Forwarded from ️ شبکه جامعه شناسی
🔸از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی!
🖋مهران صولتی
📍چهاردهم مرداد ماه هر سال یادمان پیروزی انقلاب مشروطه است. اینک اما با گذشت یکصد و چهارده سال از آن رویداد سترگ به نظر می رسد که زمان برای سنجش ابعاد گوناگون آن بیش از هر زمان دیگری مناسب باشد. انقلابی که اگر چه از منظر سیاسی ناکام ماند و نتوانست تداوم خود را با حفظ اهداف اولیه سپری کند ولی تاثیراتی ماندگار بر فرهنگ و سیاست ایران زمین در روزگار مدرن به جای گذاشت. از همین رو می توان در افق امروز و چهاردهه پس از پیروزی بدیل اش؛ انقلاب اسلامی، دستاوردهای آن را به داوری نشست. مقایسه ای که می تواند برای نگریستن دقیق تر نسبت به مسیری که پیموده ایم مفید باشد:
📍نگاه واقع بینانه به مولفه های پیشرفت: روشنفکران مشروطه خواه از همان ابتدا درد و درمان را خوب شناختند. اینکه راز عقب ماندگی تاریخی کشور در فقدان حاکمیت " یک کلمه" یا همان قانون نهفته است. روشن بود که با بی نظمی ناشی از رفتار استبدادی و پیش بینی ناپذیر پادشاه هرگز نمی توان در مسیر پیشرفت حرکت کرد. بنابراین در ابتدا باید توافقی عام به نام قانون وجود داشته باشد که بتوان از آن به مثابه چارچوبی برای نظم پذیر کردن رفتار حاکمان بهره برد. این در حالی است که مساله اصلی در شکل گیری انقلاب اسلامی، سودای آفرینش نظمی جدید به جای تلاش برای حاکمیت قانون بود!
📍ضرورت محدود شدن اختیارات حکومت: به روایتی سیاست مدرن زمانی شکل گرفت که پرسش بنیادین؛ چه کسی باید حکومت کند؟ به پرسش اساسی؛ چگونه باید حکومت کرد؟ تبدیل شد. مطالعات مشروطه پژوهان هم نشان می دهد که دغدغه مهم در پیدایش مشروطیت کندوکاو در چگونگی حکومت بود فارغ از اینکه چه کسی باید حکومت کند. حال آنکه در انقلاب اسلامی که حدود هفتاد سال بعد اتفاق افتاد مجددا روشنفکران از این امر پرسش می کردند که چه کسی باید حکومت کند؟ بنابراین آشکارا دغدغه توزیع دموکراتیک قدرت به حاشیه رفت و حکمرانی جنبه ای متمرکز و رویایی یافت!
📍چیرگی فرهنگ بر سیاست: انقلاب مشروطه محصول تلاش ده ها ساله روشنفکران در اثبات حقوق بشر، مزایای تجدد و حاکمیت قانون بود. به طور مثال روشنفکری مانند طالبوف برداشتی ژرف از مبانی تجدد داشت و حقوق را مبنای قانون می دانست. همچنین آزادی را هدف می پنداشت نه ابزار! از این منظر انقلاب مشروطه کاملا به جنبش روشنگری در اروپا شبیه است. اما در انقلاب اسلامی بر خلاف فرهنگ، شاهد سیطره سیاست بر افکار عمومی بودیم. گفتمان حقوق بشر توسط روشنفکران چپ، بورژوایی و مردود شمرده شد و طراحی جامعه ایده آل با درونمایه خوانش مارکسیستی از اسلام به سکه رایج جامعه تبدیل شد!
📍شناخت واقعی از مسائل زمانه: روشنفکران عصر مشروطه برداشتی واقع بینانه از مسائل و مشکلات عدیده دوران خود داشتند؛ فقر، ناکارآمدی، استبداد، فقدان حاکمیت قانون، تمرکز قدرت و ... در زمره علل عقب ماندگی تلقی می شدند. همین امر هم موجب جدی انگاشتن اصلاحاتی شد که خود را نهایتا در قامت انقلاب به نمایش گذاشت. اما روشنفکران نیمه دوم دوره پهلوی با تسلیم شدن به سودای" بومی گرایی" به دنبال ایجاد جامعه ای مستقل و بدون کمترین وابستگی بودند. استقلالی که در سال های بعد به انزوا ترجمه شد. بنابراین مسائل اصلی جامعه همچون توسعه نامتوازن، پیامدهای اصلاحات ارضی، افزایش سهم نفت در اقتصاد، و فرمایشی شدن نهادهای مشروطه به حاشیه رانده شده و جای خود را به مسائلی همچون چگونگی رقابت با رشد مارکسیسم در دانشگاه ها و مقابله با افزایش مصرف گرایی شهری و تبلیغات باستان گرایانه دادند!
📍نکته پایانی: ایرانیان از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی راهی طولانی را پیموده اند. مسیری پر فراز و فرود از مشروطه طلبی تا جمهوری خواهی! مقایسه دوره هایی از این دست در بستر نوعی جامعه شناسی تاریخی می تواند به سهم خود در خروج از بن بست های سیاسی کنونی مهم تلقی شود. بدون تردید بازخوانی گذشته در افق مسائل امروز می تواند آینده ای بهتر را به ارمغان آورد!
#انقلاب_مشروطه
#انقلاب_اسلامی
💡 #رسانه شمایید. اگر میپسندید، برای دوستانتان بفرستید.
🌐 شبکه جامعهشناسی علامه
@Atu_Sociology
🖋مهران صولتی
📍چهاردهم مرداد ماه هر سال یادمان پیروزی انقلاب مشروطه است. اینک اما با گذشت یکصد و چهارده سال از آن رویداد سترگ به نظر می رسد که زمان برای سنجش ابعاد گوناگون آن بیش از هر زمان دیگری مناسب باشد. انقلابی که اگر چه از منظر سیاسی ناکام ماند و نتوانست تداوم خود را با حفظ اهداف اولیه سپری کند ولی تاثیراتی ماندگار بر فرهنگ و سیاست ایران زمین در روزگار مدرن به جای گذاشت. از همین رو می توان در افق امروز و چهاردهه پس از پیروزی بدیل اش؛ انقلاب اسلامی، دستاوردهای آن را به داوری نشست. مقایسه ای که می تواند برای نگریستن دقیق تر نسبت به مسیری که پیموده ایم مفید باشد:
📍نگاه واقع بینانه به مولفه های پیشرفت: روشنفکران مشروطه خواه از همان ابتدا درد و درمان را خوب شناختند. اینکه راز عقب ماندگی تاریخی کشور در فقدان حاکمیت " یک کلمه" یا همان قانون نهفته است. روشن بود که با بی نظمی ناشی از رفتار استبدادی و پیش بینی ناپذیر پادشاه هرگز نمی توان در مسیر پیشرفت حرکت کرد. بنابراین در ابتدا باید توافقی عام به نام قانون وجود داشته باشد که بتوان از آن به مثابه چارچوبی برای نظم پذیر کردن رفتار حاکمان بهره برد. این در حالی است که مساله اصلی در شکل گیری انقلاب اسلامی، سودای آفرینش نظمی جدید به جای تلاش برای حاکمیت قانون بود!
📍ضرورت محدود شدن اختیارات حکومت: به روایتی سیاست مدرن زمانی شکل گرفت که پرسش بنیادین؛ چه کسی باید حکومت کند؟ به پرسش اساسی؛ چگونه باید حکومت کرد؟ تبدیل شد. مطالعات مشروطه پژوهان هم نشان می دهد که دغدغه مهم در پیدایش مشروطیت کندوکاو در چگونگی حکومت بود فارغ از اینکه چه کسی باید حکومت کند. حال آنکه در انقلاب اسلامی که حدود هفتاد سال بعد اتفاق افتاد مجددا روشنفکران از این امر پرسش می کردند که چه کسی باید حکومت کند؟ بنابراین آشکارا دغدغه توزیع دموکراتیک قدرت به حاشیه رفت و حکمرانی جنبه ای متمرکز و رویایی یافت!
📍چیرگی فرهنگ بر سیاست: انقلاب مشروطه محصول تلاش ده ها ساله روشنفکران در اثبات حقوق بشر، مزایای تجدد و حاکمیت قانون بود. به طور مثال روشنفکری مانند طالبوف برداشتی ژرف از مبانی تجدد داشت و حقوق را مبنای قانون می دانست. همچنین آزادی را هدف می پنداشت نه ابزار! از این منظر انقلاب مشروطه کاملا به جنبش روشنگری در اروپا شبیه است. اما در انقلاب اسلامی بر خلاف فرهنگ، شاهد سیطره سیاست بر افکار عمومی بودیم. گفتمان حقوق بشر توسط روشنفکران چپ، بورژوایی و مردود شمرده شد و طراحی جامعه ایده آل با درونمایه خوانش مارکسیستی از اسلام به سکه رایج جامعه تبدیل شد!
📍شناخت واقعی از مسائل زمانه: روشنفکران عصر مشروطه برداشتی واقع بینانه از مسائل و مشکلات عدیده دوران خود داشتند؛ فقر، ناکارآمدی، استبداد، فقدان حاکمیت قانون، تمرکز قدرت و ... در زمره علل عقب ماندگی تلقی می شدند. همین امر هم موجب جدی انگاشتن اصلاحاتی شد که خود را نهایتا در قامت انقلاب به نمایش گذاشت. اما روشنفکران نیمه دوم دوره پهلوی با تسلیم شدن به سودای" بومی گرایی" به دنبال ایجاد جامعه ای مستقل و بدون کمترین وابستگی بودند. استقلالی که در سال های بعد به انزوا ترجمه شد. بنابراین مسائل اصلی جامعه همچون توسعه نامتوازن، پیامدهای اصلاحات ارضی، افزایش سهم نفت در اقتصاد، و فرمایشی شدن نهادهای مشروطه به حاشیه رانده شده و جای خود را به مسائلی همچون چگونگی رقابت با رشد مارکسیسم در دانشگاه ها و مقابله با افزایش مصرف گرایی شهری و تبلیغات باستان گرایانه دادند!
📍نکته پایانی: ایرانیان از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی راهی طولانی را پیموده اند. مسیری پر فراز و فرود از مشروطه طلبی تا جمهوری خواهی! مقایسه دوره هایی از این دست در بستر نوعی جامعه شناسی تاریخی می تواند به سهم خود در خروج از بن بست های سیاسی کنونی مهم تلقی شود. بدون تردید بازخوانی گذشته در افق مسائل امروز می تواند آینده ای بهتر را به ارمغان آورد!
#انقلاب_مشروطه
#انقلاب_اسلامی
💡 #رسانه شمایید. اگر میپسندید، برای دوستانتان بفرستید.
🌐 شبکه جامعهشناسی علامه
@Atu_Sociology
Forwarded from شاعران ایران
سرگشته دلی دارم، در وادی ِ حیرانی
آشفته سری دارم، زآشوب پریشانی
طبعی است مشوّشتر، از باد خزان در من
وز باد گرو برده، در بیسر و سامانی
از یاد زمان رفته، آن قلعه ی متروکم
تن داده به تنهایی، خو کرده به ویرانی
کورم من و سوتم من، پروردهی لوتم من
روح برهوتم من، عریان و بیابانی
تا خود نفسی دارم، با خود قفسی دارم
زندانی و زندانم، زندانم و زندانی
از وهم گرانبارم، چندان که نمییارم
تا تحته برون آرم، زین ورطهی توفانی
فرق است میان من، وین زاهدک پر فن:
پیشانی او بر سنگ، من سنگ به پیشانی
من باد بیابانم، خاشاک میافشانم
در دشت و نمیدانم، در باغ، گل افشانی
سرگشتگی ام چون دید، چون حوصلهام سنجید
میراث به من بخشید، آوارهی یمگانی
حسین منزوی
◼️ منزویخوانی
● @Reading_monzavi
آشفته سری دارم، زآشوب پریشانی
طبعی است مشوّشتر، از باد خزان در من
وز باد گرو برده، در بیسر و سامانی
از یاد زمان رفته، آن قلعه ی متروکم
تن داده به تنهایی، خو کرده به ویرانی
کورم من و سوتم من، پروردهی لوتم من
روح برهوتم من، عریان و بیابانی
تا خود نفسی دارم، با خود قفسی دارم
زندانی و زندانم، زندانم و زندانی
از وهم گرانبارم، چندان که نمییارم
تا تحته برون آرم، زین ورطهی توفانی
فرق است میان من، وین زاهدک پر فن:
پیشانی او بر سنگ، من سنگ به پیشانی
من باد بیابانم، خاشاک میافشانم
در دشت و نمیدانم، در باغ، گل افشانی
سرگشتگی ام چون دید، چون حوصلهام سنجید
میراث به من بخشید، آوارهی یمگانی
حسین منزوی
◼️ منزویخوانی
● @Reading_monzavi
شعبان جعفری به روز می شود
محمد زینالی اُناری
تناسخ، مطرود است، اما خیلی ها به آن اعتقاد دارند. یعنی عملاً کاری می کنند که تناسخ در برابر آن زانو می زند. نبش قبر می کنند، مردار را زنده می کنند و شرّ را باز می آفرینند. مرده هایی که زمان خود از زندگی رضا نبودند، امروز مجبورند در روح دیگران حلول کنند. روح، چیزی جز باورها و پندارها نیست. آن که باورها و پندارهایی مرده، منسوخ و مطرود را نمایندگی می کند، کاری جز زنده کردن مرده ها -که در زمان خود نیز از زندگی رضا نبودند- ندارند.
در دوران معاصر، دو نوع خیابان ساخته شد. نخست خیابان های سه بعدی شهودی شهرها که ما در گوشه ی آن راه می رفتیم و از جلوی مغازه ها و درب خانه ها می گذشتیم و همدیگر را به وضوح میدیدیم. اما امروز، خیابان های اطلاعاتی ساخته شده و ما شهروند شبکهای یا شهربند اطلاعاتی شده ایم. «شعبان جعفری» خداوندگار و مثال اعلای لمپنیسم ایرانی، در روزگاری حساس، وظیفه ی هورا و هو کشی و لقلقه را به دست گرفت. از شیطان نمایندگی گرفت و تخم ریا و تنش را در خیابان های تهران- که راه امید مردم ایران بودند- پراکند.
او باشگاه ورزشی تأسیس کرد و شد سردسته ی ورزشکاران، چیزی که امروز به آن کانال می گوئیم. ورزشکاران امروزی، با چشم و انگشت خود و روی صفحه های گوشی همراه در درون کانال ها ورزش می کنند. شعبان خیرندیده از زندگی و عمرش در خیابان راه افتاد و شر به پا کرد. شعبان های امروز، با ابزارهای جدیدی که توسط علوم فنی غربی برای ارتباط و اطلاع بیشتر مردم امروز تدارک دیده شده، در امتداد امواج به راه افتاده، هورا و هو کشی را علم می کنند. تا جایی که گوشی همراه و تکنولوژی ارتباطی به جای این که وسیله ی وصل کردن مردم شود، به ابزار فصل کردن تبدیل شده است.
شعبان خیرندیده از زندگی اش دقیقا چه می کرد؟! او به وظیفه ی خودش عمل می کرد و یادگار دوران پیشین را زنده میکرد. در گذشته وقتی دو نفر از سران طوایف با هم دعوا می کردند، به جای ایشان، لوطی ها و نوکرهای شان با هم دعوا می کردند که بلاتشبیه نقش سربازی آنان را بر عده داشتند. شعبان نوکر گروهی بود که می خواستند تنش به پا کنند، اما طرف های مقابلش که در ایستگاهی مردمی نشسته و با حیا منتظر اتوبوس تاریخ بودند، نه نوکر داشتند، نه احساسی به تنش حس می کردند. شعبان به «هیچ کس» تبدیل شده بود، بدنی مضطرب که به ابزاری برای تخلیه ی خشونت دیگران تبدیل شده بود، او زندگی نمی کرد، مومیایی شده بود.
وامصیبتا! امروز با این همه مسجد، مدرسه، دانشگاه و نهادهای فرهنگی متعدد، باز هم انسان هایی پیدا می شوند که دقیقاً در جایی که محل شکل گیری دیالوگ و ارتباط است، کاری ضد ارتباط و دیالوگ بکنند. نتوانستیم سرکردگان خیابان و سر کوچه را که مزاحم مردم می شدند را تربیت کنیم تا مومیایی ها با خریدن یک گوشی به شهر شبکه ای مهاجرت کردند. آن ها این بار در کانال هایی که باشگاه تولید تنش و اضطراب در جامعه امروزی اند، حاضرند و در واقع نسخه ی به روز شعبان خیرندیده در شهر شبکه ای اند.
#شعبان_جعفری؛ #مومیایی؛ #شهر_شبکه_ای؛ #لمپنیسم
@thing
محمد زینالی اُناری
تناسخ، مطرود است، اما خیلی ها به آن اعتقاد دارند. یعنی عملاً کاری می کنند که تناسخ در برابر آن زانو می زند. نبش قبر می کنند، مردار را زنده می کنند و شرّ را باز می آفرینند. مرده هایی که زمان خود از زندگی رضا نبودند، امروز مجبورند در روح دیگران حلول کنند. روح، چیزی جز باورها و پندارها نیست. آن که باورها و پندارهایی مرده، منسوخ و مطرود را نمایندگی می کند، کاری جز زنده کردن مرده ها -که در زمان خود نیز از زندگی رضا نبودند- ندارند.
در دوران معاصر، دو نوع خیابان ساخته شد. نخست خیابان های سه بعدی شهودی شهرها که ما در گوشه ی آن راه می رفتیم و از جلوی مغازه ها و درب خانه ها می گذشتیم و همدیگر را به وضوح میدیدیم. اما امروز، خیابان های اطلاعاتی ساخته شده و ما شهروند شبکهای یا شهربند اطلاعاتی شده ایم. «شعبان جعفری» خداوندگار و مثال اعلای لمپنیسم ایرانی، در روزگاری حساس، وظیفه ی هورا و هو کشی و لقلقه را به دست گرفت. از شیطان نمایندگی گرفت و تخم ریا و تنش را در خیابان های تهران- که راه امید مردم ایران بودند- پراکند.
او باشگاه ورزشی تأسیس کرد و شد سردسته ی ورزشکاران، چیزی که امروز به آن کانال می گوئیم. ورزشکاران امروزی، با چشم و انگشت خود و روی صفحه های گوشی همراه در درون کانال ها ورزش می کنند. شعبان خیرندیده از زندگی و عمرش در خیابان راه افتاد و شر به پا کرد. شعبان های امروز، با ابزارهای جدیدی که توسط علوم فنی غربی برای ارتباط و اطلاع بیشتر مردم امروز تدارک دیده شده، در امتداد امواج به راه افتاده، هورا و هو کشی را علم می کنند. تا جایی که گوشی همراه و تکنولوژی ارتباطی به جای این که وسیله ی وصل کردن مردم شود، به ابزار فصل کردن تبدیل شده است.
شعبان خیرندیده از زندگی اش دقیقا چه می کرد؟! او به وظیفه ی خودش عمل می کرد و یادگار دوران پیشین را زنده میکرد. در گذشته وقتی دو نفر از سران طوایف با هم دعوا می کردند، به جای ایشان، لوطی ها و نوکرهای شان با هم دعوا می کردند که بلاتشبیه نقش سربازی آنان را بر عده داشتند. شعبان نوکر گروهی بود که می خواستند تنش به پا کنند، اما طرف های مقابلش که در ایستگاهی مردمی نشسته و با حیا منتظر اتوبوس تاریخ بودند، نه نوکر داشتند، نه احساسی به تنش حس می کردند. شعبان به «هیچ کس» تبدیل شده بود، بدنی مضطرب که به ابزاری برای تخلیه ی خشونت دیگران تبدیل شده بود، او زندگی نمی کرد، مومیایی شده بود.
وامصیبتا! امروز با این همه مسجد، مدرسه، دانشگاه و نهادهای فرهنگی متعدد، باز هم انسان هایی پیدا می شوند که دقیقاً در جایی که محل شکل گیری دیالوگ و ارتباط است، کاری ضد ارتباط و دیالوگ بکنند. نتوانستیم سرکردگان خیابان و سر کوچه را که مزاحم مردم می شدند را تربیت کنیم تا مومیایی ها با خریدن یک گوشی به شهر شبکه ای مهاجرت کردند. آن ها این بار در کانال هایی که باشگاه تولید تنش و اضطراب در جامعه امروزی اند، حاضرند و در واقع نسخه ی به روز شعبان خیرندیده در شهر شبکه ای اند.
#شعبان_جعفری؛ #مومیایی؛ #شهر_شبکه_ای؛ #لمپنیسم
@thing
رمانتیسم دوباره
محمد زینالی اُناری؛
امروز بسیاری از ناامیدی به اصلاح طلبی و اصولگرایی دم می زنند و راه را در ترک رأی، دل بستن به تغییرات اساسی و منتظر ماندن برای روی دادن اتفاقاتی عجیب می دانند که حتی از آن هم ناامیدند. در کنار این بحث ها، تقریباً این کنایه را هم می آورند که در نیم قرن گذشته وضع به مراتب بهتر از این بوده است.
به گمان آنان، تغییراتی که در چهل سال پیش صورت گرفته است، باعث و بانی این مشکلات بوده و در واقع، آن تغییرات را مذمت و نکوهش می کنند. به طوری که نوعی احساس انسداد و نیاز به رهایی از وضع موجود در جامعه ایجاد شده و یک اتوپیای نوستالژیک از دوران شاهنشاهی هم ایجاد شده است.
این رمانتیسم بازگشتی، دقیقاً در مذمت رمانتیسمی صورت می گیرد که نیم قرن پیش از سوی اسلام گراها، مارکسیست ها و لیبرالیست ها شکل گرفته بود. نیم قرن پیش شعار همه این بود که اگر شاهنشاه برود و اسلام و جمهوری حاکم شود، همه ی مشکلات حل می شود. امروز هم گفته می شود اصلا همین تغییرات موجب بد شدن اوضاع گردیده و اگر آن آب رفته باز گردد یا احساس مسئولیتی شبیه به آن دوران وجود داشته باشد، اوضاع خیلی بهتر از این می شود. به نظر می رسد هیچ نیرویی نسبت به بازگشت دوره ی قبل وجود نداشته باشد، اما عدم وجود یک اتوپیای قابل وصف توسط روشنفکران موجب شده که این خیال رهایی بخش مدام گوشزد شود.
روشنفکران امروزی تغییرات بنیادین را رهگیری نمی کنند و دنبال طرح بحث و نقادی اند تا وضعیت تغییرات مسالمت آمیز را در پی داشته باشد، به همین دلیل به وعده های تخیلی و آرمانشهرهای ذهنی روی نمی آورند.
روشنفکران امروزی بیشتر به مشارکت و مطالعه دعوت می کنند تا جامعه با مشارکت مردم و پیگیری روزمره ی مسائل به سمت تغییرات پیش برود. اما مردم علی رغم عدم اطمینان از نتایج اتفاق خاص و اساسی در آینده به طور منفعل عمل می کنند و معتقدند تاتغییراتی اساسی رخ ندهد و آن آب رفته به جوی باز نگردد، اساساً هر گونه حرف و سخنی بی معنی است.
از طرف دیگر نوعی بیگانگی سیاسی نیز در غالب طرح کنندگان این بحث دیده می شود. مردم به جای مداخله و نهادسازی و پیگیری خودمرجع تغییرات و تحولات، آن را از روشنفکران و نخبگان سیاسی طلب می کنند.
به نظر می رسد که این رمانتیسم جدید، علی رغم این که رمانتیسم نیم قرن پیش را رد می کند، خود گرفتار همان نوع رهایی و اتوپیا است. آن ها نقد می کنند که پنجاه سال پیش چرا انقلاب و انفجار رخ داد، در حالی که امروز نیز به دنبال یک اتفاق خاص و تغییرات اساسی هستند.
می خواهند بدون این که مداخله کنند، نهادسازی کنند و روح و رفتار جامعه و در نهایت رفتار سیاست تغییر کند، آزادیهای سیاسی و امنیت اقتصادی به طور کامل و بلادرنگ برگردد. در حالی که یک بار این اتفاق افتاد و جابجایی قدرت صورت گرفت و نتیجه اش را نمی پسندند، باز هم همان راه و روشی که یک بار طی شده و نمی پسندند را طلب می کنند!
@thing
محمد زینالی اُناری؛
امروز بسیاری از ناامیدی به اصلاح طلبی و اصولگرایی دم می زنند و راه را در ترک رأی، دل بستن به تغییرات اساسی و منتظر ماندن برای روی دادن اتفاقاتی عجیب می دانند که حتی از آن هم ناامیدند. در کنار این بحث ها، تقریباً این کنایه را هم می آورند که در نیم قرن گذشته وضع به مراتب بهتر از این بوده است.
به گمان آنان، تغییراتی که در چهل سال پیش صورت گرفته است، باعث و بانی این مشکلات بوده و در واقع، آن تغییرات را مذمت و نکوهش می کنند. به طوری که نوعی احساس انسداد و نیاز به رهایی از وضع موجود در جامعه ایجاد شده و یک اتوپیای نوستالژیک از دوران شاهنشاهی هم ایجاد شده است.
این رمانتیسم بازگشتی، دقیقاً در مذمت رمانتیسمی صورت می گیرد که نیم قرن پیش از سوی اسلام گراها، مارکسیست ها و لیبرالیست ها شکل گرفته بود. نیم قرن پیش شعار همه این بود که اگر شاهنشاه برود و اسلام و جمهوری حاکم شود، همه ی مشکلات حل می شود. امروز هم گفته می شود اصلا همین تغییرات موجب بد شدن اوضاع گردیده و اگر آن آب رفته باز گردد یا احساس مسئولیتی شبیه به آن دوران وجود داشته باشد، اوضاع خیلی بهتر از این می شود. به نظر می رسد هیچ نیرویی نسبت به بازگشت دوره ی قبل وجود نداشته باشد، اما عدم وجود یک اتوپیای قابل وصف توسط روشنفکران موجب شده که این خیال رهایی بخش مدام گوشزد شود.
روشنفکران امروزی تغییرات بنیادین را رهگیری نمی کنند و دنبال طرح بحث و نقادی اند تا وضعیت تغییرات مسالمت آمیز را در پی داشته باشد، به همین دلیل به وعده های تخیلی و آرمانشهرهای ذهنی روی نمی آورند.
روشنفکران امروزی بیشتر به مشارکت و مطالعه دعوت می کنند تا جامعه با مشارکت مردم و پیگیری روزمره ی مسائل به سمت تغییرات پیش برود. اما مردم علی رغم عدم اطمینان از نتایج اتفاق خاص و اساسی در آینده به طور منفعل عمل می کنند و معتقدند تاتغییراتی اساسی رخ ندهد و آن آب رفته به جوی باز نگردد، اساساً هر گونه حرف و سخنی بی معنی است.
از طرف دیگر نوعی بیگانگی سیاسی نیز در غالب طرح کنندگان این بحث دیده می شود. مردم به جای مداخله و نهادسازی و پیگیری خودمرجع تغییرات و تحولات، آن را از روشنفکران و نخبگان سیاسی طلب می کنند.
به نظر می رسد که این رمانتیسم جدید، علی رغم این که رمانتیسم نیم قرن پیش را رد می کند، خود گرفتار همان نوع رهایی و اتوپیا است. آن ها نقد می کنند که پنجاه سال پیش چرا انقلاب و انفجار رخ داد، در حالی که امروز نیز به دنبال یک اتفاق خاص و تغییرات اساسی هستند.
می خواهند بدون این که مداخله کنند، نهادسازی کنند و روح و رفتار جامعه و در نهایت رفتار سیاست تغییر کند، آزادیهای سیاسی و امنیت اقتصادی به طور کامل و بلادرنگ برگردد. در حالی که یک بار این اتفاق افتاد و جابجایی قدرت صورت گرفت و نتیجه اش را نمی پسندند، باز هم همان راه و روشی که یک بار طی شده و نمی پسندند را طلب می کنند!
@thing
معرفت حسین (ع) باید به نشستها و بحثهای دانشگاهی راه یابد - ایسنا
https://www.isna.ir/news/95071811173/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AF
@thing
https://www.isna.ir/news/95071811173/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AF
@thing
ایسنا
معرفت حسین (ع) باید به نشستها و بحثهای دانشگاهی راه یابد
معرفت حسین (ع) باید به نشستها و بحثهای دانشگاهی راه یابد، در حالی که آن را به یک پیاده روی و وزنه برداری سنتی با طوق و علم تقلیل دادهایم.
تفکر انتقامی یا تفکر انتقادی؟!!
محمد زینالی اُناری؛ نشریه شمالغرب، ۱۶شهریور۱۳۹۸
در مباحث علوم انسانی یکی از ویژگی های مهم توسعه ی دانش، تفکر انتقادی است. در این نوع تفکر، دانش فرد و حتی دانش جامعه توسعه می یابد به واقع یکی از شیوه های توسعه ی جامعه، داشتن تفکر انتقادی هم در روش های فردی تولید و ارتقای دانش و است، هم در نقد و ارزیابی آثار و دانش های دیگران. تفکر انتقادی عمر طولانی ای در توسعه ی دانش داشته و ویژگی شاخص علوم انسانی غربی نیست. در همین ایران خودمان هم تفکر انتقادی رایج بود و استفاده از منطق و کدگذاری نسبت به جوانب مختلف آگاهی از دیرباز شروع شده بود.
در هر جایی که شخص خواسته است دانش خود را توسعه دهد، یا جامعه خواسته است گروه های انسانی با عقل و هوش با هم صحبت کرده و به توافق برسند، تفکر انتقادی رایج شده است و این اهداف را پیش برده است. تفگر انتقادی قدرت می دهد ما در اندیشه ی خود تأمل کنیم و جوانب آن را بسنجیم. از مقایسه، آزمون، تفسیر و نوآوری استفاده کنیم تا بتوانیم حکمی که درباره ی چیزی داریم را برای اطمینان بسنجیم و اگر لازم شد آن را بر اساس یافته های جدید تغییر دهیم. در هنگام گفت و گو، نظرات دیگران امکان این مقایسه و ارزیابی را بیشتر می کند و می توانیم برداشت های خود را درباره ی زندگی و اعمال مان روز به روز تغییر دهیم و بهبود بخشیم.
اما نوعی تفکر هم هست که به مقایسه و نظر دیگران اهمیت نمی دهد و چند چیزی که در ذهن خود داشته و از پیش از بر نموده را مدام تکرار می کند و اصرار و اجبار دارد که آن چه می داند مهم تر است. او از مقایسه، تفسیر و سایر استدلالات ممکن بهره برداری می کند تا بگوید که نظر خودش که از پیش آن را ابراز کرده است، مهم تر بوده و هیچ بدیلی در اندیشه برای وی یا همگامان وی وجود ندارد. آن گاه تلاش می کند نظرات دیگران را به صورت های جدلی و پرسر و صدا محو کند تا علاوه بر خود وی، دیگران هم آن را نشنوند. چرا که اگر سخنان دیگری به میان آیند، این سخن او ست که ناپایدار و سست می ماند. پس برای این که سستی و شک در سخن او راه نیابد، باید هر سخنی را رد یا طرد نماید و یکه تاز در میدان بماند.
«تفکر انتقامی»، درست در برابر تفکر انتقادی قرار دارد و کارش، میراندن نظرات دیگران و طردشان است. یکی از شاعران ما از دیگران دعوت می کرد که انسانیت را علم کنیم و برای این کار پیشنهاد می کرد که نیزه را شکسته و به قلم تبدیل کنیم. غافل از این که نیزه وقتی قلم شود، ممکن است در قلم بودن خود نیز به صورت انتقامی بنویسد. آن گاه عرصه ی جدال و خشم، از کوچه بازارهای شاهد دعوای حیدری و نعمتی به عرصه ی مواجهه در روزنامه های رسمی، شب نامه ها و حتی فیلم نامه ها برسد. تفکر انتقامی، مدام به فکر انتقام گرفتن از سخن های دیگر و گوینده ها است و سعی می کند به جرم نظر مخالف، دیگران را از عرصه حذف کند. آن گاه برچسب، دشنام و فشار، جای مقایسه، تفسیر و آزمون را می گیرد و مثل دعوای خیابانی، باید یکی زمین بخورد تا دیگری قدرت بگیرد.
@thing
محمد زینالی اُناری؛ نشریه شمالغرب، ۱۶شهریور۱۳۹۸
در مباحث علوم انسانی یکی از ویژگی های مهم توسعه ی دانش، تفکر انتقادی است. در این نوع تفکر، دانش فرد و حتی دانش جامعه توسعه می یابد به واقع یکی از شیوه های توسعه ی جامعه، داشتن تفکر انتقادی هم در روش های فردی تولید و ارتقای دانش و است، هم در نقد و ارزیابی آثار و دانش های دیگران. تفکر انتقادی عمر طولانی ای در توسعه ی دانش داشته و ویژگی شاخص علوم انسانی غربی نیست. در همین ایران خودمان هم تفکر انتقادی رایج بود و استفاده از منطق و کدگذاری نسبت به جوانب مختلف آگاهی از دیرباز شروع شده بود.
در هر جایی که شخص خواسته است دانش خود را توسعه دهد، یا جامعه خواسته است گروه های انسانی با عقل و هوش با هم صحبت کرده و به توافق برسند، تفکر انتقادی رایج شده است و این اهداف را پیش برده است. تفگر انتقادی قدرت می دهد ما در اندیشه ی خود تأمل کنیم و جوانب آن را بسنجیم. از مقایسه، آزمون، تفسیر و نوآوری استفاده کنیم تا بتوانیم حکمی که درباره ی چیزی داریم را برای اطمینان بسنجیم و اگر لازم شد آن را بر اساس یافته های جدید تغییر دهیم. در هنگام گفت و گو، نظرات دیگران امکان این مقایسه و ارزیابی را بیشتر می کند و می توانیم برداشت های خود را درباره ی زندگی و اعمال مان روز به روز تغییر دهیم و بهبود بخشیم.
اما نوعی تفکر هم هست که به مقایسه و نظر دیگران اهمیت نمی دهد و چند چیزی که در ذهن خود داشته و از پیش از بر نموده را مدام تکرار می کند و اصرار و اجبار دارد که آن چه می داند مهم تر است. او از مقایسه، تفسیر و سایر استدلالات ممکن بهره برداری می کند تا بگوید که نظر خودش که از پیش آن را ابراز کرده است، مهم تر بوده و هیچ بدیلی در اندیشه برای وی یا همگامان وی وجود ندارد. آن گاه تلاش می کند نظرات دیگران را به صورت های جدلی و پرسر و صدا محو کند تا علاوه بر خود وی، دیگران هم آن را نشنوند. چرا که اگر سخنان دیگری به میان آیند، این سخن او ست که ناپایدار و سست می ماند. پس برای این که سستی و شک در سخن او راه نیابد، باید هر سخنی را رد یا طرد نماید و یکه تاز در میدان بماند.
«تفکر انتقامی»، درست در برابر تفکر انتقادی قرار دارد و کارش، میراندن نظرات دیگران و طردشان است. یکی از شاعران ما از دیگران دعوت می کرد که انسانیت را علم کنیم و برای این کار پیشنهاد می کرد که نیزه را شکسته و به قلم تبدیل کنیم. غافل از این که نیزه وقتی قلم شود، ممکن است در قلم بودن خود نیز به صورت انتقامی بنویسد. آن گاه عرصه ی جدال و خشم، از کوچه بازارهای شاهد دعوای حیدری و نعمتی به عرصه ی مواجهه در روزنامه های رسمی، شب نامه ها و حتی فیلم نامه ها برسد. تفکر انتقامی، مدام به فکر انتقام گرفتن از سخن های دیگر و گوینده ها است و سعی می کند به جرم نظر مخالف، دیگران را از عرصه حذف کند. آن گاه برچسب، دشنام و فشار، جای مقایسه، تفسیر و آزمون را می گیرد و مثل دعوای خیابانی، باید یکی زمین بخورد تا دیگری قدرت بگیرد.
@thing
Forwarded from ️ شبکه جامعه شناسی
🔸برای آنها که گزینشی به استادیومرفتند و هشداری به روانشناسان
🖋پروین محمدی، روانشناس
عده ای با دیوانه خواندن #سحر، خودسوزی و از بین رفتن او را به بیراهه می برند. آنها به دنبال مقاصد سیاسی خود هستند که دیگر بر کسی پوشیده نیست. حال عده ای از روانشناسان بازیچه این بازی شده اند. اگر تحلیل ندارید، سکوت کنید.
قرار ما در این حرفه قضاوت بود یا همدلی؟! کدام یک از شما سحر را از نزدیک ارزیابی کرده اید؟ باچه شواهدی برچسب را به پیشانی سحر زدید و دیوانه خطابش کردید؟ مسائل #روانشناختی نه در خلا شکل می گیرند و نه بیفشار بروز مییابند. روان هر انسان در یک زمینه زیستی-اجتماعی توامان قالب میگیرد و با توجه به شرایطی که اخیرا با آن درگیر است؛ رفتاری را نشان میدهد.
اگر فردی در خانوادهای پرتنش رشد کند، در مدرسه باورها به او تحمیل گردد، در عرصه عمومی به خاطر #جنسیت قضاوت شود و ... سپس با شکنندگی تمام با ناکامیهای بزرگتر و شدیدتر مواجه گردد، حال در قبال هر رفتار این فرد قبل از همه جامعه با شاخوبرگهای نهادی بیمارش مسئول است.
در اولین مصاحبه پدر سحر بیان کرده است که برای اینکه سحر #فوتبال را از تلویزیون ببیند، از مراجع استفتا گرفته است.
توخود حدیث مفصل بخوان از این مجمل. در تحلیل هاتان سبک وطبقه زندگی و جنسیت سحر را نادیده گرفتید. جنسیتی که در جامعه سنت زده و دین زده ی ایرانی جز سرکوب هیچ ندارد.
سحر #سلبریتی سیاسی نبود. خودش را آتش زد تا شعله اش به چشم کسی بیاید.آن روزها که احزاب سیاسی با دستچین کردن زنان به #استادیوم رفتند؛ سحر پشت درها بازداشت شد. کسی حلقه گل برای او نمیبرد.هشتک نمی زد. او از قشر زندانیان بی صدا و گمنام است.از بازداشت که ازاد می شود، برای بازداشت ۲۴ساعته از خدایگان هیچ جنبشی نمی شود. سحر گمنام است. نگاه خانواده و همشهری هایش به استقبال سحر رفته اند. سحر سوخت تا صدای واقعی انهایی که پشت درها ماندند به گوش کسی برسد. نه آن ها که ذوق زده ی گام به گام پیش رفتنشان بودند. همان ها که روزهای بعد روزنامه هاشان را با زنان گل به سر آذین بستند.
حکم خوب وبد دادن به این حرکت کار روانشناس نبود. چرایی این رخداد کار ما بود.
خودکشی خشمی است که فرد آن را به خودش بر می گرداند. چون زورش به کسی نمی رسد. دیگر توان ۶ماه زندان و شماتت های بعدش را ندارد.
واقعیت خودکشی سحر انتقامی تلخ از دیگران است.
سحر دیوانه نبود همان طور امیلی دیوید سون نبود. همان طور که زنان ایلام نبودند. همان طور که ویدا نبود.
#دختر_آبی
💡 #رسانه شمایید. اگر میپسندید، برای دوستانتان بفرستید.
🌐 شبکه جامعهشناسی علامه
@Atu_Sociology
🖋پروین محمدی، روانشناس
عده ای با دیوانه خواندن #سحر، خودسوزی و از بین رفتن او را به بیراهه می برند. آنها به دنبال مقاصد سیاسی خود هستند که دیگر بر کسی پوشیده نیست. حال عده ای از روانشناسان بازیچه این بازی شده اند. اگر تحلیل ندارید، سکوت کنید.
قرار ما در این حرفه قضاوت بود یا همدلی؟! کدام یک از شما سحر را از نزدیک ارزیابی کرده اید؟ باچه شواهدی برچسب را به پیشانی سحر زدید و دیوانه خطابش کردید؟ مسائل #روانشناختی نه در خلا شکل می گیرند و نه بیفشار بروز مییابند. روان هر انسان در یک زمینه زیستی-اجتماعی توامان قالب میگیرد و با توجه به شرایطی که اخیرا با آن درگیر است؛ رفتاری را نشان میدهد.
اگر فردی در خانوادهای پرتنش رشد کند، در مدرسه باورها به او تحمیل گردد، در عرصه عمومی به خاطر #جنسیت قضاوت شود و ... سپس با شکنندگی تمام با ناکامیهای بزرگتر و شدیدتر مواجه گردد، حال در قبال هر رفتار این فرد قبل از همه جامعه با شاخوبرگهای نهادی بیمارش مسئول است.
در اولین مصاحبه پدر سحر بیان کرده است که برای اینکه سحر #فوتبال را از تلویزیون ببیند، از مراجع استفتا گرفته است.
توخود حدیث مفصل بخوان از این مجمل. در تحلیل هاتان سبک وطبقه زندگی و جنسیت سحر را نادیده گرفتید. جنسیتی که در جامعه سنت زده و دین زده ی ایرانی جز سرکوب هیچ ندارد.
سحر #سلبریتی سیاسی نبود. خودش را آتش زد تا شعله اش به چشم کسی بیاید.آن روزها که احزاب سیاسی با دستچین کردن زنان به #استادیوم رفتند؛ سحر پشت درها بازداشت شد. کسی حلقه گل برای او نمیبرد.هشتک نمی زد. او از قشر زندانیان بی صدا و گمنام است.از بازداشت که ازاد می شود، برای بازداشت ۲۴ساعته از خدایگان هیچ جنبشی نمی شود. سحر گمنام است. نگاه خانواده و همشهری هایش به استقبال سحر رفته اند. سحر سوخت تا صدای واقعی انهایی که پشت درها ماندند به گوش کسی برسد. نه آن ها که ذوق زده ی گام به گام پیش رفتنشان بودند. همان ها که روزهای بعد روزنامه هاشان را با زنان گل به سر آذین بستند.
حکم خوب وبد دادن به این حرکت کار روانشناس نبود. چرایی این رخداد کار ما بود.
خودکشی خشمی است که فرد آن را به خودش بر می گرداند. چون زورش به کسی نمی رسد. دیگر توان ۶ماه زندان و شماتت های بعدش را ندارد.
واقعیت خودکشی سحر انتقامی تلخ از دیگران است.
سحر دیوانه نبود همان طور امیلی دیوید سون نبود. همان طور که زنان ایلام نبودند. همان طور که ویدا نبود.
#دختر_آبی
💡 #رسانه شمایید. اگر میپسندید، برای دوستانتان بفرستید.
🌐 شبکه جامعهشناسی علامه
@Atu_Sociology
Forwarded from مجله میدان فرهنگ
◻️ مجله رسانه فرهنگ
✍️مدیر مسئول: دکتر هادی خانیکی
✍️ سردبیر میهمان: محمد زینالی اناری
✴️ کانال مجله رسانه فرهنگ:
📝 @ResaneFarhang
✍️مدیر مسئول: دکتر هادی خانیکی
✍️ سردبیر میهمان: محمد زینالی اناری
✴️ کانال مجله رسانه فرهنگ:
📝 @ResaneFarhang
Forwarded from چهارراه (Fereshteh Zaker)
شبیه خودم شده ام
فرشته ذاکر
چند روز پیش جلوی در کتابخانه، به دوستی قدیمی برخوردم. بعد از سلام و احوالپرسی خندید و گفت توی سالن چند بار از رو به رویت رد شدم و گفتم این چقدر شبیه فرشته است. ولی با خودم فکر کردم او که دیگر اینجاها نمی آید. به خاطر همین نیامدم نزدیک تر ببینم خودتی یا نه.
جالب ترش هم اتفاق افتاده است. برای دیدن آثار یکی از دوستانم به نمایشگاهش رفته بودم. یکی از آشنایان را دیدم. درنگی در نزدیکی اش ایستادم. دیدم به جا نیاورد. رفتم جلوتر سلام و احوالپرسی کردم. با لبخندی رسمی و مقداری شک و تردید احوالپرسی کرد و عبور کرد. بعد که دوستم آمد جلو و با صدای کمی بلندتر مرا به اسم صدا زد و احوالپرسی کرد، آن آشنا برگشت و گفت ااا شمایی؟! ببخشید اصلا به جا نیاوردم. خندیدم و گفتم متوجه شدم به جا نیاوردید. گفت فکر نمی کردم اینجا ببینمت.
پارسال هم رفتم اتاق یکی از اساتیدم تا درباره مسئله ای که با ماهور برایم پیش آمده بود از او راهنمایی بگیرم. استاد پس از توضیحاتی خیلی کلی به من گفت واقعیت این است شما که بچه دار شده ای اصلا نباید دانشگاه می آمدی...
استاد جان صاف گذاشت کف دستم که دانشگاه جای یک مادرِ دارای کودک خردسال نیست. مثال هایی هم زد از مادران درست کار.
خود درگیری ام از قبل بیشتر شد. ضمن این که بار تازه ای هم سوار بر شانه های خسته ام شد؛ از این پس، من در مکانی قرار داشتم که نباید در آنجا دیده می شدم.
مشکل حل ناشده ام با ماهور مدام در ذهنم بالا و پایین می پرید. تا این که در کنگره روانکاوی اردیبهشت ماه، خانم روانکاوی در آن سوی دنیا (سخنرانی آنلاین)، دقیقا انگشت گذاشت روی مشکل من.
او به نظریه وینیکات درباره "خود بی رحم اولیه کودک" پرداخت. وینیکات می گوید کودک عادی از رابطه ی بی رحمانه با مادر لذت می برد. و کودک می داند این فقط مادر است که حاضر است بازی های بی رحمانه کودک را تحمل کند. وینیکات تاکید می کند این بازی های بی رحمانه برای رشد سالم شخصیت کودک لازم است و نباید به تمامی از سوی مادر سرکوب شود. هرچند این امر واقعا مادر را آزار می دهد و تحلیل می برد و سایر توضیحات...
در اینجا نمی خواهم کل نظریه وینیکات را شرح دهم یا نقد و تحلیلش کنم. فقط می خواهم بگویم این نوع بازی بی رحمانه ی کودک با مادر آنقدر شایع بود که روانشناسی برجسته درباره آن نظریه پردازی کند و منحصر به رابطه من و پسرکم نبود. و ربطی به دو روز در هفته دانشگاه رفتن من نداشت. از سوی دیگر به نظر می رسد من این رفتار را در کودکم سرکوب نکرده بودم که همچنان ادامه داشت.
خانم روانکاوِ آن سوی دنیا و وینیکات خبر ندارند چه بار مهمی را از دوش من برداشتند و چه حس رهایی بخشی به من دادند.
دلم می خواست استاد جان، خانم روانکاوِ آن سوی دنیا و وینیکات را در یک اتاق جمع کنم، دوباره مسئله ام را مطرح کنم و ببینم آیا سر این که دانشگاه جای یک مادر نیست هم نظر هستند؟
مشکل من با پسرکم این بود که گاهی بازی های بی رحمانه ای با من می کرد و خودش خیلی ذوق می کرد، اما من اذیت می شدم. و سر در نمی آوردم دلیل این بازی های بی رحمانه چیست.
قصه ام با ماهور طولانی شد. داشتم چیزی دیگر می گفتم. این که شبیه خودم شده ام.
وقتی مادر می شوی، به جد یا به سهو، به طور مرتب به تو پیام داده می شود که حضورت در بعضی مکان ها نامنتظر است. حضورت علامت سوال ایجاد می کند، دیگران را به شک می اندازد. حسی از غریبه بودن، بیگانه بودن به تو منتقل می شود.
اگر شغل تعریف شده ای با درآمد اقتصادی قابل توجیه داشته باشی، فقط در حدود ساعات کاری و فقط حضور در محل کار عادی به نظر می رسد. هر چند این هم همه جا و برای همه کس صادق نیست.
اما حضور در مکان هایی که برای قوت گرفتن جسم و جان مادر است (و ربط مستقیمی به تقویت کودک-خانواده ندارد)، علامت سوال ایجاد می کند.
این علامت سوال آنقدر جدی است، آنقدر عمیق است که به معنای حقیقی کلمه مادر را تبدیل به موجودی نامرئی می کند. تو با چهره ات، با دست هایت، پاهایت و چشم هایت، رو به روی آدم ها می ایستی، حتی حرف می زنی، صدایت را هم می شنوند، ولی نمی شناسندت. به جا آورده نمی شوی.
حتما باید کسی از بیرون بیاید، دستت را بگیرد و اعلام کند این همان زن است، تمام نشده، شخصیتش یک نمایش نبوده که به یک باره کات داده باشد. او زنده است. علایقش، استعدادهایش و تلاش هایش دارند نفس می کشند، لطفا او را به جا بیاورید.
@chahar4rah چهارراه
فرشته ذاکر
چند روز پیش جلوی در کتابخانه، به دوستی قدیمی برخوردم. بعد از سلام و احوالپرسی خندید و گفت توی سالن چند بار از رو به رویت رد شدم و گفتم این چقدر شبیه فرشته است. ولی با خودم فکر کردم او که دیگر اینجاها نمی آید. به خاطر همین نیامدم نزدیک تر ببینم خودتی یا نه.
جالب ترش هم اتفاق افتاده است. برای دیدن آثار یکی از دوستانم به نمایشگاهش رفته بودم. یکی از آشنایان را دیدم. درنگی در نزدیکی اش ایستادم. دیدم به جا نیاورد. رفتم جلوتر سلام و احوالپرسی کردم. با لبخندی رسمی و مقداری شک و تردید احوالپرسی کرد و عبور کرد. بعد که دوستم آمد جلو و با صدای کمی بلندتر مرا به اسم صدا زد و احوالپرسی کرد، آن آشنا برگشت و گفت ااا شمایی؟! ببخشید اصلا به جا نیاوردم. خندیدم و گفتم متوجه شدم به جا نیاوردید. گفت فکر نمی کردم اینجا ببینمت.
پارسال هم رفتم اتاق یکی از اساتیدم تا درباره مسئله ای که با ماهور برایم پیش آمده بود از او راهنمایی بگیرم. استاد پس از توضیحاتی خیلی کلی به من گفت واقعیت این است شما که بچه دار شده ای اصلا نباید دانشگاه می آمدی...
استاد جان صاف گذاشت کف دستم که دانشگاه جای یک مادرِ دارای کودک خردسال نیست. مثال هایی هم زد از مادران درست کار.
خود درگیری ام از قبل بیشتر شد. ضمن این که بار تازه ای هم سوار بر شانه های خسته ام شد؛ از این پس، من در مکانی قرار داشتم که نباید در آنجا دیده می شدم.
مشکل حل ناشده ام با ماهور مدام در ذهنم بالا و پایین می پرید. تا این که در کنگره روانکاوی اردیبهشت ماه، خانم روانکاوی در آن سوی دنیا (سخنرانی آنلاین)، دقیقا انگشت گذاشت روی مشکل من.
او به نظریه وینیکات درباره "خود بی رحم اولیه کودک" پرداخت. وینیکات می گوید کودک عادی از رابطه ی بی رحمانه با مادر لذت می برد. و کودک می داند این فقط مادر است که حاضر است بازی های بی رحمانه کودک را تحمل کند. وینیکات تاکید می کند این بازی های بی رحمانه برای رشد سالم شخصیت کودک لازم است و نباید به تمامی از سوی مادر سرکوب شود. هرچند این امر واقعا مادر را آزار می دهد و تحلیل می برد و سایر توضیحات...
در اینجا نمی خواهم کل نظریه وینیکات را شرح دهم یا نقد و تحلیلش کنم. فقط می خواهم بگویم این نوع بازی بی رحمانه ی کودک با مادر آنقدر شایع بود که روانشناسی برجسته درباره آن نظریه پردازی کند و منحصر به رابطه من و پسرکم نبود. و ربطی به دو روز در هفته دانشگاه رفتن من نداشت. از سوی دیگر به نظر می رسد من این رفتار را در کودکم سرکوب نکرده بودم که همچنان ادامه داشت.
خانم روانکاوِ آن سوی دنیا و وینیکات خبر ندارند چه بار مهمی را از دوش من برداشتند و چه حس رهایی بخشی به من دادند.
دلم می خواست استاد جان، خانم روانکاوِ آن سوی دنیا و وینیکات را در یک اتاق جمع کنم، دوباره مسئله ام را مطرح کنم و ببینم آیا سر این که دانشگاه جای یک مادر نیست هم نظر هستند؟
مشکل من با پسرکم این بود که گاهی بازی های بی رحمانه ای با من می کرد و خودش خیلی ذوق می کرد، اما من اذیت می شدم. و سر در نمی آوردم دلیل این بازی های بی رحمانه چیست.
قصه ام با ماهور طولانی شد. داشتم چیزی دیگر می گفتم. این که شبیه خودم شده ام.
وقتی مادر می شوی، به جد یا به سهو، به طور مرتب به تو پیام داده می شود که حضورت در بعضی مکان ها نامنتظر است. حضورت علامت سوال ایجاد می کند، دیگران را به شک می اندازد. حسی از غریبه بودن، بیگانه بودن به تو منتقل می شود.
اگر شغل تعریف شده ای با درآمد اقتصادی قابل توجیه داشته باشی، فقط در حدود ساعات کاری و فقط حضور در محل کار عادی به نظر می رسد. هر چند این هم همه جا و برای همه کس صادق نیست.
اما حضور در مکان هایی که برای قوت گرفتن جسم و جان مادر است (و ربط مستقیمی به تقویت کودک-خانواده ندارد)، علامت سوال ایجاد می کند.
این علامت سوال آنقدر جدی است، آنقدر عمیق است که به معنای حقیقی کلمه مادر را تبدیل به موجودی نامرئی می کند. تو با چهره ات، با دست هایت، پاهایت و چشم هایت، رو به روی آدم ها می ایستی، حتی حرف می زنی، صدایت را هم می شنوند، ولی نمی شناسندت. به جا آورده نمی شوی.
حتما باید کسی از بیرون بیاید، دستت را بگیرد و اعلام کند این همان زن است، تمام نشده، شخصیتش یک نمایش نبوده که به یک باره کات داده باشد. او زنده است. علایقش، استعدادهایش و تلاش هایش دارند نفس می کشند، لطفا او را به جا بیاورید.
@chahar4rah چهارراه
Forwarded from خانه کتاب علوم انسانی و اجتماعی (mirhoseini_utbook)
اقتدار پزشکي از خشونت تا دگر فهمي
علیرضا صالحی
چاپ اول
مهر۹۸
قیمت 28000 تومان
آی دی سفارش در تلگرام👇
@mirhoseini_utbook
سفارش تلفنی👇
02161117952
09384439577
سفارش در اینستاگرام👇
@khane_ketab_utbook
@utbook
علیرضا صالحی
چاپ اول
مهر۹۸
قیمت 28000 تومان
آی دی سفارش در تلگرام👇
@mirhoseini_utbook
سفارش تلفنی👇
02161117952
09384439577
سفارش در اینستاگرام👇
@khane_ketab_utbook
@utbook
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «چاله های فضایی سیگار محمد زینالی اُناری سالانه بسیاری از مردم به خاطر سیگاری بودن می میرند. این خبری است که مدام در گوش ما خوانده می شود. اما کسی نمی گوید سالانه بسیاری از مردم در تثر تصادف می می رند، در اثر بحران های اقتصادی می می رند و در اثر سرطان های…»