فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll

خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۷۱

هفتاد و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (تیر ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان عربی برای درک بهتر زبان و ادبیات فارسی یا آموزش زبان دوم؟ (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نگاهی دیگر به کلیله‌ و دمنه، ابوالمعالی نصراللّه منشی بر اساس کتابتی نویافته از قرن سیزدهم (دکتر هادی اکبرزاده و امیر محمدزاده ثانی)؛ انتشار فصلنامۀ فرهنگ و ارتقای سلامت با موضوع کوویدـ۱۹ (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۱): کاربرد و آموزش مصوّبات در کتاب‌های درسی و نقش آن در رشد شناختی و ادراکی دانش‌آموزان (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ آشنايي با مدارس ايران (۱۱): مدرسة خواجه‌نصیرالدین طوسی شهرستان نکا (دکتر زبیده سورتیجی)؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۴۳): دانشگاه پنجاب (مینا گلستانی)؛ بهره‌وری از گویش یا زبان تاجیکی (حسین مسرّت)؛ فرهنگستان، میزبان مدیران ارشد سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش؛ ضرورت توجه جدی به آموزش زبان و ادبیات فارسی (دکتر سید علی کرامتی مقدم)؛ معرفی کتاب درسی: دستور زبان فارسی برای سال اول دبیرستان(۱۳۴۳ ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی خرداد ۱۳۹۹ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: آئین من (مهدی حمیدی شیرازی).
علاقه‌مندان می‌توانند هفتاد و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/07/khabarname71.pdf
@theapll

پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت شادروان دکتر حسین زمردیان

استاد پیش‌کسوت مؤسسۀ ژئوفیزیک دانشگاه تهران، جناب آقای دکتر حسین زمردیان دار فانی را وداع گفت. ایشان بیش از بیست سال با گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری داشتند و رئیس گروه واژه‌گزینی تخصصی ژئوفیزیک و عضو گروه مهندسی نقشه‌برداری و شورای هماهنگی علوم بودند. جدیت ایشان در کار و علاقه‌شان به زبان فارسی زبانزد بود. در خردادماه سال جاری نیز، در آخرین جلسۀ کارگروه ملی اقیانوس‌شناسی جمهوری اسلامی ایران، آقای دکتر زمردیان، به اتفاق آرا، به‌عنوان یکی از مفاخر علوم دریایی کشور انتخاب و معرفی شدند. ایشان منشأ اثرات بسیار بودند و نبودشان ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر خواهد بود.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به جامعۀ علمی کشور و خانوادۀ گرامی‌شان تسلیت می‌گوید. یادشان گرامی.

ضمناً، به اطلاع می‌رساند که مراسم تشییع پیکر زنده‌یاد استاد زمردیان ساعت ۱۰ صبح روز یکشنبه، ۵ مرداد ۹۹، در محوطۀ ساختمان شمارۀ یک مؤسسۀ ژئوفیزیک، در خیابان کارگر شمالی، مقابل انرژی اتمی، برگزار خواهد شد.
حضور عزیزان در این مراسم، با حفظ کلیۀ شیوه‌نامه‌های بهداشتی، موجب تقدیر است.
https://bit.ly/2WXwXkX
@theapll
دکتر بدرالزمان قریب درگذشت

صبح امروز، هفتم مردادماه ۱۳۹۹، دکتر بدرالزمان قریب، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی و زبان‌شناس و استاد دانشگاه، در سن ۹۱سالگی درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این دانشمند فرهیخته را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی
درگذشت بانوی دانشمند و استاد ارجمند، سرکار خانم دکتر بدرالزمان قریب گرکانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را به جامعۀ علمی و ادبی کشور تسلیت می‌گویم.
شادروان دکتر قریب که به خاندانی اصیل و فرهیخته تعلق داشت، در حوزۀ زبان‌های باستانی ایران صاحب شهرت و اعتبار جهانی بود و از مفاخر علمی کشور به شمار می‌آمد. فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای آن استاد فقید آرامش روان و برای بازماندگان و دوستان و شاگردان ایشان صبر و شکیبایی مسئلت می‌کند.

غلامعلی حدّاد عادل
هفتم مردادماه ۱۳۹۹

زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، زادۀ ۱۳۰۸ در تهران بود و مدرک دکتری زبان‌های باستانی خود را از دانشگاه پنسیلوانیای امریکا دریافت کرده بود.
برخی از آثار دکتر بدرالزمان قریب عبارت‌اند از: تحلیل ساختاری فعل در زبان سُغدی؛ زبان‌های خاموش، یوهان فریدریش (ترجمه، با همکاری یداللّٰه ثمره)؛ وسنتره جاتکه، داستان تولد بودا به روایت سُغدی؛ فرهنگ سُغدی (سُغدی ـ فارسی ـ انگلیسی)؛ تاریخچۀ گویش‌شناسی در ایران؛ مطالعات سُغدی؛ پژوهش‌های ایرانی باستان و میانه.

https://bit.ly/303yEPG
@theapll
پیام تسلیت دکتر ژاله آموزگار به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب

درگذشت بزرگ بانوى فرهنگ ايران، دوست و همكار گران‌قدرم، سركار خانم دكتر بدرالزمان قريب را به خودم و به جامعۀ علمى كشور تسليت مى‌گويم.
خدمات علمى ايشان درخشان و ماندگار است.

ژاله آموزگار
هفتم مردادماه ۱۳۹۹
پیام تسلیت دکتر فتح‌الله مجتبائی به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب

سرکار خانم دکتر بدرالزمان قریب از جملۀ شخصیت‌های برجسته‌ای بودند که در زمینه‌هایی از ایران‌شناسی فعالیت می‌کردند که کمتر کسی وارد آن حوزه‌ها شده بود. یکی از مهم‌ترین کارهای ایشان تألیف فرهنگ سُغدی بود که تمام متخصصان این زبان ناگزیر از مراجعۀ به آن هستند.

من و خانم دکتر قریب در دورۀ دانشجویی، در دانشکدۀ ادبیات، هم‌دوره بودیم. پس از اینکه ایشان مدرک دکتری خود را از دانشگاه پنسیلوانیا اخذ کردند، برای گذراندن دورۀ فوق‌دکتری و تحصیل زبان خوارزمی به دانشگاه هاروارد آمدند و در کلاس‌های پروفسور فرای حاضر شدند. پروفسور فرای کلاس دیگری نیز در دانشگاه هاروارد داشت و آن کلاس زبان فارسی باستان بود که خانم دکتر قریب در آنجا نیز شرکت می‌کردند. ایشان گاهی در باب مسائل زبان‌شناختی نکته‌های بسیار مفید و مؤثری را بیان می‌کردند.

شادروان دکتر قریب شخصیت بسیار فرهنگی باارزشی بودند و فوت ایشان حقیقتاً یک ضایعۀ فرهنگی به شمار می‌رود. من درگذشت این بانوی فرهیخته را به جامعۀ علمی و فرهنگی کشور و همچنین خانواده و دوستان و شاگردان ایشان تسلیت می‌گویم.

فتح‌الله مجتبائی
هفتم مردادماه ۱۳۹۹

https://bit.ly/333ljc4
@theapll
پیام تسلیت استاد هوشنگ مرادی کرمانی به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب

خبر درگذشت زنده‌یاد سرکار خانم دکتر بدرالزمان قریب مایۀ تأسف بسیار شد. من هم در غم این دوست و همکار دانشمند و مهربانمان به عزا نشسته‌ام. روح لطیف و شاعرانه‌اش شاد و خداوند بزرگ او را غرق رحمت کند.

به جامعهٔ علمی و فرهنگی کشور و خانواده و دوستان و شاگردان ایشان تسلیت می‌گویم و برایشان صبر و شکیبایی آرزومندم.

هوشنگ مرادی کرمانی
هفتم مردادماه ۱۳۹۹
@theapll
پیکر زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب به خاک سپرده شد

ظهر امروز، هشتم مردادماه ۱۳۹۹، پیکر زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در صحن مطهر حرم حضرت عبدالعظیم و در مقبرۀ خانوادگی ایشان به خاک سپرده شد.

بنا به درخواست خانوادۀ شادروان دکتر قریب و متولیان حرم حضرت عبدالعظیم این مراسم بدون حضور دوستان و آشنایان و علاقه‌مندان به زنده‌یاد دکتر قریب و تنها با حضور شمار اندکی از نزدیکان برگزار شد.

دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان، سرکار خانم شیرین عاصمی، رئیس دبیرخانۀ شورای فرهنگستان، و آقای حسین بختیاری که از طرف فرهنگستان زبان و ادب فارسی در تمام مراحل بیماری و بستری شدن زنده‌یاد دکتر قریب ایشان را همراهی کرده بود، در این مراسم شرکت کردند.

بار دیگر درگذشت این دانشمند فرهیخته و استاد ارجمند را تسلیت می‌گوئیم و برای آن مرحوم از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کنیم.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll
پخش مستند «بانوی واژه‌ها» دربارۀ زندگی زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، از شبکۀ چهار سیما

به نقل از روابط عمومی شبکۀ چهار سیما، به‌مناسبت گرامیداشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مستند زندگی ایشان با عنوان «بانوی واژه‌ها»، از شبکۀ چهار سیما پخش خواهد شد.

زمان پخش این مستند روز پنجشنبه، ۹ مردادماه، ساعت ۱۲:۳۰ و زمان بازپخش آن روز شنبه، ۱۱ مردادماه، ساعت ۲۲:۳۰ خواهد بود.
@theapll
ز مرگش تأسف خورد عالمی

اشاره: صبح سه‌شنبه، هفت مردادماه ۱۳۹۹، زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه، در سن ۹۱سالگی دار فانی را وداع گفت. به همین مناسبت دکتر صفر عبدالله، عضو پیوستۀ خارجی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در یادداشتی یاد این استاد فرزانه را گرامی داشته و درگذشت او را تسلیت گفته است. آنچه در ادامه می‌آید متن کامل این یادداشت است.

امروز توسط رسانه‌ها از خبر تکان‌دهندۀ درگذشت بانوی دانشمند و ایران‌شناس بی‌مانند، سرکار خانم بدرالزمان قریب، آگهی یافتم و سخت اندوهگین شدم. این بانوی دانا و بی‌نظیر تمام عمر خود را به مطالعه و پژوهش بخشیده و کمتر کسی را در جهان می‌توان پیدا کرد که مثل او عاشق راستین فرهنگ و تمدن ایران تاریخی و زبان‌های ایرانی دورۀ باستان و دورۀ میانه باشد. دردناکتر از همه این است که ما فارسی‌زبانان دیگر کسی را نداریم که در پایۀ او یکی از زبان‌های مهم ایرانی، یعنی زبان و ادبیات سُغدی را بداند. این زبان مهم‌ترین زبان در جادۀ ابریشم بوده و در زمان‌هایی نقش بین‌المللی نیز داشته است .
زبان سُغدی یکی از زبان‌های دیرینۀ ورزرود بود، و استاد بدرالزمان قریب زمانی از زبان سُغدی به‌عنوان «زبان فراموش‌شدۀ جادۀ ابریشم» یاد کرده بودند. با تلاش‌های همین بانوی دلاور بود که سُغد‌شناسی در ایران راه‌اندازی و به‌تدریج نیرومند شد؛ به حدی که دیگر خاورشناسان غرب به نوشته‌های سرکار خانم قریب استناد می‌کردند. وقتی‌که بانو بدرالزّمان قریب به دانشگاه تهران آمدند نخستین کرسی آموزش زبان سُغدی را در این دانشگاه تأسیس دادند. بعدها یادآور شده بودند که «وقتی کار را شروع کردم سُغدی نه متن داشت و نه دستور و نه واژه‌نامه، و من مجبور شدم همۀ کارها را خودم در کلاس انجام دهم».
برای مشاهدۀ متن کامل خبر، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.

apll.ir/1399/05/10/ز-مرگش-تأسف-خورد-عالمی/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/07/X100599.jpg
پیام تسلیت انستیتوی زبان‌شناسی فرهنگستان علوم روسیه به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب

اشاره: صبح سه‌شنبه، هفت مردادماه ۱۳۹۹، زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه، در سن ۹۱سالگی دار فانی را وداع گفت. به همین مناسبت انستیتوی زبان‌شناسی فرهنگستان علوم روسیه درگذشت ایشان را تسلیت گفته است. آنچه در ادامه می‌آید متن کامل این پیام است.


جناب آقای دکتر حداد عادل و اعضای محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی

خبر درگذشت دکتر بدرالزمان قریب موجب تأسف و اندوه بسیار ایران‌شناسان انستیتوی زبان‌شناسی فرهنگستان علوم روسیه گردید. درگذشت این بانوی دانشمند و ارجمند را که عمری به میهن و مردم آن کشور خدمت کرد، به شما و خانوادۀ محترم ایشان تسلیت می‌گوئیم.
از خداوند متعال برای این بانوی گران‌قدر علو درجات و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت داریم.

Elena Molchanova
Chief of department Iranian languages of Institute of Linguistics Russian Academy of Sciences

apll.ir/1399/05/11/پیام-تسلیت-انستیتوی-زبان%e2%80%8cشناسی-فرهنگ/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/X110599.jpg
@theapll
پیام تسلیت استاد اسماعیل سعادت، عضو پیوسته و مدیر گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی فرهنگستان، به‌مناسبت درگذشت دکتر بدرالزمان قریب

درگذشت سرکار خانم دکتر بدرالزمان قریب، بزرگ بانوی فرهیخته، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را به همۀ همکاران عزیز فرهنگستانی و اعضای محترم پیوسته و وابستۀ فرهنگستان، به‌خصوص ریاست محترم فرهنگستان، تسلیت می‌گویم.

خانم دکتر قریب، به تصدیق همگان، محققی برجسته و سرآمد در حوزۀ مطالعات مرتبط با زبان و ادبیّات سغدی، از زبان‌های ایرانی میانۀ شرقی بود. گواه این معنی مقالات متعدد تحقیقی او، از جمله مقالۀ جامع او، در معرفی زبان و خط و آثار سُغدی، در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، و مشهورتر و مهم‌تر از همه فرهنگ سُغدی اوست که از آثار بی‌نظیر و ماندگار در زبان و ادب فارسی است.

بی‌گمان از دست رفتن او ضایعۀ بزرگی برای جامعۀ علمی و فرهنگی کشور است.

برای او، این همکار گران‌مایۀ فرهنگستانی، شادی روان از درگاه ایزد منان مسئلت دارم.

اسماعیل سعادت
apll.ir/1399/05/12/پیام-تسلیت-استاد-اسماعیل-سعادت،-عضو-پی/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar.jpg
@theapll
پیام تسلیت اسحاق جهانگیری به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور، با صدور پیامی درگذشت دکتر بدرالزمان قریب گرکانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را تسلیت گفت. متن پیام جهانگیری به شرح زیر است:

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون
خبر درگذشت سرکار خانم دکتر بدرالزمان قریب گرکانی، عضو محترم پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، موجب تأسف و تأثر گردید. درگذشت این استاد پیش‌کسوت عرصۀ زبان‌شناسی و ایران‌شناسی ضایعه‌ای سنگین برای جامعۀ علمی ایران است. این مصیبت را به دودمان محترم قریب، اصحاب علم و دانش، به‌ویژه اعضای محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دانشگاه تهران و عموم ملت ایران تسلیت می‌گویم و از خداوند منان برای آن مرحومه غفران و رحمت واسعۀ الهی و برای بازماندگان ایشان صبر و اجر مسئلت دارم.

اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس‌جمهور
و رئیس هیئت امنای فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران
apll.ir/1399/05/12/پیام-تسلیت-اسحاق-جهانگیری-به%e2%80%8cمناسبت-د/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/X120599.jpg
بانوی خندانی که لب فروبست

دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دعوی چه کنی داعیه‌داران همه رفتند
شو بار سفر بند که یاران همه رفتند
آن گرد شتابنده که در دامن صحراست
گوید چه نشینی که سواران همه رفتند‌
ملک‌الشعراء بهار‌
انگار همین دیروز بود که دکتر بدرالزمان قریب را از نوشته‌های تحقیقی ایشان شناختم. او را متخصص زبان‌های باستانی می‌دانستم و از چندوچون زندگی ایشان اطلاعی نداشتم. بعدها در محافل علمی وی را زیارت کردم. دنیایی از نجابت، سخاوت، انسان‌دوستی و بزرگ‌منشی در این بانوی فرهیختۀ همیشه خندان یافتم. دانشجویان پروانه‌وار به دورش حلقه می‌زدند و فراخور حال، رسم ادب به جای می‌آوردند و استادان صاحب‌نام از وی به احترام یاد می‌کردند.
استاد بدرالزمان قریب در سال ۱۳۰۸ش به دنیا آمد. مادرش حُسن‌جهان صاحبقرانی بود که در هفده‌سالگی با پسرعمویش، ضیاءالدین قریب (پسر شمس‌العلماء قریب گرکانی)، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج سه دختر به نام‌های فخرالزمان قریب (متوفی ۱۳۷۸)، مهرمنیر قریب (متوفی ۱۳۷۱) و بدرالزمان قریب (متوفی ۱۳۹۹) و یک پسر به نام شمس‌الدین قریب (متوفی ۱۳۶۵) بود. خانوادۀ بدرالزمان قریب همه فرهنگی بودند و او نیز، به تبع سایر افراد خانواده، با جدّیت تمام به تحصیل رو آورد و دیپلم طبیعی خود را از مدرسۀ نوربخش گرفت. به دلیل بیماری چشم، مدتی از تحصیل بازماند. پس از مداوای چشم، رشتۀ ادبی را دنبال کرد و پس از اخذ مدرک دیپلم ادبی وارد دانشکدۀ ادبیات شد.
برای مشاهدۀ متن کامل یادداشت، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1399/05/13/بانوی-خندانی-که-لب-فروبست/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/Y130599.jpg
معرفی کتاب‌های «گنجینۀ تاریخ ادبیات کودک و نوجوان»

«گنجینه ادبیات کودک و نوجوان» با هدف بازخوانی آثار قدیمی ادبیات فارسی کودکان در انتشارات مدرسه به چاپ رسیده است. تاکنون ۱۴ جلد از این مجموعۀ ۲۰ جلدی که گزیده‌ای از کتاب‌های دورۀ قاجار برای کودکان است (از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸) به روش جدید بازنشر شده است. دبیر این مجموعه سید علی کاشفی خوانساری است و گروهی از نویسندگان و پژوهشگران در چاپ این مجموعه همکاری کرده‌اند. برخی از خصوصیات ارزندۀ این مجموعه، علاوه بر متن کامل تصحیح شده، شامل این موارد است: مقدمه‌ای جامع و تحلیلی، دربرگیرندۀ اطلاعات کتاب‌شناختی و نشر، معرفی نویسنده و سایر پدیدآورندگان، تحلیل محتوای متن و بررسی تصاویر کتاب، اشاره به جایگاه تاریخی و اجتماعی اثر و تأثیر آن بر مخاطب و...».
1. تأدیب‌الاطفال: ترجمه و تألیف محمود بن یوسف مازندرانی (مفتاح‌الملک) است که در سال ۱۲۹۳ق به چاپ سنگی رسید. این کتاب شامل بیست حکایت در قالب داستان‌های کوتاه ساده و آموزشی و نصیحت‌گونه برای کودکان است. مؤلف در مقدمۀ کتاب ادعا کرده آن را از روی نسخۀ عربی کتابی که اصل آن فرانسوی بوده، ترجمه کرده، ولی منبع خود را معرفی نکرده است. در خصوص تأدیب‌الاطفال می‌توان ادعا کرد که مفتاح‌الملک برای نخستین‌بار در داخل ایران و به زبان فارسی، کتابی برای کودکان با نگاهی جدید نوشته است و می‌توان او را نخستین نویسندۀ‌ کتاب‌های چاپی کودکان ایران نامید. شیوۀ تصویرگری در این کتاب روایی است و به شیوۀ نگارگری ایرانی کشیده شده است.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1399/05/19/معرفی-کتاب%e2%80%8cهای-گنجینۀ-تاریخ-ادبیات-ک/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/y190599.jpg
@theapll
ثبت آثار استاد مرادی کرمانی در کارگروه ملی حافظۀ جهانی

در جدیدترین جلسۀ کارگروه ملی حافظۀ جهانی گواهی ثبت آثار استاد هوشنگ مرادی‌کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به وی اهدا شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران، جدیدترین جلسۀ کارگروه ملی حافظۀ جهانی، با حضور اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران و رئیس کارگروه ملی حافظۀ جهانی، در اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران برگزار شد.

در این جلسه، ضمن بررسی فعالیت‌های انجام‌یافته و امور در دست اقدام، گواهی ثبت آثار برخی از فرهیختگان و فعالان عرصۀ میراث معنوی و فرهنگی، از جمله استاد هوشنگ مرادی کرمانی، به آن‌ها اهدا شد.

استاد مرادی کرمانی در این زمینه گفت: گواهی ثبت آثار نویسندگان معاصر در کارگروه حافظۀ جهانی، خبری بسیار خوب است و این رویداد چراغ امید و الگویی برای نویسندگان جوان خواهد بود که با همت و موفقیت کتابخانۀ ملی حاصل شده است.

وی در ادامه افزود: این آثار که بالغ بر ۱۷-۱۸ کتاب بنده از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۹۸ هستند، حاصل نیم قرن نویسندگی‌ام بوده و پس از ارزیابی داوران، مفتخر به دریافت این گواهی معتبر جهانی شده‌اند.‌

او با اشاره به اینکه یک سالی است که از دنیای نویسندگی خداحافظی کرده تا فضای رویش برای قلم‌های جدید و جوان شکل بگیرد، اظهار کرد: معتقدم زیاد نوشتن و داشتن کتاب‌های زیاد نمی‌تواند معیار نویسندگی کامل باشد، زیرا بنده در طول این سال‌ها، تلاش کرده‌ام به صورتی بنویسم که متن و قلم هر کتابم با کتاب دیگر کاملاً متفاوت باشد و حتی یک پاراگراف از کتاب‌هایم شبیه یکدیگر نباشد و در طول این نیم قرن نویسندگی، به طور میانگین، هر چهار سال یک کتاب نوشتم.‌

‌نویسندۀ «قصه‌های مجید» با تقدیر از این اقدام کارگروه حافظۀ جهانی و کتابخانۀ ملی که در زمان حیات نویسندگان به آن‌ها احترام می‌گذارد و آثارشان را مورد توجه بین‌المللی قرار می‌دهد، افزود: همیشه رسم بود از بزرگان فرهنگی ایران، از جمله حافظ و سعدی و خیام و فردوسی در مقیاس جهانی یاد شود، ولی این اقدام کارگروه حافظۀ جهانی و کتابخانۀ ملی در زمان حیات نویسندگان، کاری شایسته و قابل تقدیر است.

استاد ‌‌مرادی‌ کرمانی تأکید کرد: ثبت گواهی آثار نویسندگان معاصر در کارگروه حافظۀ جهانی خبر بسیار خوبی در این روزهای مملو از خبرهای سخت بیماری کروناست و این رویداد چراغ امید و الگویی برای نویسندگان جوان خواهد بود که با همت و موفقیت کتابخانۀ ملی حاصل شده است.
apll.ir/1399/05/20/ثبت-آثار-استاد-مرادی-کرمانی-در-کارگروه/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/X200599.jpg
@theapll
پیام تسلیت سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب

دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر محترم جمهوری تاجیکستان در ایران، با صدور پیامی درگذشت دکتر بدرالزمان قریب، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را تسلیت گفت. متن پیام دکتر زاهدی به شرح زیر است:


إنّا لله و إنّا إلیه راجعون
جناب آقای غلامعلی حداد عادل
ریاست محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی جمهوری اسلامی ایران
با عرض سلام،
درگذشت پژوهشگر برجستۀ زبان سُغدی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، خانم دکتر بدرالزمان قریب، موجب تأسف و تألّم سفارت جمهوری تاجیکستان در جمهوری اسلامی ایران گردید. مصیبت وارده جامعۀ علمی تاجیکستان را نیز اندوهگین نمود، زیرا نام و آثار ماندگار مرحومه در تحقیق زبان سُغدی در تاجیکستان معروفیت تمام داشته است.
بدین‌وسیله درگذشت بانوی فرهیخته، بدرالزمان قریب را از سوی سفارت و دوستداران میراث مشترک تاجیکستان و ایران خدمت جناب‌عالی و اعضای محترم فرهنگستان تسلیت عرض می‌نمایم و از درگاه خداوند متعال برای آن روان‌شاد غفران و رحمت واسعۀ الهی مسئلت دارم.
نظام‌الدین زاهدی
سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار
جمهوری تاجیکستان در ایران
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/07/X1504982-1024x576.jpg
@theapll
استاد گران‌قدر، جناب آقای موسی اسوار

درگذشت خواهر بزرگوارتان مایهٔ تأسف و تألم همکاران شما در فرهنگستان زبان و ادب فارسی شد. این مصیبت را تسلیت می‌گوئیم و ضمن آرزوی صبر و سلامت برای شما و سایر بستگان، برای آن مرحوم از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کنیم.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll
ویژه‌نامۀ دستور ـ شمارۀ ۱۵

پانزدهمین شمارۀ مجلۀ دستور، از مجموعه ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این مجموعه شامل سه بخش کلى است. در قسمت مقالۀ این شماره عناوین ذیل به چشم مى‌خورد: «ترکیب عطفی و ملاک تقسیم‌بندی آن‌ها در زبان فارسی»، بهروز محمودی بختیاری، راحله کلانتری درونکلا؛ «تحلیل اسنادسازی در زبان فارسی از منظر دستور ساختاری»، یونس عزیزیان؛ «تحلیلی‌شدگی زبان فارسی: بررسی کمّی متون موازی»، محمد راسخ‌مهند، مهدی پری‌زاده؛ «انواع الگوهای ساخت مجهول در زبان فارسی»، آزاده میرزائی؛ «بررسی رخداد هم‌زمان صفات پیشین اسم و بند موصولی»، نسرین آژيده، مهرداد نغزگوی کهن؛ «نشانۀ تفضیلی مضاعف در ساخت «صفت + تر + تر»»، محمود ندیمی هرندی، تهمینه عطائی کچوئی؛ «سنجش عناصر زبانی و محتوایی دو روایت از قصۀ « مهْسَتی و امیرمحمد»، قصه‌ای کهن از ادبیات عامیانۀ فارسی»، شهره معرفت؛ ««با» در نقش حرف اضافه و نیز همپایه‌ساز در فارسی»، مژگان همایون‌فر، الهام خزاما؛ «دربارۀ ترجمۀ جملۀ «إشتَعَلَ الرّأسُ شیباً» در آیۀ چهارم سورۀ مریم»، مهدی سالاری‌نسب.

در بخش «نقد و بررسی» این سه مقاله آمده است: «معرفی و نقد کتاب دستور توصیفی فارسی معاصر»، زهرا زندی‌مقدم؛ «معرفی و نقد مقالۀ «ویژگی‌های خاص نحو زبان فارسی: ساخت اضافه، مفعول‌نمایی افتراقی و محمول‌های پیچیده»»، سید سجاد صامت؛ «معرفی و نقد کتاب فارسی شکسته؛ دستور خط و فرهنگ املایی»، زهرا زندی‌مقدم.

در بخش «یادبود» این شماره مطلبی در موضوع «نگاهی به زندگی و آثار زنده‌یاد دکتر محسن ابوالقاسمی»، از ندا زادگان میاردان درج شده است.

شمارۀ پانزدهم ویژه‏نامۀ دستور، با دبیری و ویراستاری علمی دکتر محمد دبیرمقدم در ۳۵۲ صفحه و به بهاى ۲۰۰۰۰۰ ریال منتشر شده است.
apll.ir/1399/05/25/ویژه%e2%80%8cنامۀ-دستور-ـ-شمارۀ-۱۵/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/B250599.jpg
@theapll
ویژه‌نامۀ شبه‌قاره ـ شمارۀ ۱۰

دهمین شمارۀ مجلۀ شبه‌قاره، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، به دبیری دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابستۀ فرهنگستان و مدیر گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، منتشر شد. در بخش مقالات دهمین شمارۀ این ویژه‌نامه عناوین ذیل دیده می‌شود: «همایون و شاه طهماسب»، دکتر غلامعلی حداد عادل؛ «از کاروان هند (جست‌وجو در احوال و آثار آشوب مازندرانی و ضرورت تصحیح کلیات اشعار او)»،‌ دکتر محمدتقی جهانی، دکتر علی گوزل اوز، دکتر نهاد دگرمانجی؛ «سبک‌های ایرانی در معماری معزیان و خلجیان هند»، دکتر جواد نیستانی، فرشاد رحیمیان؛ «علاءالدین اودهی و ترجیع‌بند او»، دکتر عباس بگ‌جانی، دکتر امید سروری؛ «جایگاه زنان در معماری عصر گورکانیان هند»، دکتر فریبا پات، مریم استاجی؛ «آموزۀ انسان کامل ابن عربی و تأثیر آن بر دعاوی میرزا غلام احمد قادیانی»، دکتر حمید کرمی‌پور، محمد کاظمی‌پور؛ «اصطلاحات اداری و دیوانی در سیرالمتأخرین»، دکتر محمدرضا نصیری، بتول سپهر؛ «چهارباغ نسخۀ خطی نویافتۀ عصر تیموری هند»، دکتر کریم نجفی‌برزگر؛ «معرفی نسخۀ خطی دیوان حافظ مکتوب به سال ۸۳۶ق»، دکتر محمد سلیم مظهر، دکتر مرتضی چرمگی عمرانی؛ «تصحیح ترجمۀ رسالۀ التحفة المرسلة الی النبی»، دکتر محمودرضا اسفندیار؛ «معرفی شکوفه‌زار سراج‌الدین خان آرزو»، زرنوش مشتاق، دکتر حمید طاهری، دکتر محمد سلیم مظهر؛ «شاهنامۀ خواجه‌پیری»، دکتر محمدرضا نصیری.

علاقه‌مندان می‌توانند دهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ شبه‌قاره فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
apll.ir/1399/05/26/ویژه%e2%80%8cنامۀ-شبه%e2%80%8cقاره-ـ-شمارۀ-۱۰/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/B260599.jpg
نامۀ فرهنگستان ـ شمارۀ ۶۶

شصت و ششمین شمارۀ فصلنامۀ نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این شماره از نامۀ فرهنگستان شامل بخش‌هاى گوناگون، ازجمله سرمقاله، مقاله، نقد و بررسی و دیدگاه است. عناوینی که در هر بخش دیده می‌شود عبارت‌اند از:

بخش «مقاله»: «توضیحی دربارۀ چند بیت منطق‌الطیر»، محمود عابدی؛ «درنگی در دو بیت شاهنامه»، اکبر نحوی؛ «بررسی تصحیحات پانزده بیت عربی در گلستان سعدی از نظر عروض و قافیه»، آریا طبیب‌زاده؛ «نام ترکی افراسیاب در دو متن فارسی»، سجاد آیدنلو؛ «معرفی و بررسی مقاصدالأولیاء فی محاسن‌الأنبیاء اثر محمود فاریابی»، پروین رضایی؛ «زبان در اندیشۀ ابوهلال عسکری»، ندا حیدرپور نجف‌آبادی؛ «سره‌نویسی فارسی در دربار ایلخانان (شهنشاهنامۀ احمد تبریزی: یگانه اثر منظوم به فارسی سره)»، مهشید گوهری کاخکی، محمدجواد مهدوی.

بخش «نقد و بررسی»: «نقد تصحیح قصاید ابن‌یمین فریومدی»، اکرم هراتیان، مهدی نوریان.

بخش «دیدگاه»: «دربارۀ ویرایش و دستور زبان»، امید طبیب‌زاده.

سرمقالۀ این شماره از نامۀ فرهنگستان، با عنوان «زبان نامۀ فرهنگستان» و به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل است. علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ نامۀ فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
apll.ir/1399/05/26/نامۀ-فرهنگستان-ـ-شمارۀ-۶۶/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/08/%E2%80%8CB2605991.jpg