مندان می‌توانند سی‌ونهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و همچنین شماره‌های پیشین آن را از نشانی زیر بارگیری کنند:

http://www.persianacademy.ir/fa/azx.aspx
http://www.persianacademy.ir/fa/B050996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B050996.jpg
@theapll
نامۀ دکتر گالینسکی به فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چندی پیش پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی دورۀ آموزشی بیست‌ساعته‌ای را با عنوان «اصطلاح‌شناسی‌ کاربردی» با تدریس دکتر کریستین گالینسکی، اصطلاح‌شناس سرشناس و مدیر مؤسسۀ اینفوترم، و معاون ایشان خانم استلا خیرالدو پرز، در محل فرهنگستان برگزار کرد.

دکتر گالینسکی و خانم خیرالدو پس از پایان این دورۀ آموزشی و بازگشت به وین نامۀ تشکرآمیزی را خطاب به دکتر حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و مسئولان برگزاری این دوره ارسال کردند که متن آن از این قرار است:

خدمت آقای دکتر حداد عادل
آقای قنواتی و خانم پرویزی
آقای رحمتی

به استحضار می‏رساند که ما به سلامت به وین بازگشتیم. از میهمان‏نوازی و حمایت سخاوتمندانۀ شما در طول سفرمان به ایران و به‏ویژه در فرهنگستان زبان و ادب فارسی بسیار سپاسگزاریم. به لطف شما چنان اقامت شگفت‌انگیزی در ایران داشتیم که در وصف نمی‏گنجد. از شما برای برنامه‏ریزی کوچک‌ترین جزئیات و نیز برای زمانی که صرف ما کردید بسیار سپاسگزاریم. ما به‌واقع هم از همکاری حرفه‏ای و هم از رابطۀ دوستانه با شما بسیار لذت بردیم.

به اشتراک گذاشتن تجارب حرفه‏ای و آموختن از یکدیگر و همچنین همکاری با بیش از ۴۰ نفر از شرکت‏کنندگانی که مشتاقانه و پرتلاش در کلاس‏ها و کارگاه‏ها حاضر شدند تجربۀ بسیار خوبی بود. مطمئن باشید که با خاطرات بسیار خوشی از این روزها به خانه بازگشتیم و امیدواریم که این همکاری ادامه یابد تا زمینۀ پیشرفت بیشتری برای شرکت‌‏کنندگان و همچنین دورۀ کارشناسی ارشد فرهنگستان فراهم شود.

در جهت ادامۀ همکاری با فرهنگستان، دستورالعمل نحوۀ انجام دو کارگاه برگزارشده به نام‏های Round robin و World Cafe که به‌وضوح شرکت‏کنندگان را مشتاق کرد، به‌پیوست ارسال می‏شود. باعث مسرت خواهد بود اگر این قالب در فعالیت‏های علمی ایران جایگاه اجرایی پیدا کند. همان طور که ذکر شد این قالب را می‏توان برای مقاصد مختلف و باتوجه‌به تعداد شرکت‏کنندگان تنظیم کرد. چنانچه پرسشی دربارۀ نحوۀ اجرای این دستورالعمل وجود داشته باشد با کمال میل پاسخگو خواهیم بود.

در روزهای آتی سعی خواهیم کرد برنامۀ کاری موجود را با نیازهای فرهنگستان هماهنگ و برای شما ارسال کنیم. از شما بابت به اشتراک گذاشتن اطلاعات و معرفی نشریاتی که در طی سال‌ها فراهم آورده‏اید تشکر می‏کنیم. با این اطلاعات توانستیم از فعالیت‏ها و دستاوردهای فرهنگستان گزارشی به همۀ اعضای اینفوترم بدهیم.

امیدواریم که با همکاری یکدیگر فعالیت‏هایی فراتر از صِرف تبادل اطلاعات معمول داشته باشیم تا بتوانیم بر مبنای تفاهم‏نامۀ جامعی که در سال ۲۰۰۰ بین اینفوترم و فرهنگستان زبان و ادب فارسی منعقد شد، بیش از پیش همکاری نماییم.

امیدواریم که فرهنگستان و به‏ویژه گروه واژه‏گزینی، همچنان به فعالیت‏های موفقیت‏آمیزش ادامه دهد تا زبان فارسی و همۀ مردم ایران از آن بهره‏مند شوند. مجدداً از همکاری بسیار صمیمانۀ شما سپاسگزاریم.

ارادتمند
کریستین گالینسکی
بلانکا استلا خیرالدو پرز

http://persianacademy.ir/fa/X050996.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت حبیب‌الله چایچیان

پنجشنبه، نهم آذرماه ۱۳۹۶، حبیب‌الله چایچیان، پیش‌کسوت شعر آئینی و مرثیه‌سرای اهل بیت(ع) درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی
درگذشت شاعر آئینی ارجمند شادروان حبیب‌الله چایچیان (حسان) را به خانوادۀ آن مرحوم و عموم اهل ادب و دوستداران اهل بیت پیامبر(ص) تسلیت می‌گویم. او با اعتقاد پاک و ذوق سلیم خود توانست جایگاه ادبی شعر آئینی را در دوران ما ارتقاء بخشد. برای آن مرحوم از درگاه خداوند کریم علو درجات مسئلت می‌کنم.

غلامعلی حدادعادل
http://www.persianacademy.ir/fa/X110996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X110996.jpg
@theapll
اعطای تقدیرنامۀ فراهمایی آموزش زبان و ادبیات فارسی به استاد مرادی کرمانی

جمعه، دهم آذرماه ۱۳۹۶، اولین فراهمایی آموزش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه کمبریج برگزار شد. در این مراسم به پاس پنجاه سال تلاش استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در زمینۀ داستان‌نویسی و نقش ممتاز او در توسعۀ زبان و ادبیات فارسی، با اعطای تقدیرنامه‌ای از وی قدردانی شد.

استاد هوشنگ مرادی کرمانی در این فراهمایی با بیانی شاعرانه و هنرمندانه، با ذکر داستان‌های کوتاهی از قصه‌های پرندگان روستای کودکی خود گفت: «ما در روستایمان با پرنده‌ها حرف می‌زنیم. با درخت‌ها، با جانوران، با کوه‌های بلند و سنگی، با ستاره‌ها، با تکه‌های ابر که در آسمانِ بلند و آبی شناورند حرف می‌زنیم.»

وی سپس با زبانی شعرگونه ادامه داد: «ما ایرانیان در سرزمین قصه‌ها و تصویرهای ناب و تلخ و شیرین و رنگین، خیال‌های شاعرانه و تفسیرهای شعرگونه زندگی می‌کنیم و پشت زندگی و کار و بار هر پرنده، هر حیوان و هر درخت، قصه و شعر و خیالی پنهان کرده‌ایم.»

در پایان این عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، باتوجه‌به حاکمیت عصر ماشین و شبکه‌های مجازی، نسبت به روایت و نوشتن داستان‌های زیبا دربارۀ طبیعت اظهار نگرانی کرد.

http://www.persianacademy.ir/fa/X1109961.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X1109961.jpg
@theapll
انتشار شعرستان در تاجیکستان

مجموعۀ شعرستان شامل برگزیده‌ای از شعر امروز ایران، به انتخاب یک گروه مجازی ادبی با همین نام است. حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی، در مقدمۀ این کتاب، با اشاره به تأثیر فضای مجازی و امکانات شبکه‌های اجتماعی می‌نویسد: از مهم‌ترین شاخص‌های این تحوّلات و تغییرات شکسته شدن انحصار و رفع محدودیت از ساحه‌های (عرصه‌های) مختلف و تبادل اطّلاعات با حجم وسیع است که دروازه‌های ورود انسان به جهان حضور را گشاده، به‌گونه‌ای که سهم هرکس به قدر همّت اوست... در این فضا مرزبندی میان اصل‌ها و بدل‌ها شکسته شده است؛ به این معنی که در فضای مجازی، به دلیل وجود انواع مخاطب، دیگر تقسیم‌بندی مخاطب به خاص و عام تعریف قدیم را ندارد.

اگر سبک هندی شعر را از تالارهای دربار به سطح کوچه و بازار کشاند، در روزگار ما، فنّاوری هوشمند، آنچه را پیش از این دست‌نایافتنی بود در شبکه‌های اجتماعی گردآوری و در دسترس همگان قرار داده و به عبارتی، همه چیز را کف دست همه گذاشته است.

وی در معرفی مجموعه حاضر می‌نویسد: باتوجه‌به سابقۀ طولانی گردآوری انواع جُنگ‌های ادبی از گذشته تاکنون، موارد زیر ویژگی خاص این مجموعه است که در نوع خود تجربه‌ای تازه به شمار می‌رود:

۱. اشعار این مجموعه محصول سلیقه و انتخاب یک گروه ادبی با بیش از صد و پنجاه عضو است که برخی از این اعضا شاعر، برخی ادیب و برخی فعال ادبی هستند.

۲. آثار انتخاب‌شده در یک بازۀ زمانی سه‌ماهه به اشتراک گذاشته شده است.

۳. این دفتر با نیّت انتخاب بهترین غزل‌های معاصر گردآوری نشده، بلکه شامل بهترین انتخاب‌ها در یک گروه ادبی و در یک زمان محدود است.

۴. انتخاب بیش از ۱۶۰ غزل از این گروه به‌منزلۀ دست‌مایه‌ای خواهد بود برای خدمات پژوهشی. این غزل‌ها نمونه‌هایی هستند برای بررسی جایگاه این قالب ادبی و میزان اقبال آن در دورۀ معاصر.

شعرستان به پیشنهاد پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی و به کوشش دکتر شادی‌محمد صوفی‌زاده، زیر نظر حسن قریبی، به خط فارسی و سیریلیک در ۳۲۸ صفحه تهیه و در تاجیکستان منتشر شده است.

http://persianacademy.ir/fa/B120996.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B120996.jpg
@theapll
فرهنگستان، میزبان رئیس و مدیران مؤسسۀ پژوهشی علوم و فنّاوری رنگ

کارگروه واژه‌گزینی مهندسی بسپار در هفتۀ گذشته میزبان رئیس و مدیران مؤسسۀ پژوهشی علوم و فنّاوری رنگ بود. در این دیدار خانم‌ها دکتر زهرا رنجبر (رئیس مؤسسۀ پژوهشی علوم و فنّاوری رنگ)، دکتر مژگان حسین‌نژاد (عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ مواد رنگزا و مدیر انتشارات مؤسسه)، دکتر شهره روحانی (عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ مواد رنگزا و سردبیر نشریۀ مطالعات در دنیای رنگ)، و آقایان دکتر سعید باستانی (عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ پوشش‌های سطح و فنّاوری‌های نوین)، دکتر علی جان‌نثاری (عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ پوشش‌های سطح و فنّاوری‌های نوین)، دکتر فرهاد عامری (عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ فیزیک رنگ و مدیر اجرایی نشریۀ علوم و فنّاوری رنگ) در فرهنگستان حضور یافتند.

از اعضای کارگروه نیز آقایان دکتر علی عباسیان (عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد و رئیس کارگروه)، دکتر اسماعیل قاسمی (عضو هیئت علمی پژوهشگاه پلیمر)، دکتر محمد کریمی (عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر) و نمایندگان فرهنگستان، خانم‌ها مهنوش تهرانی و پروانه فخام‌زاده در این نشست حضور داشتند.

مؤسسۀ پژوهشی علوم و فنّاوری رنگ از نهادهایی است که در نشریات و کتاب‌های خود از واژه‌های مصوّب فرهنگستان استفاده می‌کند. در این جلسه دربارۀ همکاری بیشتر مؤسسه با فرهنگستان گفت‌وگو شد. چاپ واژه‌های مصوّب مرتبط با حوزۀ علوم و فنّاوری رنگ در مؤسسه، برگزاری نشست‌های ویژۀ زبان فارسی علمی در مؤسسه و تشکیل کارگروه واژه‌گزینی چاپ از مسائل طرح‌شده بود که مقرر شد با موافقت مدیریت فرهنگستان، اقدام لازم صورت گیرد. همچنین، متخصصان حاضر خواستار همکاری فرهنگستان و شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری در فارسی‌سازی عنوان‌ها و سرفصل‌های درسی بودند.
http://www.persianacademy.ir/fa/X120996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X120996.JPG
ضمن عرض تسلیت به اطلاع می‌رساند مراسم ختم سرکار خانم دکتر فریبا سعادت، دختر فقید استاد اسماعیل سعادت، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، روز جمعه، ۲۴ آذرماه، ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰ در مسجد جامع شهرک غرب، واقع در  شهرک غرب، ابتدای فاز ۳، خیابان شهید حسن سیف، مسجد جامع شهرک غرب، برگزار می‌شود.
@theapll
هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار می‌شود

دوشنبه، بیست ‌و هفتم آذرماه ۱۳۹۶، هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر ایلمیرا دادور، استاد دانشگاه تهران، در موضوع «نظریۀ سفر و تصویرشناسی در سفرنامه‌ها: تحلیل موردیِ نگاه نخستین و نگاه پایانی» سخنرانی خواهد کرد.

هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، بیست ‌و هفتم آذرماه ۱۳۹۶، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.

http://www.persianacademy.ir/fa/X250996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
پیام دکتر حداد عادل، در تکریم استاد خدایی شریف، به نمایشگاه تخصصی عکس و کتاب در حوزۀ فردوسی و شاهنامه

انجمن علمی ایران شناسی دانشگاه تهران با همراهی باشگاه شاهنامه‌پژوهان و چند انجمن شاهنامه‌خوانی دیگر از روز شنبه، بیست و پنجم آذرماه، تا پایان هفته، نمایشگاهی تخصصی در موضوع «عکس و کتاب در حوزۀ فردوسی و شاهنامه‌پژوهی» برپا کرده‌ است. این نمایشگاه به یاد و در تکریم استاد خدایی شریف، استاد فقید دانشگاه ملی و عضو وابستۀ آکادمی علوم تاجیکستان، برگزار شده است. هم زمان با این رویداد فرهنگی، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز پیامی به برگزارکنندگان این نمایشگاه ارسال کرد. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی

لازم می‌دانم مراتب خوشوقتی و سپاسگزاری خود را از دانشگاه تهران و انجمن علمی ایران‌شماسی آن دانشگاه، در برگزاری مراسمی به یاد استاد فقید، دکتر خدایی شریف، دانشمند تازه درگذشتۀ کشور تاجیکستان، که با همراهی باشگاه شاهنامه‌پژوهان برپا شده است، اظهار کنم.

نام خدایی شریف‌زاده در محیط پژوهشی ادبیات فارسی، نامی آشنا و معتبر است. استاد شریف‌زاده، پروفسور دانشگاه ملی تاجیکستان، «ارباب شایستۀ علم و تکنیک تاجیکستان»، عضو اتحادیۀ نویسندگان این کشور و عضو وابستۀ آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان و در یک کلام، دانشمندی صاحب‌نظر و صاحب‌مکتب بود.

آثار ارزشمند و ماندگار و نیز بیش از نیم قرن تلاش‌های مؤثر وی در نظام آموزش تخصصی ادبیات در تاجیکستان، درخور ارزیابی و گرامیداشت است.

استاد شریف‌زاده ده‌ها عنوان کتاب و حدود سیصد مقاله تألیف کرد که در نشریه‌ها و دانشنامه‌های تاجیکستان، ایران، روسیه و دیگر کشورها منتشر شده است.

تهیۀ برنامه‌های آموزشی و تألیف کتاب‌های درسی یکی از محورهای فعالیّت دانشگاهی استاد شریف‌زاده است. تدریس درسنامۀ نظم‌شناسی، معانی و بیان، سبک‌شناسی، سرچشمه‌شناسی، تحلیل متن ادبی، روش تعلیم ادبیات، نامه‌نگاری و دیگر فنون ادبی، به ابتکار و تلاش وی در دانشگاه ملّی تاجیکستان صورت گرفت.

پروفسور خدایی شریف‌زاده چهره‌ای مطرح و ماندگار در سطح بین‌المللی بوده و سخنرانی‌های علمی متعددی در مراکز ایران‌شناسی و تاجیک‌شناسی ایران، روسیه، بریتانیا، چک، افغانستان، هندوستان، پاکستان، ازبکستان، قزاقستان و قرقیزستان داشته است.

کتاب «شاهنامه و شعر زمان فردوسی» از جملۀ آثار خدایی شریف‌زاده است که به مباحث پژوهشی در محتویات «شاهنامه» و زمینۀ پیدایش آن اختصاص یافته است. این کتاب از تازه‌ترین آثار وی است که در سال ۱۳۹۴ برندۀ جایزۀ «سعدی» جمهوری اسلامی ایران نیز شد.

این‌جانب، ضمن آرزوی رحمت و مغفرت برای روح آن مرحوم، آرزو می‌کنم فعالیت‌هایی نظیر آنچه استاد خدایی شریف در حیات پربار علمی خود به انجام رساند در محیط‌های علمی و پژوهشی تاجیکستان تداوم یابد و از این پس نیز شاهد ارتباط فرهنگی هرچه بیشتر جمهوری اسلامی ایران با مراکز علمی و فرهنگیان تاجیکستان و همکاری صمیمانه‌تر فرهیختگان و ادیبان دو کشور باشیم.

غلامعلی حداد عادل

http://persianacademy.ir/fa/X260996.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X1408961.jpg