@theapll
نشست «فارسی شکسته» برگزار شد
سه‌شنبه، چهاردهم آبان‌ماه ۱۳۹۸، نشست «فارسی شکسته» با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر آبتین گلکار، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان، دکتر امید طبیب‌زاده و استاد علی صلح‌جو در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.
سخنرانان در این نشست دربارۀ تاریخچۀ این موضوع و شروع آن در ادبیات داستانی؛ عمومیت شکسته‌گویی؛ همزیستی با شکسته‌نویسی؛ بررسی ضرورت تجویز برای شکسته‌نویسی توسط فرهنگستان و حضور شکسته‌نویسی در تبلیغات شهری و فضای مجازی سخن گفتند.
در این نشست استاد احمد سمیعی (گیلانی) با بیان اینکه مسئلۀ شکسته‌نویسی در فارسی جای بحث و تأمل بسیار دارد، اظهار کرد: در فضاهای فرهنگی ما شکسته‌گویی تقریباً عمومیت پیدا کرده است، از وزیر و رئیس جمهوری گرفته تا استادان دانشگاهی ما در موقعیت‌های رسمی نیز شکسته سخن می‌گویند. شکسته‌گویی طبیعت ما شده است و شکسته حرف زدنمان را به جاهایی منتقل می‌کنیم که شاید در آنجاها به دلایلی لازم باشد لفظ قلم صحبت کنیم. حتی در کنفرانس‌ها مجری اول شعری می‌خواند و ادیبانه سخن می‌گوید، سپس در دعوت از سخنرانان ناگهان شکسته سخن می‌گوید. این دو خیلی با هم فرق می‌کنند و این دوگانگی قدری زننده و ناهنجار است.
او در ادامه افزود: میان زبان محاوره‌ای و زبان شکسته فرق است. می‌توان زبان محاوره را شکست یا نشکست؛ یعنی فقط گونۀ شکسته ندارد و گونۀ لفظ قلم هم دارد. بنابراین، شکسته نیست. اما زبان شکسته هم در محاوره به کار می‌رود و هم در لفظ قلم. مسئلۀ دوم، در علت یا وجه شکسته‌گویی است. در مورد گویش‌ها ما نمی‌دانیم این‌ها شکسته‌اند یا نه، زیرا لفظ قلمشان را نداریم. فقط از روی صورتشان تصور می‌شود تحول لفظ قلمی‌اند و بر اثر اصل کم‌کوشی به این صورت درآمده‌اند. بااین‌حال، نمی‌توانیم قاطعانه بگوییم گویش امروزی شکسته یا درسته است.
این عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچنین گفت: شکسته‌نویسی بر اثر کم‌کوشی است. پس به کوتاه کردن عناصر زبانی گرایش دارد و متوجه عناصر پربسامد است. به این طریق در نیرو و زمان به‌کاررفته صرفه‌جویی می‌کند. این‌ها معمولاً عناصر دستوری به معنای عام، مانند ضمایر، حروف اضافه، نقش‌نماها و واج‌آرایی و هجاها هستند. حتی نحو زبان و چینش این عناصر زبانی نیز از عناصر دستوری است. چنان‌که گاهی چینش باعث می‌شود که ما شکستگی را پذیرا شویم.
استاد احمد سمیعی دربارۀ پیامدهای شکسته‌نویسی بیان کرد: اینکه شکسته‌نویسی همه‌جا کارگشاست یا بعضی جاها اشکال ایجاد می‌کند یا نه، مسئله است. در شکسته کردن، برخی عناصر دستوری یا قاموسی شکسته نمی‌شوند. مثلاً «بیا» کوتاه است و لزومی به شکستن آن نیست. دیگر اینکه، صیغه‌ها و مشتقات فعلی ساختهشده از بن مضارع پذیرای شکستگی‌اند. ولی فقط صیغۀ سوم‌شخص جمعِ صیغه‌ها و مشتقات فعلی ساختهشده از بن ماضی شکسته می‌شود. همچنین، بعضی از عناصر اصلاً شکسته نمی‌شوند، مانند افعال اِسنادی «است» یا «می‌باشد» که به‌جای آن به کار می‌برند.
علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ خبر را در پیوند زیر مشاهده کنند.
apll.ir/1398/08/18/نشست-فارسی-شکسته-برگزار-شد
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/X1908981-1200x675.jpg
نشست «فارسی شکسته» برگزار شد
سه‌شنبه، چهاردهم آبان‌ماه ۱۳۹۸، نشست «فارسی شکسته» با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر آبتین گلکار، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان، دکتر امید طبیب‌زاده و استاد علی صلح‌جو در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.
سخنرانان در این نشست دربارۀ تاریخچۀ این موضوع و شروع آن در ادبیات داستانی؛ عمومیت شکسته‌گویی؛ همزیستی با شکسته‌نویسی؛ بررسی ضرورت تجویز برای شکسته‌نویسی توسط فرهنگستان و حضور شکسته‌نویسی در تبلیغات شهری و فضای مجازی سخن گفتند.
در این نشست استاد احمد سمیعی (گیلانی) با بیان اینکه مسئلۀ شکسته‌نویسی در فارسی جای بحث و تأمل بسیار دارد، اظهار کرد: در فضاهای فرهنگی ما شکسته‌گویی تقریباً عمومیت پیدا کرده است، از وزیر و رئیس جمهوری گرفته تا استادان دانشگاهی ما در موقعیت‌های رسمی نیز شکسته سخن می‌گویند. شکسته‌گویی طبیعت ما شده است و شکسته حرف زدنمان را به جاهایی منتقل می‌کنیم که شاید در آنجاها به دلایلی لازم باشد لفظ قلم صحبت کنیم. حتی در کنفرانس‌ها مجری اول شعری می‌خواند و ادیبانه سخن می‌گوید، سپس در دعوت از سخنرانان ناگهان شکسته سخن می‌گوید. این دو خیلی با هم فرق می‌کنند و این دوگانگی قدری زننده و ناهنجار است.
او در ادامه افزود: میان زبان محاوره‌ای و زبان شکسته فرق است. می‌توان زبان محاوره را شکست یا نشکست؛ یعنی فقط گونۀ شکسته ندارد و گونۀ لفظ قلم هم دارد. بنابراین، شکسته نیست. اما زبان شکسته هم در محاوره به کار می‌رود و هم در لفظ قلم. مسئلۀ دوم، در علت یا وجه شکسته‌گویی است. در مورد گویش‌ها ما نمی‌دانیم این‌ها شکسته‌اند یا نه، زیرا لفظ قلمشان را نداریم. فقط از روی صورتشان تصور می‌شود تحول لفظ قلمی‌اند و بر اثر اصل کم‌کوشی به این صورت درآمده‌اند. بااین‌حال، نمی‌توانیم قاطعانه بگوییم گویش امروزی شکسته یا درسته است.
این عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچنین گفت: شکسته‌نویسی بر اثر کم‌کوشی است. پس به کوتاه کردن عناصر زبانی گرایش دارد و متوجه عناصر پربسامد است. به این طریق در نیرو و زمان به‌کاررفته صرفه‌جویی می‌کند. این‌ها معمولاً عناصر دستوری به معنای عام، مانند ضمایر، حروف اضافه، نقش‌نماها و واج‌آرایی و هجاها هستند. حتی نحو زبان و چینش این عناصر زبانی نیز از عناصر دستوری است. چنان‌که گاهی چینش باعث می‌شود که ما شکستگی را پذیرا شویم.
استاد احمد سمیعی دربارۀ پیامدهای شکسته‌نویسی بیان کرد: اینکه شکسته‌نویسی همه‌جا کارگشاست یا بعضی جاها اشکال ایجاد می‌کند یا نه، مسئله است. در شکسته کردن، برخی عناصر دستوری یا قاموسی شکسته نمی‌شوند. مثلاً «بیا» کوتاه است و لزومی به شکستن آن نیست. دیگر اینکه، صیغه‌ها و مشتقات فعلی ساختهشده از بن مضارع پذیرای شکستگی‌اند. ولی فقط صیغۀ سوم‌شخص جمعِ صیغه‌ها و مشتقات فعلی ساختهشده از بن ماضی شکسته می‌شود. همچنین، بعضی از عناصر اصلاً شکسته نمی‌شوند، مانند افعال اِسنادی «است» یا «می‌باشد» که به‌جای آن به کار می‌برند.
علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ خبر را در پیوند زیر مشاهده کنند.
apll.ir/1398/08/18/نشست-فارسی-شکسته-برگزار-شد
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/X1908981-1200x675.jpg
@theapll
پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به مناسبت درگذشت شادروان استاد ولی صمد
چندی پیش استاد ولی صمد، محقق ادبیات و دانشمند سرشناس تاجیک در سن ۸۳ سالگی درگذشت. به همین مناسبت، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این استاد و ادب‌پژوه تاجیک را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:
به نام خدا
خبر درگذشت استاد نامدار تاجیک، مرحوم ولی صمد، که در ایران به‌عنوان فردوسی‌شناس و شاهنامه‌پژوه پرکار شناخته شده است باعث تأسف این‌جانب شد.
وی سال‌ها تحقیقات ارزند‌ه‌ای در حوزه مشترکات فرهنگی، با تمرکز بر روابط فارس‌زبانان با آذری‌ها، به‌ویژه منطقۀ قفقاز، به انجام رساند که مهم‌ترین آن کتاب «شاهنامۀ فردوسی و چرنیشفسکی» در سال ۲۰۰۵ برگزیدۀ کتاب سال جمهوری اسلامی شد.
این‌جانب درگذشت آن استاد گران‌قدر را به خانواده، جامعۀ علمی و فرهنگی تاجیکستان و دوستداران زبان و ادب فارسی تسلیت عرض می‌کنم و از خداوند متعال آمرزش روح آن مرحوم را مسئلت دارم.
غلامعلی حداد عادل
apll.ir/1398/08/19/پیام-تسلیت-رئیس-فرهنگستان-به-مناسبت-در
پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به مناسبت درگذشت شادروان استاد ولی صمد
چندی پیش استاد ولی صمد، محقق ادبیات و دانشمند سرشناس تاجیک در سن ۸۳ سالگی درگذشت. به همین مناسبت، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این استاد و ادب‌پژوه تاجیک را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:
به نام خدا
خبر درگذشت استاد نامدار تاجیک، مرحوم ولی صمد، که در ایران به‌عنوان فردوسی‌شناس و شاهنامه‌پژوه پرکار شناخته شده است باعث تأسف این‌جانب شد.
وی سال‌ها تحقیقات ارزند‌ه‌ای در حوزه مشترکات فرهنگی، با تمرکز بر روابط فارس‌زبانان با آذری‌ها، به‌ویژه منطقۀ قفقاز، به انجام رساند که مهم‌ترین آن کتاب «شاهنامۀ فردوسی و چرنیشفسکی» در سال ۲۰۰۵ برگزیدۀ کتاب سال جمهوری اسلامی شد.
این‌جانب درگذشت آن استاد گران‌قدر را به خانواده، جامعۀ علمی و فرهنگی تاجیکستان و دوستداران زبان و ادب فارسی تسلیت عرض می‌کنم و از خداوند متعال آمرزش روح آن مرحوم را مسئلت دارم.
غلامعلی حداد عادل
apll.ir/1398/08/19/پیام-تسلیت-رئیس-فرهنگستان-به-مناسبت-در
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان به‌مناسبت درگذشت پروفسور فضل‌الله رضا
فضل‌الله رضا، از دانشمندان و نخبگان برجستۀ استان گیلان در سن ۱۰۵سالگی و در کشور کانادا درگذشت. به همین مناسبت فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:
بسمه‌تعالی
با کمال تأسف، از درگذشت استاد محترم شادروان دکتر فضل‌الله رضا اطلاع یافتیم.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی فقدان استاد دکتر فضل‌الله رضا، نخستین عضو افتخاری این فرهنگستان را به خانواده و دوستان و شاگردان ایشان و به جامعهٔ علمی و فرهنگی کشور تسلیت می‌گوید.
خدمات گوناگون آن مرد دانشمند به علم و فرهنگ در ایران و نیز علاقهٔ وی به ایران و ایرانی از یاد نخواهد رفت. برای آن شادروان از خداوند طلب آرامش روح می‌کنیم.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
پروفسور فضل‌الله رضا، دانشمند گیلانی و رئیس سابق دانشگاه تهران و سفیر سابق ایران در یونسکو و کانادا و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود و به‌دلیل مشارکت در نظریۀ شبکه و اطلاعات، به‌عنوان عضو مادام‌العمر IEEE نیز برگزیده شد.
apll.ir/1398/09/02/پیام-تسلیت-فرهنگستان-به‌مناسبت-درگذش
پیام تسلیت فرهنگستان به‌مناسبت درگذشت پروفسور فضل‌الله رضا
فضل‌الله رضا، از دانشمندان و نخبگان برجستۀ استان گیلان در سن ۱۰۵سالگی و در کشور کانادا درگذشت. به همین مناسبت فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:
بسمه‌تعالی
با کمال تأسف، از درگذشت استاد محترم شادروان دکتر فضل‌الله رضا اطلاع یافتیم.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی فقدان استاد دکتر فضل‌الله رضا، نخستین عضو افتخاری این فرهنگستان را به خانواده و دوستان و شاگردان ایشان و به جامعهٔ علمی و فرهنگی کشور تسلیت می‌گوید.
خدمات گوناگون آن مرد دانشمند به علم و فرهنگ در ایران و نیز علاقهٔ وی به ایران و ایرانی از یاد نخواهد رفت. برای آن شادروان از خداوند طلب آرامش روح می‌کنیم.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
پروفسور فضل‌الله رضا، دانشمند گیلانی و رئیس سابق دانشگاه تهران و سفیر سابق ایران در یونسکو و کانادا و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود و به‌دلیل مشارکت در نظریۀ شبکه و اطلاعات، به‌عنوان عضو مادام‌العمر IEEE نیز برگزیده شد.
apll.ir/1398/09/02/پیام-تسلیت-فرهنگستان-به‌مناسبت-درگذش
@theapll
هشتاد و نهمین نشست ماهانه برگزار می‌شود
دوشنبه، یازدهم آذرماه ۱۳۹۸، هشتاد و نهمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر سالومه غلامی، استاد و پژوهشگر دانشگاه یوهان ولفگانگ گو ــ فرانکفورت، در موضوع «بازسازی زبان قدیم همدان» سخن خواهد گفت.
هشتاد و نهمین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، یازدهم آذرماه ۱۳۹۸، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.
نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.
apll.ir/1398/09/02/هشتاد-و-نهممین-نشست-ماهانه-برگزار-می
هشتاد و نهمین نشست ماهانه برگزار می‌شود
دوشنبه، یازدهم آذرماه ۱۳۹۸، هشتاد و نهمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر سالومه غلامی، استاد و پژوهشگر دانشگاه یوهان ولفگانگ گو ــ فرانکفورت، در موضوع «بازسازی زبان قدیم همدان» سخن خواهد گفت.
هشتاد و نهمین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، یازدهم آذرماه ۱۳۹۸، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.
نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.
apll.ir/1398/09/02/هشتاد-و-نهممین-نشست-ماهانه-برگزار-می
@theapll
همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران»
یکشنبه و دوشنبه، بیست‌وششم و بیست‌وهفتم آبان‌ماه ۱۳۹۸، همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران» با همکاری گروه شبه‌قارۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رایزنی فرهنگی هند و مؤسسۀ فرهنگی میراث مشترک ایران و هند برگزار شد.
در این همایش دوروزه که با حضور آقایان دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر گدام دارمندرا، سفیر هند در ایران، و دکتر محمدرضا نصیری، مدیر گروه شبه‌قارۀ فرهنگستان ترتیب یافته بود مقالاتی در باب «همایون»، شاهزادۀ هندی‌ای که به دربار شاه‌طهماسب صفوی پناهنده شده بود، و همچنین مباحث مختلف فرهنگی و سیاسی و اجتماعی آن دوره ارائه گشت.
اولین بخش نشست علمی این همایش با سخنرانی دکتر آذرمیدخت صفوی، استاد دانشگاه علیگر، در موضوع «سفر همایون به ایران و آثار و ثمرات فرهنگی و ادبی آن بر اساس منابع فارسی»، آغاز شد و با سخنرانی دکتر مهری ادریسی، استاد دانشگاه پیام نور، در موضوع «بازتاب سفر همایون به ایران در منابع تاریخی هم‌عصر ایران و هند» و دکتر محمدمهدی توسلی، استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان، در موضوع «مطالعۀ باستان‌شناختی هنر و معماری اسلامی هند بعد از همایون» ادامه یافت.
بخش دوم روز نخست این نشست با این سخنرانی‌ها و موضوعات برگزار شد: «همایون و شکل‌گیری مکتب نقاشی گورکانی»، پروفسور شیام بیهار لال؛ «هجرت همایون: نقطۀ عطفی در تاریخ امپراتوری گورکانی»، پروفسور گیانش‌وار پورانا؛ «همایون و بنای پلی میان دو تمدن باستانی»، پروفسور داوان؛ «تاریخ‌نگاری همایون: دیپلماسی برای یک پادشاه و یک انسان»، پروفسور کومار سینک.
نخستین روز این همایش با سخنرانی دکتر نوروزی در موضوع «زمینه‌ها و چگونگی نقش‌آفرینی ایرانیان در دورۀ همایون و پیامدهای آن» به پایان رسید.
در پایان روز نخست این همایش مراسم رونمایی جلد پنجم دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره برگزار شد.
روز دوم همایش نیز با این سخنرانی‌ها ادامه یافت: دکتر صفت‌گل، استاد دانشگاه تهران، در موضوع «نخستین پیوندهای تیموریان هندوستان با ایران و الگوی تاریخی روابط خارجی شرقی عصر صفویه»؛ دکتر کریم نجفی برزگر در موضوع «همایون در ایران، مسیر سفر و مدت اقامت»؛ دکتر محمدجعفر یاحقی در موضوع «همایون در خراسان»؛ دکتر هدی سیدحسین‌زاده در موضوع «همایون در ایران»؛ دکتر مصطفی پورمحمدی در موضوع «دو هنرمند همراه همایون، میرمصور و سیدعلی» و پروفسور کومارسینک در موضوع «تاریخ‌نگاری همایون، دیپلماسی برای یک پادشاه و یک انسان».
در پایان روز دوم همایش مراسم رونمایی دویستمین شمارۀ مجلۀ جستارهای ادبی برگزار شد.
apll.ir/1398/09/03/همایش-بین‌المللی-همایون-در-هند-و-ایر-2
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/X030998-1200x675.jpg
همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران»
یکشنبه و دوشنبه، بیست‌وششم و بیست‌وهفتم آبان‌ماه ۱۳۹۸، همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران» با همکاری گروه شبه‌قارۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رایزنی فرهنگی هند و مؤسسۀ فرهنگی میراث مشترک ایران و هند برگزار شد.
در این همایش دوروزه که با حضور آقایان دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر گدام دارمندرا، سفیر هند در ایران، و دکتر محمدرضا نصیری، مدیر گروه شبه‌قارۀ فرهنگستان ترتیب یافته بود مقالاتی در باب «همایون»، شاهزادۀ هندی‌ای که به دربار شاه‌طهماسب صفوی پناهنده شده بود، و همچنین مباحث مختلف فرهنگی و سیاسی و اجتماعی آن دوره ارائه گشت.
اولین بخش نشست علمی این همایش با سخنرانی دکتر آذرمیدخت صفوی، استاد دانشگاه علیگر، در موضوع «سفر همایون به ایران و آثار و ثمرات فرهنگی و ادبی آن بر اساس منابع فارسی»، آغاز شد و با سخنرانی دکتر مهری ادریسی، استاد دانشگاه پیام نور، در موضوع «بازتاب سفر همایون به ایران در منابع تاریخی هم‌عصر ایران و هند» و دکتر محمدمهدی توسلی، استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان، در موضوع «مطالعۀ باستان‌شناختی هنر و معماری اسلامی هند بعد از همایون» ادامه یافت.
بخش دوم روز نخست این نشست با این سخنرانی‌ها و موضوعات برگزار شد: «همایون و شکل‌گیری مکتب نقاشی گورکانی»، پروفسور شیام بیهار لال؛ «هجرت همایون: نقطۀ عطفی در تاریخ امپراتوری گورکانی»، پروفسور گیانش‌وار پورانا؛ «همایون و بنای پلی میان دو تمدن باستانی»، پروفسور داوان؛ «تاریخ‌نگاری همایون: دیپلماسی برای یک پادشاه و یک انسان»، پروفسور کومار سینک.
نخستین روز این همایش با سخنرانی دکتر نوروزی در موضوع «زمینه‌ها و چگونگی نقش‌آفرینی ایرانیان در دورۀ همایون و پیامدهای آن» به پایان رسید.
در پایان روز نخست این همایش مراسم رونمایی جلد پنجم دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره برگزار شد.
روز دوم همایش نیز با این سخنرانی‌ها ادامه یافت: دکتر صفت‌گل، استاد دانشگاه تهران، در موضوع «نخستین پیوندهای تیموریان هندوستان با ایران و الگوی تاریخی روابط خارجی شرقی عصر صفویه»؛ دکتر کریم نجفی برزگر در موضوع «همایون در ایران، مسیر سفر و مدت اقامت»؛ دکتر محمدجعفر یاحقی در موضوع «همایون در خراسان»؛ دکتر هدی سیدحسین‌زاده در موضوع «همایون در ایران»؛ دکتر مصطفی پورمحمدی در موضوع «دو هنرمند همراه همایون، میرمصور و سیدعلی» و پروفسور کومارسینک در موضوع «تاریخ‌نگاری همایون، دیپلماسی برای یک پادشاه و یک انسان».
در پایان روز دوم همایش مراسم رونمایی دویستمین شمارۀ مجلۀ جستارهای ادبی برگزار شد.
apll.ir/1398/09/03/همایش-بین‌المللی-همایون-در-هند-و-ایر-2
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/X030998-1200x675.jpg
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۳
شصت و سومین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آبان ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان و ادبیات خلاق با روش بارش مغزی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ «الگوی آموزش و سنجش نوشتن مهارت‌محور» (دکتر عادله مطلق)؛ گزارش خاتمۀ طرح «سنجش و تحلیل بروندادهای نظام آموزش متوسطۀ کشور از منظر مهارت‌های چهارگانۀ زبانی»؛ برگزاری «شب انشا» در موقوفات دکتر محمود افشار؛ دکتر مظاهر مصفا؛ معرفی کتاب‌های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۱۷): قرائت (دکتر سیده زیبا بهروز)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۳۲): درس «خوان هشتم» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ نخستین جشن «سپاس دوست» نکوداشت استاد عبدالرحمن صفارپور؛ برگزاری نشست «فارسی شکسته»؛ پارسی‌گویان در شبکۀ آموزش؛ به مناسبت سالگرد درگذشت دکتر قیصر امین‌پور؛ پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به مناسبت درگذشت شادروان استاد ولی صمد؛ مجلات علمی ــ پژوهشی منتشر شده؛ معرفی کتاب درسی ــ فارسی اول دبستان(۱۳۵۷ ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی مهر ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی بیگانه، خنجر (طاهره صفارزاده).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و سومین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
apll.ir/1398/09/05/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-19
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/khabarname63.pdf
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۳
شصت و سومین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آبان ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان و ادبیات خلاق با روش بارش مغزی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ «الگوی آموزش و سنجش نوشتن مهارت‌محور» (دکتر عادله مطلق)؛ گزارش خاتمۀ طرح «سنجش و تحلیل بروندادهای نظام آموزش متوسطۀ کشور از منظر مهارت‌های چهارگانۀ زبانی»؛ برگزاری «شب انشا» در موقوفات دکتر محمود افشار؛ دکتر مظاهر مصفا؛ معرفی کتاب‌های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۱۷): قرائت (دکتر سیده زیبا بهروز)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۳۲): درس «خوان هشتم» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ نخستین جشن «سپاس دوست» نکوداشت استاد عبدالرحمن صفارپور؛ برگزاری نشست «فارسی شکسته»؛ پارسی‌گویان در شبکۀ آموزش؛ به مناسبت سالگرد درگذشت دکتر قیصر امین‌پور؛ پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به مناسبت درگذشت شادروان استاد ولی صمد؛ مجلات علمی ــ پژوهشی منتشر شده؛ معرفی کتاب درسی ــ فارسی اول دبستان(۱۳۵۷ ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی مهر ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی بیگانه، خنجر (طاهره صفارزاده).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و سومین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
apll.ir/1398/09/05/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-19
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/khabarname63.pdf
@theapll
انعقاد تفاهم‌نامه میان فرهنگستان و پژوهشگاه رنگ
به‌منظور یاری گرفتن از نهادهای علمی و پژوهشی و آموزشی در بررسی مصوبات فرهنگستان و ترویج آن‌ها، فرهنگستان تصمیم گرفته است تفاهم‌نامه‌هایی با برخی مراکز علاقه‌مند و منتخب برای این کار منعقد کند.
نخستین تفاهم‌نامه از این نوع با پژوهشگاه رنگ امضا شد. در طی آن، این پژوهشگاه در مقام نهاد هم‌یار فرهنگستان متعهد شد تا با استفاده از واژههای مصوب حوزۀ مهندسی بسپار و رشته‌های مرتبط در کتاب‌ها و مقالات نشریات خود زمینۀ لازم را برای آشنایی متخصصان با مصوبات فرهنگستان فراهم و دانشجویان را به استفاده از معادل‌های فارسی در پایان‌نامه‌ها ترغیب کند. همچنین، فرهنگستان آمادگی خود را برای بررسی مجدد واژههای مورد اختلاف، با حضور اعضای پژوهشگاه اعلام کرده است.
امید است با همکاری پژوهشگاه رنگ و دیگر نهادهای فعال و دوستدار اعتلای زبان فارسی، پیشرفت زبان فارسی علمی با سرعت بیشتری محقق شود.
apll.ir/1398/09/06/انعقاد-تفاهم‌نامه-میان-فرهنگستان-و-پژ
انعقاد تفاهم‌نامه میان فرهنگستان و پژوهشگاه رنگ
به‌منظور یاری گرفتن از نهادهای علمی و پژوهشی و آموزشی در بررسی مصوبات فرهنگستان و ترویج آن‌ها، فرهنگستان تصمیم گرفته است تفاهم‌نامه‌هایی با برخی مراکز علاقه‌مند و منتخب برای این کار منعقد کند.
نخستین تفاهم‌نامه از این نوع با پژوهشگاه رنگ امضا شد. در طی آن، این پژوهشگاه در مقام نهاد هم‌یار فرهنگستان متعهد شد تا با استفاده از واژههای مصوب حوزۀ مهندسی بسپار و رشته‌های مرتبط در کتاب‌ها و مقالات نشریات خود زمینۀ لازم را برای آشنایی متخصصان با مصوبات فرهنگستان فراهم و دانشجویان را به استفاده از معادل‌های فارسی در پایان‌نامه‌ها ترغیب کند. همچنین، فرهنگستان آمادگی خود را برای بررسی مجدد واژههای مورد اختلاف، با حضور اعضای پژوهشگاه اعلام کرده است.
امید است با همکاری پژوهشگاه رنگ و دیگر نهادهای فعال و دوستدار اعتلای زبان فارسی، پیشرفت زبان فارسی علمی با سرعت بیشتری محقق شود.
apll.ir/1398/09/06/انعقاد-تفاهم‌نامه-میان-فرهنگستان-و-پژ
@theapll
زبان ملت، هستی ملت
همچنان که هر شخصی برای خود شناسنامه‌ای دارد که در میان جمع و جامعه شناخته شده می‌شود، ملت‌ها نیز برای خود شناسنامه‌ای دارند که با آن در جامعۀ جهانی و در جمع ملت‌های جهان شناخته می‌شوند. در شناسنامۀ هر ملت، جایی پیش‌بینی شده که در آن زبان رایج و رسمی آن ملت ذکر می‌شود. زبان هر ملت از ارکان اصلی هویت‌بخش آن ملت است و هرچه غنی‌تر و کهن‌تر باشد هویت ملت، ریشه‌دارتر و معتبرتر خواهد بود. در جهان امروز سه ملت ایران و تاجیکستان و افغانستان به داشتن زبانی کهن و نیرومند و بالنده افتخار می‌کنند. ملت تاجیکستان که در دهه‌های اخیر استقلال خود را بازیافته است قدر و قیمت زبان ملی خود را می‌شناسد و از سرمایۀ باارزشی که از نیاکانشان به آن‌ها رسیده به‌خوبی پاسداری می‌کنند.
بنا بر آنچه در پیشگفتار کتاب «زبان ملت، هستی ملت» آمده است این مجموعه بیشتر جنبۀ شناختی دارد و هدف اساسی از تألیف آن، این است که نسل جوان آگاه باشند که نیاکان آن‌ها، صرف‌نظر از ناملایمتی‌ها و نامهربانی‌های تاریخ، تا چه حد در حفظ وطن و مقدسات ملی، مخصوصاً زبان ملی کوشیده‌اند.
کتاب زبان ملت هستی ملت، نوشتۀ امامعلی رحمان، رئیس جمهوریِ تاجیکستان است که زیر نظر حسن قریبی به خط فارسی برگردان شده و نشر خاموش آن را با همکاری بنیاد سعدی، در ۵۷۵ صفحه و با شمارگان ۲۰۰۰ نسخه، به بهای ۱۵۰هزار تومان منتشر کرده است.
apll.ir/1398/09/11/زبان-ملت،-هستی-ملت
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B110998-1200x675.jpg
زبان ملت، هستی ملت
همچنان که هر شخصی برای خود شناسنامه‌ای دارد که در میان جمع و جامعه شناخته شده می‌شود، ملت‌ها نیز برای خود شناسنامه‌ای دارند که با آن در جامعۀ جهانی و در جمع ملت‌های جهان شناخته می‌شوند. در شناسنامۀ هر ملت، جایی پیش‌بینی شده که در آن زبان رایج و رسمی آن ملت ذکر می‌شود. زبان هر ملت از ارکان اصلی هویت‌بخش آن ملت است و هرچه غنی‌تر و کهن‌تر باشد هویت ملت، ریشه‌دارتر و معتبرتر خواهد بود. در جهان امروز سه ملت ایران و تاجیکستان و افغانستان به داشتن زبانی کهن و نیرومند و بالنده افتخار می‌کنند. ملت تاجیکستان که در دهه‌های اخیر استقلال خود را بازیافته است قدر و قیمت زبان ملی خود را می‌شناسد و از سرمایۀ باارزشی که از نیاکانشان به آن‌ها رسیده به‌خوبی پاسداری می‌کنند.
بنا بر آنچه در پیشگفتار کتاب «زبان ملت، هستی ملت» آمده است این مجموعه بیشتر جنبۀ شناختی دارد و هدف اساسی از تألیف آن، این است که نسل جوان آگاه باشند که نیاکان آن‌ها، صرف‌نظر از ناملایمتی‌ها و نامهربانی‌های تاریخ، تا چه حد در حفظ وطن و مقدسات ملی، مخصوصاً زبان ملی کوشیده‌اند.
کتاب زبان ملت هستی ملت، نوشتۀ امامعلی رحمان، رئیس جمهوریِ تاجیکستان است که زیر نظر حسن قریبی به خط فارسی برگردان شده و نشر خاموش آن را با همکاری بنیاد سعدی، در ۵۷۵ صفحه و با شمارگان ۲۰۰۰ نسخه، به بهای ۱۵۰هزار تومان منتشر کرده است.
apll.ir/1398/09/11/زبان-ملت،-هستی-ملت
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B110998-1200x675.jpg
@theapll
شب زبان تاجیکی ــ فارسی
رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت
چهارشنبه، سیزدهم آذرماه ۱۳۹۸، مراسم رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت، تألیف اماعلی رحمان، رئیس جمهوریِ تاجیکستان، برگزار می‌شود.
زمان: چهارشنبه، سیزدهم آذر، از ساعت ۱۷
مکان: تهران، خیابان ولی‌عصر، سه‌راه زعفرانیه، خیابان عارف‌نسب، شمارۀ ۱۲، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار (کانون زبان پارسی)
apll.ir/1398/09/11/شب-زبان-تاجیکی-ــ-فارسی
شب زبان تاجیکی ــ فارسی
رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت
چهارشنبه، سیزدهم آذرماه ۱۳۹۸، مراسم رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت، تألیف اماعلی رحمان، رئیس جمهوریِ تاجیکستان، برگزار می‌شود.
زمان: چهارشنبه، سیزدهم آذر، از ساعت ۱۷
مکان: تهران، خیابان ولی‌عصر، سه‌راه زعفرانیه، خیابان عارف‌نسب، شمارۀ ۱۲، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار (کانون زبان پارسی)
apll.ir/1398/09/11/شب-زبان-تاجیکی-ــ-فارسی
@theapll
چهارصد و هفتاد و سومین نشست شورا
دوشنبه، چهارم آذرماه ۱۳۹۸، چهارصد و هفتاد و سومین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروه‌های علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
در آغاز نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن خوشامدگویی به میهمانان جلسه، دکتر صفر عبدالله، عضو پیوستۀ غیر ایرانی (تاجیک) فرهنگستان، و دکتر آزرمیدخت صفوی، رئیس موسسۀ تحقیقات زبان فارسی علیگر، اظهار کرد: بانو صفوی صادقانه به زبان فارسی خدمت می‌کنند و عمر شریف خود را در جهت ترویج زبان فارسی در هند مصروف کرده‌اند و ما از حضور و همکاری ایشان در جهت گسترش زبان فارسی بسیار خرسندیم.
دکتر حداد عادل، سپس دربارۀ فعالیت‌های علمی دکتر صفر عبدالله در جهت گسترش زبان فارسی، انتشار کتاب‌های مرتبط با زبان فارسی و مجلۀ ایران‌شناسی در کشور قزاقستان، سخن گفت.
گزارش دکتر صفر عبدالله، عضو پیوستۀ غیر ایرانی فرهنگستان، در باب «وضعیت زبان و ادبیات فارسی در کشور قزاقستان» دستور جلسۀ این نشست بود.
در ادامه دکتر آزرمیدخت صفوی نیز دربارۀ وضعیت زبان فارسی در کشور هند مطالبی بیان کرد.
اعلام تأثر فرهنگستان از درگذشت شادروانان دکتر فضل‌الله رضا، دانشمند برجسته و استاد دانشگاه و رئیس سابق دانشگاه تهران و اولین عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ دکتر مظاهر مصفا، استاد دانشگاه و مصحح متون و شاعر معاصر؛ استاد ولی صمد، نویسنده و محقق ادبیات و دانشمند سرشناس تاجیک؛ گزارش استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوسته و مدیر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان، از طرح «ادبیات ژورنالیستی»؛ گزارش دکتر غلامعلی حداد عادل از همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران»؛ گزارش نشست «فارسی شکسته» در مرکز فرهنگی شهر کتاب؛ گزارش برگزاری دورۀ مهارت‌افزایی سرگروه‌های کشوری درسی زبان و ادبیات فارسی؛ تبریک به استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت انتشار ترجمۀ صربی کتاب قصه‌های مجید؛ گزارش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از سفر به لهستان و شرکت در همایش «زبان و تمدن، دیروز و امروز» و سخنرانی دربارۀ «فردوسی و تأثیر او بر بنیان زبان فارسی و فرهنگ ایران»؛ گزارش سفر به تاجیکستان و شرکت در همایش «مطالعات فرهنگی ،گذشته و حال»؛ گزارشی از چهارمین «همایش ملی نگاه نو به زبان وادب عامه»؛ گزارش شرکت در جلسۀ بررسی حذف نام شعرای معاصر از کتاب های درسی؛ دعوت از اعضای فرهنگستان برای شرکت در مراسم هفتادمین سال تأسیس دانشگاه فردوسی مشهد؛ گزارش دکتر نصرالله پورجوادی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، از سفر به ترکیه و شرکت در همایش «تصوف و سیاست»؛ گزارش دکتر باقر صدری‌نیا، عضو وابستۀ فرهنگستان، از سفر به باکو و دیدار از مؤسسۀ نسخ خطی باکو و پیشنهاد تنظیم تفاهم‌نامه با این مؤسسه از مباحث طرح‌شده در این نشست بود.
همچنین در این جلسه، دکتر حسن انوری، دکتر غلامعلی حداد عادل، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، دکتر صفر عبدالله، دکتر مهدی محقق و دکتر محمدجعفر یاحقی، اعضای پیوستۀ فرهنگستان، در باب مقام علمی و اخلاقی شادروانان دکتر فضل‌الله رضا، دکتر مظاهر مصفا و استاد ولی صمد، سخن گفتند.
تنظیم: شیرین عاصمی
/apll.ir/1398/09/11/چهارصد-و-هفتاد-و-سومین-نشست-شورا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
چهارصد و هفتاد و سومین نشست شورا
دوشنبه، چهارم آذرماه ۱۳۹۸، چهارصد و هفتاد و سومین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروه‌های علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
در آغاز نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن خوشامدگویی به میهمانان جلسه، دکتر صفر عبدالله، عضو پیوستۀ غیر ایرانی (تاجیک) فرهنگستان، و دکتر آزرمیدخت صفوی، رئیس موسسۀ تحقیقات زبان فارسی علیگر، اظهار کرد: بانو صفوی صادقانه به زبان فارسی خدمت می‌کنند و عمر شریف خود را در جهت ترویج زبان فارسی در هند مصروف کرده‌اند و ما از حضور و همکاری ایشان در جهت گسترش زبان فارسی بسیار خرسندیم.
دکتر حداد عادل، سپس دربارۀ فعالیت‌های علمی دکتر صفر عبدالله در جهت گسترش زبان فارسی، انتشار کتاب‌های مرتبط با زبان فارسی و مجلۀ ایران‌شناسی در کشور قزاقستان، سخن گفت.
گزارش دکتر صفر عبدالله، عضو پیوستۀ غیر ایرانی فرهنگستان، در باب «وضعیت زبان و ادبیات فارسی در کشور قزاقستان» دستور جلسۀ این نشست بود.
در ادامه دکتر آزرمیدخت صفوی نیز دربارۀ وضعیت زبان فارسی در کشور هند مطالبی بیان کرد.
اعلام تأثر فرهنگستان از درگذشت شادروانان دکتر فضل‌الله رضا، دانشمند برجسته و استاد دانشگاه و رئیس سابق دانشگاه تهران و اولین عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ دکتر مظاهر مصفا، استاد دانشگاه و مصحح متون و شاعر معاصر؛ استاد ولی صمد، نویسنده و محقق ادبیات و دانشمند سرشناس تاجیک؛ گزارش استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوسته و مدیر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان، از طرح «ادبیات ژورنالیستی»؛ گزارش دکتر غلامعلی حداد عادل از همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران»؛ گزارش نشست «فارسی شکسته» در مرکز فرهنگی شهر کتاب؛ گزارش برگزاری دورۀ مهارت‌افزایی سرگروه‌های کشوری درسی زبان و ادبیات فارسی؛ تبریک به استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت انتشار ترجمۀ صربی کتاب قصه‌های مجید؛ گزارش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از سفر به لهستان و شرکت در همایش «زبان و تمدن، دیروز و امروز» و سخنرانی دربارۀ «فردوسی و تأثیر او بر بنیان زبان فارسی و فرهنگ ایران»؛ گزارش سفر به تاجیکستان و شرکت در همایش «مطالعات فرهنگی ،گذشته و حال»؛ گزارشی از چهارمین «همایش ملی نگاه نو به زبان وادب عامه»؛ گزارش شرکت در جلسۀ بررسی حذف نام شعرای معاصر از کتاب های درسی؛ دعوت از اعضای فرهنگستان برای شرکت در مراسم هفتادمین سال تأسیس دانشگاه فردوسی مشهد؛ گزارش دکتر نصرالله پورجوادی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، از سفر به ترکیه و شرکت در همایش «تصوف و سیاست»؛ گزارش دکتر باقر صدری‌نیا، عضو وابستۀ فرهنگستان، از سفر به باکو و دیدار از مؤسسۀ نسخ خطی باکو و پیشنهاد تنظیم تفاهم‌نامه با این مؤسسه از مباحث طرح‌شده در این نشست بود.
همچنین در این جلسه، دکتر حسن انوری، دکتر غلامعلی حداد عادل، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، دکتر صفر عبدالله، دکتر مهدی محقق و دکتر محمدجعفر یاحقی، اعضای پیوستۀ فرهنگستان، در باب مقام علمی و اخلاقی شادروانان دکتر فضل‌الله رضا، دکتر مظاهر مصفا و استاد ولی صمد، سخن گفتند.
تنظیم: شیرین عاصمی
/apll.ir/1398/09/11/چهارصد-و-هفتاد-و-سومین-نشست-شورا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
@theapll
ادبیات فارسی در قزاقستان و نگرانی برای تاجیکستان
صفر عبدالله که معتقد است خط روسی تا حدی تاجیکان را از میراث هزار و اندی‌‌سالۀ فارسی جدا کرده است، از لزوم احیای خط فارسی در این کشور می‌گوید. او همچنین دربارۀ جایگاه ادبیات فارسی در قزاقستان سخن می‌گوید.
صفر عبدالله، دانشمند تاجیک، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد زبان فارسی در دانشگاه «ابولَیخان» قزاقستان و بنیان‌گذار و سردبیر مجلۀ علمی «ایران‌نامه» در آلماتی که در قزاقستان سکونت دارد در حالی از محبوبیت شاعران و نویسندگان کلاسیک فارسی در قزاقستان می‌گوید که معتقد است شاعران و نویسندگان معاصر ایران، چنان‌که باید، در قزاقستان شناخته‌شده نیستند. او همچنین احیای خط فارسی در تاجیکستان را لازمۀ رفع بسیاری از مشکلات ارتباطی فارسی‌زبانان تاجیکستان با دیگر فارسی‌زبانان در ایران و افغانستان می‌داند.
برای مشاهدۀ متن کامل این گفت‌وگو به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/09/11/ادبیات-فارسی-در-قزاقستان-و-نگرانی-برای
ادبیات فارسی در قزاقستان و نگرانی برای تاجیکستان
صفر عبدالله که معتقد است خط روسی تا حدی تاجیکان را از میراث هزار و اندی‌‌سالۀ فارسی جدا کرده است، از لزوم احیای خط فارسی در این کشور می‌گوید. او همچنین دربارۀ جایگاه ادبیات فارسی در قزاقستان سخن می‌گوید.
صفر عبدالله، دانشمند تاجیک، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد زبان فارسی در دانشگاه «ابولَیخان» قزاقستان و بنیان‌گذار و سردبیر مجلۀ علمی «ایران‌نامه» در آلماتی که در قزاقستان سکونت دارد در حالی از محبوبیت شاعران و نویسندگان کلاسیک فارسی در قزاقستان می‌گوید که معتقد است شاعران و نویسندگان معاصر ایران، چنان‌که باید، در قزاقستان شناخته‌شده نیستند. او همچنین احیای خط فارسی در تاجیکستان را لازمۀ رفع بسیاری از مشکلات ارتباطی فارسی‌زبانان تاجیکستان با دیگر فارسی‌زبانان در ایران و افغانستان می‌داند.
برای مشاهدۀ متن کامل این گفت‌وگو به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/09/11/ادبیات-فارسی-در-قزاقستان-و-نگرانی-برای
@theapll
نصیحت‌نامه
ملت قزاق قرن‌ها دارای ادبیات شفاهی ــ فوکلوریک بسیار غنی‌ای بوده است. ادبیات کتبی قزاق‌ها از دهۀ هشتم قرن نوزده میلادی شروع شد. گرچه در به وجود آمدن و گسترش این ادبیات سهم نویسندگانی چون «ابراهیم اولتین سارین»، «چاکن ولی‌خان‌اف» و دیگران زیاد است، رشد ادبیات کتبی قزاق را با نام پایه‌گذار آن، «آبای قونانبایف»، همراه می‌دانند. وی با نوشته‌های خود ادبیات کلاسیک قزاق را به پایه‌ای رساند که شهرت آن از مرزهای قزاقستان فراتر رفت و در ردیف ادبیات سایر کشورهای جهان قرار گرفت.
آبای قونانبایف، شاعر و متفکر بزرگ قزاق، در سال ۱۸۴۵ میلادی در دامنۀ کوه‌های «چنگیز» حومۀ شهر «سمی‌پلانینسک»، واقع در قزاقستان چشم به جهان گشود. او مبارزی آشتی‌ناپذیر با ساختار حاکم بود و حاکمان فئودال وقت و محیط فاسد و خراب جامعه را به نقد می‌کشید. آبای تمام فعالیت‌های شاعری و انسانی خویش را برای رهایی توده‌های مردم از ظلم و ستم حاکمان وقت و دوری از جهل و بی‌سوادی به کار برد.
این مجموعه اندیشه‌های اجتماعی، سیاسی، مبارزاتی، اخلاقی و فلسفی این شاعر قزاق را در بر می‌گیرد و گامی است در راه آشنا نمودن مردم ایران با آثار این شاعر بزرگ و سایر شاعران و نویسندگان قزاق.
کتاب نصیحت‌نامه، شامل نوشته‌های آبای قونانبایف، شاعر قزاق، و با ترجمۀ دکتر صفر عبدالله، استاد دانشگاه آبلای‌خان در آلماتی و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که نشر خردگان آن را در ۱۳۴ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۲۶هزار تومان منتشر کرده است.
apll.ir/1398/09/16/نصیحت‌نامه
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B160998-1200x675.jpg
نصیحت‌نامه
ملت قزاق قرن‌ها دارای ادبیات شفاهی ــ فوکلوریک بسیار غنی‌ای بوده است. ادبیات کتبی قزاق‌ها از دهۀ هشتم قرن نوزده میلادی شروع شد. گرچه در به وجود آمدن و گسترش این ادبیات سهم نویسندگانی چون «ابراهیم اولتین سارین»، «چاکن ولی‌خان‌اف» و دیگران زیاد است، رشد ادبیات کتبی قزاق را با نام پایه‌گذار آن، «آبای قونانبایف»، همراه می‌دانند. وی با نوشته‌های خود ادبیات کلاسیک قزاق را به پایه‌ای رساند که شهرت آن از مرزهای قزاقستان فراتر رفت و در ردیف ادبیات سایر کشورهای جهان قرار گرفت.
آبای قونانبایف، شاعر و متفکر بزرگ قزاق، در سال ۱۸۴۵ میلادی در دامنۀ کوه‌های «چنگیز» حومۀ شهر «سمی‌پلانینسک»، واقع در قزاقستان چشم به جهان گشود. او مبارزی آشتی‌ناپذیر با ساختار حاکم بود و حاکمان فئودال وقت و محیط فاسد و خراب جامعه را به نقد می‌کشید. آبای تمام فعالیت‌های شاعری و انسانی خویش را برای رهایی توده‌های مردم از ظلم و ستم حاکمان وقت و دوری از جهل و بی‌سوادی به کار برد.
این مجموعه اندیشه‌های اجتماعی، سیاسی، مبارزاتی، اخلاقی و فلسفی این شاعر قزاق را در بر می‌گیرد و گامی است در راه آشنا نمودن مردم ایران با آثار این شاعر بزرگ و سایر شاعران و نویسندگان قزاق.
کتاب نصیحت‌نامه، شامل نوشته‌های آبای قونانبایف، شاعر قزاق، و با ترجمۀ دکتر صفر عبدالله، استاد دانشگاه آبلای‌خان در آلماتی و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که نشر خردگان آن را در ۱۳۴ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۲۶هزار تومان منتشر کرده است.
apll.ir/1398/09/16/نصیحت‌نامه
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B160998-1200x675.jpg
@theapll
شب زبان تاجیکی ــ فارسی
رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت
چهارشنبه، سیزدهم آذرماه ۱۳۹۸، مراسم رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت، تألیف امامعلی رحمان، رئیس جمهوریِ تاجیکستان، برگزار شد.
سیدمصطفی محقق‌داماد، رئیس شورای تولیت بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر علی‌اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، عثمان‌علی عثمان‌زاده، وزیر آب و انرژی تاجیکستان، رضا اردکانیان، وزیر نیرو، عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه، حسن قریبی مدیر پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی، دکتر اصغر دادبه، استاد دانشگاه، دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، از سخنرانان این مراسم بودند.
در ابتدای این مراسم سیدمصطفی محقق‌داماد، ضمن اشاره به جنگ‌ها و اتفاقات دهه‌های اخیر، منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم را منطقه‌ای اشک‌بار و تأسف‌بار خواند و گفت: برای زندگی آرام، در سایۀ صلح، آرامش، دوستی و مهربانی، نخستین چیزی که نقش مؤثر دارد، تعمیق فرهنگ مشترک است و نخستین عنصر برای تعمیق و ژرف کردن فرهنگ، زبان و ادبیات است.
وی در ادامه افزود: ما حدود ده کشور هستیم که ادبیات و موسیقی و زبان مشترک داریم و که زبان مشترک ما فارسی است. ما هم‌زبان و هم‌فرهنگ و هم‌نژادیم؛ لذا باید دوستی‌مان را روزبه‌روز عمیق‌تر کنیم.
پس از آن دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، حضور دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران را موجب بهبود روابط ایران و تاجیکستان دانست و گفت: این محفل، محفل دوستی است، که حول محور زبان و ادب فارسی شکل گرفته است.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/09/17/شب-زبان-تاجیکی-ــ-فارسی-رونمایی-کتاب-ز
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X170998-1200x675.jpg
شب زبان تاجیکی ــ فارسی
رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت
چهارشنبه، سیزدهم آذرماه ۱۳۹۸، مراسم رونمایی کتاب زبان ملت، هستی ملت، تألیف امامعلی رحمان، رئیس جمهوریِ تاجیکستان، برگزار شد.
سیدمصطفی محقق‌داماد، رئیس شورای تولیت بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر علی‌اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، عثمان‌علی عثمان‌زاده، وزیر آب و انرژی تاجیکستان، رضا اردکانیان، وزیر نیرو، عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه، حسن قریبی مدیر پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی، دکتر اصغر دادبه، استاد دانشگاه، دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، از سخنرانان این مراسم بودند.
در ابتدای این مراسم سیدمصطفی محقق‌داماد، ضمن اشاره به جنگ‌ها و اتفاقات دهه‌های اخیر، منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم را منطقه‌ای اشک‌بار و تأسف‌بار خواند و گفت: برای زندگی آرام، در سایۀ صلح، آرامش، دوستی و مهربانی، نخستین چیزی که نقش مؤثر دارد، تعمیق فرهنگ مشترک است و نخستین عنصر برای تعمیق و ژرف کردن فرهنگ، زبان و ادبیات است.
وی در ادامه افزود: ما حدود ده کشور هستیم که ادبیات و موسیقی و زبان مشترک داریم و که زبان مشترک ما فارسی است. ما هم‌زبان و هم‌فرهنگ و هم‌نژادیم؛ لذا باید دوستی‌مان را روزبه‌روز عمیق‌تر کنیم.
پس از آن دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، حضور دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران را موجب بهبود روابط ایران و تاجیکستان دانست و گفت: این محفل، محفل دوستی است، که حول محور زبان و ادب فارسی شکل گرفته است.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/09/17/شب-زبان-تاجیکی-ــ-فارسی-رونمایی-کتاب-ز
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X170998-1200x675.jpg
@theapll
شبکۀ یک سیما و فرهنگستان
شنبه، شانزدهم آذرماه ۱۳۹۸، مجید زین‌العابدین، مدیر شبکۀ یک، همراه با آقای فضل‌الله شریعت‌پناهی، مدیر گروه اجتماعی این شبکه، آقای داریوش دلیری، تهیه‌کنندۀ جدید برنامۀ «صبح به خیر ایران» و آقای پدرام کریمی، مجری برنامه، در فرهنگستان حضور یافتند و با رئیس فرهنگستان، دکتر حداد عادل، دیدار کردند.
در این دیدار، خانم مهنوش تهرانی، رئیس دفتر ارتباط با صداوسیما، و خانم آذین شهریاری، کارشناس دفتر، نیز حضور داشتند.
دکتر حداد عادل از اختصاص بخش ویژه به مسائل زبان و ادبیات در برنامۀ «صبح به خیر ایران» در دو سال گذشته قدردانی کرد. همچنین طرفین در این دیدار دربارۀ نحوۀ گسترش همکاری شبکۀ یک و فرهنگستان گفت‌وگو کردند.
apll.ir/1398/09/17/شبکۀ-یک-سیما-و-فرهنگستان
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X1709981-1200x675.jpg
شبکۀ یک سیما و فرهنگستان
شنبه، شانزدهم آذرماه ۱۳۹۸، مجید زین‌العابدین، مدیر شبکۀ یک، همراه با آقای فضل‌الله شریعت‌پناهی، مدیر گروه اجتماعی این شبکه، آقای داریوش دلیری، تهیه‌کنندۀ جدید برنامۀ «صبح به خیر ایران» و آقای پدرام کریمی، مجری برنامه، در فرهنگستان حضور یافتند و با رئیس فرهنگستان، دکتر حداد عادل، دیدار کردند.
در این دیدار، خانم مهنوش تهرانی، رئیس دفتر ارتباط با صداوسیما، و خانم آذین شهریاری، کارشناس دفتر، نیز حضور داشتند.
دکتر حداد عادل از اختصاص بخش ویژه به مسائل زبان و ادبیات در برنامۀ «صبح به خیر ایران» در دو سال گذشته قدردانی کرد. همچنین طرفین در این دیدار دربارۀ نحوۀ گسترش همکاری شبکۀ یک و فرهنگستان گفت‌وگو کردند.
apll.ir/1398/09/17/شبکۀ-یک-سیما-و-فرهنگستان
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X1709981-1200x675.jpg
@theapll
مرکز ادبی سمرقند در شاهراه تاریخ
سمرقند شهری باستانی است که قدمت آن از نظر تاریخی به بیش از سه‌هزار سال می‌رسد، اما بر اساس اسطوره‌ها قدمت آن از این هم دیرینه‌تر می‌نماید. در کتاب شهرستان‌های ایرانشهر که در زمان ساسانیان تألیف شده است، نخستین شهری که از آن نام برده شده سمرقند است. در این کتاب آمده است که «سمرقند را کاووس، پسر قباد، بنیان گذاشت؛ سیاوش، پسر کاووس، آن را به به فرجام رسانید؛ کیخسرو، پسر سیاوش، آنجا زاده شد و او آتش بهرام ورجاوند را آنجا نشانید».
نخستین نمونه‌های شعر فارسی را شاعران سمرقندی چون ابوالینبغی عباس بن طرخان و ابوحفص سُغدی سروده‌اند. پدر شعر فارسی، ابوعبدالله رودکی هم سمرقندی است. بنابراین، سمرقندیان آغازگر و بنیادگر ادبیات فارسی بوده‌اند.
این کتاب، کتابی علمی و پژوهشی است که موضوع اساسی آن پیدایش و حضور و نقش ادبیات فارسی و شاعران فارسی‌گو در قلمرو سمرقند، از آغاز پیدایش شعر فارسی دری تا اوایل قرن بیستم میلادی است. این مجموعه بر پایۀ مطالعات بین‌رشته‌ای نگارش یافته است؛ بدین معنی که در آن از علوم و مباحث تاریخی، جامعه‌شناختی، سیاست‌شناختی، تاریخ‌ادبیاتی و نقد ادبی به بهترین وجه استفاده شده است.
همچنین در این کتاب دربارۀ طرز فکر و سیاست‌ورزی‌های حاکمان، نزاع‌ها و درگیری‌های آنان بر سر قدرت و حکومت، تعامل دولت‌مردان با شاعران و اهل ادب و فرهنگ سخن گفته شده است.
کتاب مرکز ادبی سمرقند در شاهراه تاریخ، نوشتۀ دکتر صدری سعدی، استاد دانشگاه سمرقند، و به کوشش دکتر مصطفی باباخانی است که انتشارات آروَن آن را در ۵۲۴ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۹۵هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/09/18/مرکز-ادبی-سمرقند-در-شاهراه-تاریخ
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B180998-1200x675.jpg
مرکز ادبی سمرقند در شاهراه تاریخ
سمرقند شهری باستانی است که قدمت آن از نظر تاریخی به بیش از سه‌هزار سال می‌رسد، اما بر اساس اسطوره‌ها قدمت آن از این هم دیرینه‌تر می‌نماید. در کتاب شهرستان‌های ایرانشهر که در زمان ساسانیان تألیف شده است، نخستین شهری که از آن نام برده شده سمرقند است. در این کتاب آمده است که «سمرقند را کاووس، پسر قباد، بنیان گذاشت؛ سیاوش، پسر کاووس، آن را به به فرجام رسانید؛ کیخسرو، پسر سیاوش، آنجا زاده شد و او آتش بهرام ورجاوند را آنجا نشانید».
نخستین نمونه‌های شعر فارسی را شاعران سمرقندی چون ابوالینبغی عباس بن طرخان و ابوحفص سُغدی سروده‌اند. پدر شعر فارسی، ابوعبدالله رودکی هم سمرقندی است. بنابراین، سمرقندیان آغازگر و بنیادگر ادبیات فارسی بوده‌اند.
این کتاب، کتابی علمی و پژوهشی است که موضوع اساسی آن پیدایش و حضور و نقش ادبیات فارسی و شاعران فارسی‌گو در قلمرو سمرقند، از آغاز پیدایش شعر فارسی دری تا اوایل قرن بیستم میلادی است. این مجموعه بر پایۀ مطالعات بین‌رشته‌ای نگارش یافته است؛ بدین معنی که در آن از علوم و مباحث تاریخی، جامعه‌شناختی، سیاست‌شناختی، تاریخ‌ادبیاتی و نقد ادبی به بهترین وجه استفاده شده است.
همچنین در این کتاب دربارۀ طرز فکر و سیاست‌ورزی‌های حاکمان، نزاع‌ها و درگیری‌های آنان بر سر قدرت و حکومت، تعامل دولت‌مردان با شاعران و اهل ادب و فرهنگ سخن گفته شده است.
کتاب مرکز ادبی سمرقند در شاهراه تاریخ، نوشتۀ دکتر صدری سعدی، استاد دانشگاه سمرقند، و به کوشش دکتر مصطفی باباخانی است که انتشارات آروَن آن را در ۵۲۴ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۹۵هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/09/18/مرکز-ادبی-سمرقند-در-شاهراه-تاریخ
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B180998-1200x675.jpg
@theapll
گزارش کارگاه تخصصی «واژه‌گزینی»
(با حضور دانشجویان کارشناس ارشد و استادان دانشگاه فرهنگیان)
چهارشنبه، سیزدهم آذرماه ۱۳۹۸، پیرو تفاهم‌نامۀ میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دانشگاه فرهنگیان، کارگاه تخصصی «واژه‌گزینی» در محل گروه واژه‌گزینی تشکیل شد.
در این کارگاه که به همت گروه‌های آموزش زبان و ادبیات فارسی، واژه‌گزینی فرهنگستان و دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید مفتح شهر ری برگزار شد، استادان و دانشجویان کارشناسی ارشد رشتۀ آموزش زبان فارسی دانشگاه فرهنگیان حضور داشتند.
در این کارگاه دکتر علی‌اکبر کمالی‌نهاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان، به بیان ضرورت آشنایی و تعامل دانشجومعلمان و استادان دانشگاه فرهنگیان با فرهنگستان، و به‌ویژه گروه واژه‌گزینی، اشاره کرد و برخی زمینه‌های علمی و پژوهشی این حوزه را معرفی نمود.
بخش نخست کارگاه را دکتر رضا عطاریان، پژوهشگر ارشد گروه واژه‌گزینی، برگزار کرد. وی با اشاره به گونه‌های مختلف زبان، به تشریح زبان علم و اهمیت آن پرداخت و ارتباط آن با دیگر گونه‌های زبان و زبان طبیعی را بسیار مهم ارزیابی نمود.
دکتر عطاریان با تبیین تمایز واژه و اصطلاح، وظیفۀ خطیر فرهنگستان را در اصطلاح‌گزینی بسیار مهم خواند و علت نابودی و مرگ برخی زبانها را عدم تولید واژگان جدید و اصطلاحات علمی مؤثر دانست.
وی افزود: از مهم‌ترین ویژگی‌های ذکرشده برای تمایز واژه و اصطلاح این است که واژه در زبان عمومی مطرح است و به معنا توجه دارد و فاقد شبکۀ مفهومی است، ولی اصطلاحی که مربوط به زبان علم باشد، دارای شبکۀ مفهومی است و دانش تخصصی را مورد توجه خود قرار میدهد تا نیازهای متخصصان را در آن زمینه، در بیان مطالب و موضوعات نزدیک به هم ولی متفاوت، برآورده سازد.
دکتر علاءالدین طباطبایی، عضو وابستۀ فرهنگستان و سردبیر مجلۀ نامۀ فرهنگستان، با بیان مقدمهای در روش‌های واژه‌گزینی، به تشریح روش‌های گسترش معنایی، وامگیری، گرتهبرداری، سرواژهسازی و غیره، و ویژگی‌های هرکدام پرداخت.
وی واژهسازی به روش ترکیبی را که همواره در گفتار و نوشتار با ساخت واژگان ترکیبی مورد استفاده قرار می‌گیرد، پربسامدترین روش در ساخت‌واژه دانست.
بخش پایانی کارگاه به پرسش‌های دانشجومعلمان از استادان دکتر طباطبایی و دکتر عطاریان اختصاص داشت.
apll.ir/1398/09/19/گزارش-کارگاه-تخصصی-واژه%e2%80%8fگزینی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X1809981-1200x675.jpg
گزارش کارگاه تخصصی «واژه‌گزینی»
(با حضور دانشجویان کارشناس ارشد و استادان دانشگاه فرهنگیان)
چهارشنبه، سیزدهم آذرماه ۱۳۹۸، پیرو تفاهم‌نامۀ میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دانشگاه فرهنگیان، کارگاه تخصصی «واژه‌گزینی» در محل گروه واژه‌گزینی تشکیل شد.
در این کارگاه که به همت گروه‌های آموزش زبان و ادبیات فارسی، واژه‌گزینی فرهنگستان و دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید مفتح شهر ری برگزار شد، استادان و دانشجویان کارشناسی ارشد رشتۀ آموزش زبان فارسی دانشگاه فرهنگیان حضور داشتند.
در این کارگاه دکتر علی‌اکبر کمالی‌نهاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان، به بیان ضرورت آشنایی و تعامل دانشجومعلمان و استادان دانشگاه فرهنگیان با فرهنگستان، و به‌ویژه گروه واژه‌گزینی، اشاره کرد و برخی زمینه‌های علمی و پژوهشی این حوزه را معرفی نمود.
بخش نخست کارگاه را دکتر رضا عطاریان، پژوهشگر ارشد گروه واژه‌گزینی، برگزار کرد. وی با اشاره به گونه‌های مختلف زبان، به تشریح زبان علم و اهمیت آن پرداخت و ارتباط آن با دیگر گونه‌های زبان و زبان طبیعی را بسیار مهم ارزیابی نمود.
دکتر عطاریان با تبیین تمایز واژه و اصطلاح، وظیفۀ خطیر فرهنگستان را در اصطلاح‌گزینی بسیار مهم خواند و علت نابودی و مرگ برخی زبانها را عدم تولید واژگان جدید و اصطلاحات علمی مؤثر دانست.
وی افزود: از مهم‌ترین ویژگی‌های ذکرشده برای تمایز واژه و اصطلاح این است که واژه در زبان عمومی مطرح است و به معنا توجه دارد و فاقد شبکۀ مفهومی است، ولی اصطلاحی که مربوط به زبان علم باشد، دارای شبکۀ مفهومی است و دانش تخصصی را مورد توجه خود قرار میدهد تا نیازهای متخصصان را در آن زمینه، در بیان مطالب و موضوعات نزدیک به هم ولی متفاوت، برآورده سازد.
دکتر علاءالدین طباطبایی، عضو وابستۀ فرهنگستان و سردبیر مجلۀ نامۀ فرهنگستان، با بیان مقدمهای در روش‌های واژه‌گزینی، به تشریح روش‌های گسترش معنایی، وامگیری، گرتهبرداری، سرواژهسازی و غیره، و ویژگی‌های هرکدام پرداخت.
وی واژهسازی به روش ترکیبی را که همواره در گفتار و نوشتار با ساخت واژگان ترکیبی مورد استفاده قرار می‌گیرد، پربسامدترین روش در ساخت‌واژه دانست.
بخش پایانی کارگاه به پرسش‌های دانشجومعلمان از استادان دکتر طباطبایی و دکتر عطاریان اختصاص داشت.
apll.ir/1398/09/19/گزارش-کارگاه-تخصصی-واژه%e2%80%8fگزینی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X1809981-1200x675.jpg
@theapll
یادکردی از پروفسور فضل‌الله رضا
اشاره: پروفسور فضل‌الله رضا، دانشمند گیلانی و رئیس سابق دانشگاه تهران و سفیر سابق ایران در یونسکو و کانادا و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود و به دلیل مشارکت در نظریۀ شبکه و اطلاعات، به‌عنوان عضو مادام‌العمر IEEE نیز برگزیده شده بود. از پروفسور رضا صدها مقالۀ علمی به زبان‌های فرانسه و انگلیسی در مجلات معتبر بین‌المللی به چاپ رسیده است و بیش از ۵۰ مقالۀ ادبی و فرهنگی به زبان فارسی در نشریات خارجی و داخلی از این دانشمند گران‌قدر منتشر شده است. وی چندی پیش در سن ۱۰۵سالگی و در کشور کانادا درگذشت. به همین مناسبت، استاد احمد سمیعی (گیلانی) در چهارصد و هفتاد و سومین نشست شورای فرهنگستان که در تاریخ چهارم آذرماه ۱۳۹۸ برگزار شد، به معرفی این شخصیت برجستۀ علمی و فرهنگی پرداخت. آنچه در ادامه آمده سخنان استاد سمیعی (گیلانی) است در باب مرحوم پروفسور فضل‌الله رضا.
برای مشاهدۀ متن کامل این یادداشت به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/09/20/یادکردی-از-پروفسور-فضل‌الله-رضا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/X020998-1200x675.jpg
یادکردی از پروفسور فضل‌الله رضا
اشاره: پروفسور فضل‌الله رضا، دانشمند گیلانی و رئیس سابق دانشگاه تهران و سفیر سابق ایران در یونسکو و کانادا و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود و به دلیل مشارکت در نظریۀ شبکه و اطلاعات، به‌عنوان عضو مادام‌العمر IEEE نیز برگزیده شده بود. از پروفسور رضا صدها مقالۀ علمی به زبان‌های فرانسه و انگلیسی در مجلات معتبر بین‌المللی به چاپ رسیده است و بیش از ۵۰ مقالۀ ادبی و فرهنگی به زبان فارسی در نشریات خارجی و داخلی از این دانشمند گران‌قدر منتشر شده است. وی چندی پیش در سن ۱۰۵سالگی و در کشور کانادا درگذشت. به همین مناسبت، استاد احمد سمیعی (گیلانی) در چهارصد و هفتاد و سومین نشست شورای فرهنگستان که در تاریخ چهارم آذرماه ۱۳۹۸ برگزار شد، به معرفی این شخصیت برجستۀ علمی و فرهنگی پرداخت. آنچه در ادامه آمده سخنان استاد سمیعی (گیلانی) است در باب مرحوم پروفسور فضل‌الله رضا.
برای مشاهدۀ متن کامل این یادداشت به وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/09/20/یادکردی-از-پروفسور-فضل‌الله-رضا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/11/X020998-1200x675.jpg
@theapll
نامۀ بایسنغر
هرات شهری است کشف نشده، هنوز بسیاری از متون و منابع مهم این شهر چاپ و منتشر نشده است. از طرفی محققان در گوشه و کنار دنیا این ویژگی هرات را کشف کرده و مشغول تحقیق در این حوزه هستند. به منظور اینکه بتوان این دست از آثار مربوط به هرات را برای پژوهشگران معرفی کرد و از پراکنده شدن بیشتر مباحث هرات‌پژوهی در مجلات مختلف دنیا کم کرد، سالنامۀ «نامۀ بایسنغر» بنیان گذاشته شده است.
نخستین شمارۀ مجلۀ «نامۀ بایسنغر» شامل پنج بخش اصلی است که عبارت‌اند از: جستوجو، هرات‌شناسی، هریوکان، عرضه‌داشت و تازه درگذشتگان.
بخش «جستوجو»، عنوانی است که برای بخش نخست مجله و مقالات آن انتخاب شده است. این بخش شامل این مقالات است: «سهم میرعلی‌شیر نوایی در رشد موسیقی علمی و عملی عهد تیموریان»، اسدالله شعور؛ «کتاب‌شناسی و مقاله‌شناسی جلال‌الدین صدیقی»، حبیب پنجشیری؛ «صدای جامی در هرات»، خلیل‌الله افضلی؛ «تاریخ وصّاف؛ نسخه‌ای ارزشمند از کتابخانۀ بایسنغر میرزا»، شیوا میهن؛ هرات‌پژوهی در شبه‌قاره، پیشینه و گستره»، عارف نوشاهی؛ «ریشه و پیشینۀ قوم جمشیدی»، عبدالعظیم صدیقی؛ «فولکلور هرات در آغاز سدۀ دهم هجری قمری»، محمد جعفری قنواتی؛ «لغات و اصطلاحات عوام در شعر ناظم هروی»، محمدآصف فکرت؛ «سبک‌شناسی نثر تذکرۀ میرزا محمدرضا برنابادی»، معروفه صدیقی؛ «ساختارشناسی و شناسایی سرچشمه‌های تألیف قصیدۀ تحفةالافکار میر علی‌شیر نوایی»، نورعلی نورزاد.
بخش «هرات‌شناسی» به معرفی دست‌‌نویس‌های کتابت‌شده در هرات و کتاب‌های مرتبط با این شهر و سکه‌های ضرب‌شده اختصاص دارد.
بخش «هریوکان» در موضوع معرفی مشاهیر هرات و خاطرات آن‌هاست.
در بخش «عرضه‌داشت» گزارش‌های کاری، معرفی برنامه‌های فرهنگی و هنری و فعالیت‌های تحقیقی مؤسسه به چشم می‌خورد.
«تازه درگذشتگان» نیز به درگذشت دکتر محمدحسین بهروز اختصاص دارد.
کتاب «نامۀ بایسنقر»، نوشتۀ دکتر خلیل الله افضلی است که از سوی مؤسسۀ تحقیقی ــ پژوهشی بایسنقر در ۳۴۶ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، منتشر شده است.
apll.ir/1398/09/25/نامۀ-بایسنغر
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B250998.jpg
نامۀ بایسنغر
هرات شهری است کشف نشده، هنوز بسیاری از متون و منابع مهم این شهر چاپ و منتشر نشده است. از طرفی محققان در گوشه و کنار دنیا این ویژگی هرات را کشف کرده و مشغول تحقیق در این حوزه هستند. به منظور اینکه بتوان این دست از آثار مربوط به هرات را برای پژوهشگران معرفی کرد و از پراکنده شدن بیشتر مباحث هرات‌پژوهی در مجلات مختلف دنیا کم کرد، سالنامۀ «نامۀ بایسنغر» بنیان گذاشته شده است.
نخستین شمارۀ مجلۀ «نامۀ بایسنغر» شامل پنج بخش اصلی است که عبارت‌اند از: جستوجو، هرات‌شناسی، هریوکان، عرضه‌داشت و تازه درگذشتگان.
بخش «جستوجو»، عنوانی است که برای بخش نخست مجله و مقالات آن انتخاب شده است. این بخش شامل این مقالات است: «سهم میرعلی‌شیر نوایی در رشد موسیقی علمی و عملی عهد تیموریان»، اسدالله شعور؛ «کتاب‌شناسی و مقاله‌شناسی جلال‌الدین صدیقی»، حبیب پنجشیری؛ «صدای جامی در هرات»، خلیل‌الله افضلی؛ «تاریخ وصّاف؛ نسخه‌ای ارزشمند از کتابخانۀ بایسنغر میرزا»، شیوا میهن؛ هرات‌پژوهی در شبه‌قاره، پیشینه و گستره»، عارف نوشاهی؛ «ریشه و پیشینۀ قوم جمشیدی»، عبدالعظیم صدیقی؛ «فولکلور هرات در آغاز سدۀ دهم هجری قمری»، محمد جعفری قنواتی؛ «لغات و اصطلاحات عوام در شعر ناظم هروی»، محمدآصف فکرت؛ «سبک‌شناسی نثر تذکرۀ میرزا محمدرضا برنابادی»، معروفه صدیقی؛ «ساختارشناسی و شناسایی سرچشمه‌های تألیف قصیدۀ تحفةالافکار میر علی‌شیر نوایی»، نورعلی نورزاد.
بخش «هرات‌شناسی» به معرفی دست‌‌نویس‌های کتابت‌شده در هرات و کتاب‌های مرتبط با این شهر و سکه‌های ضرب‌شده اختصاص دارد.
بخش «هریوکان» در موضوع معرفی مشاهیر هرات و خاطرات آن‌هاست.
در بخش «عرضه‌داشت» گزارش‌های کاری، معرفی برنامه‌های فرهنگی و هنری و فعالیت‌های تحقیقی مؤسسه به چشم می‌خورد.
«تازه درگذشتگان» نیز به درگذشت دکتر محمدحسین بهروز اختصاص دارد.
کتاب «نامۀ بایسنقر»، نوشتۀ دکتر خلیل الله افضلی است که از سوی مؤسسۀ تحقیقی ــ پژوهشی بایسنقر در ۳۴۶ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، منتشر شده است.
apll.ir/1398/09/25/نامۀ-بایسنغر
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B250998.jpg
@theapll
گاه نقد، شمارۀ ۱ ــ زبان فارسی و درست‌نویسی
ماهنامۀ گاه نقد، با هدف ایجاد نوعی حساسیت و نظارت عمومی بر تولیدات متنی در ایران، به‌صورت تخصصی به موضوع «نقد ویرایشی» کتاب‌های موجود در بازار نشر ایران می‌پردازد.
«گفتار»، «دیدار»، «هشدار»، «زنهار»، «نقدوار» و «رهیار» بخش‌های گوناگون این مجله را تشکیل می‌دهند که هریک با ایده‌ای محوری و به شکل‌های گوناگون، «نقد ویرایشی» را پی می‌گیرند.
در بخش «گفتار» سیدمحسن ملاباشی، سردبیر این شماره از «گاه نقد»، در باب تهدیدهایی که زبان فارسی را نشانه رفته‌اند و راه‌های نجات از آن‌ها و ضرورت وجود نظارتی عمومی و تخصصی بر متن‌های تولیدشده مطالبی را نگاشته است و از پیامدهای بی‌توجهی به این تهدیدها و دستاوردهای اقدام به‌موقع و سنجیده در برابر این تهدیدها سخن می‌گوید.
در بخش «دیدار» فاطمه هادی نگاهی گذرا به کتاب «امین زبان و ادب پارسی» می‌اندازد و جایگاه و ضرورت توجه جدی به آن را گوشزد می‌کند.
در بخش «هشدار» سید حمید حیدری‌ثانی کتاب‌های «دستور خط فارسی» و «فرهنگ املایی خط فارسی» فرهنگستان را به نقد می‌کشد و کاستی‌های آن‌ها را برمی‌شمرد. همچنین زمینه‌های برخی کاستی‌های این دو اثر ارزشمند را، مثل ساختار فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تحلیل می‌کند.
ترجمه‌های آثار جوجو مویز و شهید محمدباقر صدر به زبان فارسی موضوع پرونده‌های گوناگونی است که به‌ترتیب سیمین کاظمی و افسانه دهکامه و صفورا امین‌جواهری، ذیل عنوان «زنهار» نوشته‌اند.
«نقدوار» دربردارندۀ «نقد ویرایشی» کتاب‌هایی از احمد پاکتچی، محمدرضا حدادپور جهرمی، محسن زال و احمدعلی قانع، به قلم راضیه حقیقت، سجاد محمدی، افسانه دهکامه و محمدمجید عمیدی مظاهری است.
«رهیار» نیز با هدف هموار کردن راه دوستداران ویرایش و درست‌نویسی زبان فارسی، مهم‌ترین و معتبرترین منابع موجود در این عرصه را معرفی می‌کند.
اولین شمارۀ ماهنامۀ «گاه نقد» در موضوع ویرایش و درست‌نویسی، به سردبیری سید محسن ملاباشی، در ۱۵۲ صفحه و به بهای ۳۰هزار تومان به چاپ رسیده است.
apll.ir/1398/09/25/گاه-نقد،-شمارۀ-۱-ــ-زبان-فارسی-و-درست
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B2509981.jpg
گاه نقد، شمارۀ ۱ ــ زبان فارسی و درست‌نویسی
ماهنامۀ گاه نقد، با هدف ایجاد نوعی حساسیت و نظارت عمومی بر تولیدات متنی در ایران، به‌صورت تخصصی به موضوع «نقد ویرایشی» کتاب‌های موجود در بازار نشر ایران می‌پردازد.
«گفتار»، «دیدار»، «هشدار»، «زنهار»، «نقدوار» و «رهیار» بخش‌های گوناگون این مجله را تشکیل می‌دهند که هریک با ایده‌ای محوری و به شکل‌های گوناگون، «نقد ویرایشی» را پی می‌گیرند.
در بخش «گفتار» سیدمحسن ملاباشی، سردبیر این شماره از «گاه نقد»، در باب تهدیدهایی که زبان فارسی را نشانه رفته‌اند و راه‌های نجات از آن‌ها و ضرورت وجود نظارتی عمومی و تخصصی بر متن‌های تولیدشده مطالبی را نگاشته است و از پیامدهای بی‌توجهی به این تهدیدها و دستاوردهای اقدام به‌موقع و سنجیده در برابر این تهدیدها سخن می‌گوید.
در بخش «دیدار» فاطمه هادی نگاهی گذرا به کتاب «امین زبان و ادب پارسی» می‌اندازد و جایگاه و ضرورت توجه جدی به آن را گوشزد می‌کند.
در بخش «هشدار» سید حمید حیدری‌ثانی کتاب‌های «دستور خط فارسی» و «فرهنگ املایی خط فارسی» فرهنگستان را به نقد می‌کشد و کاستی‌های آن‌ها را برمی‌شمرد. همچنین زمینه‌های برخی کاستی‌های این دو اثر ارزشمند را، مثل ساختار فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تحلیل می‌کند.
ترجمه‌های آثار جوجو مویز و شهید محمدباقر صدر به زبان فارسی موضوع پرونده‌های گوناگونی است که به‌ترتیب سیمین کاظمی و افسانه دهکامه و صفورا امین‌جواهری، ذیل عنوان «زنهار» نوشته‌اند.
«نقدوار» دربردارندۀ «نقد ویرایشی» کتاب‌هایی از احمد پاکتچی، محمدرضا حدادپور جهرمی، محسن زال و احمدعلی قانع، به قلم راضیه حقیقت، سجاد محمدی، افسانه دهکامه و محمدمجید عمیدی مظاهری است.
«رهیار» نیز با هدف هموار کردن راه دوستداران ویرایش و درست‌نویسی زبان فارسی، مهم‌ترین و معتبرترین منابع موجود در این عرصه را معرفی می‌کند.
اولین شمارۀ ماهنامۀ «گاه نقد» در موضوع ویرایش و درست‌نویسی، به سردبیری سید محسن ملاباشی، در ۱۵۲ صفحه و به بهای ۳۰هزار تومان به چاپ رسیده است.
apll.ir/1398/09/25/گاه-نقد،-شمارۀ-۱-ــ-زبان-فارسی-و-درست
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B2509981.jpg
