فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.7K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
نامۀ فرهنگستان ـ شمارۀ ۶۲

شصت و دومین شمارۀ فصلنامۀ نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این شماره از نامۀ فرهنگستان شامل بخش‌هاى گوناگون، ازجمله سرمقاله، مقاله، نقد و بررسی، تحقیقات ایران‌شناسی، گلچینی از دیرینه‌ها، تازه‌های نشر و اخبار است. عناوینی که در هر بخش دیده می‌شود عبارت‌اند از:

بخش «مقاله»: «دیوان اشعار حسین خوارزمی، معرفی نسخه‌های خطی آن»، مریم غفوریان، حمید طاهری و قاسم انصاری؛ «جنبش معارف‌پروری»، علی‌اصغر بوند شهریاری؛ «رویکرد ژانری در مطالعات تاریخ ادبی»، سیدمهدی زرقانی، سیدجواد زرقانی؛ «تعامل شاعرانگی ــ روایت و تنوع شیوه‌های روایی مهمترین ویژگی ادبیات منظوم فارسی»، مهدی محبتی؛ «نخستین تصحیح چاپی دیوان حافظ (تصحیح میرزاابوطالب‌خان و ریچارد جانسن)، کلکتۀ هندوستان»، یحیی نورالدینی اقدم، فاطمه کوپا؛ «اسلوب روایی بیهقی در بازنگاری حکایت‌های تاریخی»، سعید پورعظیمی.

بخش «نقد و بررسی»: «تصحیح بیت‌هایی از لامعی گرگانی»، راضیه آبادیان؛ «سابقه و ریشۀ مَثَل «برگ سبزی است تحفۀ درویش»»، سیدجلال موسوی؛ «درک یک پایان»، بهناز علی‌پور گسکری؛ «نگاهی به تصحیح تمهیدات پس از نیم قرن»، تقی پورنامداریان، مینا حفیظی.

بخش «تحقیقات ایران‌شناسی»: «ارزش شاهنامه در گزارش سقوط هپتالیان»، فرزین غفوری.

بخش «گلچینی از دیرینه‌ها»: «عقدنامه‌ای از عهد مظفری»، علی مصریان، « دو اثر کوتاه در ادبیات نامفهوم از میرزا حبیب اصفهانی»، مریم ط. قشقایی

بخش «تازه‌های نشر»: کتاب بازمانده‌ای از فرهنگ دوران جاهلی در تمدن اسلامی؛ بام بلند هم‌چراغی؛ با آیدا دربارۀ احمد شاملو؛ خاطرات تاریکی.

بخش «اخبار»: «بحران آکادمی سوئد و جایزۀ ادبی نوبل»، سعید رضوانی.

سرمقالۀ این شماره از نامۀ فرهنگستان، با عنوان «امروز را دریابیم، فردا دیر است» و به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل است. علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ نامۀ فرهنگستان را از پیوست زیر بارگیری کنند:
http://www.apll.ir/?p=2949
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/62-1.pdf
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/62-2.pdf
@theapll
قدردانی از ویراستاران در هفتۀ قلم

چهارشنبه، سیزدهم تیرماه ۱۳۹۷،‌ جناب آقای حسینی‌پور، مدیرعامل خانۀ کتاب، به مناسبت هفتۀ قلم، با استاد اسماعیل سعادت، مدیر گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی فرهنگستان، دیدار کرد. این جلسه با هماهنگی انجمن صنفی ویراستاران و به‌منظور توجه به موضوع ویرایش و حضور فعال ویراستاران در عرصۀ نشر برگزار شد.

آنچه در ادامه آمده متن کامل گزارش این دیدار به نقل از انجمن صنفی ویراستان است:

در هفتۀ قلمِ امسال ویراستاران نیز به فهرست دیدارهای قدرشناسانی از اهالی قلم اضافه شدند. روز چهارشنبه ۱۳ تیرماه ۱۳۹۷، آقای حسینی‌پور، مدیرعامل خانۀ کتاب، و آقای داورپناه، معاون فرهنگی پژوهشی خانۀ کتاب به مناسبت هفتۀ قلم به دیدار استاد اسماعیل سعادت رفتند. این دیدار به همت انجمن صنفی ویراستاران هماهنگ شد و طی آن آقای حسینی‌پور به اهمیت ویرایش و حضور فعالِ ویراستاران در نشر تأکید کرد.

در این نشست مباحثی چون وضعیت کنونی ویرایش در کشور، مشکلات مترجمان و نویسندگان در قبال ناشران، تعهدات ناشران در انتخاب و انتشار آثار مناسب و ارزشمند و کاهش شمارگان کتاب در سال‌های اخیر مطرح شد. استاد سعادت از بی‌مهری برخی ناشران به نویسندگان و مترجمان در تجدید چاپ‌نکردن کتاب‌ها و واگذارنکردن آن به خودِ پدیدآور یا ناشری دیگر، و از نازل‌ شدن سطح علمی و دانشی کتاب‌های اخیر گفت. وی ویرایش را کاری دشوار و حرفه‌ای خواند و بی‌توجهی ناشران را به ویرایش از آسیب‌های نشر دانست. آقای حسینی‌پور اشاره کرد که خانۀ کتاب برای رفع مشکلات مهمی چون قاچاق کتاب، رشد نامتعارف تعداد ناشران و بی‌توجهی آنان به قوانین نشر اقدام‌هایی کرده است و در تلاش است آسیب‌های نشر را برشمارد و برای موارد اساسی آن راهکارهایی عملی بجوید و در این مسیر از کارشناسان و نهادها و سازمان‌های مردم‌نهاد مانند انجمن‌ها کمک خواهد گرفت که هر یک از اهالی نشر به‌نوبۀ خود بتوانند این بدنۀ سست فرهنگی را تقویت کنند. وی خطرِ رشد بی‌رویۀ تعداد ترجمه‌ها را در مقایسه با تألیفات، بسیار جدی دانست و افزود که با این روند در سال‌های آتی، نویسندگان ما از نوشتن کناره‌گیری می‌کنند و تمام محصولات فرهنگی و انتشاراتی ما به ترجمه اختصاص داده می‌شود.

آقای داورپناه با تأکید بر مشکلات متعدد حوزۀ نشر، گفت خانۀ کتاب رویکرد دیگری را در بررسی‌های آمارهای نشر اضافه کرده و آن اهمیت دادن به کیفیت آثار است و در این زمینه برنامه‌های جدیدی را تدوین کرده است. وی به محاسن پیوستن به کپی‌رایت و جلوگیری از رشد بی‌رویۀ ترجمه‌ها اشاره کرد.

در ادامۀ صحبت‌ها به مشکلات دیگری چون ترجمه‌های متعدد از یک اثر و چاپ آن توسط چندین ناشران و سردرگمی مخاطبان در انتخابِ ترجمۀ مناسب، مشکلات مفاد قراردادهای نشر و لزوم بازبینی قوانین، به‌ویژه قانون حقوق مؤلفان و مصنفان، تألیفات غیرعلمی و کپی‌برداری از اطلاعات اینترنتی پرداخته شد.

در این نشست، به اهمیت کتاب‌های مرجع در پرورش پژوهشگران و نیروهایی چون ویراستاران اشاره شد و زحمات استاد سعادت در سرویراستاری و سرپرستی دانشنامۀ زبان و ادب فارسی ستوده شد. خانم مقدسی، دبیر انجمن صنفی ویراستاران، در این زمینه گفت کتاب‌های مرجع در حکم کارگاه آموزش و تربیت نیروهای پژوهشی عمل می‌کنند و با هر کتابِ مرجع گروهی از نوقلمان و پژوهشگران، زیر نظر سرویراستاران مجرب، می‌آموزند و شناخته می‌شوند. وی اضافه کرد برای بهبود کیفیت آثار باید تمام عوامل تولید کتاب، به‌ویژه پدیدآور، اعم از نویسنده و مترجم، دانش خود را تقویت کنند و نمی‌توانیم فقط امید داشته باشیم ویراستاران حرفه‌ای آثار ضعیف را بازنویسی یا اصلاح کنند. همان‌طور که انجمن صنفی به تقویت ویراستار تأکید می‌کند، ناشران نیز باید به تقویت مترجم و نویسنده و حمایت از نویسندگان و مترجمان خوب توجه کند و آثار ضعیف را منتشر نکند.

آقای قنواتی، مدیر کمیسیون آموزش انجمن صنفی ویراستاران، به‌ضرورت دوره‌های آموزشی برای تمامی سطوح نشر اشاره کرد و تأکید کرد هر یک از مجموعه‌ها باید در بخش خود تلاش کنند تا بخشی از مشکلات برطرف شود.

آقای قاسمی، مدیر روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به اهمیت حضور پیش‌کسوتان عرصۀ فرهنگ اشاره کرد و برخی مشکلات نشر امروز را برشمرد و اظهار امیدواری کرد که به کمک سطوح بالای مدیریتی بتوان مشکلات اساسی حوزۀ نشر را برطرف کرد و در غیراین‌صورت، حل این مشکلات میسر نمی‌شود.

در پایانِ این نشست، مدیر خانۀ کتاب با اهدای گل و گلدانِ صنایع دستی به استاد سعادت، از ایشان برای بیش از ۶۰ سال تلاش در عرصۀ ویرایش، ترجمه، تألیف، پژوهش، و تربیت پژوهشگر قدرشناسی کرد.

در پایان، خانم مقدسی از آقای حسینی‌پور و آقای داورپناه برای توجهشان به امر ویرایش و حضور در این جلسه سپاسگزاری کرد.
در این جلسه آقایان استاد سعادت، حسینی‌پور، داورپناه، قاسمی، قنواتی، و خانم‌ها مقدسی و بیدگلی و گروهی از همکاران روابط عمومی خانۀ کتاب و خبرگزاری ایبنا حضور داشتند.
http://www.apll.ir/?p=2955
http://anjomanvirastar.ir/قدردانی-از-ویراستاران-در-هفتۀ-قلم-دیدا/
@theapll
آموزش شیوۀ ضبط اعلام در انجمن صنفی ویراستاران

دوشنبه، شانزدهم تیرماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ کلاس ضبط اعلام در انجمن صنفی ویراستاران برگزار شد. در ابتدای این جلسه مهدی قنواتی، مسئول کمیسیون آموزش انجمن صنفی ویراستاران، و مهناز مقدسی و هومن عباسپور، از اعضای هیئت مدیرۀ انجمن، ضمن خیرمقدم به دکتر ماندانا صدیق بهزادی، در باب ضرورت تشکیل این دورۀ آموزشی سخن گفتند و ابراز امیدواری کردند که دورۀ نمایه‌سازی نیز در ادامه برگزار شود.

پس از آن دکتر ماندانا صدیق ‌بهزادی دربارۀ اهمیت ضبط اسامی در فهرست‌نویسی کتاب‌ها و نمایه‌ سخن گفت. مشکلِ یافتنِ اسامی اشخاص و مکان‌ها و اسامی تاریخی و اقوام با ضبط‌های گوناگون، تعریف اَعلام، اسم اَشهر و شیوه‌های مناسب برای ضبط اسامی تاریخی از نکات مهمی بود که در جلسه اول مطرح شد.

پیش از این، در سال ۱۳۸۱، فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب شیوه‌نامۀ ضبط اعلام را از دکتر ماندانا صدیق بهزادی منتشر کرده بود. کتاب مذکور شامل این مباحث است: اَعلام اشخاص (نام‌های عربی، قاعدۀ ال، نام‌های ایرانی، نام‌های ترکی، نام‌های تاجیکی، نام‌های هندی، نام‌های یونانی، نام‌های رومی)؛ اعلام تاریخی (خاندان‌ها و سلسلسه‌ها، اقوام و قبایل، رویدادهای تاریخی، فرق و مکاتب و طرائق)؛ اعلام جغرافیایی (تقسیمات کشوری، عوارش طبیعی، مستحدثات، نهادهای اجتماعی).

دکتر ماندانا صدیق بهزادی، پژوهشگر و کتابدار، در ۱۳۴۸ مدرک کارشناسی زبان انگلیسی را از دانشگاه تهران، در ۱۳۵۰ کارشناسی ارشد کتابداری را از همان دانشگاه و در ۱۳۶۰ دکتری علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی را از دانشگاه ایلینویز امریکا دریافت کرد. وی علاوه‌بر سال‌ها تدریس علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی در دانشگاه تهران، از ۱۳۵۲ عضو هیئت علمی مرکز خدمات کتابداری مؤسسۀ تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی و عضو هیئت علمی کتابخانۀ ملی ایران بود. ازجملۀ دیگر آثار اوست: دسترسی جهانی به انتشارات، رده‌بندی دیویی، ناهماهنگی ضبط نام‌های بیگانه در فارسی، ردۀ پی‌آی‌آر زبان‌ها و ادبیات ایرانی، کتابشناسی مولوی.
http://www.apll.ir/?p=2959
@theapll
کوچه‌های کمین ـ چاپ دوم

چاپ دوم مجموعه‌ای از سروده‌های حسن قریبی با عنوان کوچه‌های کمین در تاجیکستان منتشر شد. این مجموعه شامل گزیده‌ای از دو دفتر شعر و سروده‌هایی است که به انتخاب دکتر نورعلی نورزاد، مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خُجند، از سوی انتشارات «عرفان» در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، منتشر شد. چاپ نخست این مجموعه را انتشارات «ناشر» در شهر خجند منتشر کرده بود.

کتاب کوچه‌های کمین با پیشگفتاری از دکتر اصغر دادبه، استاد دانشگاه و مدیر گروه ادبیات دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، در معرفی زبان شعر و ویژگی‌های مجموعۀ فوق به چاپ رسیده است. پیش‌تر نیز شعرهای این شاعر به‌عنوان نمونه‌ای از غزل امروز ایران در مجله‌های ادبیات و صنعت، صدای شرق، پیام سُغد و روزنامۀ جوانان تاجیکستان به هم‌زبانان تاجیک معرفی شده بود.

حسن قریبی دو مجموعه شعر با نام‌های به ناکجایی این جاده‌ها (پایا ۱۳۸۰) و ما شهیدان یک اتفاقیم (هنر رسانۀ اردیبهشت ۱۳۹۱) را در کارنامۀ خود دارد.

فرهنگ املایی خط فارسی به سیریلیک تاجیکی (سروش ۱۳۸۶) و دستور خط فارسی تاجیکی (فرهنگستان زبان و ادب فارسی ۱۳۸۸) از دیگر فعالیت‌های حسن قریبی در حوزۀ مشترک فرهنگی ایران و تاجیکستان به شمار می‌آید.
http://www.apll.ir/?p=2962
@theapll
استانداردسازی واژه‌های حوزۀ کودکان استثنائی

یکشنبه، بیست و چهارم تیرماه ۱۳۹۷، گروه روان‌شناسی پژوهشکدۀ اخلاق و تربیت با همکاری پژوهشکدۀ کودکان استثنائی، نشست تخصصی‌ای در موضوع استانداردسازی واژه‌های حوزۀ کودکان استثنائی (ملاحظات آماری، آموزشی، حقوقی و توان‌بخشی) برگزار می‌کند.

این نشست با حضور آقایان امیرعباس ابراهیمی، محسن غفوریان، مجید یوسفی لویه، حمداله خواج‌حسینی، و خانم‌ها آزاده برفی‌پور، مهنوش تهرانی، کیانا ملک‌پور و نجمه فلاحی، از ساعت ۱۰ تا ۱۳، در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار خواهد شد.

نشانی: تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آئینه‌وند (۶۴ غربی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سالن حکمت.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X230497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2966
@theapll
دیدار رئیس فرهنگستان با سفیر جمهوری تاجیکستان

چهارشنبه، بیستم تیرماه ۱۳۹۷، نعمت‌الله امام‌زاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، به دعوت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میهمان فرهنگستان بود.

در ابتدای این جلسه دکتر حداد عادل، ضمن خوشامدگویی به سفیر تاجیکستان با اشاره به مشترکات متعدد بین دو کشور و صمیمیت و یکدلی میان مردم دو کشور افزود: با توجه به اینکه در چندسال اخیر روابط دو کشور آن گرمی سابق را نداشته است همۀ ما باید تلاش کنیم که مجدداً روابط ایران و تاجیکستان به همان سطح سابق و حتی بالاتر برگردد.

وی در ادامه اظهار کرد: خوشبختانه در این سه سال اخیر رابطۀ زبانی و ادبی ما با کشور تاجیکستان قطع نشد. سه سال پیش که من به مناسبت همایشی که در دوشنبه برگزار شد و بعد از آن هم همایش میرسیدعلی همدانی به تاجیکستان سفر کردم، تصمیم گرفتیم پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی را بازگشایی کنیم که آقای قریبی در آنجا مشغول هستند. این پژوهشگاه در این مدت و با وجود محدودیت‌های بسیار، کارهای ارزشمندی را به انجام رساند و کتاب‌های سودمندی را به‌صورت دوخطه، یعنی هم به خط فارسی و هم به خط سیریلیک، ‌منتشر کرده است.

پس از آن نعمت‌الله امام‌زاده، سفیر تاجیکستان در ایران،‌ با اشاره به فعالیت‌های پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی در تاجیکستان اظهار کرد: من با تمام فعالیت‌های آقای قریبی و این پژوهشگاه آشنا هستم و آن‌ها را پیگیری می‌کنم.

وی در ادامه با اشاره به پیوندهای فرهنگی میان دو کشور با خواندن شعری افزود: آب اگر صد پاره گردد باز با هم آشناست! و هیچ سدّی نمی‌تواند جلوی این یکپارچه گشتن را بگیرد. مشترکات فرهنگی و تاریخی و بالاتر از همه زبانی باعث ایجاد این یکپارچگی است. تاجیکستان در تمام این سال‌ها که تحریم‌های کشورهای غربی و به‌خصوص امریکا علیه ایران وضع شده است هیچ‌گاه طرف‌دار این‌گونه رفتارها نبوده و ما همیشه تلاش می‌کنیم که در تمام بخش‌ها همکاری‌های خودمان را گسترش دهیم، چرا که پیشرفت شما را پیشرفت کشور خود می‌دانیم.

این دیدار صمیمانه با حضور دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی، آزاده جلالی، کارشناس روابط بین‌الملل فرهنگستان، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط‌عمومی برگزار شد.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X250497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2970
@theapll
پژوهشگر فرهنگستان، نامزد دریافت جایزۀ ادبی پروین اعتصامی

دکتر فاطمه فرهودی‌پور، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در بخش پژوهش‌های ادبی هشتمین جایزۀ ادبی پروین اعتصامی نامزد دریافت این جایزه شد.

بر اساس اعلام دبیرخانۀ اجرائي این دوره از جایزۀ پروین اعتصامی، دکتر فاطمه فرهودی‌پور با تألیف کتاب‌شناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر نامزد دریافت این جایزه شده است. کتاب مذکور که از جملۀ انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، در دو دفتر و زیر نظر حسن میرعابدینی به چاپ رسیده است.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X2504971-1-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2983
@theapll
اولین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانه‌ها برگزار شد

شنبه، بیست و سوم تیرماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانه‌ها، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر محمد سلطانی‌فر، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، برگزار شد.

در این جلسه، پس از بحث و گفتگو دربارۀ کلیات این جایزه و نحوۀ اجرای مراحل مختلف آن تصمیماتی بدین ترتیب اتخاذ شد:

۱. عنوان جایزه از «جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات» به «جایزۀ فرهنگستان‌ به رسانه‌ها» تغییر یافت؛

۲. در سال‌های گذشته ملاک انتخاب نشریات و خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری برای شرکت در جایزۀ فرهنگستان طرح رتبه‌بندی وزارت ارشاد بود که مقرر شد امسال از فراخوان به جای رتبه‌بندی استفاده شود؛

۳. اعلام دلایل کلی انتخاب رسانه‌های برگزیده در بیانیۀ پایانی و اعلام نتایج به صورت شفاف همراه با جزئیات در وبگاه فرهنگستان؛

۴. افزوده شدن گروه نشریات کودک و نوجوان به جایزۀ فرهنگستان؛

۵. معرفی نمایندۀ معاونت مطبوعاتی برای شرکت در جلسات کارگروه جایزۀ فرهنگستان.

همچنین در پایان جلسه مقرر شد مسائل مربوط به جزئیات برگزاری جایزۀ فرهنگستان به رسانه‌ها، با حضور نمایندۀ معاونت مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حل و فصل شود.

دکتر حمید ضیائی‌پرور، مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، احسان‌الله حجتی، مشاور اجرائی معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، دکتر مریم دانشگر، معاون گروه آموزش، فرناز صادقی، عضو هیئت علمی و پژوهشگر گروه آموزش، دکتر محمدرضا ترکی، عضو وابسته و مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی، موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان، نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی و فرهنگ‌نویسی، ایرج فرجی، کتابدار فرهنگستان، مائده نیک‌سرشت، مسئول فنی سامانۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانه‌ها، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران در این جلسه بودند.

http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X260497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2988
@theapll
دریِ ویژۀ مطلق

اشاره: چندی پیش مطلبی در صفحۀ «وادی ادبیات» روزنامۀ اطلاعات در باب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسید. استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوسته و سردبیر مجلۀ نامۀ فرهنگستان، در پاسخ به آن مطلب یادداشتی را به دفتر روزنامۀ اطلاعات ارسال کرده است که در شمارۀ ۲۷۰۵۲ (۲۷ تیرماه ۱۳۹۷) منتشر شده است. آنچه در ادامه آمده متن یادداشت استاد سمیعی به نقل از روزنامۀ اطلاعات است.

در شمارۀ مورَّخ ۱۴ تیر ۱۳۹۷ آن روزنامه، مطلبی عمدتاً در ستایش و ضرورت سره‌نویسی، به قلم آقای محمدرضا خسروی چاپ و منتشر شد که مخاطب اصلی آن ظاهراً نامۀ فرهنگستان بود. شرح پیوست حاوی توضیحاتی در آن باب تقدیم حضورتان می‌شود که چنانچه صلاح باشد، با چاپ در آن نشریه در دسترس علاقه‌مندان به موضوع قرار گیرد.

احمد سمیعی (گیلانی)، سردبیر نامۀ فرهنگستان
***
نامۀ سرگشادۀ یکی از سره‎‌‎گرایان را که در شمارۀ مورَّخ ۱۴ تیر ۱۳۹۷ آن روزنامۀ وزین به چاپ رسیده، می‌‎‌‎توان نوحه‎‌‎ای بر زبان «مظلوم» فارسی شمرد که «دشنه‎‌‎ای بر جگرگاهش خورده و هزار سال و بیش از هزار سال است که از تهیگاه آن برکشیده نشده است». این دشنه همان کلمات و تعبیرات دخیل عربی است که رفته‌رفته در زبان فارسی جاخوش کرده‎‌‎اند و با عناصر قاموسی فارسی وصلت کرده‎‌‎اند و ماندگار شده‎‌‎اند. این جریان از همان زمان فردوسی و هم در خود شاهنامه (سجّاد آیدنلو، فرهنگوارۀ لغات و ترکیبات عربی شاهنامه، انتشارات سخن، تهران ۱۳۹۶) آغاز شده و طیّ همۀ ادوار ادبی ادامه یافته و به جریان تاریخی برگشت‌‎‌‎ناپذیری بدل گشت. ‏این جریان، در همان زمان فردوسی، مصادیق فراوان دارد:
خدای سخت و قوی باش گفت آهن را
از این که گفت دو بود اندر آهنش تقدیر
یکی که تیغ شود زو به دست شاه اندر
دگر که گردد بر گردنِ عدو زنجیر
(عنصری)
‏بُریدم این درشتناک بادیه
که انتهای اوست ابتدای او
(منوچهری)‏
کاشکی اندر جهان شب نیستی
تا مرا هجران آن لب نیستی
(دقیقی)‏

و در دورۀ دوم غزنوی، کلیله و دمنه، شاهکار نصرالله منشی که سرشار از کلمات دخیل و اشعار و عبارات عربی است. طُرفه آنکه با همین «زبانِ دشنه‌‎‌‎خورده» است که آثار سنائی و نظامی و عطّار و مولانا و سعدی و حافظ سروده و نوشته شدند و همگی منزلت ادبیّات جهانی یافتند.

‏این جریان را در زبان‎‌‎های اروپائی نیز شاهدیم. در واقع، زبان مشترک جهان مسیحی، لاتینی، و زبان مشترک جهان اسلامی، عربی بوده و طبعاً برای پر کردن خلأ زبان‌‎‌‎های ملّی در سطح علمی و ادبی، از این دو زبان، بهره‎‌‎جویی ‌‎‌‎شده است. بدین قرار، کلماتِ از ریشۀ لاتینی در زبان‎‌‎های اروپایی و کلمات دخیلِ عربی در زبان فارسی مهمانان ناخوانده شمرده نمی‎‌‎شوند. همۀ اصطلاحات علمی و فلسفی و بلاغی در زبان‎‌‎های اروپایی و زبان فارسی از ریشۀ لاتینی و برگرفته از عربی‎‌‎اند.

‏در مکتب‎‌‎های ما سوادآموزی با عَمَّ جزو آغاز می‎‌‎شد که زیر و زبر داشت و آسان‌تر خوانده می‎‌‎شد. همۀ اصطلاحات معارف قرآنی و اسلامی و عرفانی و تفسیری و هم اصطلاحات عروض و معانی و بیان و بدیع ما برگرفته از زبان عربی است. ‏اصولاً کتب درسی این علوم و معارف به زبان عربی بود؛ منتها به زبان فارسی شرح و توضیح داده می‎‌‎شد. ما، هم شعرای ذواللّسانَیْن داشتیم، هم مؤلّفان و شارحان و مفسّران عربی‎‌‌‎نویس؛ ‏با همۀ این احوال، زبان فارسی نمُرد و نه‎‌‎تنها ادامۀ حیات داد، بل روز‎‌ ‎به روز و دوره به دوره نیرومندتر و نیرومندتر شد چنان‌که از عهدۀ بیان پیچیده‎‌‎ترین و هم لطیف‎‌‎ترین و ظریف‎‌‎ترین معانی در رشته‎‌‎های متعدد علوم و فنون و اندیشه‎‌‎های باریکِ ادبیات عرفانی برآمد. آیا بر سر این دستاوردهای گران‌بها به نوحه‎‌‎خوانی باید نشست یا جشن شادی و سرور باید به پا کرد؟

در تاریخ زبان فارسی، هر از چندی سره‎‌‎گرایی رخ نموده، آن‌هم به‌صورت منفرد، و اگر این تعبیر در این مقام شایسته باشد، به صورت تک‌‎‌‎مضراب ــ آتش مردابی که درست روشن نشده خاموش می‌‎‌‎شود. نقل پاره‎‌‎ای از مقدمۀ روضهالمنجمین (قرن پنجم)، اثر شهمردان بن ابی‌‎‌‎الخیر، دربارۀ سره‎‌‎گرایی در این مقام خالی از لطف نیست:

«‏از همه طرفه‎‌‎تر آن است که چون کتابی به پارسی کنند، گویند ازبهر آن بدین عبارت نهادیم تا آن‌کس که تازی نداند بی‎‌‎بهره نماند. پس سخن‎‌‎ها همی گویند دریِ ویژۀ مطلق که از تازی دشوارتر است و اگر سخن‌‎‌‎های متداول گویند، دانستن آسان‎‌‎تر شود.»

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:

http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/Y270497-800x480.jpg

http://www.apll.ir/?p=3000
@theapll
چهارصد و شصت و سومین نشست شورا

تنظیم: شیرین عاصمی

دوشنبه، بیست و پنجم تیرماه ۱۳۹۷، چهارصد و شصت و سومین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اکثر اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروه‌های علمی فرهنگستان، به ریاست دکتر غلامعلی‌ حدّاد عادل، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.

تبریک به دکتر علی‌اشرف صادقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به‌جهت دریافت بیست و پنجمین جایزۀ موقوفات افشار، تبریک به استاد بهاء‌الدین خرمشاهی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به‌جهت انتشار مجموعۀ چهارجلدی دانشنامۀ حافظ و حافظ‌پژوهی، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، از دیدار و گفت‌وگو با آقایان نعمت‌الله امام‌زاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، سید محسن نبوی، سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، و سائوراب کومار، سفیر هندوستان در ایران، گزارش دیدار با خانم گل‌گلاب، فرزند شادروان حسین گل‌گلاب، عضو پیوستۀ فرهنگستان اول، و اعلام اهداء صورت‌جلسه‌های فرهنگستان اول، مربوط به سال‌های ۱۳۱۷ تا ۱۳۲۰ از سوی ایشان به فرهنگستان، گزارشی از آزمون ورودی و مصاحبه با پذیرفته‌شدگان چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی، گزارشی از برگزاری جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانه‌ها، تبریک به خانم دکتر فاطمه فرهودی‌پور، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان، به‌جهت نامزد شدن کتاب کتاب‌شناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر در بخش پژوهش‌های ادبی هشتمین جایزۀ ادبی پروین اعتصامی، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل از حضور خانم دکتر آزرمیدخت صفوی، استاد بازنشستۀ دانشگاه علیگر و رئیس انجمن استادان زبان فارسی هند، و دکتر سلیم مظهر، رئیس دانشکدۀ ادبیات دانشگاه پنجاب، در فرهنگستان و دیدار و گفت‌وگو با ایشان، گزارش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، ازهمایش «هنر در جامعه» در ونکوور کانادا و ارائۀ مقاله در این همایش، و معرفی انتشارات جدید فرهنگستان، از مباحث پیش از دستور این نشست بود.

دستور جلسۀ این نشست بحث و گفت‌وگو دربارۀ مسائل جاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. شورای فرهنگستان در ماه‌های مرداد و شهریور جلسه نخواهد داشت.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3003
@theapll
برگزاری کارگاه آموزشی مدرسان ویراستاری

گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، با همکاری اتحادیۀ انجمن‌های علمی دبیران زبان و ادبیات فارسی، نخستین کارگاه مدرسان ویراستاری را در روزهای ۲۷ و ۲۸ تیرماه ۱۳۹۷ در اردوگاه شهید چمران تهران برگزار کرد. در این دوره تعداد ۴۰ نفر از سرگروه‌ها و رؤسای انجمن‌های علمی منتخب کشور از میان استادان برجستۀ دانشگاه فرهنگیان و دبیران ممتاز کشور شرکت کردند.

این دوره‌ها با هدف آشنایی دبیران سراسر کشور با فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مصوبات آن، و همچنین آموزش مبانی درست‌نویسی و همکاری‌های مشترک جهت اشاعۀ اهداف فرهنگستان شکل گرفته است.

دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و مدرس این دوره، ضمن آموزش روش‌های تدریس و بحث‌های علمی در این حوزه و معرفی منابع آموزشی، آخرین مسائل علمی را در اختیار شرکت‌کنندگان قرار داد. شرکت‌کنندگان این دوره با اخذ گواهی مدرّسی، این دوره‌ها را در کلیۀ استان‌های کشور، در قالب دوره‌های ضمن خدمت، اجرا خواهند کرد. هماهنگی‌های این دوره، به همّت و با تلاش رئیس اتحادیه، دکتر کمالی‌نهاد، و همکارانشان بوده است.
http://yon.ir/fiRi7
@theapll
سهای سهی

شعر و زندگی ذبیح‌الله صاحبکار «سهی» (۱۳۸۱-۱۳۱۳ش)

گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب سهای سهی را در زمینۀ زندگی و شعر مرحوم استاد ذبیح‌الله صاحبکار «سهی» منتشر کرد.

این دفتر به معرفی و شرح زندگی شاعر و بررسی و نقد شعر او در یک بخش و سروده‌های برگزیده‌اش در بخش دیگر پرداخته است.

نگارش و نقد و انتخاب شرح حال و آثار سهی را دکتر محسن‌ ذاکرالحسینی بر عهده داشته است. سال‌شمار سرگذشت سهی، شعر و زندگی سهی، منتخب سروده‌های سهی و تصاویر و اسنادی از مرحوم سهی و… بخش‌های مختلف این اثر را تشکیل داده است.

سهای سهی: شعر و زندگی ذبیح‌الله صاحبکار (۱۳۸۱-۱۳۱۳ش)، با نگارش و نقد و انتخاب دکتر محسن ذاکرالحسینی «پرند» است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۲۰۰ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۱۵۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.

http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X060597-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3007
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۴۷

چهل و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (تیر ۱۳۹۷) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ضعف نگارش‌‏های دانشگاهی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب راهی به سوی عاقبتِ خیر در بیان بعضی از مسائل و مشکلات آموزش‌‌وپرورش (گیتی قریب)؛ گزارشی از گنجینۀ آموزش‌وپرورش چهارمحال و بختیاری (بابک زمانی‌پور)؛ معرفی کتاب چگونه بهتر اندیشیدن را آموزش دهیم: حلقهٔ کندوکاو در کلاس (دکتر ناهید حجازی)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۱۹): درس «خاموشی دریا» سال یازدهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانش‌آموزان (۱۷): گزارشی از امتحان نگارش خرداد ۱۳۹۷ دبیرستان شیخ صدوق قم (سیدرضا باقریان موحد)؛ برگزاری اولین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانه‌ها، برگزاری کارگاه آموزشی مدرسان ویراستاری، بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر، گزیدۀ‌ اشعار علی‏‌حسین عزیزی (داریوش گودرزی)، روزشمار رویدادهای ادبی خرداد ۱۳۹۷ (علی زارعی مزدآبادی)، شعر پایانی: معلم و شاگرد (سیمین بهبهانی).

علاقه‌مندان می‌توانند چهل و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/khabarnameh47-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3011
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/khabarname47.pdf
@theapll
برگزاری جلسۀ معرفی کتاب در بنیاد شهریار

پنجشنبه، یازدهم مردادماه ۱۳۹۷، اولین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و معرفی کتاب بنیاد پژوهشی شهریار در سال جاری در مورد شرح و نقد اثر دکتر استعلامی دربارۀ قصاید خاقانی، به قلم دکتر سعیدالله قره‌بگلو، برگزار شد.

در این جلسه ابتدا دکتر قره‌بگلو، نویسندۀ کتاب، آن را معرفی کرد و پس از آن استاد حسین مهرنگ و دکتر ناصر علیزاده از دانشگاه شهید مدنی آذربایجان و همچین دکتر ابراهیم اقبالی از دانشگاه تبریز به نقد و بررسی کتاب پرداختند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/X150597-800x480.jpg
http://apll.ir/?p=3022
@theapll
دفتری از آینه: دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در رادیو فرهنگ

در ادامۀ همکاری شبکۀ رادیویی فرهنگ با فرهنگستان، پخش برنامۀ «دفتری از آینه» از پنحشنبه ،یازدهم مردادماه، آغاز شد.

این برنامه که با همکاری گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی فرهنگستان تهیه می‌شود، به معرفی بخشی از میراث مکتوب گران‌بها و کمتر شناخته‌شدۀ زبان فارسی اختصاص دارد. متخصصانی که این آثار را در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی معرفی کرده‌اند در گفت‌وگو با آقای احمد خالصی، مجری‌ ـ کارشناس این برنامه، به ویژگی‌های زبانی و ادبی اثر و معرفی صاحب اثر می‌پردازند.

این برنامه روزهای پنجشنبۀ هر هفته، ساعت ۱۲:۰۰، از رادیو فرهنگ پخش می‌شود. «دفتری از آینه» کاری از گروه ادب و هنر، به مدیریت آقای دکتر حسن پولادی، و با تهیه‌کنندگی آقای محسن حکیم‌معانی است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/D1736453T16873179web-1080x480.jpg
http://apll.ir/?p=3028
@theapll
فراخوان دومین همایش بین‌المللی مطالعات ادبی در شبه‌قاره و آسیای صغیر

یکشنبه و دوشنبه، پنجم و ششم اسفندماه ۱۳۹۷، دومین همایش مشترک بین‌المللی گروه شبه‌قارۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و گروه ایران‌شناسی دانشگاه ماربورگ (آلمان)، در موضوع مطالعات ادبی در شبه‌قاره و آسیای صغیر در تهران برگزار می‌شود.

شبه‌قاره و آسیای صغیر در طول قرون متمادی بخش مهمی از حوزۀ گسترش و نفوذ زبان فارسی بوده‌اند؛ بر این اساس، مطالعات تطبیقی می‌تواند پرتوی تازه بر رویکردهای ادبی در این دو سرزمین بیفکند.

در این همایش به آثار فارسی نگارش‌یافته در مناطق مذکور از سدۀ چهارم تا سدۀ سیزدهم هجری و ظهور صنعت چاپ در این مناطق پرداخته خواهد شد.

http://test.apll.ir/wp-content/uploads/sites/4/2018/08/X290597.jpg
http://apll.ir/?p=3038
@theapll
کارگاه زبان فارسی شبکۀ کودک

همکاری‌ها و تعاملات سازمان صداوسیما و فرهنگستان زبان و ادب فارسی در چندسال اخیر گسترش‌ یافته است و این امر از جهات مختلف برای هردو نهاد مفید است. یکی از موارد همکاری برگزاری دوره‌های مرتبط با زبان فارسی در فرهنگستان است. شبکۀ کودک سیمای جمهوری اسلامی ایران شبکه‌ای تخصصی است که به برنامه‌سازی و تولید و پخش انواع برنامه‌ها برای خردسالان، کودکان و نونهالان می‌پردازد. این شبکه در بهار گذشته از فرهنگستان درخواست کرد کارگاهی درحوزۀ زبان فارسی برای برخی از کارکنان این شبکه برگزار کند. پس از چند نشست مشترک، «کارگاه زبان فارسی» در ۱۰ ساعت (۵ جلسه) به‌صورت کارگاهی یک‌روزه طراحی شد.

این کارگاه در روز چهارشنبه بیست‌‌ و چهارم مرداد، با حضور تنی چند از مدیران، ناظران پخش، ارزیابان،‌ مترجمان و ویراستاران شبکۀ کودک برگزار شد. در این کارگاه،‌ نگاهی به ساخت زبان فارسی، درآمدی بر واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی، زبان کودک، درست‌گویی و درست‌نویسی و گفتاری‌نویسی (شکسته‌نویسی) مطرح و تدریس شدند.

دکتر محمدرضا رضوی، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان،‌ درس نگاهی به ساخت زبان فارسی را تدریس کرد. زبان و زبان‌شناسی، ساختمان زبان، نظام آوایی زبان فارسی، نظام صرفی زبان فارسی، نحو زبان فارسی، نظام معنایی زبان فارسی، و گونه‌های زبانی از جملۀ مباحثی بود که در این درس مطرح شد. این مباحث به‌گونه‌ای طرح شد که حوزۀ زبان کودک مورد توجه قرار گیرد.

خانم مهنوش تهرانی، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان،‌ درآمدی بر واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی را تدریس کرد. واژه و اصطلاح و تفاوت این دو با یکدیگر، تعریف و ویژگی‌های واژۀ فارسی و واژۀ غیرفارسی، نگاهی گذرا به پیشینۀ علم اصطلاح‌شناسی، نگاهی به انواع روش‌ها و شیوه‌های واژه‌سازی، لزوم کاربرد واژه‌های فارسی برای کودکان و نوجوانان، اهمیت و کاربرد واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در ترجمه به‌ویژه ترجمۀ‌ متون کودک و فوائد واژه‌گزینی در حوزۀ‌ زبان کودک از جمله مباحثی بود که وی در این درس به آنها اشاره کرد.

دکتر مریم جلالی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهید بهشتی، سومین مدرسی بود که در این کارگاه به تدریس درس «زبان کودک»، پرداخت. تاریخچۀ زبان کودک،‌ علل توجه به زبان کودک، ‌نظریه‌های به‌کارگیری زبان توسط کودکان (یادگیری، نهادگرایی، شناختی و تعاملی)، ارتباط کودک با کاربرد واژه‌ها، لزوم توجه به رده‌بندی سنی کودکان و ارتباط آنها با رسانه، نظریۀ برهم‌کنش متن و تصویر از جمله موارد طرح‌شده در این کلاس بود.

مهدی قنواتی،‌ پژوهشگر فرهنگستان، با تدریس «درست‌گویی و درست‌نویسی» دیگر مدرس این کارگاه بود. او با بررسی بیش از ۳۰ عنوان از برنامه‌های شبکۀ کودک، به‌صورت مصداقی، به‌ مهم‌ترین اشکالات زبانی در برنامه‌های این شبکه اشاره کرد. انواع واژه‌ از نظر ساختمان، انواع فعل ازنظر ساختمان، گرده‌برداری، واژه‌بست‌ها، جمله‌های نشان‌دار و بی‌نشان و کاربرد هریک از موارد یادشده در ساختارهای زبانی برنامه‌های شبکۀ کودک از جمله موضوعات مورد بحث در این جلسه بود.

هومن عباسپور، پژوهشگر و سرویراستار نشر چشمه، با تدرس «گفتاری‌نویسی» آخرین مدرسی بود که در این کارگاه حضور یافت. وی در آغاز سخن توضیح داد که مباحثی که در زمینۀ گفتاری‌نویسی در این جلسه مطرح می‌شود لزوماً نظر فرهنگستان نیست و نظر شخصی است. درست یا نادرست بودن گفتاری‌نویسی، حدود و ثغور گفتاری‌نویسی، چگونگی دستور خط و املای واژه‌ها و ترکیبات در گفتاری‌نویسی ‌و اصول و ضوابط گفتاری‌نویسی مهم‌ترین موضوعات عباس‌پور دراین جلسه بود.

کارگاه زبان فارسی با این هدف در پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی برگزار شد که اصحاب رسانه، به‌ویژه دست‌اندرکاران سازمان صدا و سیما، هرچه بیشتر با مسائل زبانی و ادبی آشنا شوند تا بتوانند به تقویت و غنای زبان و ادبیات فارسی در جامعه، به‌ویژه آینده‌سازان این مرز و بوم، کمک کنند. فرهنگستان امیدوار است با برگزاری این‌گونه کارگاه‌ها و دوره‌ها بتواند لزوم و اهمیت توجه به زبان و ادبیات فارسی را در جامعه پررنگ و برجسته کند.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/%DB%B2-1-1200x480.jpg
http://apll.ir/?p=3041
@theapll
تقدیر از خانم دکتر مهری باقری در هفتادمین سال تأسیس دانشگاه تبریز

چهارشنبه، هفتم شهریورماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت هفتادمین سال تأسیس دانشگاه تبریز در تالار وحدت این دانشگاه برگزار شد.

در حاشیۀ این مراسم از سرکار خانم دکتر مهری باقری، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس بنیاد پژوهشی شهریار، به پاس تلاش‌های بی‌وقفۀ ایشان در اعتلاء و ارتقای این دانشگاه، با اعطای لوح و نشان هفتادمین سال تأسیس این دانشگاه تقدیر شد.

https://goo.gl/oNF7rV
https://goo.gl/TcwAAp
@theapll
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۲

دوازدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «ﻗﺎﻋﺪۀ آواﯾﯽ ﺣﺬف/W/ آغازی و چند مسئلۀ آوایی وابسته به آن»، علی‌اشرف صادقی؛ «ﻣﻨﺸﺄ ﮐﻬﻦ ﺑﻌﻀﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت و ﻋﺒﺎرات ﻓﺎرﺳﯽ دری»، ﺳﯿﺪ اﺣﻤﺪرﺿﺎ ﻗﺎﺋﻢﻣﻘﺎﻣﯽ؛ «ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻗﯿﺪ در ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎی ﻓﺎرﺳﯽ و اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ»، فریبا قطره؛ «ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﭼﻬﺎرﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮای ﺗﻬﯿﮥ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎی زﺑﺎن‌آﻣﻮز ﻓﺎرﺳﯽ»، ﻧﺴﯿمه ﺑﻬﻤﻨﯿﺎن، ﻣﺤﺮم اﺳﻼﻣﯽ؛ «ﻓﻬﻢﭘﺬﯾﺮی در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺯﺑﺎﻥﺁﻣﻮﺯ ﻓﺎﺭﺳﯽ»، مهدیه قنات‌آبادی؛ «ﺗﻨﻮع ﻧﮕﺎرﺷﯽ در ﻓﺎرﺳﯽ و ﺗﻬﯿﮥ ﭘﯿﮑﺮۀ زﺑﺎﻧﯽ در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮﻫﻨﮓ»، ﺳﺎﻏﺮ ﺷﺮﯾﻔﯽ، ﻣﺮضیه صناعتی، ﻣﺴﻌﻮد ﻗﯿﻮﻣﯽ؛ «حذف صامت /Z/ ﺑﻌﺪ از ﻣﺼﻮت در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺘﻮن ﻓﺎرﺳﯽ»،اکرم حاجی‌سیدآقایی.

در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «گرازیدن ـ رازیدن، دست‌باف، خفته ـ خفتن ـ خوفتن، سیخ»، علی‌اشرف صادقی؛ «نیم‌خانه یا نیم‌خایه؟»، محمد محمدی؛ «ﺗﺄملی در ﭼﻨﺪ واژه از ﮐﺘﺎب ﻓﺮخ‌نامه»، مجید منصوری.

در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ۲ مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ زبان‌آموز فارسی»، فائزه سبحانی مرنی؛ «نقد و بررسی فرهنگ توصیفی تحلیل گفتمان و کاربردشناسی»، محمد صاحبی.

«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند دوازدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند.

https://goo.gl/VWUNza
goo.gl/UNqb7V پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://goo.gl/DQzu3W از اینجا بارگیری کنید