فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.6K subscribers
1.4K photos
296 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
ضمن عرض تسلیت به اطلاع می‌رساند مراسم ختم سرکار خانم دکتر فریبا سعادت، دختر فقید استاد اسماعیل سعادت، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، روز جمعه، ۲۴ آذرماه، ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰ در مسجد جامع شهرک غرب، واقع در  شهرک غرب، ابتدای فاز ۳، خیابان شهید حسن سیف، مسجد جامع شهرک غرب، برگزار می‌شود.
@theapll
هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار می‌شود

دوشنبه، بیست ‌و هفتم آذرماه ۱۳۹۶، هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر ایلمیرا دادور، استاد دانشگاه تهران، در موضوع «نظریۀ سفر و تصویرشناسی در سفرنامه‌ها: تحلیل موردیِ نگاه نخستین و نگاه پایانی» سخنرانی خواهد کرد.

هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، بیست ‌و هفتم آذرماه ۱۳۹۶، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.

http://www.persianacademy.ir/fa/X250996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
پیام دکتر حداد عادل، در تکریم استاد خدایی شریف، به نمایشگاه تخصصی عکس و کتاب در حوزۀ فردوسی و شاهنامه

انجمن علمی ایران شناسی دانشگاه تهران با همراهی باشگاه شاهنامه‌پژوهان و چند انجمن شاهنامه‌خوانی دیگر از روز شنبه، بیست و پنجم آذرماه، تا پایان هفته، نمایشگاهی تخصصی در موضوع «عکس و کتاب در حوزۀ فردوسی و شاهنامه‌پژوهی» برپا کرده‌ است. این نمایشگاه به یاد و در تکریم استاد خدایی شریف، استاد فقید دانشگاه ملی و عضو وابستۀ آکادمی علوم تاجیکستان، برگزار شده است. هم زمان با این رویداد فرهنگی، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز پیامی به برگزارکنندگان این نمایشگاه ارسال کرد. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی

لازم می‌دانم مراتب خوشوقتی و سپاسگزاری خود را از دانشگاه تهران و انجمن علمی ایران‌شماسی آن دانشگاه، در برگزاری مراسمی به یاد استاد فقید، دکتر خدایی شریف، دانشمند تازه درگذشتۀ کشور تاجیکستان، که با همراهی باشگاه شاهنامه‌پژوهان برپا شده است، اظهار کنم.

نام خدایی شریف‌زاده در محیط پژوهشی ادبیات فارسی، نامی آشنا و معتبر است. استاد شریف‌زاده، پروفسور دانشگاه ملی تاجیکستان، «ارباب شایستۀ علم و تکنیک تاجیکستان»، عضو اتحادیۀ نویسندگان این کشور و عضو وابستۀ آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان و در یک کلام، دانشمندی صاحب‌نظر و صاحب‌مکتب بود.

آثار ارزشمند و ماندگار و نیز بیش از نیم قرن تلاش‌های مؤثر وی در نظام آموزش تخصصی ادبیات در تاجیکستان، درخور ارزیابی و گرامیداشت است.

استاد شریف‌زاده ده‌ها عنوان کتاب و حدود سیصد مقاله تألیف کرد که در نشریه‌ها و دانشنامه‌های تاجیکستان، ایران، روسیه و دیگر کشورها منتشر شده است.

تهیۀ برنامه‌های آموزشی و تألیف کتاب‌های درسی یکی از محورهای فعالیّت دانشگاهی استاد شریف‌زاده است. تدریس درسنامۀ نظم‌شناسی، معانی و بیان، سبک‌شناسی، سرچشمه‌شناسی، تحلیل متن ادبی، روش تعلیم ادبیات، نامه‌نگاری و دیگر فنون ادبی، به ابتکار و تلاش وی در دانشگاه ملّی تاجیکستان صورت گرفت.

پروفسور خدایی شریف‌زاده چهره‌ای مطرح و ماندگار در سطح بین‌المللی بوده و سخنرانی‌های علمی متعددی در مراکز ایران‌شناسی و تاجیک‌شناسی ایران، روسیه، بریتانیا، چک، افغانستان، هندوستان، پاکستان، ازبکستان، قزاقستان و قرقیزستان داشته است.

کتاب «شاهنامه و شعر زمان فردوسی» از جملۀ آثار خدایی شریف‌زاده است که به مباحث پژوهشی در محتویات «شاهنامه» و زمینۀ پیدایش آن اختصاص یافته است. این کتاب از تازه‌ترین آثار وی است که در سال ۱۳۹۴ برندۀ جایزۀ «سعدی» جمهوری اسلامی ایران نیز شد.

این‌جانب، ضمن آرزوی رحمت و مغفرت برای روح آن مرحوم، آرزو می‌کنم فعالیت‌هایی نظیر آنچه استاد خدایی شریف در حیات پربار علمی خود به انجام رساند در محیط‌های علمی و پژوهشی تاجیکستان تداوم یابد و از این پس نیز شاهد ارتباط فرهنگی هرچه بیشتر جمهوری اسلامی ایران با مراکز علمی و فرهنگیان تاجیکستان و همکاری صمیمانه‌تر فرهیختگان و ادیبان دو کشور باشیم.

غلامعلی حداد عادل

http://persianacademy.ir/fa/X260996.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X1408961.jpg
@theapll
نخستین نشست مشترک شبه‌قاره و آناتولی برگزار می‌شود

شنبه، دوم دی‌ماه ۱۳۹۶، نخستین نشست مشترک شبه‌قاره و آناتولی (آسیای صغیر) در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر چندر شیکهر، استاد دانشگاه دهلی، دکتر علی تمیزال، استاد دانشگاه سلجوق قونیه، دکتر نصرالله صالحی، استاد دانشگاه فرهنگیان کرج، دکتر محمدتقی امامی خوئی، مؤلف کتاب تاریخ امپراتوری عثمانی، سخنرانی خواهند کرد.

همچنین در این نشست دو کتاب تاریخ امپراتوری عثمانی، تألیف دکتر محمدتقی امامی خوئی و وقایع اسدبیگ قزوینی، تصحیح دکتر چندر شیکهر رونمایی خواهد شد.

نخستین نشست مشترک شبه‌قاره و آناتولی از ساعت ۱0 تا ۱۲ روز شنبه، دوم دی‌ماه ۱۳۹۶، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بلوار کتابخانۀ ملّی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار شهیدی.

http://www.persianacademy.ir/fa/X2709961.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2709961.jpg
@theapll
برگزیدگان جشنوارۀ نقد کتاب

سه‌شنبه، بیست و هفتم آذرماه ۱۳۹۶، چهاردهمین جشنوارۀ نقد کتاب، در تالار همایش‌های پژوهشکدۀ فرهنگ، هنر و معماری برگزار شد.

در این جشنواره برگزيدگان و شايستگان تقدير در گروه‌هاي كليات و اطلاع‌رساني، ميراث‌پژوهي، فلسفه، كلام و عرفان، روان‌شناسي و علوم تربيتي، فقه و حقوق، قرآن و حديث، اخلاق، علوم ‌اجتماعي، زبان، علوم و فنون، هنر، ادبيات فارسي، ادبيات داستاني، شعر معاصر، ادبيات عربي، تاريخ و جغرافيا، ايران و اسلام و كودك و نوجوان معرفي شدند.

در حوزۀ زبان فارسی نیز مقالۀ «دربارۀ زبان فارسی افغانستان» به قلم دکتر مسعود قاسمی، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به عنوان اثر برگزیده معرفی شد.

مقالۀ مذکور در پنجاه و نهمین شمارۀ مجله نامۀ فرهنگستان منتشر شده است. علاقه‌مندان می‌توانند این مقاله را از نشانی زیر بارگیری کنند:
http://www.persianacademy.ir/fa/X280996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X280996.jpg
http://persianacademy.ir/UserFiles/File/NF/59/NF-59-11.PDF
@theapll
واژه‌گزینی، از گذشته تا آینده

دوشنبه، بیستم آذرماه ۱۳۹۶، به دعوت پژوهشکدۀ اسناد سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران، دو تن از پژوهشگران گروه واژه‌گزینی، خانم مهنوش تهرانی و آقای دکتر فرزین غفوری، سخنرانی مشترکی با عنوان «واژه‌گزینی، از گذشته تا آینده» ارائه کردند. این سخنرانی برای اعضای پژوهشکده و در دو بخش ارائه شد.

آقای دکتر غفوری دربارۀ پیشینۀ واژه‌گزینی، از عهد باستان تاکنون سخن گفت و به جایگاه زبان فارسی در میان زبان‌های ایرانی اشاره کرد. ایشان واژه‌گزینی را به ٩ دورۀ تاریخی تقسیم و نمونه‌هایی از واژه‌سازی در هر دوره را ذکر کرد. دکتر غفوری در پایان خاطرنشان کرد که امروز در مقایسه با دو مقطع مهم تاریخی پیش و پس از مشروطه و نیز در مقایسه با دیگر کشورهای فارسی‌زبان، پیشرفت زبان فارسی در ایران، تدریجی اما کاملاً محسوس بوده است.

خانم تهرانی سخنران بخش دوم بود که به روند کار واژه‌گزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی اشاره کرد و ضمن توضیح چند اصل بنیادی دربارۀ زبان فارسی علمی، با ذکر نمونه‌هایی، به تشریح وضعیت فعلی زبان فارسی در حوزه‌های صنعتی و علمی پرداخت. ایشان اظهار کرد پیشرفت علمی کشور در گرو تقویت زبان فارسی علمی است و این امر با درک اهمیت استانداردسازی اصطلاحات و مفاهیم و فعال شدن متخصصان علمی و فنی در کار واژه‌گزینی میسر می‌شود.

در پایان، سخنرانان به پرسش‌های حاضران پاسخ دادند.

http://www.persianacademy.ir/fa/X2809961.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2809961.jpg
@theapll
هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان: نظریۀ سفر و تصویرشناسی در سفرنامه‌ها: تحلیل موردیِ نگاه نخستین و نگاه پایانی

دوشنبه، بیست ‌و هفتم آذرماه ۱۳۹۶، هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این نشست دکتر ایلمیرا دادور، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی و استاد دانشگاه تهران، در موضوع «نظریۀ سفر و تصویرشناسی در سفرنامه‌ها: تحلیل موردیِ نگاه نخستین و نگاه پایانی» سخنرانی کرد.

در ابتدای این مراسم دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، ضمن معرفی کوتاه دکتر دادور و موضوع سخنرانی وی، از ایشان درخواست کرد که سخنرانی خود را ارائه کند.

خانم دکتر ایلمیرا دادور در ابتدای سخنان خود، با اشاره به ارتباط سفرنامه‌نویسی با ادبیات تطبیقی، اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که ادبیات تطبیقیِ امروز به آن می‌پردازد، سفر و نوشتن از سفر، یا سفرنامه است که سده‌هاست جایگاه ویژه‌ای در ادبیات جهان دارد. برخی ناصر خسرو قبادیانی را نخستین سفرنامه‌نویسی می‌دانند که آگاهانه و هدفمند دیده‌های خود را، در طول سفرهای طولانی‌اش به نگارش درآورد؛ اما بودند بسیاری، همچون هردوت، که پیش از قبادیانی دیده‌ها را نوشته کرد؛ و بودند بسیاری دیگر، همچون مارکوپولو و ابن‌بطوطه، که پس از قبادیانی دیده‌ها را ثبت کردند.

وی در ادامه افزود در تمامی سده‌های گذشته و در ادبیات ایران و جهان، گفتن از سفر برای خواننده این مجال را فراهم آورده تا با نگاه طبقه‌بندی شده، «دیگری» و «دیگر بودگی» را ارزیابی کند تا به «خود»، «خودی» و «غیر»ی عمیق‌تر برسد. اما در ادبیات تطبیقی، تصویرشناسی بحث جدیدی است که پیش‌گامان آن دَنیل هانری‌پاژو و ژان مارک مورا، استادان ادبیات تطبیقی و تصویرشناسی هستند و برای نظریۀ سفر، نویسنده و فیلسوف معاصر فرانسوی، میشل اُن فرِی حرف تازه‌ای برای گفتن دارد.

دکتر دادور در باب کلیات موضوع سخنرانی خود افزود: این گفتار شامل نگاهی نو به سفر و گفتن از دنیای پیرامونِ مسافرـ‌نویسنده، بر پایۀ نظریه‌های تصویرشناسی و نظریۀ سفر خواهد بود.

هفتاد و سومین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی با حضور شماری از اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان، از جمله دکتر محمد دبیرمقدم، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، دکتر سرور مولائی، استاد موسی اسوار، و همچنین برخی از اعضای هیئت علمی، مدیران و پژوهشگران فرهنگستان زبان و ادب فارسی و علاقه‌مندان برگزار شد.
http://www.persianacademy.ir/fa/X2809962.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2809962.jpg
رونمایی مثنوی معنوی (تصحیح دکتر محمدعلی موحد)
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
دوشنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۶
ساعت ۱۰-۱۲
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۴۰

چهلمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آذر ۱۳۹۶) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: : پذیرش بیش‌ از حد دانشجو یک علت ضعف رشتۀ زبان و ادبیات فارسی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ «مقایسۀ کتاب ادبیات فارسی ۲ نظام آموزشی گذشته با کتاب فارسی پایۀ دهم در نظام جدید» (لیلا میری)؛ گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۲۸): ابوالفضل انوشه‌پور (گیتی قریب)؛ معرفی کتاب راهنمای جامع تحلیل منابع آموزش زبان با تمرکز بر انگارۀ نیل اندرسون (مهدیه قنات‌آبادی)؛ پانزده درس از صرف فارسی میرزا حسن رشدیه (سیدرضا باقریان موحد)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ آشنایی با مراکز آموزشی و پژوهشی زبان و ادبیات فارسی (۱): مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی مؤسسۀ لغت‌نامۀ دهخدا (آذین شهریاری فرد)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۱۲): درس «در کوی عاشقان» سال یازدهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانش‌آموزان (۱۰): اگرنویسی‌های اخلاقی (سیدرضا باقریان موحد)؛ پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت حبیب‌الله چایچیان، اعطای تقدیرنامۀ فراهمایی آموزش زبان و ادبیات فارسی به استاد هوشنگ مرادی کرمانی، همایش بین‌المللی فریدالدین عطار نیشابوری، دومین همایش ملی نگاهی نو به زبان و ادب عامه، بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر، شعر پایانی: دماوندیه (ملک‌الشعراء بهار).

علاقه‌مندان می‌توانند چهلمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و همچنین شماره‌های پیشین آن را از نشانی زیر بارگیری کنند:

http://www.persianacademy.ir/fa/B021096.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B021096.jpg
http://www.persianacademy.ir/fa/azx.aspx
@theapll
رونمایی مثنوی معنوی به تصحیح دکتر موحد

فرهنگستان زبان و ادب فارسی در نظر دارد طی مراسمی کتاب مثنوی معنوی را، به تصحیح جناب استاد دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رونمایی کند.

در این مراسم که روز دوشنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، ساعت ۱۰ تا ۱۲، در محل فرهنگستان (تالار الغدیر) برگزار خواهد شد، آقایان دکتر محمدعلی موحد، دکتر غلامعلی حداد عادل ، دکتر فتح‌الله مجتبائی و دکتر مهدی سالاری‌نسب سخنرانی خواهند کرد.

http://www.persianacademy.ir/fa/X270996.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X270996.jpg
@theapll
نخستین نشست مشترک شبه‌قاره و آناتولی برگزار شد

شنبه، دوم دی‌ماه ۱۳۹۶، نخستین نشست مشترک شبه‌قاره و آناتولی (آسیای صغیر) در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

در این نشست آقایان دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر چندر شیکهر، استاد دانشگاه دهلی، دکتر علی تمیزاَل، استاد و مدیر انستیتوی تحقیقاتی مولوی در دانشگاه سلجوق قونیه، دکتر نصرالله صالحی، استاد و سرپرست دانشگاه فرهنگیان استان البرز، دکتر محمدتقی امامی خوئی و دکتر محمدرضا نصیری سخنرانی کردند.

در این نشست که با حضور شماری از پژوهشگران و اعضای هیئت فرهنگستان و استادان دانشگاه‌های مختلف برگزار شد، دکتر موحد در موضوع «تأثیر ادبیات ترک بر ادبیات ایران»، دکتر چندر شیکهر در زمینۀ «معرفی وقایع اسدبیگ قزوینی»، و دکتر تمیزاَل در باب «کتابخانه‌های نسخه‌های خطی ترکیه» سخن گفتند.

در ادامه دکتر صالحی، در سخنانی کوتاه، در مورد مقام علمی و معلّمی دکتر امام خویی سخن گفت و سپس دکتر امامی نیز به‌اختصار مطالبی را در باب کتاب تاریخ امپراتوری عثمانی بیان کرد.

سخنران پایانی این نشست دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و مدیر گروه‌های شبه‌قاره و مطالعات آسیای صغیر در فرهنگستان بود که در سخنانی، ضمن تشکر از سخنرانان و حاضران، دربارۀ اهداف این نشست مشترک توضیحاتی را ارائه کرد.

در پایان این نشست دو کتاب وقایع اسدبیگ قزوینی به تصحیح دکتر چندر شیکهر و تاریخ امپراتوری عثمانی نوشتۀ دکتر امامی خوئی، و همچنین سومین شمارۀ نشریۀ تخصصی مطالعات آسیای صغیر رونمایی شد.
http://persianacademy.ir/fa/X021096.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X021096.jpg
@theapll
گزارش تصویری رونمایی مثنوی

دوشنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم رونمایی کتاب مثنوی معنوی به تصحیح دکتر محمدعلی موحد، با حضور و سخنرانی مصحح و آقایان دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی، و دکتر مهدی سالاری‌نسب، پژوهشگر زبان و ادب فارسی، در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.


http://www.persianacademy.ir/fa/X051096.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/Other/X051096%20(11).jpg
@theapll
نودمین سالگرد تأسیس مجلۀ صدای شرق

دوشنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم جشن ۹۰سالگی مجلۀ صدای شرق، نشریۀ ملی انجمن نویسندگان تاجیکستان، با حضور اهالی قلم و فعالان فرهنگی و علاقه‌مندان، در اتفاق نویسندگان تاجیکستان برگزار شد.

در مراسم ۹۰سالگی مجلۀ صدای شرق که استاد صدرالدین عینی و همراهانش از پایه‌گذاران آن بودند، پس از گزارش نظام قاسم، رئیس اتفاق نویسندگان، محی‌الدین پنجشنبه‌زاده، مشاور یاردمچی (معاون) رئیس‌جمهوری تاجیکستان، در سخنانی اظهار کرد: مجلۀ صدای شرق در آن سال‌های وزنین (سنگین) چراغ روشنی را می‌ماند که خاندان معنوی مردم تاجیک را روشن می‌کرد.

پنجشنبه‌زاده در ادامه افزود: این نشریه نه‌تنها در ترغیب ادبیات تاجیک، بلکه در تربیت قلم‌کشان بزرگ و انکشاف زبان ملی ما نقش بارز داشت و هدف اصلی آن همیشه سهم گذاشتن در رشد ادبیات و فرهنگ ملی تاجیکان و راهنمایی برای ادیبان و آموزگاران بود.

ادیبان و استادان عبدالحمید صمد، ستار تورسون، عبدالنبی ستارزاده، گلنظر کلدی، گلرخسار صفی‌اوا، عسکر حکیم، نورمحمد تبراُف از دیگر سخنرانان این محفل بودند که در خصوص سابقۀ این نشریه، شیوۀ انتخاب مطالب، مدیریت و نقش این مجله در دوره‌های مختلف سخن گفتند.

حسن قریبی رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی نیز طی سخنانی اظهار کرد: ابتدا، با افتخار، ۹۰سالگی پایش و پویش مجلۀ ملی صدای شرق را به گردانندگان آن، نخست انجمن نویسندگان تاجیکستان، و‌ سپس به جناب آقای رستم وهاب، سردبیر محترم این مجله، تبریک عرض می‌کنم. لازم می‌دانم از گروه‌های کاری و نویسندگان پیشین که اکنون با این نشریه همکاری ندارند و نیز آن‌ها که روزگار دست و قلمشان را از این دنیا کوتاه کرده قدردانی کنم. همچنین، با احترام، یاد پایه‌گذاران این مجلۀ دیرپا را گرامی می‌دارم.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی در ادامه افزود: کوتاه سخن اینکه در روزگار ما یکی از شاخص‌های مهم توسعه‌یافتگی و نشانه‌های پیشرفت و حیات و نشاط علمی و فرهنگی یک کشور وابسته به تعداد و کیفیت یا صفت مجله‌های تخصصی علمی ـ پژوهشی و ادبی است. در جهان امروز نهادها و دستگاه‌هایی هستند که وظیفۀ آن‌ها رصد کردن و آمارگیری و بررسی تولیدات علمی منتشرشده در کشورهاست و گزارش‌های سالانۀ آن‌ها نشان‌دهندۀ رتبۀ علمی هر کشور به شمار می‌رود.

وی با اشاره به اهداف و وظایف هریک از ارکان یک نشریه اذعان کرد: اگر وظیفۀ پژوهشگر، نویسنده و شاعر تولید اثر باشد وظیفۀ مجله یا نشریه توزیع آن دستاورد‌هاست. نشریه‌ها با توزیع اطلاعات و نتایج پژوهش، تحلیل، داوری و نقد‌های آموزشی و همچنین ارتباط با گروه‌های علمی و محققان خاص و عامۀ پژوهشگران در داخل کشور و خارج از آن می‌توانند یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشروی یک کشور در ساحه‌های مختلف به حساب آیند.

قریبی در پایان سخنان خود افزود: خوشبختانه مجلۀ صدای شرق، با دیرینگی ۹۰ساله، گام‌های مفیدی در این راه برداشته و توانسته است چه در تاجیکستان و چه در خارج از مرزهای تاجیکستان، به‌ویژه کشور من، ایران، خود را به‌عنوان یک شاخص معرفی کند.

پس از آن استاد نظام قاسم، ضمن اشاره به سابقۀ همکاری این مجله با مراکز علمی و فرهنگی ایران، بر ادامۀ این فعالیت‌ها تأکید کرد و از رئیس پژوهشگاه خواست تا این همکاری‌ها بیشتر از گذشته تداوم یابد.

در پایان این مراسم، پس از شعرخوانی شاعران جوان، رستم وهاب، سر‌محرر این نشریه، ضمن ارائۀ گزارش ۹۰سالگی مجلۀ صدای شرق، به برخی از پرسش‌ها پاسخ گفت. در حاشیه این نشست فهرست دوازده‌سالۀ این نشریه به‌همراه ویژه‌نامۀ ۹۰سالگی صدای شرق توزیع شد.

http://persianacademy.ir/fa/X061096.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X0610961.jpg
@theapll
شرح منتخب لطایف عبید زاکانی

پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، وابسته به بنیاد سعدی، بیست و سومین کتاب خود را پس از بازگشایی در سال ۱۳۹۴، منتشر کرد.
شرح منتخب لطایف عبید زاکانی برای شاگردان مکتب‌های تحصیلات عمومی تاجیکستان، ششمین کتاب از مجموعۀ شرح آثار ادبی است که پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی آن را منتشر کرده است.

آثار عبید زاکانی در تاریخ نثر ادبی فارسی از جایگاهی خاص برخوردار بوده و به‌ویژه لطایف او که طنزی است در نهایت ایجاز، در میان اقوام فارسی‌زبان دارای شهرتی کم‌نظیر است.

در کتاب حاضر نمونه‌هایی از رساله‌های عبید زاکانی که برای سن و سال نوجوانان و شاگردان مدارس مناسب به نظر می‌رسند، انتخاب شده است. مجموعۀ مذکور شامل درآمد سخن، فصلی با عنوان «عبید زاکانی»، متن لطایفی از رسالۀ دلگشا، منتخب حکایات فارسی، حکایت‌ها از رسالۀ اخلاق الاشراف، نمونه‌ها از رسالۀ تعریفات، مشهور به ده فصل و نمونه‌هایی از رسالۀ صد پند، همراه با شرح لغات و معانی و مترادف‌های واژگان است. متن لطایف به دو خط سیریلیک و فارسی، به‌صورتی‌که هر دو صفحه روبه‌روی یکدیگر قرار گرفته‌اند، تهیه شده است. این نوع صفحه‌آرایی امکان تطبیق دادن دو خط و شناخت املای واژه‌ها را برای دانش‌آموز فراهم می‌سازد.

کتاب مذکور به کوشش پروفسور شریف‌مراد اسرافیل‌نیا، استاد دانشگاه دولتی آموزگاری صدرالدین عینی تاجیکستان، زیر نظر حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی تهیه و منتشر شده است.

کتاب شرح منتخب لطایف عبید زاکانی» که در ۱۶۰ صفحه منتشر شده است، ابزاری مفید برای آموزش خط نیاکان در تاجیکستان و معرفی درس‌های ادبیات فارسی ـ تاجیکی و بررسی محتوای آثار عبید زاکانی است. شرح منتخب اشعار استاد رودکی، گلستان سعدی، بهارستان جامی، بیست غزل از حافظ، دیباچۀ شاهنامه و داستان رستم و سهراب از دیگر آثار منتشرشده در این حوزه است.

http://persianacademy.ir/fa/B201096.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B201096.jpg
@theapll
هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار می‌شود

دوشنبه، بیست ‌و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۶، هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر عباس بگ‌جانی، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی، در موضوع «دیوان سید حسن غزنوی: نویافته‌ها و تصحیح مجدد» سخنرانی خواهد کرد.

هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، بیست ‌و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۶، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بلوار کتابخانۀ ملّی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.
http://www.persianacademy.ir/fa/X231096.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
نخستین جلسۀ کارگروه ششمین جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات

چهارشنبه، بیستم‌ دی‌ماه ۱۳۹۶، نخستین جلسۀ کارگروه ششمین جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

در این جلسه پس از ارائۀ گزارش مختصری از روال برگزاری پنجمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات در سال گذشته، اعضای کارگروه به بررسی برگۀ ارزیابی داوران جایزه پرداختند.

از جملۀ نکات قابل توجه در این دوره افزوده شدن نشریات گروه کودک و نوجوان به جایزۀ فرهنگستان است. به همین مناسبت جلسۀ مذکور با حضور آقایان استاد هوشنگ مرادی‌کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان و نویسندۀ داستا‌های کودک و نوجوان، اسدالله شعبانی، شاعر کودک، و شهرام اقبال‌زاده برگزار شد.

دیگر اعضای کارگروه تخصصی جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات عبارت‌اند از: دکتر محمد دبیرمقدم، دکتر حسن ذوالفقاری، استاد موسی اسوار، دکتر محمدرضا ترکی، دکتر محمود اسعدی، دکتر مریم دانشگر، ایرج فرجی، فرناز صادقی و مرتضی قاسمی.

جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات هر سال هم‌زمان با جشنوارۀ مطبوعات و خبرگزاری‌ها به نشریات و خبرگزاری‌هایی که بیشترین امتیاز را در حوزۀ درست‌نویسی و رعایت مصوبات فرهنگستان به دست‌ آورده‌اند اعطا می‌شود.

http://persianacademy.ir/fa/X241096.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X241096.jpg
@theapll
استاد اسماعیل سعادت و دکتر حسین معصومی همدانی، برگزیدگان جشنوارۀ فارابی

یکشنبه، بیست‌وچهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم اختتامیۀ نهمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی با حضور دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران، دکتر منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، و دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در محل اجلاس سران برگزار شد.

استاد اسماعیل سعادت، عضو پیوسته و مدیر گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، و دکتر حسین معصومی همدانی، دیگر عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از برگزیدگان نهمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی بودند.
http://persianacademy.ir/fa/X2410961.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2410961.jpg
@theapll
دیوان سید حسن غزنوی، نویافته‌ها و تصحیح مجدد

دوشنبه، بیست ‌و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۶، هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این نشست دکتر عباس بگ‌جانی، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی، در موضوع «دیوان سید حسن غزنوی، نویافته‌ها و تصحیح مجدد» سخنرانی کرد.

در ابتدای این مراسم دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، ضمن معرفی کوتاه دکتر بگ‌جانی و موضوع سخنرانی وی، از ایشان درخواست کرد که سخنرانی خود را ارائه کند.

دکتر عباس بگ‌جانی در ابتدای سخنان خود اظهار کرد: سید حسن غزنوی (م ۵۵۶ق) از شاعران توانمند زبان و ادب فارسی است که دیوان او نخستین بار در سال ۱۳۲۸ش. به همّت محمدتقی مدرس رضوی، منتشر شد. استاد در آن روزگار در حدّ مقدورات خود تلاش کرد متنی صحیح از دیوان سید حسن به دست دهد، اما به‌سبب متأخر بودن نسخه‌ها و اغلاط و تصحيف‌هاي آن‌ها، ابهامات و اشكالاتی به چاپ ايشان راه يافت.

وی با برشمردن حوزه‌هایی که این اشکالات در آن‌ها راه یافته است افزود: این اشکالات در چند حوزه قابل بررسی است: شیوۀ تصحیح (مشخص نبودن نسخۀ اساس و شیوۀ استفاده از سایر نسخه‌ها، مشخص ‌نبودن منبع برخی ابیات و اشعار، ناقص ‌بودن نسخه‌ها)؛ نسخه‌بدل‌ها (ذکر نسخه‌بدل‌ها بدون رمز نسخه، عرضۀ ناقص نسخه‌بدل‌ها، ترجیح بی‌دلیل حاشیه بر متن، یکسانی حاشیه و متن)؛ صورت‌ها و ضبط‌های نادرست؛ افتادگی‌ها (اشعار، ابیات)؛ اشکالات کلّی (تکرار ابیات و اشعار، غلط‌های چاپی، نداشتن تعلیقات و نقص در نمایه‌های پایانی).

وی در ادامه افزود: نگارنده با آگاهی از این مسائل، از چند سال پیش سرگرم تصحیح علمی و انتقادی این متن بوده و کوشیده است تا حدّ امکان نواقص و اشکالات مذکور را رفع کند. برای نیل به این مقصود و یافتن نسخه‌هایی موثق از دیوان این شاعر ارجمند، افزون‌بر کتابخانه‌های داخلی، در کتابخانه‌های کشورهای دیگر نیز جست‌وجوها کرده‌ و دست‌نوشته‌هایی از کتابخانه‌های انگلیس و ترکیه به دست آورده است که بسیاری از کاستی‌های طبع مدرس را برطرف می‌کنند. گذشته از این‌ها، نتیجۀ تحقیقات خود را در باب شعر و شخصیت و ممدوحان سید حسن غزنوی در مقدمه‌ای عرضه نموده و نیز تعلیقات مفصّل و انواع نمایه‌هایی که مستلزم متن‌های این‌چنینی است به پایان متن افزوده است.

هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی با حضور شماری از اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان، از جمله دکتر محمد دبیرمقدم، دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر بدرالزمان قریب، دکتر محمود عابدی، دکتر مسعود جعفری، و همچنین برخی از اعضای هیئت علمی، مدیران و پژوهشگران فرهنگستان زبان و ادب فارسی و علاقه‌مندان برگزار شد.

http://www.persianacademy.ir/fa/X2610961.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X261096.jpg
@theapll
کارگاه آموزشی رؤسای انجمن‌های علمی سرگروه‌های آموزشی زبان و ادبيات فارسی

دوشنبه، بیست و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۶، سرگروه‌های آموزشی و رؤسای انجمن‌های علمی درس زبان و ادبیات فارسی سراسر کشور، با حضور در فرهنگستان، ضمن بازدید از کتابخانهٔ فرهنگستان و نمایشگاه کتاب‌های درسی، در کارگاه واژه‌گزینی شرکت کردند.

در ابتدای برنامه دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، توضیحاتی را دربارۀ گروه‌های فرهنگستان ارائه کرد و سپس خانم میترا محبیان، کتابدار مسئول، دربارۀ کتاب‌های موجود در فرهنگستان و چگونگی جمع‌آوری مجموعه‌های نفیس کتاب‌های خطی و چاپ‌های سنگی و تاریخچۀ تأسیس کتابخانه به‌تفصیل شرح داد. پس از آن میهمانان فرهنگستان قسمت‌های مختلف کتابخانه، ازجمله بخش نگهداری نسخ خطی، بازدید کردند.

در ادامه سرگروه‌های آموزشی و رؤسای انجمن‌های علمی درس زبان و ادبیات فارسی در دورۀ واژه‌گزینی که در سالن شورای فرهنگستان برگزار شد شرکت جستند. در این دوره دکتر رضا عطاریاندربارۀ تاریخچۀ واژه‌گزینی و دوره‌های مختلف آن توضیحاتی ارائه کرد.

پس از آن خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی،دربارۀ کارگروه‌های واژه‌گزینی و شوراهای هماهنگی، گردش کار در گروه واژه‌گزینی و جمع‌آوری اطلاعات مختلفی که برای هر واژه در کاربرگه‌های مخصوص آورده می‌شود توضیح داد.

در ادامۀ این نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ وظایف متنوع فرهنگستان به‌تفصیل سخن گفت.

در پایان دکتر ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، ضمن تشریح فعالیت‌های گروه، گزارش جامعی از ارزشیابی‌های کنکور سراسری و طرح ارزشیابی مهارت‌های زبانی و ادبی ارائه کرد که این گزارش نشان‌دهندهٔ وضعیت بسیار بد مهارت‌های دانش‌آموزان در این درس بود.

پس از ارائۀ این گزارش و پایان کارگاه آموزشی، رؤسای انجمن‌های علمی درس زبان و ادبیات فارسی و سرگروه‌های آموزشی به بازدید کتابخانهٔ ملی و باغ کتاب رفتند.

http://persianacademy.ir/fa/X271096.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X271096.jpg