@theapll
استانداردسازی واژههای حوزۀ کودکان استثنائی
یکشنبه، بیست و چهارم تیرماه ۱۳۹۷، گروه روانشناسی پژوهشکدۀ اخلاق و تربیت با همکاری پژوهشکدۀ کودکان استثنائی، نشست تخصصیای در موضوع استانداردسازی واژههای حوزۀ کودکان استثنائی (ملاحظات آماری، آموزشی، حقوقی و توانبخشی) برگزار میکند.
این نشست با حضور آقایان امیرعباس ابراهیمی، محسن غفوریان، مجید یوسفی لویه، حمداله خواجحسینی، و خانمها آزاده برفیپور، مهنوش تهرانی، کیانا ملکپور و نجمه فلاحی، از ساعت ۱۰ تا ۱۳، در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار خواهد شد.
نشانی: تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آئینهوند (۶۴ غربی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سالن حکمت.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X230497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2966
استانداردسازی واژههای حوزۀ کودکان استثنائی
یکشنبه، بیست و چهارم تیرماه ۱۳۹۷، گروه روانشناسی پژوهشکدۀ اخلاق و تربیت با همکاری پژوهشکدۀ کودکان استثنائی، نشست تخصصیای در موضوع استانداردسازی واژههای حوزۀ کودکان استثنائی (ملاحظات آماری، آموزشی، حقوقی و توانبخشی) برگزار میکند.
این نشست با حضور آقایان امیرعباس ابراهیمی، محسن غفوریان، مجید یوسفی لویه، حمداله خواجحسینی، و خانمها آزاده برفیپور، مهنوش تهرانی، کیانا ملکپور و نجمه فلاحی، از ساعت ۱۰ تا ۱۳، در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار خواهد شد.
نشانی: تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آئینهوند (۶۴ غربی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سالن حکمت.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X230497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2966
@theapll
دیدار رئیس فرهنگستان با سفیر جمهوری تاجیکستان
چهارشنبه، بیستم تیرماه ۱۳۹۷، نعمتالله امامزاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، به دعوت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میهمان فرهنگستان بود.
در ابتدای این جلسه دکتر حداد عادل، ضمن خوشامدگویی به سفیر تاجیکستان با اشاره به مشترکات متعدد بین دو کشور و صمیمیت و یکدلی میان مردم دو کشور افزود: با توجه به اینکه در چندسال اخیر روابط دو کشور آن گرمی سابق را نداشته است همۀ ما باید تلاش کنیم که مجدداً روابط ایران و تاجیکستان به همان سطح سابق و حتی بالاتر برگردد.
وی در ادامه اظهار کرد: خوشبختانه در این سه سال اخیر رابطۀ زبانی و ادبی ما با کشور تاجیکستان قطع نشد. سه سال پیش که من به مناسبت همایشی که در دوشنبه برگزار شد و بعد از آن هم همایش میرسیدعلی همدانی به تاجیکستان سفر کردم، تصمیم گرفتیم پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی را بازگشایی کنیم که آقای قریبی در آنجا مشغول هستند. این پژوهشگاه در این مدت و با وجود محدودیتهای بسیار، کارهای ارزشمندی را به انجام رساند و کتابهای سودمندی را بهصورت دوخطه، یعنی هم به خط فارسی و هم به خط سیریلیک، منتشر کرده است.
پس از آن نعمتالله امامزاده، سفیر تاجیکستان در ایران، با اشاره به فعالیتهای پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی در تاجیکستان اظهار کرد: من با تمام فعالیتهای آقای قریبی و این پژوهشگاه آشنا هستم و آنها را پیگیری میکنم.
وی در ادامه با اشاره به پیوندهای فرهنگی میان دو کشور با خواندن شعری افزود: آب اگر صد پاره گردد باز با هم آشناست! و هیچ سدّی نمیتواند جلوی این یکپارچه گشتن را بگیرد. مشترکات فرهنگی و تاریخی و بالاتر از همه زبانی باعث ایجاد این یکپارچگی است. تاجیکستان در تمام این سالها که تحریمهای کشورهای غربی و بهخصوص امریکا علیه ایران وضع شده است هیچگاه طرفدار اینگونه رفتارها نبوده و ما همیشه تلاش میکنیم که در تمام بخشها همکاریهای خودمان را گسترش دهیم، چرا که پیشرفت شما را پیشرفت کشور خود میدانیم.
این دیدار صمیمانه با حضور دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی، آزاده جلالی، کارشناس روابط بینالملل فرهنگستان، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابطعمومی برگزار شد.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X250497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2970
دیدار رئیس فرهنگستان با سفیر جمهوری تاجیکستان
چهارشنبه، بیستم تیرماه ۱۳۹۷، نعمتالله امامزاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، به دعوت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میهمان فرهنگستان بود.
در ابتدای این جلسه دکتر حداد عادل، ضمن خوشامدگویی به سفیر تاجیکستان با اشاره به مشترکات متعدد بین دو کشور و صمیمیت و یکدلی میان مردم دو کشور افزود: با توجه به اینکه در چندسال اخیر روابط دو کشور آن گرمی سابق را نداشته است همۀ ما باید تلاش کنیم که مجدداً روابط ایران و تاجیکستان به همان سطح سابق و حتی بالاتر برگردد.
وی در ادامه اظهار کرد: خوشبختانه در این سه سال اخیر رابطۀ زبانی و ادبی ما با کشور تاجیکستان قطع نشد. سه سال پیش که من به مناسبت همایشی که در دوشنبه برگزار شد و بعد از آن هم همایش میرسیدعلی همدانی به تاجیکستان سفر کردم، تصمیم گرفتیم پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی را بازگشایی کنیم که آقای قریبی در آنجا مشغول هستند. این پژوهشگاه در این مدت و با وجود محدودیتهای بسیار، کارهای ارزشمندی را به انجام رساند و کتابهای سودمندی را بهصورت دوخطه، یعنی هم به خط فارسی و هم به خط سیریلیک، منتشر کرده است.
پس از آن نعمتالله امامزاده، سفیر تاجیکستان در ایران، با اشاره به فعالیتهای پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی در تاجیکستان اظهار کرد: من با تمام فعالیتهای آقای قریبی و این پژوهشگاه آشنا هستم و آنها را پیگیری میکنم.
وی در ادامه با اشاره به پیوندهای فرهنگی میان دو کشور با خواندن شعری افزود: آب اگر صد پاره گردد باز با هم آشناست! و هیچ سدّی نمیتواند جلوی این یکپارچه گشتن را بگیرد. مشترکات فرهنگی و تاریخی و بالاتر از همه زبانی باعث ایجاد این یکپارچگی است. تاجیکستان در تمام این سالها که تحریمهای کشورهای غربی و بهخصوص امریکا علیه ایران وضع شده است هیچگاه طرفدار اینگونه رفتارها نبوده و ما همیشه تلاش میکنیم که در تمام بخشها همکاریهای خودمان را گسترش دهیم، چرا که پیشرفت شما را پیشرفت کشور خود میدانیم.
این دیدار صمیمانه با حضور دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی، آزاده جلالی، کارشناس روابط بینالملل فرهنگستان، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابطعمومی برگزار شد.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X250497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2970
@theapll
پژوهشگر فرهنگستان، نامزد دریافت جایزۀ ادبی پروین اعتصامی
دکتر فاطمه فرهودیپور، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در بخش پژوهشهای ادبی هشتمین جایزۀ ادبی پروین اعتصامی نامزد دریافت این جایزه شد.
بر اساس اعلام دبیرخانۀ اجرائي این دوره از جایزۀ پروین اعتصامی، دکتر فاطمه فرهودیپور با تألیف کتابشناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر نامزد دریافت این جایزه شده است. کتاب مذکور که از جملۀ انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، در دو دفتر و زیر نظر حسن میرعابدینی به چاپ رسیده است.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X2504971-1-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2983
پژوهشگر فرهنگستان، نامزد دریافت جایزۀ ادبی پروین اعتصامی
دکتر فاطمه فرهودیپور، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در بخش پژوهشهای ادبی هشتمین جایزۀ ادبی پروین اعتصامی نامزد دریافت این جایزه شد.
بر اساس اعلام دبیرخانۀ اجرائي این دوره از جایزۀ پروین اعتصامی، دکتر فاطمه فرهودیپور با تألیف کتابشناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر نامزد دریافت این جایزه شده است. کتاب مذکور که از جملۀ انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، در دو دفتر و زیر نظر حسن میرعابدینی به چاپ رسیده است.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X2504971-1-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2983
@theapll
اولین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها برگزار شد
شنبه، بیست و سوم تیرماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر محمد سلطانیفر، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، برگزار شد.
در این جلسه، پس از بحث و گفتگو دربارۀ کلیات این جایزه و نحوۀ اجرای مراحل مختلف آن تصمیماتی بدین ترتیب اتخاذ شد:
۱. عنوان جایزه از «جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات» به «جایزۀ فرهنگستان به رسانهها» تغییر یافت؛
۲. در سالهای گذشته ملاک انتخاب نشریات و خبرگزاریها و پایگاههای خبری برای شرکت در جایزۀ فرهنگستان طرح رتبهبندی وزارت ارشاد بود که مقرر شد امسال از فراخوان به جای رتبهبندی استفاده شود؛
۳. اعلام دلایل کلی انتخاب رسانههای برگزیده در بیانیۀ پایانی و اعلام نتایج به صورت شفاف همراه با جزئیات در وبگاه فرهنگستان؛
۴. افزوده شدن گروه نشریات کودک و نوجوان به جایزۀ فرهنگستان؛
۵. معرفی نمایندۀ معاونت مطبوعاتی برای شرکت در جلسات کارگروه جایزۀ فرهنگستان.
همچنین در پایان جلسه مقرر شد مسائل مربوط به جزئیات برگزاری جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، با حضور نمایندۀ معاونت مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حل و فصل شود.
دکتر حمید ضیائیپرور، مدیرکل دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، احسانالله حجتی، مشاور اجرائی معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، دکتر مریم دانشگر، معاون گروه آموزش، فرناز صادقی، عضو هیئت علمی و پژوهشگر گروه آموزش، دکتر محمدرضا ترکی، عضو وابسته و مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی، موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان، نسرین پرویزی، معاون گروه واژهگزینی و فرهنگنویسی، ایرج فرجی، کتابدار فرهنگستان، مائده نیکسرشت، مسئول فنی سامانۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران در این جلسه بودند.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X260497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2988
اولین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها برگزار شد
شنبه، بیست و سوم تیرماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر محمد سلطانیفر، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، برگزار شد.
در این جلسه، پس از بحث و گفتگو دربارۀ کلیات این جایزه و نحوۀ اجرای مراحل مختلف آن تصمیماتی بدین ترتیب اتخاذ شد:
۱. عنوان جایزه از «جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات» به «جایزۀ فرهنگستان به رسانهها» تغییر یافت؛
۲. در سالهای گذشته ملاک انتخاب نشریات و خبرگزاریها و پایگاههای خبری برای شرکت در جایزۀ فرهنگستان طرح رتبهبندی وزارت ارشاد بود که مقرر شد امسال از فراخوان به جای رتبهبندی استفاده شود؛
۳. اعلام دلایل کلی انتخاب رسانههای برگزیده در بیانیۀ پایانی و اعلام نتایج به صورت شفاف همراه با جزئیات در وبگاه فرهنگستان؛
۴. افزوده شدن گروه نشریات کودک و نوجوان به جایزۀ فرهنگستان؛
۵. معرفی نمایندۀ معاونت مطبوعاتی برای شرکت در جلسات کارگروه جایزۀ فرهنگستان.
همچنین در پایان جلسه مقرر شد مسائل مربوط به جزئیات برگزاری جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، با حضور نمایندۀ معاونت مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حل و فصل شود.
دکتر حمید ضیائیپرور، مدیرکل دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، احسانالله حجتی، مشاور اجرائی معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، دکتر مریم دانشگر، معاون گروه آموزش، فرناز صادقی، عضو هیئت علمی و پژوهشگر گروه آموزش، دکتر محمدرضا ترکی، عضو وابسته و مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی، موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان، نسرین پرویزی، معاون گروه واژهگزینی و فرهنگنویسی، ایرج فرجی، کتابدار فرهنگستان، مائده نیکسرشت، مسئول فنی سامانۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران در این جلسه بودند.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X260497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=2988
@theapll
دریِ ویژۀ مطلق
اشاره: چندی پیش مطلبی در صفحۀ «وادی ادبیات» روزنامۀ اطلاعات در باب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسید. استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوسته و سردبیر مجلۀ نامۀ فرهنگستان، در پاسخ به آن مطلب یادداشتی را به دفتر روزنامۀ اطلاعات ارسال کرده است که در شمارۀ ۲۷۰۵۲ (۲۷ تیرماه ۱۳۹۷) منتشر شده است. آنچه در ادامه آمده متن یادداشت استاد سمیعی به نقل از روزنامۀ اطلاعات است.
در شمارۀ مورَّخ ۱۴ تیر ۱۳۹۷ آن روزنامه، مطلبی عمدتاً در ستایش و ضرورت سرهنویسی، به قلم آقای محمدرضا خسروی چاپ و منتشر شد که مخاطب اصلی آن ظاهراً نامۀ فرهنگستان بود. شرح پیوست حاوی توضیحاتی در آن باب تقدیم حضورتان میشود که چنانچه صلاح باشد، با چاپ در آن نشریه در دسترس علاقهمندان به موضوع قرار گیرد.
احمد سمیعی (گیلانی)، سردبیر نامۀ فرهنگستان
***
نامۀ سرگشادۀ یکی از سرهگرایان را که در شمارۀ مورَّخ ۱۴ تیر ۱۳۹۷ آن روزنامۀ وزین به چاپ رسیده، میتوان نوحهای بر زبان «مظلوم» فارسی شمرد که «دشنهای بر جگرگاهش خورده و هزار سال و بیش از هزار سال است که از تهیگاه آن برکشیده نشده است». این دشنه همان کلمات و تعبیرات دخیل عربی است که رفتهرفته در زبان فارسی جاخوش کردهاند و با عناصر قاموسی فارسی وصلت کردهاند و ماندگار شدهاند. این جریان از همان زمان فردوسی و هم در خود شاهنامه (سجّاد آیدنلو، فرهنگوارۀ لغات و ترکیبات عربی شاهنامه، انتشارات سخن، تهران ۱۳۹۶) آغاز شده و طیّ همۀ ادوار ادبی ادامه یافته و به جریان تاریخی برگشتناپذیری بدل گشت. این جریان، در همان زمان فردوسی، مصادیق فراوان دارد:
خدای سخت و قوی باش گفت آهن را
از این که گفت دو بود اندر آهنش تقدیر
یکی که تیغ شود زو به دست شاه اندر
دگر که گردد بر گردنِ عدو زنجیر
(عنصری)
بُریدم این درشتناک بادیه
که انتهای اوست ابتدای او
(منوچهری)
کاشکی اندر جهان شب نیستی
تا مرا هجران آن لب نیستی
(دقیقی)
و در دورۀ دوم غزنوی، کلیله و دمنه، شاهکار نصرالله منشی که سرشار از کلمات دخیل و اشعار و عبارات عربی است. طُرفه آنکه با همین «زبانِ دشنهخورده» است که آثار سنائی و نظامی و عطّار و مولانا و سعدی و حافظ سروده و نوشته شدند و همگی منزلت ادبیّات جهانی یافتند.
این جریان را در زبانهای اروپائی نیز شاهدیم. در واقع، زبان مشترک جهان مسیحی، لاتینی، و زبان مشترک جهان اسلامی، عربی بوده و طبعاً برای پر کردن خلأ زبانهای ملّی در سطح علمی و ادبی، از این دو زبان، بهرهجویی شده است. بدین قرار، کلماتِ از ریشۀ لاتینی در زبانهای اروپایی و کلمات دخیلِ عربی در زبان فارسی مهمانان ناخوانده شمرده نمیشوند. همۀ اصطلاحات علمی و فلسفی و بلاغی در زبانهای اروپایی و زبان فارسی از ریشۀ لاتینی و برگرفته از عربیاند.
در مکتبهای ما سوادآموزی با عَمَّ جزو آغاز میشد که زیر و زبر داشت و آسانتر خوانده میشد. همۀ اصطلاحات معارف قرآنی و اسلامی و عرفانی و تفسیری و هم اصطلاحات عروض و معانی و بیان و بدیع ما برگرفته از زبان عربی است. اصولاً کتب درسی این علوم و معارف به زبان عربی بود؛ منتها به زبان فارسی شرح و توضیح داده میشد. ما، هم شعرای ذواللّسانَیْن داشتیم، هم مؤلّفان و شارحان و مفسّران عربینویس؛ با همۀ این احوال، زبان فارسی نمُرد و نهتنها ادامۀ حیات داد، بل روز به روز و دوره به دوره نیرومندتر و نیرومندتر شد چنانکه از عهدۀ بیان پیچیدهترین و هم لطیفترین و ظریفترین معانی در رشتههای متعدد علوم و فنون و اندیشههای باریکِ ادبیات عرفانی برآمد. آیا بر سر این دستاوردهای گرانبها به نوحهخوانی باید نشست یا جشن شادی و سرور باید به پا کرد؟
در تاریخ زبان فارسی، هر از چندی سرهگرایی رخ نموده، آنهم بهصورت منفرد، و اگر این تعبیر در این مقام شایسته باشد، به صورت تکمضراب ــ آتش مردابی که درست روشن نشده خاموش میشود. نقل پارهای از مقدمۀ روضهالمنجمین (قرن پنجم)، اثر شهمردان بن ابیالخیر، دربارۀ سرهگرایی در این مقام خالی از لطف نیست:
«از همه طرفهتر آن است که چون کتابی به پارسی کنند، گویند ازبهر آن بدین عبارت نهادیم تا آنکس که تازی نداند بیبهره نماند. پس سخنها همی گویند دریِ ویژۀ مطلق که از تازی دشوارتر است و اگر سخنهای متداول گویند، دانستن آسانتر شود.»
برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/Y270497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3000
دریِ ویژۀ مطلق
اشاره: چندی پیش مطلبی در صفحۀ «وادی ادبیات» روزنامۀ اطلاعات در باب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسید. استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوسته و سردبیر مجلۀ نامۀ فرهنگستان، در پاسخ به آن مطلب یادداشتی را به دفتر روزنامۀ اطلاعات ارسال کرده است که در شمارۀ ۲۷۰۵۲ (۲۷ تیرماه ۱۳۹۷) منتشر شده است. آنچه در ادامه آمده متن یادداشت استاد سمیعی به نقل از روزنامۀ اطلاعات است.
در شمارۀ مورَّخ ۱۴ تیر ۱۳۹۷ آن روزنامه، مطلبی عمدتاً در ستایش و ضرورت سرهنویسی، به قلم آقای محمدرضا خسروی چاپ و منتشر شد که مخاطب اصلی آن ظاهراً نامۀ فرهنگستان بود. شرح پیوست حاوی توضیحاتی در آن باب تقدیم حضورتان میشود که چنانچه صلاح باشد، با چاپ در آن نشریه در دسترس علاقهمندان به موضوع قرار گیرد.
احمد سمیعی (گیلانی)، سردبیر نامۀ فرهنگستان
***
نامۀ سرگشادۀ یکی از سرهگرایان را که در شمارۀ مورَّخ ۱۴ تیر ۱۳۹۷ آن روزنامۀ وزین به چاپ رسیده، میتوان نوحهای بر زبان «مظلوم» فارسی شمرد که «دشنهای بر جگرگاهش خورده و هزار سال و بیش از هزار سال است که از تهیگاه آن برکشیده نشده است». این دشنه همان کلمات و تعبیرات دخیل عربی است که رفتهرفته در زبان فارسی جاخوش کردهاند و با عناصر قاموسی فارسی وصلت کردهاند و ماندگار شدهاند. این جریان از همان زمان فردوسی و هم در خود شاهنامه (سجّاد آیدنلو، فرهنگوارۀ لغات و ترکیبات عربی شاهنامه، انتشارات سخن، تهران ۱۳۹۶) آغاز شده و طیّ همۀ ادوار ادبی ادامه یافته و به جریان تاریخی برگشتناپذیری بدل گشت. این جریان، در همان زمان فردوسی، مصادیق فراوان دارد:
خدای سخت و قوی باش گفت آهن را
از این که گفت دو بود اندر آهنش تقدیر
یکی که تیغ شود زو به دست شاه اندر
دگر که گردد بر گردنِ عدو زنجیر
(عنصری)
بُریدم این درشتناک بادیه
که انتهای اوست ابتدای او
(منوچهری)
کاشکی اندر جهان شب نیستی
تا مرا هجران آن لب نیستی
(دقیقی)
و در دورۀ دوم غزنوی، کلیله و دمنه، شاهکار نصرالله منشی که سرشار از کلمات دخیل و اشعار و عبارات عربی است. طُرفه آنکه با همین «زبانِ دشنهخورده» است که آثار سنائی و نظامی و عطّار و مولانا و سعدی و حافظ سروده و نوشته شدند و همگی منزلت ادبیّات جهانی یافتند.
این جریان را در زبانهای اروپائی نیز شاهدیم. در واقع، زبان مشترک جهان مسیحی، لاتینی، و زبان مشترک جهان اسلامی، عربی بوده و طبعاً برای پر کردن خلأ زبانهای ملّی در سطح علمی و ادبی، از این دو زبان، بهرهجویی شده است. بدین قرار، کلماتِ از ریشۀ لاتینی در زبانهای اروپایی و کلمات دخیلِ عربی در زبان فارسی مهمانان ناخوانده شمرده نمیشوند. همۀ اصطلاحات علمی و فلسفی و بلاغی در زبانهای اروپایی و زبان فارسی از ریشۀ لاتینی و برگرفته از عربیاند.
در مکتبهای ما سوادآموزی با عَمَّ جزو آغاز میشد که زیر و زبر داشت و آسانتر خوانده میشد. همۀ اصطلاحات معارف قرآنی و اسلامی و عرفانی و تفسیری و هم اصطلاحات عروض و معانی و بیان و بدیع ما برگرفته از زبان عربی است. اصولاً کتب درسی این علوم و معارف به زبان عربی بود؛ منتها به زبان فارسی شرح و توضیح داده میشد. ما، هم شعرای ذواللّسانَیْن داشتیم، هم مؤلّفان و شارحان و مفسّران عربینویس؛ با همۀ این احوال، زبان فارسی نمُرد و نهتنها ادامۀ حیات داد، بل روز به روز و دوره به دوره نیرومندتر و نیرومندتر شد چنانکه از عهدۀ بیان پیچیدهترین و هم لطیفترین و ظریفترین معانی در رشتههای متعدد علوم و فنون و اندیشههای باریکِ ادبیات عرفانی برآمد. آیا بر سر این دستاوردهای گرانبها به نوحهخوانی باید نشست یا جشن شادی و سرور باید به پا کرد؟
در تاریخ زبان فارسی، هر از چندی سرهگرایی رخ نموده، آنهم بهصورت منفرد، و اگر این تعبیر در این مقام شایسته باشد، به صورت تکمضراب ــ آتش مردابی که درست روشن نشده خاموش میشود. نقل پارهای از مقدمۀ روضهالمنجمین (قرن پنجم)، اثر شهمردان بن ابیالخیر، دربارۀ سرهگرایی در این مقام خالی از لطف نیست:
«از همه طرفهتر آن است که چون کتابی به پارسی کنند، گویند ازبهر آن بدین عبارت نهادیم تا آنکس که تازی نداند بیبهره نماند. پس سخنها همی گویند دریِ ویژۀ مطلق که از تازی دشوارتر است و اگر سخنهای متداول گویند، دانستن آسانتر شود.»
برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/Y270497-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3000
@theapll
چهارصد و شصت و سومین نشست شورا
تنظیم: شیرین عاصمی
دوشنبه، بیست و پنجم تیرماه ۱۳۹۷، چهارصد و شصت و سومین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اکثر اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروههای علمی فرهنگستان، به ریاست دکتر غلامعلی حدّاد عادل، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
تبریک به دکتر علیاشرف صادقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، بهجهت دریافت بیست و پنجمین جایزۀ موقوفات افشار، تبریک به استاد بهاءالدین خرمشاهی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، بهجهت انتشار مجموعۀ چهارجلدی دانشنامۀ حافظ و حافظپژوهی، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، از دیدار و گفتوگو با آقایان نعمتالله امامزاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، سید محسن نبوی، سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، و سائوراب کومار، سفیر هندوستان در ایران، گزارش دیدار با خانم گلگلاب، فرزند شادروان حسین گلگلاب، عضو پیوستۀ فرهنگستان اول، و اعلام اهداء صورتجلسههای فرهنگستان اول، مربوط به سالهای ۱۳۱۷ تا ۱۳۲۰ از سوی ایشان به فرهنگستان، گزارشی از آزمون ورودی و مصاحبه با پذیرفتهشدگان چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد واژهگزینی، گزارشی از برگزاری جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، تبریک به خانم دکتر فاطمه فرهودیپور، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان، بهجهت نامزد شدن کتاب کتابشناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر در بخش پژوهشهای ادبی هشتمین جایزۀ ادبی پروین اعتصامی، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل از حضور خانم دکتر آزرمیدخت صفوی، استاد بازنشستۀ دانشگاه علیگر و رئیس انجمن استادان زبان فارسی هند، و دکتر سلیم مظهر، رئیس دانشکدۀ ادبیات دانشگاه پنجاب، در فرهنگستان و دیدار و گفتوگو با ایشان، گزارش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، ازهمایش «هنر در جامعه» در ونکوور کانادا و ارائۀ مقاله در این همایش، و معرفی انتشارات جدید فرهنگستان، از مباحث پیش از دستور این نشست بود.
دستور جلسۀ این نشست بحث و گفتوگو دربارۀ مسائل جاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. شورای فرهنگستان در ماههای مرداد و شهریور جلسه نخواهد داشت.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3003
چهارصد و شصت و سومین نشست شورا
تنظیم: شیرین عاصمی
دوشنبه، بیست و پنجم تیرماه ۱۳۹۷، چهارصد و شصت و سومین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اکثر اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروههای علمی فرهنگستان، به ریاست دکتر غلامعلی حدّاد عادل، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
تبریک به دکتر علیاشرف صادقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، بهجهت دریافت بیست و پنجمین جایزۀ موقوفات افشار، تبریک به استاد بهاءالدین خرمشاهی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، بهجهت انتشار مجموعۀ چهارجلدی دانشنامۀ حافظ و حافظپژوهی، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، از دیدار و گفتوگو با آقایان نعمتالله امامزاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، سید محسن نبوی، سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، و سائوراب کومار، سفیر هندوستان در ایران، گزارش دیدار با خانم گلگلاب، فرزند شادروان حسین گلگلاب، عضو پیوستۀ فرهنگستان اول، و اعلام اهداء صورتجلسههای فرهنگستان اول، مربوط به سالهای ۱۳۱۷ تا ۱۳۲۰ از سوی ایشان به فرهنگستان، گزارشی از آزمون ورودی و مصاحبه با پذیرفتهشدگان چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد واژهگزینی، گزارشی از برگزاری جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، تبریک به خانم دکتر فاطمه فرهودیپور، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان، بهجهت نامزد شدن کتاب کتابشناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر در بخش پژوهشهای ادبی هشتمین جایزۀ ادبی پروین اعتصامی، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل از حضور خانم دکتر آزرمیدخت صفوی، استاد بازنشستۀ دانشگاه علیگر و رئیس انجمن استادان زبان فارسی هند، و دکتر سلیم مظهر، رئیس دانشکدۀ ادبیات دانشگاه پنجاب، در فرهنگستان و دیدار و گفتوگو با ایشان، گزارش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، ازهمایش «هنر در جامعه» در ونکوور کانادا و ارائۀ مقاله در این همایش، و معرفی انتشارات جدید فرهنگستان، از مباحث پیش از دستور این نشست بود.
دستور جلسۀ این نشست بحث و گفتوگو دربارۀ مسائل جاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. شورای فرهنگستان در ماههای مرداد و شهریور جلسه نخواهد داشت.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3003
@theapll
برگزاری کارگاه آموزشی مدرسان ویراستاری
گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، با همکاری اتحادیۀ انجمنهای علمی دبیران زبان و ادبیات فارسی، نخستین کارگاه مدرسان ویراستاری را در روزهای ۲۷ و ۲۸ تیرماه ۱۳۹۷ در اردوگاه شهید چمران تهران برگزار کرد. در این دوره تعداد ۴۰ نفر از سرگروهها و رؤسای انجمنهای علمی منتخب کشور از میان استادان برجستۀ دانشگاه فرهنگیان و دبیران ممتاز کشور شرکت کردند.
این دورهها با هدف آشنایی دبیران سراسر کشور با فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مصوبات آن، و همچنین آموزش مبانی درستنویسی و همکاریهای مشترک جهت اشاعۀ اهداف فرهنگستان شکل گرفته است.
دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و مدرس این دوره، ضمن آموزش روشهای تدریس و بحثهای علمی در این حوزه و معرفی منابع آموزشی، آخرین مسائل علمی را در اختیار شرکتکنندگان قرار داد. شرکتکنندگان این دوره با اخذ گواهی مدرّسی، این دورهها را در کلیۀ استانهای کشور، در قالب دورههای ضمن خدمت، اجرا خواهند کرد. هماهنگیهای این دوره، به همّت و با تلاش رئیس اتحادیه، دکتر کمالینهاد، و همکارانشان بوده است.
http://yon.ir/fiRi7
برگزاری کارگاه آموزشی مدرسان ویراستاری
گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، با همکاری اتحادیۀ انجمنهای علمی دبیران زبان و ادبیات فارسی، نخستین کارگاه مدرسان ویراستاری را در روزهای ۲۷ و ۲۸ تیرماه ۱۳۹۷ در اردوگاه شهید چمران تهران برگزار کرد. در این دوره تعداد ۴۰ نفر از سرگروهها و رؤسای انجمنهای علمی منتخب کشور از میان استادان برجستۀ دانشگاه فرهنگیان و دبیران ممتاز کشور شرکت کردند.
این دورهها با هدف آشنایی دبیران سراسر کشور با فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مصوبات آن، و همچنین آموزش مبانی درستنویسی و همکاریهای مشترک جهت اشاعۀ اهداف فرهنگستان شکل گرفته است.
دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و مدرس این دوره، ضمن آموزش روشهای تدریس و بحثهای علمی در این حوزه و معرفی منابع آموزشی، آخرین مسائل علمی را در اختیار شرکتکنندگان قرار داد. شرکتکنندگان این دوره با اخذ گواهی مدرّسی، این دورهها را در کلیۀ استانهای کشور، در قالب دورههای ضمن خدمت، اجرا خواهند کرد. هماهنگیهای این دوره، به همّت و با تلاش رئیس اتحادیه، دکتر کمالینهاد، و همکارانشان بوده است.
http://yon.ir/fiRi7
@theapll
سهای سهی
شعر و زندگی ذبیحالله صاحبکار «سهی» (۱۳۸۱-۱۳۱۳ش)
گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب سهای سهی را در زمینۀ زندگی و شعر مرحوم استاد ذبیحالله صاحبکار «سهی» منتشر کرد.
این دفتر به معرفی و شرح زندگی شاعر و بررسی و نقد شعر او در یک بخش و سرودههای برگزیدهاش در بخش دیگر پرداخته است.
نگارش و نقد و انتخاب شرح حال و آثار سهی را دکتر محسن ذاکرالحسینی بر عهده داشته است. سالشمار سرگذشت سهی، شعر و زندگی سهی، منتخب سرودههای سهی و تصاویر و اسنادی از مرحوم سهی و… بخشهای مختلف این اثر را تشکیل داده است.
سهای سهی: شعر و زندگی ذبیحالله صاحبکار (۱۳۸۱-۱۳۱۳ش)، با نگارش و نقد و انتخاب دکتر محسن ذاکرالحسینی «پرند» است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۲۰۰ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۱۵۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X060597-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3007
سهای سهی
شعر و زندگی ذبیحالله صاحبکار «سهی» (۱۳۸۱-۱۳۱۳ش)
گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب سهای سهی را در زمینۀ زندگی و شعر مرحوم استاد ذبیحالله صاحبکار «سهی» منتشر کرد.
این دفتر به معرفی و شرح زندگی شاعر و بررسی و نقد شعر او در یک بخش و سرودههای برگزیدهاش در بخش دیگر پرداخته است.
نگارش و نقد و انتخاب شرح حال و آثار سهی را دکتر محسن ذاکرالحسینی بر عهده داشته است. سالشمار سرگذشت سهی، شعر و زندگی سهی، منتخب سرودههای سهی و تصاویر و اسنادی از مرحوم سهی و… بخشهای مختلف این اثر را تشکیل داده است.
سهای سهی: شعر و زندگی ذبیحالله صاحبکار (۱۳۸۱-۱۳۱۳ش)، با نگارش و نقد و انتخاب دکتر محسن ذاکرالحسینی «پرند» است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۲۰۰ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۱۵۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/X060597-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3007
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۴۷
چهل و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (تیر ۱۳۹۷) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ضعف نگارشهای دانشگاهی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب راهی به سوی عاقبتِ خیر در بیان بعضی از مسائل و مشکلات آموزشوپرورش (گیتی قریب)؛ گزارشی از گنجینۀ آموزشوپرورش چهارمحال و بختیاری (بابک زمانیپور)؛ معرفی کتاب چگونه بهتر اندیشیدن را آموزش دهیم: حلقهٔ کندوکاو در کلاس (دکتر ناهید حجازی)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژههای عمومی؛ ۲. واژههای بیگانه در کتابهای درسی (شیما شریفی)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۱۹): درس «خاموشی دریا» سال یازدهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانشآموزان (۱۷): گزارشی از امتحان نگارش خرداد ۱۳۹۷ دبیرستان شیخ صدوق قم (سیدرضا باقریان موحد)؛ برگزاری اولین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، برگزاری کارگاه آموزشی مدرسان ویراستاری، بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر، گزیدۀ اشعار علیحسین عزیزی (داریوش گودرزی)، روزشمار رویدادهای ادبی خرداد ۱۳۹۷ (علی زارعی مزدآبادی)، شعر پایانی: معلم و شاگرد (سیمین بهبهانی).
علاقهمندان میتوانند چهل و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/khabarnameh47-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3011
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/khabarname47.pdf
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۴۷
چهل و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (تیر ۱۳۹۷) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ضعف نگارشهای دانشگاهی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب راهی به سوی عاقبتِ خیر در بیان بعضی از مسائل و مشکلات آموزشوپرورش (گیتی قریب)؛ گزارشی از گنجینۀ آموزشوپرورش چهارمحال و بختیاری (بابک زمانیپور)؛ معرفی کتاب چگونه بهتر اندیشیدن را آموزش دهیم: حلقهٔ کندوکاو در کلاس (دکتر ناهید حجازی)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژههای عمومی؛ ۲. واژههای بیگانه در کتابهای درسی (شیما شریفی)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۱۹): درس «خاموشی دریا» سال یازدهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانشآموزان (۱۷): گزارشی از امتحان نگارش خرداد ۱۳۹۷ دبیرستان شیخ صدوق قم (سیدرضا باقریان موحد)؛ برگزاری اولین جلسۀ کارگروه ششمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به رسانهها، برگزاری کارگاه آموزشی مدرسان ویراستاری، بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر، گزیدۀ اشعار علیحسین عزیزی (داریوش گودرزی)، روزشمار رویدادهای ادبی خرداد ۱۳۹۷ (علی زارعی مزدآبادی)، شعر پایانی: معلم و شاگرد (سیمین بهبهانی).
علاقهمندان میتوانند چهل و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/khabarnameh47-800x480.jpg
http://www.apll.ir/?p=3011
http://www.apll.ir/wp-content/uploads/2018/07/khabarname47.pdf
@theapll
برگزاری جلسۀ معرفی کتاب در بنیاد شهریار
پنجشنبه، یازدهم مردادماه ۱۳۹۷، اولین جلسه از سلسله نشستهای نقد و معرفی کتاب بنیاد پژوهشی شهریار در سال جاری در مورد شرح و نقد اثر دکتر استعلامی دربارۀ قصاید خاقانی، به قلم دکتر سعیدالله قرهبگلو، برگزار شد.
در این جلسه ابتدا دکتر قرهبگلو، نویسندۀ کتاب، آن را معرفی کرد و پس از آن استاد حسین مهرنگ و دکتر ناصر علیزاده از دانشگاه شهید مدنی آذربایجان و همچین دکتر ابراهیم اقبالی از دانشگاه تبریز به نقد و بررسی کتاب پرداختند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/X150597-800x480.jpg
http://apll.ir/?p=3022
برگزاری جلسۀ معرفی کتاب در بنیاد شهریار
پنجشنبه، یازدهم مردادماه ۱۳۹۷، اولین جلسه از سلسله نشستهای نقد و معرفی کتاب بنیاد پژوهشی شهریار در سال جاری در مورد شرح و نقد اثر دکتر استعلامی دربارۀ قصاید خاقانی، به قلم دکتر سعیدالله قرهبگلو، برگزار شد.
در این جلسه ابتدا دکتر قرهبگلو، نویسندۀ کتاب، آن را معرفی کرد و پس از آن استاد حسین مهرنگ و دکتر ناصر علیزاده از دانشگاه شهید مدنی آذربایجان و همچین دکتر ابراهیم اقبالی از دانشگاه تبریز به نقد و بررسی کتاب پرداختند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/X150597-800x480.jpg
http://apll.ir/?p=3022
@theapll
دفتری از آینه: دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در رادیو فرهنگ
در ادامۀ همکاری شبکۀ رادیویی فرهنگ با فرهنگستان، پخش برنامۀ «دفتری از آینه» از پنحشنبه ،یازدهم مردادماه، آغاز شد.
این برنامه که با همکاری گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی فرهنگستان تهیه میشود، به معرفی بخشی از میراث مکتوب گرانبها و کمتر شناختهشدۀ زبان فارسی اختصاص دارد. متخصصانی که این آثار را در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی معرفی کردهاند در گفتوگو با آقای احمد خالصی، مجری ـ کارشناس این برنامه، به ویژگیهای زبانی و ادبی اثر و معرفی صاحب اثر میپردازند.
این برنامه روزهای پنجشنبۀ هر هفته، ساعت ۱۲:۰۰، از رادیو فرهنگ پخش میشود. «دفتری از آینه» کاری از گروه ادب و هنر، به مدیریت آقای دکتر حسن پولادی، و با تهیهکنندگی آقای محسن حکیممعانی است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/D1736453T16873179web-1080x480.jpg
http://apll.ir/?p=3028
دفتری از آینه: دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در رادیو فرهنگ
در ادامۀ همکاری شبکۀ رادیویی فرهنگ با فرهنگستان، پخش برنامۀ «دفتری از آینه» از پنحشنبه ،یازدهم مردادماه، آغاز شد.
این برنامه که با همکاری گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی فرهنگستان تهیه میشود، به معرفی بخشی از میراث مکتوب گرانبها و کمتر شناختهشدۀ زبان فارسی اختصاص دارد. متخصصانی که این آثار را در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی معرفی کردهاند در گفتوگو با آقای احمد خالصی، مجری ـ کارشناس این برنامه، به ویژگیهای زبانی و ادبی اثر و معرفی صاحب اثر میپردازند.
این برنامه روزهای پنجشنبۀ هر هفته، ساعت ۱۲:۰۰، از رادیو فرهنگ پخش میشود. «دفتری از آینه» کاری از گروه ادب و هنر، به مدیریت آقای دکتر حسن پولادی، و با تهیهکنندگی آقای محسن حکیممعانی است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/D1736453T16873179web-1080x480.jpg
http://apll.ir/?p=3028
@theapll
فراخوان دومین همایش بینالمللی مطالعات ادبی در شبهقاره و آسیای صغیر
یکشنبه و دوشنبه، پنجم و ششم اسفندماه ۱۳۹۷، دومین همایش مشترک بینالمللی گروه شبهقارۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و گروه ایرانشناسی دانشگاه ماربورگ (آلمان)، در موضوع مطالعات ادبی در شبهقاره و آسیای صغیر در تهران برگزار میشود.
شبهقاره و آسیای صغیر در طول قرون متمادی بخش مهمی از حوزۀ گسترش و نفوذ زبان فارسی بودهاند؛ بر این اساس، مطالعات تطبیقی میتواند پرتوی تازه بر رویکردهای ادبی در این دو سرزمین بیفکند.
در این همایش به آثار فارسی نگارشیافته در مناطق مذکور از سدۀ چهارم تا سدۀ سیزدهم هجری و ظهور صنعت چاپ در این مناطق پرداخته خواهد شد.
http://test.apll.ir/wp-content/uploads/sites/4/2018/08/X290597.jpg
http://apll.ir/?p=3038
فراخوان دومین همایش بینالمللی مطالعات ادبی در شبهقاره و آسیای صغیر
یکشنبه و دوشنبه، پنجم و ششم اسفندماه ۱۳۹۷، دومین همایش مشترک بینالمللی گروه شبهقارۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و گروه ایرانشناسی دانشگاه ماربورگ (آلمان)، در موضوع مطالعات ادبی در شبهقاره و آسیای صغیر در تهران برگزار میشود.
شبهقاره و آسیای صغیر در طول قرون متمادی بخش مهمی از حوزۀ گسترش و نفوذ زبان فارسی بودهاند؛ بر این اساس، مطالعات تطبیقی میتواند پرتوی تازه بر رویکردهای ادبی در این دو سرزمین بیفکند.
در این همایش به آثار فارسی نگارشیافته در مناطق مذکور از سدۀ چهارم تا سدۀ سیزدهم هجری و ظهور صنعت چاپ در این مناطق پرداخته خواهد شد.
http://test.apll.ir/wp-content/uploads/sites/4/2018/08/X290597.jpg
http://apll.ir/?p=3038
@theapll
کارگاه زبان فارسی شبکۀ کودک
همکاریها و تعاملات سازمان صداوسیما و فرهنگستان زبان و ادب فارسی در چندسال اخیر گسترش یافته است و این امر از جهات مختلف برای هردو نهاد مفید است. یکی از موارد همکاری برگزاری دورههای مرتبط با زبان فارسی در فرهنگستان است. شبکۀ کودک سیمای جمهوری اسلامی ایران شبکهای تخصصی است که به برنامهسازی و تولید و پخش انواع برنامهها برای خردسالان، کودکان و نونهالان میپردازد. این شبکه در بهار گذشته از فرهنگستان درخواست کرد کارگاهی درحوزۀ زبان فارسی برای برخی از کارکنان این شبکه برگزار کند. پس از چند نشست مشترک، «کارگاه زبان فارسی» در ۱۰ ساعت (۵ جلسه) بهصورت کارگاهی یکروزه طراحی شد.
این کارگاه در روز چهارشنبه بیست و چهارم مرداد، با حضور تنی چند از مدیران، ناظران پخش، ارزیابان، مترجمان و ویراستاران شبکۀ کودک برگزار شد. در این کارگاه، نگاهی به ساخت زبان فارسی، درآمدی بر واژهگزینی و اصطلاحشناسی، زبان کودک، درستگویی و درستنویسی و گفتارینویسی (شکستهنویسی) مطرح و تدریس شدند.
دکتر محمدرضا رضوی، عضو هیئتعلمی فرهنگستان، درس نگاهی به ساخت زبان فارسی را تدریس کرد. زبان و زبانشناسی، ساختمان زبان، نظام آوایی زبان فارسی، نظام صرفی زبان فارسی، نحو زبان فارسی، نظام معنایی زبان فارسی، و گونههای زبانی از جملۀ مباحثی بود که در این درس مطرح شد. این مباحث بهگونهای طرح شد که حوزۀ زبان کودک مورد توجه قرار گیرد.
خانم مهنوش تهرانی، عضو هیئتعلمی فرهنگستان، درآمدی بر واژهگزینی و اصطلاحشناسی را تدریس کرد. واژه و اصطلاح و تفاوت این دو با یکدیگر، تعریف و ویژگیهای واژۀ فارسی و واژۀ غیرفارسی، نگاهی گذرا به پیشینۀ علم اصطلاحشناسی، نگاهی به انواع روشها و شیوههای واژهسازی، لزوم کاربرد واژههای فارسی برای کودکان و نوجوانان، اهمیت و کاربرد واژهگزینی و اصطلاحشناسی در ترجمه بهویژه ترجمۀ متون کودک و فوائد واژهگزینی در حوزۀ زبان کودک از جمله مباحثی بود که وی در این درس به آنها اشاره کرد.
دکتر مریم جلالی، عضو هیئتعلمی دانشگاه شهید بهشتی، سومین مدرسی بود که در این کارگاه به تدریس درس «زبان کودک»، پرداخت. تاریخچۀ زبان کودک، علل توجه به زبان کودک، نظریههای بهکارگیری زبان توسط کودکان (یادگیری، نهادگرایی، شناختی و تعاملی)، ارتباط کودک با کاربرد واژهها، لزوم توجه به ردهبندی سنی کودکان و ارتباط آنها با رسانه، نظریۀ برهمکنش متن و تصویر از جمله موارد طرحشده در این کلاس بود.
مهدی قنواتی، پژوهشگر فرهنگستان، با تدریس «درستگویی و درستنویسی» دیگر مدرس این کارگاه بود. او با بررسی بیش از ۳۰ عنوان از برنامههای شبکۀ کودک، بهصورت مصداقی، به مهمترین اشکالات زبانی در برنامههای این شبکه اشاره کرد. انواع واژه از نظر ساختمان، انواع فعل ازنظر ساختمان، گردهبرداری، واژهبستها، جملههای نشاندار و بینشان و کاربرد هریک از موارد یادشده در ساختارهای زبانی برنامههای شبکۀ کودک از جمله موضوعات مورد بحث در این جلسه بود.
هومن عباسپور، پژوهشگر و سرویراستار نشر چشمه، با تدرس «گفتارینویسی» آخرین مدرسی بود که در این کارگاه حضور یافت. وی در آغاز سخن توضیح داد که مباحثی که در زمینۀ گفتارینویسی در این جلسه مطرح میشود لزوماً نظر فرهنگستان نیست و نظر شخصی است. درست یا نادرست بودن گفتارینویسی، حدود و ثغور گفتارینویسی، چگونگی دستور خط و املای واژهها و ترکیبات در گفتارینویسی و اصول و ضوابط گفتارینویسی مهمترین موضوعات عباسپور دراین جلسه بود.
کارگاه زبان فارسی با این هدف در پژوهشکدۀ مطالعات واژهگزینی برگزار شد که اصحاب رسانه، بهویژه دستاندرکاران سازمان صدا و سیما، هرچه بیشتر با مسائل زبانی و ادبی آشنا شوند تا بتوانند به تقویت و غنای زبان و ادبیات فارسی در جامعه، بهویژه آیندهسازان این مرز و بوم، کمک کنند. فرهنگستان امیدوار است با برگزاری اینگونه کارگاهها و دورهها بتواند لزوم و اهمیت توجه به زبان و ادبیات فارسی را در جامعه پررنگ و برجسته کند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/%DB%B2-1-1200x480.jpg
http://apll.ir/?p=3041
کارگاه زبان فارسی شبکۀ کودک
همکاریها و تعاملات سازمان صداوسیما و فرهنگستان زبان و ادب فارسی در چندسال اخیر گسترش یافته است و این امر از جهات مختلف برای هردو نهاد مفید است. یکی از موارد همکاری برگزاری دورههای مرتبط با زبان فارسی در فرهنگستان است. شبکۀ کودک سیمای جمهوری اسلامی ایران شبکهای تخصصی است که به برنامهسازی و تولید و پخش انواع برنامهها برای خردسالان، کودکان و نونهالان میپردازد. این شبکه در بهار گذشته از فرهنگستان درخواست کرد کارگاهی درحوزۀ زبان فارسی برای برخی از کارکنان این شبکه برگزار کند. پس از چند نشست مشترک، «کارگاه زبان فارسی» در ۱۰ ساعت (۵ جلسه) بهصورت کارگاهی یکروزه طراحی شد.
این کارگاه در روز چهارشنبه بیست و چهارم مرداد، با حضور تنی چند از مدیران، ناظران پخش، ارزیابان، مترجمان و ویراستاران شبکۀ کودک برگزار شد. در این کارگاه، نگاهی به ساخت زبان فارسی، درآمدی بر واژهگزینی و اصطلاحشناسی، زبان کودک، درستگویی و درستنویسی و گفتارینویسی (شکستهنویسی) مطرح و تدریس شدند.
دکتر محمدرضا رضوی، عضو هیئتعلمی فرهنگستان، درس نگاهی به ساخت زبان فارسی را تدریس کرد. زبان و زبانشناسی، ساختمان زبان، نظام آوایی زبان فارسی، نظام صرفی زبان فارسی، نحو زبان فارسی، نظام معنایی زبان فارسی، و گونههای زبانی از جملۀ مباحثی بود که در این درس مطرح شد. این مباحث بهگونهای طرح شد که حوزۀ زبان کودک مورد توجه قرار گیرد.
خانم مهنوش تهرانی، عضو هیئتعلمی فرهنگستان، درآمدی بر واژهگزینی و اصطلاحشناسی را تدریس کرد. واژه و اصطلاح و تفاوت این دو با یکدیگر، تعریف و ویژگیهای واژۀ فارسی و واژۀ غیرفارسی، نگاهی گذرا به پیشینۀ علم اصطلاحشناسی، نگاهی به انواع روشها و شیوههای واژهسازی، لزوم کاربرد واژههای فارسی برای کودکان و نوجوانان، اهمیت و کاربرد واژهگزینی و اصطلاحشناسی در ترجمه بهویژه ترجمۀ متون کودک و فوائد واژهگزینی در حوزۀ زبان کودک از جمله مباحثی بود که وی در این درس به آنها اشاره کرد.
دکتر مریم جلالی، عضو هیئتعلمی دانشگاه شهید بهشتی، سومین مدرسی بود که در این کارگاه به تدریس درس «زبان کودک»، پرداخت. تاریخچۀ زبان کودک، علل توجه به زبان کودک، نظریههای بهکارگیری زبان توسط کودکان (یادگیری، نهادگرایی، شناختی و تعاملی)، ارتباط کودک با کاربرد واژهها، لزوم توجه به ردهبندی سنی کودکان و ارتباط آنها با رسانه، نظریۀ برهمکنش متن و تصویر از جمله موارد طرحشده در این کلاس بود.
مهدی قنواتی، پژوهشگر فرهنگستان، با تدریس «درستگویی و درستنویسی» دیگر مدرس این کارگاه بود. او با بررسی بیش از ۳۰ عنوان از برنامههای شبکۀ کودک، بهصورت مصداقی، به مهمترین اشکالات زبانی در برنامههای این شبکه اشاره کرد. انواع واژه از نظر ساختمان، انواع فعل ازنظر ساختمان، گردهبرداری، واژهبستها، جملههای نشاندار و بینشان و کاربرد هریک از موارد یادشده در ساختارهای زبانی برنامههای شبکۀ کودک از جمله موضوعات مورد بحث در این جلسه بود.
هومن عباسپور، پژوهشگر و سرویراستار نشر چشمه، با تدرس «گفتارینویسی» آخرین مدرسی بود که در این کارگاه حضور یافت. وی در آغاز سخن توضیح داد که مباحثی که در زمینۀ گفتارینویسی در این جلسه مطرح میشود لزوماً نظر فرهنگستان نیست و نظر شخصی است. درست یا نادرست بودن گفتارینویسی، حدود و ثغور گفتارینویسی، چگونگی دستور خط و املای واژهها و ترکیبات در گفتارینویسی و اصول و ضوابط گفتارینویسی مهمترین موضوعات عباسپور دراین جلسه بود.
کارگاه زبان فارسی با این هدف در پژوهشکدۀ مطالعات واژهگزینی برگزار شد که اصحاب رسانه، بهویژه دستاندرکاران سازمان صدا و سیما، هرچه بیشتر با مسائل زبانی و ادبی آشنا شوند تا بتوانند به تقویت و غنای زبان و ادبیات فارسی در جامعه، بهویژه آیندهسازان این مرز و بوم، کمک کنند. فرهنگستان امیدوار است با برگزاری اینگونه کارگاهها و دورهها بتواند لزوم و اهمیت توجه به زبان و ادبیات فارسی را در جامعه پررنگ و برجسته کند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/08/%DB%B2-1-1200x480.jpg
http://apll.ir/?p=3041
@theapll
تقدیر از خانم دکتر مهری باقری در هفتادمین سال تأسیس دانشگاه تبریز
چهارشنبه، هفتم شهریورماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت هفتادمین سال تأسیس دانشگاه تبریز در تالار وحدت این دانشگاه برگزار شد.
در حاشیۀ این مراسم از سرکار خانم دکتر مهری باقری، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس بنیاد پژوهشی شهریار، به پاس تلاشهای بیوقفۀ ایشان در اعتلاء و ارتقای این دانشگاه، با اعطای لوح و نشان هفتادمین سال تأسیس این دانشگاه تقدیر شد.
https://goo.gl/oNF7rV
https://goo.gl/TcwAAp
تقدیر از خانم دکتر مهری باقری در هفتادمین سال تأسیس دانشگاه تبریز
چهارشنبه، هفتم شهریورماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت هفتادمین سال تأسیس دانشگاه تبریز در تالار وحدت این دانشگاه برگزار شد.
در حاشیۀ این مراسم از سرکار خانم دکتر مهری باقری، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس بنیاد پژوهشی شهریار، به پاس تلاشهای بیوقفۀ ایشان در اعتلاء و ارتقای این دانشگاه، با اعطای لوح و نشان هفتادمین سال تأسیس این دانشگاه تقدیر شد.
https://goo.gl/oNF7rV
https://goo.gl/TcwAAp
@theapll
ویژهنامۀ فرهنگنویسی ـ شمارۀ ۱۲
دوازدهمین شمارۀ ویژهنامۀ فرهنگنویسی، از مجموعۀ ویژهنامههای نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مىخورد: «ﻗﺎﻋﺪۀ آواﯾﯽ ﺣﺬف/W/ آغازی و چند مسئلۀ آوایی وابسته به آن»، علیاشرف صادقی؛ «ﻣﻨﺸﺄ ﮐﻬﻦ ﺑﻌﻀﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت و ﻋﺒﺎرات ﻓﺎرﺳﯽ دری»، ﺳﯿﺪ اﺣﻤﺪرﺿﺎ ﻗﺎﺋﻢﻣﻘﺎﻣﯽ؛ «ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻗﯿﺪ در ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎی ﻓﺎرﺳﯽ و اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ»، فریبا قطره؛ «ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﭼﻬﺎرﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮای ﺗﻬﯿﮥ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎی زﺑﺎنآﻣﻮز ﻓﺎرﺳﯽ»، ﻧﺴﯿمه ﺑﻬﻤﻨﯿﺎن، ﻣﺤﺮم اﺳﻼﻣﯽ؛ «ﻓﻬﻢﭘﺬﯾﺮی در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺯﺑﺎﻥﺁﻣﻮﺯ ﻓﺎﺭﺳﯽ»، مهدیه قناتآبادی؛ «ﺗﻨﻮع ﻧﮕﺎرﺷﯽ در ﻓﺎرﺳﯽ و ﺗﻬﯿﮥ ﭘﯿﮑﺮۀ زﺑﺎﻧﯽ در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮﻫﻨﮓ»، ﺳﺎﻏﺮ ﺷﺮﯾﻔﯽ، ﻣﺮضیه صناعتی، ﻣﺴﻌﻮد ﻗﯿﻮﻣﯽ؛ «حذف صامت /Z/ ﺑﻌﺪ از ﻣﺼﻮت در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺘﻮن ﻓﺎرﺳﯽ»،اکرم حاجیسیدآقایی.
در بخش «پژوهشهای لغوی» این مقالات درج شده است: «گرازیدن ـ رازیدن، دستباف، خفته ـ خفتن ـ خوفتن، سیخ»، علیاشرف صادقی؛ «نیمخانه یا نیمخایه؟»، محمد محمدی؛ «ﺗﺄملی در ﭼﻨﺪ واژه از ﮐﺘﺎب ﻓﺮخنامه»، مجید منصوری.
در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژهنامۀ فرهنگنویسی ۲ مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ زبانآموز فارسی»، فائزه سبحانی مرنی؛ «نقد و بررسی فرهنگ توصیفی تحلیل گفتمان و کاربردشناسی»، محمد صاحبی.
«تازههای نشر» بخش پایانی این شماره از ویژهنامۀ فرهنگنویسی است. علاقهمندان میتوانند دوازدهمین شمارۀ ویژهنامۀ فرهنگنویسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://goo.gl/VWUNza
goo.gl/UNqb7V پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://goo.gl/DQzu3W از اینجا بارگیری کنید
ویژهنامۀ فرهنگنویسی ـ شمارۀ ۱۲
دوازدهمین شمارۀ ویژهنامۀ فرهنگنویسی، از مجموعۀ ویژهنامههای نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مىخورد: «ﻗﺎﻋﺪۀ آواﯾﯽ ﺣﺬف/W/ آغازی و چند مسئلۀ آوایی وابسته به آن»، علیاشرف صادقی؛ «ﻣﻨﺸﺄ ﮐﻬﻦ ﺑﻌﻀﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت و ﻋﺒﺎرات ﻓﺎرﺳﯽ دری»، ﺳﯿﺪ اﺣﻤﺪرﺿﺎ ﻗﺎﺋﻢﻣﻘﺎﻣﯽ؛ «ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻗﯿﺪ در ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎی ﻓﺎرﺳﯽ و اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ»، فریبا قطره؛ «ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﭼﻬﺎرﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮای ﺗﻬﯿﮥ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎی زﺑﺎنآﻣﻮز ﻓﺎرﺳﯽ»، ﻧﺴﯿمه ﺑﻬﻤﻨﯿﺎن، ﻣﺤﺮم اﺳﻼﻣﯽ؛ «ﻓﻬﻢﭘﺬﯾﺮی در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺯﺑﺎﻥﺁﻣﻮﺯ ﻓﺎﺭﺳﯽ»، مهدیه قناتآبادی؛ «ﺗﻨﻮع ﻧﮕﺎرﺷﯽ در ﻓﺎرﺳﯽ و ﺗﻬﯿﮥ ﭘﯿﮑﺮۀ زﺑﺎﻧﯽ در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮﻫﻨﮓ»، ﺳﺎﻏﺮ ﺷﺮﯾﻔﯽ، ﻣﺮضیه صناعتی، ﻣﺴﻌﻮد ﻗﯿﻮﻣﯽ؛ «حذف صامت /Z/ ﺑﻌﺪ از ﻣﺼﻮت در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺘﻮن ﻓﺎرﺳﯽ»،اکرم حاجیسیدآقایی.
در بخش «پژوهشهای لغوی» این مقالات درج شده است: «گرازیدن ـ رازیدن، دستباف، خفته ـ خفتن ـ خوفتن، سیخ»، علیاشرف صادقی؛ «نیمخانه یا نیمخایه؟»، محمد محمدی؛ «ﺗﺄملی در ﭼﻨﺪ واژه از ﮐﺘﺎب ﻓﺮخنامه»، مجید منصوری.
در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژهنامۀ فرهنگنویسی ۲ مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ زبانآموز فارسی»، فائزه سبحانی مرنی؛ «نقد و بررسی فرهنگ توصیفی تحلیل گفتمان و کاربردشناسی»، محمد صاحبی.
«تازههای نشر» بخش پایانی این شماره از ویژهنامۀ فرهنگنویسی است. علاقهمندان میتوانند دوازدهمین شمارۀ ویژهنامۀ فرهنگنویسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://goo.gl/VWUNza
goo.gl/UNqb7V پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://goo.gl/DQzu3W از اینجا بارگیری کنید
@theapll
نشست علمی گروه مطالعات آسیای صغیر
شنبه، هفدهم شهریورماه ۱۳۹۷، نشست علمی گروه مطالعات آسیای صغیر در موضوع «نقش نسخهبدل در تصحیح متن» برگزار خواهد شد.
در این نشست پروفسور دکتر نوبو آکی کُندو، استاد مؤسسۀ زبانها و فرهنگهای آسیا و آفریقا ــ توکیو و عضو شورای مشاوران مجلۀ مطالعات آسیای صغیر، سخنرانی خواهد کرد.
نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بلوار کتابخانۀ ملی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار دکتر شهیدی
زمان: شنبه، هفدهم شهریورماه ۱۳۹۷، ساعت ۱۰ صبح
https://goo.gl/8LirpN
goo.gl/DxpUdi پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
نشست علمی گروه مطالعات آسیای صغیر
شنبه، هفدهم شهریورماه ۱۳۹۷، نشست علمی گروه مطالعات آسیای صغیر در موضوع «نقش نسخهبدل در تصحیح متن» برگزار خواهد شد.
در این نشست پروفسور دکتر نوبو آکی کُندو، استاد مؤسسۀ زبانها و فرهنگهای آسیا و آفریقا ــ توکیو و عضو شورای مشاوران مجلۀ مطالعات آسیای صغیر، سخنرانی خواهد کرد.
نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بلوار کتابخانۀ ملی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار دکتر شهیدی
زمان: شنبه، هفدهم شهریورماه ۱۳۹۷، ساعت ۱۰ صبح
https://goo.gl/8LirpN
goo.gl/DxpUdi پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
ششمین همایش ملی متنپژوهی ادبی
سهشنبه، ۶ آذرماه ۱۳۹۷، ششمین همایش ملی متنپژوهی ادبی با عنوان «نگاهی تازه به ادبیات معاصر» در محل سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران برگزار میشود.
ادبیات داستانی یکی از گونههای مهم ادب فارسی به شمار میآید که دارای پیشینۀ پربار و درخشانی است و در طول تاریخ ادبی ایران، آثار ارزشمندی در این حوزه پدید آمده است. از حدود یکصد و بیست سال پیش، با تکیه بر سنت داستاننویسی ایرانی و آشنایی با ادبیات داستانی اروپا و با نوشتن نخستین رمانوارههای فارسی، ادبیات داستانی معاصر ایران آغاز گشت و پس از آن، داستان کوتاه و دیگر انواع داستانی نیز پدید آمد و نویسندگان صاحب سبک و برجستهای با تولید آثار گوناگون، عرصۀ تازهای را در تولیدات ادبی به وجود آوردند و بخش عمدهای از ادبیات معاصر را به خود اختصاص دادند. با توجه به اهمیت این گونۀ ادبی، ششمین همایش متنپژوهی به موضوع ادبیات داستانی معاصر اختصاص یافته است و برگزارکنندگان این همایش امیدوارند بتوانند بستری مناسب برای اطلاع از آخرین تحقیقات پژوهشگران ادبیات فارسی در این زمینه پدید آورند.
محورهای این همایش به شرح زیر است:
محورهای تخصصی:
• بررسی زمینههای پیدایی داستاننویسی معاصر
• جریانشناسی داستان معاصر
• گونهشناسی ادبیات داستانی
• ادبیات داستانی و نقد ادبی
• ادبیات داستانی و تحولات سیاسی ــ اجتماعی
• ادبیات داستانی و مطالعات زبانی
• تأثیر داستانهای منظوم و منثور کهن بر داستاننویسی معاصر
• تأثیرپذیری داستاننویسی معاصر از ادبیات جهان
• نقش ترجمه در ادبیات داستانی معاصر
• نقش زندگی شهری در تکوین رمان فارسی
• بازتاب انقلاب اسلامی در ادبیات داستانی
• بازتاب جنگ تحمیلی در ادبیات داستانی
• بررسی داستان نویسی در ژانرهای مطبوعاتی
• مکتبهای ادبی و ادبیات داستانی
• تحلیل و نقد آثار برجستهٔ داستانی
محور عمومی:
• تمامی پژوهشهای مرتبط با ادبیات فارسی
مهلت ارسال مقالات به دبیرخانهٔ همایش تا تاریخ بیستم آبانماه ۱۳۹۷ است. علاقهمندان میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر و نحوۀ ارسال مقالات به نشانی زیر مراجعه کنند.
https://goo.gl/ktUAoJ
http://matnpajoohi.ir وبگاه ارسال مقالات
https://goo.gl/nqJFF5 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
ششمین همایش ملی متنپژوهی ادبی
سهشنبه، ۶ آذرماه ۱۳۹۷، ششمین همایش ملی متنپژوهی ادبی با عنوان «نگاهی تازه به ادبیات معاصر» در محل سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران برگزار میشود.
ادبیات داستانی یکی از گونههای مهم ادب فارسی به شمار میآید که دارای پیشینۀ پربار و درخشانی است و در طول تاریخ ادبی ایران، آثار ارزشمندی در این حوزه پدید آمده است. از حدود یکصد و بیست سال پیش، با تکیه بر سنت داستاننویسی ایرانی و آشنایی با ادبیات داستانی اروپا و با نوشتن نخستین رمانوارههای فارسی، ادبیات داستانی معاصر ایران آغاز گشت و پس از آن، داستان کوتاه و دیگر انواع داستانی نیز پدید آمد و نویسندگان صاحب سبک و برجستهای با تولید آثار گوناگون، عرصۀ تازهای را در تولیدات ادبی به وجود آوردند و بخش عمدهای از ادبیات معاصر را به خود اختصاص دادند. با توجه به اهمیت این گونۀ ادبی، ششمین همایش متنپژوهی به موضوع ادبیات داستانی معاصر اختصاص یافته است و برگزارکنندگان این همایش امیدوارند بتوانند بستری مناسب برای اطلاع از آخرین تحقیقات پژوهشگران ادبیات فارسی در این زمینه پدید آورند.
محورهای این همایش به شرح زیر است:
محورهای تخصصی:
• بررسی زمینههای پیدایی داستاننویسی معاصر
• جریانشناسی داستان معاصر
• گونهشناسی ادبیات داستانی
• ادبیات داستانی و نقد ادبی
• ادبیات داستانی و تحولات سیاسی ــ اجتماعی
• ادبیات داستانی و مطالعات زبانی
• تأثیر داستانهای منظوم و منثور کهن بر داستاننویسی معاصر
• تأثیرپذیری داستاننویسی معاصر از ادبیات جهان
• نقش ترجمه در ادبیات داستانی معاصر
• نقش زندگی شهری در تکوین رمان فارسی
• بازتاب انقلاب اسلامی در ادبیات داستانی
• بازتاب جنگ تحمیلی در ادبیات داستانی
• بررسی داستان نویسی در ژانرهای مطبوعاتی
• مکتبهای ادبی و ادبیات داستانی
• تحلیل و نقد آثار برجستهٔ داستانی
محور عمومی:
• تمامی پژوهشهای مرتبط با ادبیات فارسی
مهلت ارسال مقالات به دبیرخانهٔ همایش تا تاریخ بیستم آبانماه ۱۳۹۷ است. علاقهمندان میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر و نحوۀ ارسال مقالات به نشانی زیر مراجعه کنند.
https://goo.gl/ktUAoJ
http://matnpajoohi.ir وبگاه ارسال مقالات
https://goo.gl/nqJFF5 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل بهمناسبت درگذشت پروفسور لازار
پنجشنبه، پانزدهم شهریورماه ۱۳۹۷، پروفسور ژیلبر لازار، ایرانشناس و زبانشناس فرانسوی در سن ۹۸ سالگی درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:
بسمهتعالی
درگذشت ایرانشناس بزرگ و زبانشناس و فارسیدان برجسته، پروفسور ژیلبر لازار (۱۹۲۰-۲۰۱۸)، موجب تأسف عمیق شد. با فقدان ایشان، جامعۀ علمی و فرهنگی ایران یکی از دوستداران صادق و دانشمند خود را از دست داد. این استاد فرهیخته نزدیک به هفتاد سال از زندگی پربار علمی خود را صرف تدریس و پژوهشهای بسیار عمیق و تأثیرگذار در حوزۀ زبان فارسی نمود و میراث علمی ارزشمندی را برای علاقهمندان و استادان زبانشناس، و استادان زبان و ادب فارسی بر جای گذاشت.
پروفسور لازار در حوزههای مختلف زبانی و ادبی تحقیقات گستردهای را به انجام رسانده است. پژوهشهای او در زمینههایی چون گویشهای ایرانی، دستور زبان فارسی، شعر در زبانهای ایرانی، و تألیف کتابهای ارزشمندی در موضوع زبان قدیمترین آثار نثر فارسی و شکلگیری زبان فارسی است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی به پاس خدمات علمی و پژوهشی آن استاد گرانمایه در جلسۀ چهارصد و پنجاه و چهار شورای فرهنگستان، به تاریخ ۹۵/۱۰/۲۰ ایشان را بهعنوان عضو افتخاری خود برگزید.
اینجانب، به نمایندگی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، فقدان آن استاد گرانقدر و پژوهشگر سختکوش را به ایرانشناسان و استادان و دانشجویان زبان و ادبیات فارسی و زبانشناسی تسلیت میگویم.
غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی
https://goo.gl/WyqhEp
https://goo.gl/zovjLGپیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
پیام تسلیت دکتر حداد عادل بهمناسبت درگذشت پروفسور لازار
پنجشنبه، پانزدهم شهریورماه ۱۳۹۷، پروفسور ژیلبر لازار، ایرانشناس و زبانشناس فرانسوی در سن ۹۸ سالگی درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:
بسمهتعالی
درگذشت ایرانشناس بزرگ و زبانشناس و فارسیدان برجسته، پروفسور ژیلبر لازار (۱۹۲۰-۲۰۱۸)، موجب تأسف عمیق شد. با فقدان ایشان، جامعۀ علمی و فرهنگی ایران یکی از دوستداران صادق و دانشمند خود را از دست داد. این استاد فرهیخته نزدیک به هفتاد سال از زندگی پربار علمی خود را صرف تدریس و پژوهشهای بسیار عمیق و تأثیرگذار در حوزۀ زبان فارسی نمود و میراث علمی ارزشمندی را برای علاقهمندان و استادان زبانشناس، و استادان زبان و ادب فارسی بر جای گذاشت.
پروفسور لازار در حوزههای مختلف زبانی و ادبی تحقیقات گستردهای را به انجام رسانده است. پژوهشهای او در زمینههایی چون گویشهای ایرانی، دستور زبان فارسی، شعر در زبانهای ایرانی، و تألیف کتابهای ارزشمندی در موضوع زبان قدیمترین آثار نثر فارسی و شکلگیری زبان فارسی است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی به پاس خدمات علمی و پژوهشی آن استاد گرانمایه در جلسۀ چهارصد و پنجاه و چهار شورای فرهنگستان، به تاریخ ۹۵/۱۰/۲۰ ایشان را بهعنوان عضو افتخاری خود برگزید.
اینجانب، به نمایندگی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، فقدان آن استاد گرانقدر و پژوهشگر سختکوش را به ایرانشناسان و استادان و دانشجویان زبان و ادبیات فارسی و زبانشناسی تسلیت میگویم.
غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی
https://goo.gl/WyqhEp
https://goo.gl/zovjLGپیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
به صحرا شدم، عشق باریده بود…
کتاب به صحرا شدم، عشق باریده بود… گزارشی است از راهپیمایی اربعین و به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، که در دفتر نشر فرهنگ اسلامی به چاپ رسیده است.
این کتاب رهآورد سفر کربلاست؛ سفری در آبانماه ۱۳۹۶ که نویسنده توفیق همراهی با راهپیمایان اربعین حسینی را داشته است.
دکتر حداد عادل در این کتاب مینویسد: راهپیمایی اربعین تنها سفری در جغرافیا نیست، بلکه حرکتی در تاریخ است؛ آن هم نه به گذشته، بلکه به آینده. آنچه به این سفر جغرافیایی عمق و معنایی تاریخی بخشیده تحولی است که در بصیرت راهپیمایان پدید آمده است.
بخشهای مختلف کتاب حاضر، بر اساس فهرست کتاب، عبارتاند از: پیشگفتار؛ شبی خوش، سفری خوش؛ همۀ مهمانهای امام حسین؛ به صحرا شدم، عشق باریده بود…؛ آتش بدون خاکستر؛ در حدیث دیگران.
به صحرا شدم، عشق باریده بود… (گزارشی از راهپیمایی اربعین)، با نگارش دکتر غلامعلی حداد عادل است که دفتر نشر فرهنگ اسلامی آن را در ۱۰۴ صفحه و با شمارگان ۲۰۰۰ نسخه، به بهای ۷۰هزار ریال منتشر کرده است.
https://goo.gl/8uuJjw
https://goo.gl/VZsD82 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
به صحرا شدم، عشق باریده بود…
کتاب به صحرا شدم، عشق باریده بود… گزارشی است از راهپیمایی اربعین و به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، که در دفتر نشر فرهنگ اسلامی به چاپ رسیده است.
این کتاب رهآورد سفر کربلاست؛ سفری در آبانماه ۱۳۹۶ که نویسنده توفیق همراهی با راهپیمایان اربعین حسینی را داشته است.
دکتر حداد عادل در این کتاب مینویسد: راهپیمایی اربعین تنها سفری در جغرافیا نیست، بلکه حرکتی در تاریخ است؛ آن هم نه به گذشته، بلکه به آینده. آنچه به این سفر جغرافیایی عمق و معنایی تاریخی بخشیده تحولی است که در بصیرت راهپیمایان پدید آمده است.
بخشهای مختلف کتاب حاضر، بر اساس فهرست کتاب، عبارتاند از: پیشگفتار؛ شبی خوش، سفری خوش؛ همۀ مهمانهای امام حسین؛ به صحرا شدم، عشق باریده بود…؛ آتش بدون خاکستر؛ در حدیث دیگران.
به صحرا شدم، عشق باریده بود… (گزارشی از راهپیمایی اربعین)، با نگارش دکتر غلامعلی حداد عادل است که دفتر نشر فرهنگ اسلامی آن را در ۱۰۴ صفحه و با شمارگان ۲۰۰۰ نسخه، به بهای ۷۰هزار ریال منتشر کرده است.
https://goo.gl/8uuJjw
https://goo.gl/VZsD82 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
آغاز چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد واژهگزینی و اصطلاحشناسی
دوشنبه، نوزدهم شهریورماه ۱۳۹۷، چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژهگزینی و اصطلاحشناسی در پژوهشکدۀ مطالعات واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، با حضور در جمع دانشجویان این دوره دربارۀ پیشینۀ واژهگزینی و اصطلاحشناسی در ایران و تلاشهای فرهنگستان در راهاندازی این دوره و اهداف مورد نظر فرهنگستان با دانشجویان سخن گفت. دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژهگزینی، آقای مهدی قنواتی، مدیر آموزش پژوهشکده، سرکار خانم مهنوش تهرانی، رئیس دفتر ارتباط با صدا و سیما، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران در این دیدار بودند.
در ابتدای این جلسه دکتر حداد عادل، ضمن تبریک به دانشجویان ورودی چهارمین دورۀ این رشته اظهار کرد: اگر بخواهم به یکیدو نکتۀ کلیدی اشاره کنم باید بگویم که اولاً کار واژهگزینی بزرگتر از آن است که فقط یک مؤسسه به نام فرهنگستان زبان و ادب فارسی بخواهد آن را متکفل شود. سیل عظیم واژهها، که روزافزون هم هست، چیزی نیست که کار یک مؤسسه باشد. ما از ابتدا بر آن بودیم که فرهنگستان بیشتر امر واژهگزینی را در کشور هدایت بکند و در خود متمرکز نسازد. به عبارتی بر واژهگزینی نظارت کند و آن را سامان بدهد. بر همین اساس بود که ما تصمیم گرفتیم واژه گزینی را بهصورت یک نظام آموزشی و درسی دربیاوریم.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامۀ سخنان خود افزود: دومین نکتهای که میخواهم به آن اشاره کنم این است که ما در انجام این کار بسیار جدی هستیم. این رشته برای فرهنگستان یک مسئلۀ هویتی و اعتقادی است و هیچ جنبۀ تشریفاتی ندارد. فرهنگستان انتظار دارد یک فضای دانشجویی جدّی در اینجا ایجاد شود و دانشجویان این رشته، دانش، مهارت، بصیرت و کارایی پیدا کنند.
دکتر دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان نیز در ادامه، در سخنانی کوتاه و ضمن خیرمقدم گفتن به دانشجویان، اظهار کرد: این رشته در حوزۀ زبان علم است و زبان علم ساحتها و لایههای مختلفی دارد: واژهگزینی، نحو، گفتمان. وقتی به واژهگزینی میرسیم پای نحو، صرف، آواشناسی و واجشناسی در میان است و مسئلۀ ترکیب، خوشه و خوشههای واژگانی به وجود میآید، بنابراین با حوزههای مختلف زبانشناسی عجین است، در نتیجه یک پای این رشته در زبانشناسی کاربردی است.
وی در ادامه با برشمردن حوزههایی که دانشجویان این رشته میتوانند در آنها به پژوهش بپردازند و رسالههای خود را در آن زمینهها آماده سازند سخن گفت و در پایان از آنان خواست که در خدمت زبان فارسی در مقام زبان علم باشند.
https://goo.gl/1SZTNs
https://goo.gl/qdGsY8 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
آغاز چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد واژهگزینی و اصطلاحشناسی
دوشنبه، نوزدهم شهریورماه ۱۳۹۷، چهارمین دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژهگزینی و اصطلاحشناسی در پژوهشکدۀ مطالعات واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، با حضور در جمع دانشجویان این دوره دربارۀ پیشینۀ واژهگزینی و اصطلاحشناسی در ایران و تلاشهای فرهنگستان در راهاندازی این دوره و اهداف مورد نظر فرهنگستان با دانشجویان سخن گفت. دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژهگزینی، آقای مهدی قنواتی، مدیر آموزش پژوهشکده، سرکار خانم مهنوش تهرانی، رئیس دفتر ارتباط با صدا و سیما، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران در این دیدار بودند.
در ابتدای این جلسه دکتر حداد عادل، ضمن تبریک به دانشجویان ورودی چهارمین دورۀ این رشته اظهار کرد: اگر بخواهم به یکیدو نکتۀ کلیدی اشاره کنم باید بگویم که اولاً کار واژهگزینی بزرگتر از آن است که فقط یک مؤسسه به نام فرهنگستان زبان و ادب فارسی بخواهد آن را متکفل شود. سیل عظیم واژهها، که روزافزون هم هست، چیزی نیست که کار یک مؤسسه باشد. ما از ابتدا بر آن بودیم که فرهنگستان بیشتر امر واژهگزینی را در کشور هدایت بکند و در خود متمرکز نسازد. به عبارتی بر واژهگزینی نظارت کند و آن را سامان بدهد. بر همین اساس بود که ما تصمیم گرفتیم واژه گزینی را بهصورت یک نظام آموزشی و درسی دربیاوریم.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامۀ سخنان خود افزود: دومین نکتهای که میخواهم به آن اشاره کنم این است که ما در انجام این کار بسیار جدی هستیم. این رشته برای فرهنگستان یک مسئلۀ هویتی و اعتقادی است و هیچ جنبۀ تشریفاتی ندارد. فرهنگستان انتظار دارد یک فضای دانشجویی جدّی در اینجا ایجاد شود و دانشجویان این رشته، دانش، مهارت، بصیرت و کارایی پیدا کنند.
دکتر دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان نیز در ادامه، در سخنانی کوتاه و ضمن خیرمقدم گفتن به دانشجویان، اظهار کرد: این رشته در حوزۀ زبان علم است و زبان علم ساحتها و لایههای مختلفی دارد: واژهگزینی، نحو، گفتمان. وقتی به واژهگزینی میرسیم پای نحو، صرف، آواشناسی و واجشناسی در میان است و مسئلۀ ترکیب، خوشه و خوشههای واژگانی به وجود میآید، بنابراین با حوزههای مختلف زبانشناسی عجین است، در نتیجه یک پای این رشته در زبانشناسی کاربردی است.
وی در ادامه با برشمردن حوزههایی که دانشجویان این رشته میتوانند در آنها به پژوهش بپردازند و رسالههای خود را در آن زمینهها آماده سازند سخن گفت و در پایان از آنان خواست که در خدمت زبان فارسی در مقام زبان علم باشند.
https://goo.gl/1SZTNs
https://goo.gl/qdGsY8 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان