نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
190730_2125_01
My Recording
سنتور، همایون، ساخته ی حسین علیزاده

@thing
190730_2136
My Recording
سنتور، به زندان، ساخته ی ابوالحسن صبا

@thing
قواعد روش جامعه شناسی، امیل دورکیم، ترجمه ی علی محمد کاردان، ص ۸۱

@thing
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «روزنامه اعتماد :: شفافيت ملت http://www.etemadnewspaper.ir/fa/Main/Detail/134570/%D8%B4%D9%81%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%AA-%D9%85%D9%84%D8%AA @thing»
♦️مسخ و مخاطره♦️

▪️سیستم اداری رسمی، کارمند می‌سازد. حتی اگر کارمند نباشی. حتی اگر نخواهی که کارمند باشی. در اینجا کارمند شدن، صرفاً به معنای عضو یک نهاد رسمی بودن نیست؛ کارمند شدن، مجموعه‌ای از ویژگی‌های اجتماعی و شخصیتی است که سیستم‌های اداری در تو می‌کارند و می‌پرورانند. کارمند شدن، یک روزه اتفاق نمی‌افتد. یک فرآیند تدریجی و آرام آرام است. اهرم‌های تشویق و تنبیه به کار می‌افتند تا از تو، یک کارمند تمام عیار بسازند.

▪️کارمند شدن یعنی نسبت به کاری که انجام می‌دهی، بی‌احساس باش. از کار فاصله‌ی شخصی داشته‌باش. حرص و جوش خوردن برای سریع‌تر کردن فرآیندها، احمقانه است. دید کلی به تمام فرآیندها ممنوع است. تو تنها باید در نقش یک چرخ‌دهنده از یک ماشین بزرگ عمل کنی. بی‌آنکه به کار سایر چرخ‌دنده‌ها کاری داشته‌باشی. تنها در ساعاتی مشخص باید بچرخی. چه چیزی حمل می‌کنی؟ چرا حمل می‌کنی؟ حتی چطور حمل می‌کنی؟ مهم نیست. فقط بچرخ. نقد یک فرآیند در یک اداره، خیانت به سایر همکاران است. میان وجه حقوقی و حقیقی همکاران‌ت، تفاوتی نیست. اگر از کسی در کارش انتقاد کنی یا برای بهبود کار، پیشنهادی بدهی، شخص او را به چالش کشیده‌ای، نه کار و فرآیند را. از تو توقع می‌رود اطاعت کنی. مأمور ِ معذور. همین. قرار نیست سلسله‌مراتب بالاتر را به چالش بکشی. قرار نیست در برابر کاری که صحیح نمی‌دانی، مقاومت کنی. قرار نیست مشاور امین باشی. منافع سازمان و اداره‌ات بر منافع شهروندی که قرار است به او خدمت کنی، می‌چربد. قرار نیست برای تأمین منافع او، حرص و جوش بخوری. موقعیتت را به خطر بیندازی. شما در اداره، یک خانواده هستید. مدافع شهروند خدمت‌گیرنده بودن، گاه خیانت به خانواده است. به خانواده نباید خیانت کرد. انتقاد شفاف، حماقت است. چاره‌ی کار، حرف زدن پشت سر است. لبخند زدن در عیان و خنجر زدن در نهان. هیچ رد پایی از خودت باقی نگذار. شفاف نباش. پنهان‌کاری است که جواب می‌دهد. تا می‌توانی از مسیرهای مختلف برای خودت متحد بساز. برای انجام کار؟ نه! برای حفظ موقعیت. برای لحظه‌های حساس.

▪️در سیستم‌های اداری، آرام آرام هضم می‌شوی. جلسه به جلسه. رییس به رییس. قسط به قسط. حقوق به حقوق. فرآیندی از مسخ شدن آرام آرام. زمانش، از فردی به فرد دیگر کمی فرق می‌کند. اما کارمند شدن، بالاخره اتفاق می‌افتد. مقاومت در برابر کارمند شدن، دردناک است. کارمند شدن، در جای‌جای سیستم رسمی در حال اتفاق افتادن است: نه فقط در اداره‌های مرسوم. حتی در مؤسسات پژوهشی. حتی در نهادهای ظاهراً علمی و دانشگاه‌ها. حتی اعضای هیئت علمی. حتی مدارس. همه باید کارمند شوند. سیستم رسمی، کارمند می‌خواهد. نه کارشناس. نه منتقد امین. یک همرنگ جماعت. یک موجود اهلی.

▪️هفت سال است که در موقعیت کارمند شدن قرار گرفته‌ام. در سه سازمان و نهاد: شهرداری، پژوهشگاه وزارت ارشاد و تأمین اجتماعی. اما تلاش کرده‌ام که هضم نشوم. دیرهضم باشم. گاه موفق نبوده‌ام. گاه هضم شده‌ام. اما تلاشم را کرده‌ام که یادم نرود: قرار نیست اهلی شوم. در این مسیر، راه چاره را در یک چیز یافته‌ام: "مخاطره". مخاطره یعنی خلاف موج حرکت کردن. مخاطره یعنی از مخالفت و نقد نترسیدن. مخاطره یعنی خود را به دردسر انداختن. مخاطره یعنی تا سر حد درد کشیدن رفتن. مخاطره یعنی نقد کردن با ریسک طرد شدن. به نظرم تنها مخاطره است که مثل تلنگرهای مکرر جلوی خواب رفتن را می‌گیرد. مثل نیشتر زدن‌های مکرر، سر زخم را باز نگه می‌دارد.

▪️مخاطره‌است که به صورتت، سیلی‌های هشیارکننده می‌زند. گاه، احمقانه به نظر می‌رسد: "بی‌کاری ها! می‌دانی منفور همکاران شده‌ای؟"، سلام‌ت را جواب نمی‌دهد. تبدیل به موی دماغ می‌شوی. غرغرو. نخواستنی. سیبل حرف‌ها می‌شوی. اما چاره‌ای دیگر نیست.

▪️بی‌مخاطره، مسخ می‌شویم.

اینکجا
ایده‌نوشت‌های مهدی‌ سلیمانیه
@inkojaa
@MAminGhaneirad
#جامعه_شناسی_حوزه_عمومی
📝 فراخوان شرکت در سومین سمپوزیوم آثار دانشجویی علوم اجتماعی

اتحادیه انجمن‌های علمی علوم اجتماعی کشور سومین سمپوزیومِ آثار دانشجویی علوم اجتماعی کشور را در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار می‌کند.
براساس آن چه در اطلاعیه سومین سمپوزیوم کشوری آثار دانشجویی علوم اجتماعی آمده است، این سمپوزیوم امسال محور ویژه‌ای ندارد تا مجری و برگزار کننده‌ی رویداد نقشی در تعیین و جهت‌دهی به موضوع آثار شرکت‌کنندگان نداشته باشد؛ بلکه به اعتبار خرد جمعی دانشجو و کنشگر علوم اجتماعی مهم‌ترین موضوعات تعیین شده‌اند.

آثار ارسالی می‌تواند به صورت مقاله، جستار، روایت، عکس و مستند اجتماعی باشد. مهلت ارسال آثار چند رسانه‌ای ۳۰ بهمن ۹۸ است. اعلام پذیرش چکیده نوشتار ۳۰بهمن ۹۸ و همچنین مهلت ارسال اصل نوشتار ۲۹ اسفند ۹۸ است. برای کسب اطلاعات بیشتر و شرکت در سمپوزیوم به socialsymposium.ir مراجعه کنید.

🔸 متن کامل خبر را در انگاره بخوانید🔻
📎 https://engare.net/socialsymp/

🔸اگر نوشته دوست داشتید، لطفا به اشتراک بگذارید

🔷 @EngareNet
🔷 @Atu_Sociology
شخصیت آنتی کاریزما در سیاست


محمد زینالی اُناری

غالباً با شخصیت های کاریزما آشنا هستیم که در دوره های خاصی از مشارکت اجتماعی گل می کنند و رهبری گروهی از مردم را یا به طور ناگهانی یا به صورت پله ای به دست می آورند. کاریزما قهرمانی اسطوره ای است که در زمانه ای که تجسد و صلبیت در عالم و جریان زندگی غالب شده و زیرجلد عاطفی مردم را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است، گل کند و با آزاد سازی آن عواطف، قالب های صلب و متجسد را به هم بزند. ویژگی اصلی او، به دست گرفتن عواطف و بازگردانیدن احساس و شور به جامعه است و از همین رو مردم او را بدون استدلال و تعقل بر می گزیند چون سخنانی که می گوید، به عنوان امر پیشینی قبول دارند. 

شخصیت کاریزما، می خواهد آن مسائل اولیه و بنیادینی که انسانیت در کوران پیچیدگی های مازاد سیستم های سازمانی و اقتدارگرایانه از دست داده است را باز گرداند. از این رو، همه در این موضوع با وی همراهی می کنند. زمانی که در سال 42 امام خمینی اظهار کرد که اسلام در خطر است و در ادامه ی آن اتفاقات تکمیل کننده ی این مسئله افتاد، تأثیر عمیقی گذاشت تا تمام جریان های داخلی به دنبال اتحاد در این امر پیشینی شدند و به این ترتیب رهبری این جریان انقلابی خود به خود به وی انتقال یافت. 

اما متأسفانه در این دنیای پر از رمز و راز شخصیت های آنتی کاریزما هم وجود دارند که بر عکس روحیۀ قهرمانی که کاریزما دارد، عمل می کنند. وقتی جامعه در شرایط آرامش قرار دارد یا اکثریتی یک رویه را برای تصمیم گیری انتخاب کردند، به جای پیدا کردن بن بست های اضطرار و دلتنگی و آفریدن شور و یک دلی عواطف از طریق ایجاد  دلهره و ترس سعی دارد رقبای خود را بترساند ولی متأسفانه به گسترش هراس اجتماعی هم می انجامد. شخصیت آنتی کاریزما با با این کار اتحاد مردم و رویه های عادی زندگی را به هم می زند و این باعث می شود "رای های خاکستری" هم از وی بگریزند.

در طرح ماکیاولی، پادشاه یا هر آن که داعیه ی قدرت در یک محدوده دارد، اگرچه خشم می ورزد، اما خوش قلب است و فکر می کند این راهکار تنها راهکار حفظ حریم و امنیت است. اما هابز تصویری از پادشاهی دوران خود می دهد که مردم را از یک لویاتان می ترساند تا تابع او باشند. اینک در قرن بیست و یک شخصیت غیرکاریزما، خود راه لویاتان بودن را بر می گزیند. حالا باید در دنیایی که نیازمند گشایش و طرح امر پیشینی باشیم تا مردم را به سوی صندوق های رای یا مشارکت سیاسی و در مواردی مشارکت مدنی برای تعلق شهروندی و مسائل زیست محیطی، اشخاصی پیدا می شوند که مهم ترین عنصر خود را در عرصه های عمومی ترسی که بر دل می افکنند بدانند. 

با ترس افکنی در صورتی که عوامل دیگری مانند انحصار و بگیر و ببند وجود داشته باشد، می توان قدرت را در دست گرفت و شاید علت بالای فرار نخبگان و اتوپیا شدن کشورهای خارجی این بوده که ترس افکنی و گسست خلق کردن در جامعه به یک اپیدمی در عرصه ی سیاسی تبدیل شده است. حالا همین جامعه سفارش می دهد که محققین دانشگاه علت خشونت را پیدا کنند، در حالی که خود عرصه سیاسی موجب اقتدار یافتن ترس و اضطراب شده که از علل زیربنایی خشونت هستند.

@thing
07.pdf
586.3 KB
اقتصاد سیاسی آسیبهای اجتماعی
(غلبه ی نگاه سنتی بر حل "معضلات اجتماعی")

محمد زینالی اناری، ستاره صبح، ۱۱آبان۱۳۹۸

و لازم به توضیحه تیتر روزنامه به انتخاب سرویس روزنامه بوده که فقط شامل بخشی از جامعه شناسان پوزیتیو می باشد که تیتر با این صراحت شامل محتوای بحث نبوده است، ولی بجهت تشخیص درست روزنامه از این واقعیت درج شده است.

@thing
Forwarded from تاریخ‌اندیشی ــ مهدی تدینی (مهدی تدینی)
«در دام اقلیت رادیکال نیفتید!»

به نام تبریز، شهری که شیفتۀ آنم...


«اقلیت‌های رادیکال» بلای جان هر جامعۀ مدنی‌اند. خطری که از سوی اقلیت‌های رادیکال جوامع را تهدید می‌کند، بیشتر از خطرهای بیرونی است. تاریخ سیاسی (و هم تاریخ اندیشۀ سیاسی) پر از نمونه‌هایی است که اقلیت‌های رادیکال سرنوشت ملت‌های بزرگ را تغییر داده‌اند. اقلیت‌های رادیکال خواست خود را به اکثریت تحمیل می‌کنند و جامعه را در چرخه‌ای پایان‌ناپذیر از واکنش‌ها می‌اندازند که سرنوشت آن مشخص نیست. این اقلیت‌ها ابتکار عمل را به دست می‌گیرند و کل جامعه را به واکنش‌های سلبی و ایجابی وادار می‌کنند و در این کنش و واکنش‌ها هدف اصلی‌شان این است که کل جامعه را «رادیکالیزه» کنند. رادیکال شدن کل جامعه رؤیای اقلیت‌های رادیکال است، زیرا رادیکالیسم زبان، آیین و کردار خاص آن‌هاست و آن‌ها در چنین بستری از همۀ جریان‌ها موفق‌تر خواهند بود. در واقع، اقلیت‌های رایکال با مجموعه‌ای از کنش‌ و واکنش‌های تحمیلی، کل جامعه را رادیکالیزه می‌کنند تا اصول بازی خود را به کل جامعه تحمیل کنند. آن‌گاه در چنین بازی‌ای آن‌ها بهترین بازیگرند.

در ۱۹۱۵ اقلیتی جنگ‌طلب به دولت ایتالیا فشار آورد و این کشور را وارد جنگ کرد. همین اقلیت پس از جنگ از فاجعه‌ای که خود به بار آورده بود نان تازه‌ای پخت و فاشیسم را پدید آورد و سرنوشت ایتالیا را به بیراهه‌ای جبران‌ناشدنی کشاند. در ۱۹۱۷ اقلیتی رادیکال میان انقلابی‌های شوروی (بولشویک‌ها) انقلاب روسیه را مصادره کرد، کشور را به جنگ داخلی کشاند و میخ کمونیسم را چهارگوشۀ روسیه کوفت. در آلمان در دهۀ ۱۹۲۰ دو اقلیت رادیکالِ کمونیست و نازی‌ جمهوری آلمان را فلج کردند و آشفته‌‌بازاری ساختند که از دلش هیتلر درآمد. مثال‌های ایرانی این اقلیت‌های رادیکال را خود بیابید...

باید از اقلیت‌های رادیکال ترسید! خانواده‌ای را در نظر بگیرید که یکی از پسرانش قلچماق و بزن‌بهادر است. همین تنها پسر ستیزه‌جو می‌تواند میانۀ خانواده را با خانواده‌های دیگر شکرآب کند. اما آسیب‌هایی که این پسر به خانواده می‌زند فقط بیرونی نیست! این تندخویی او می‌تواند در داخل خانواده هم شکاف اندازد. «مهار اقلیت» رادیکال بزرگ‌ترین وظیفۀ جامعۀ مدنی است. اما این کار سخت‌ترین وظیفۀ اجتماعی است و وقتی می‌بینیم بسیاری ملت‌ها در این کار ناموفق بودند می‌فهمیم مهار اقلیت‌ها چه کار دشواری است!

مردم و فرهنگ آذری به مرکزیت تبریز در نظرم چنان بزرگی و ابهتی دارند که شرم دارم در باره‌شان ابراز نظر کنم. اما در این روزها در پی رخدادهای ورزشگاه تبریز ــ مانند سر دادن شعار مرگ بر... ــ با انبوهی از پست‌های احساسی روبرو شدیم که وظیفه حکم می‌کند سکوت نکنیم.

پیش از هر چیز خونسرد باید بود و از احساسی شدن خودداری کرد. بزرگ‌ترین وظیفۀ ما این است که در دامی که یک اقلیت رادیکال برایمان پهن می‌کند نیفتیم. مقدمه‌ای را که گفتم به یاد آورید. آن‌ها می‌خواهند همه را رادیکال کنند و راهش هم تهییج جامعه است. توپ را به زمین جامعه انداخته‌اند و منتظرند جامعه هیجان‌زده شود و به زیر این توپ بزند. این همان «کنش و واکنش تحمیلی» است که بالا اشاره شد. این اقلیت رادیکال تا شما را رادیکال نکند دست‌بردار نیست. منتظر است تا شما هم مثل او شوید، آن‌گاه بهترین برهان را به دست او داده‌اید. این اقلیت می‌خواهد دوگانۀ «خودی و غیرخودی» بسازد، اما پایه و اساسی محکمی برای اثبات این «خودی و غیرخودی» ندارد، برای همین باید آن‌قدر شما را تحریک کند تا با او مانند غیرخودی رفتار کنید، آن‌گاه شما خود ادعای او را به دست خود اثبات کرده‌اید! ضمن اینکه «چریک‌های مجازی» این اقلیت هم تا بتوانند در آتش خشم و احساس دوجانبه می‌دمند! هدف این چریک‌های مجازی هم رادیکالیزه کردنِ هر چه بیشتر جو است.

برخورد قضایی و قهرآمیز آرزوی دیگر این اقلیت رادیکال است. آن‌ها باید به جامعۀ مادرشان اثبات کنند زیر سرکوبی شدید، بی‌رحمانه و افسارگسیخته‌اند و اگر با آن‌ها برخورد قضایی و امنیتی شود، به هدفشان رسیده‌اند.

پس چه باید کرد؟ چاره معکوس همان چیزی است که آن اقلیت رادیکال می‌خواهد. آن‌ها می‌خواهند همگان را رادیکال کنند، پس چاره «رادیکال نشدن» است و خودداری از هر چیزی که باعث رادیکالیزه شدن جو می‌شود. اجازه دهیم جامعۀ مدنیِ بزرگ آذری خود راهکاری «فرهنگی و اجتماعی» برای این اقلیت رادیکال بیابد. اگر کاری از دست ما برمی‌آید این است که به جامعۀ آذری یا ترک احترام کامل بگذاریم و کمک کنیم خودش با فرزندان رادیکالش گفتگو برقرار کند. هر راهکاری غیر از این دور باطل است. تبریز از جهت فرهنگی همواره یک گام از ایران پیش بود، اجازه دهیم خودشان راهی برای جلوگیری از این رادیکالیسم بیابند.

یگانه وظیفۀ ما این است در آتشی ساختگی ندمیم و در دام اقلیتی رادیکال نیفتیم...

مهدی تدینی

@tarikhandishi | تاریخ‌اندیشی
‌‍🔸حامیان جدید معلمان در آستانه انتخابات مجلس!!
🖋مهران صولتی

📍سید مجید حسینی استاد دانشگاه تهران است. از مدیران قالیباف بوده و اخبار پراکنده از عزم او برای حضور در انتخابات مجلس آینده حکایت دارد. احتمالا در قالب نواصولگرایی که مدتی است قالیباف پرچم آن را برافراشته است. صریح اللهجه است و حاضر جواب. مصاحبه یا مناظره هایش را با گزاره های ساده و بدیهی آغاز و به پایان می برد. همین هم بر جذابیت او نزد فرهنگیان افزوده است. در کلیپ پیوست هم می گوید که اگر بودجه آموزش و پرورش دو برابر شود حتی چغندر هم می تواند وزیر این دستگاه شود! این یعنی اینکه مشکل اصلی پول است که بین اقشار بی صدا از جمله فرهنگیان توزیع نمی شود. تداوم شعار پول پاشی در جامعه که از احمدی نژاد شروع و تا قالیباف و رییسی ادامه یافت. اما به نظر می رسد قضیه آموزش و پرورش کشور کمی پیچیده تر از این حرف های انتخاباتی باشد. چند نکته درباره این داستان:

📍وضعیت آموزش و پرورش زمانی به سامان می رسد که این نهاد در نگاه مسئولان به اولویت نخست توسعه کشور تبدیل شود. تنها بعد از این تغییر نگرش است است که معلمان به معیشت و منزلت شایسته خود دست خواهند یافت!

📍اما مساله مهمتر این است که اکنون ایران بر سر دوراهی توسعه داخلی یا نفوذ منطقه ای، دومی را انتخاب کرده است. یعنی تا اطلاع ثانوی حفظ امنیت داخلی و برتری قدرت منطقه ای مهمترین اولویت های کشور است!

📍در آموزش و پرورش مدیریت علمی بیش از اختصاص بودجه اهمیت دارد. سیطره ایدئولوژی در چهاردهه گذشته نه تنها موجب بهبود کیفیت تعلیم و تربیت نشده بلکه اتلاف وسیع منابع را به دنبال داشته است!

📍در ایران علم اگر بتواند در خدمت تبلیغات بین المللی برای نظم سیاسی باشد مورد توجه قرار می گیرد. توجه بیشتر به دانشگاه ها در سال های اخیر هم به دلیل ظرفیت این نهاد برای تولید مقاله در راستای اثبات رشد علمی مطلوب کشور است!

📍معلمان در ایران تا کنون برای پژواک یافتن صدای شان هزینه های زیادی پرداخته اند ولی تغییر معناداری در وضعیت شان ایجاد نشده است. بیشتر به این دلیل که آموزش و پرورش هنوز به اولویت نظام سیاسی تبدیل نشده است، بنابراین تا اطلاع ثانوی معلمان صرفا به عنوان بخشی از نیروی انتظامی در مدارس فعالیت خواهند کرد!

📍اوضاع آموزش و پرورش زمانی درست می شود که در سطح کلان این معادله پذیرفته شود: توسعه ضرورت کشور است و آموزش و پرورش محور توسعه تلقی می شود! بدون پذیرش این گزاره حرف هایی از جنس اظهارات سید مجید حسینی صرفا تبلیغاتی می باشد!

📍پوپولیسم در ایران جذابیت زیادی دارد. فهرست کردن گزاره هایی ساده برای رسیدن به نتیجه ای عامه پسند! پیش از هر چیز اما باید پرسید برنامه عملیاتی شما برای گذار از وضعیت کنونی و تحقق وعده های مردم پسند چیست؟!

💡 #رسانه شمایید. اگر می‌پسندید، برای دوستان‌تان بفرستید.

🌐 شبکه جامعه‌شناسی علامه
@Atu_Sociology
⏳در دست انتشار

📔 در خود گره خوردگی

🖊محمد زینالی اُناری

#انتشارات_اندیشه_احسان

📞۰۲۱۶۶۴۶۶۰۰۱-۲
@zoodbookbot
www.andishehehsan.com
@sociologybookstore
🔰 من یک آدم پلاستیکی هستم
🖋 محمد زینالی اُناری

این روزها، گاهی احساس می کنم مسخ شده ام، احساس میکنم که پلاستیک شده ام و افراد چه در باجه ی بانک چه در زیر درخت (مثل دستفروشی که در پارک کار میکند) من را به دید یک ربوط یا یک قلک پلاستیکی که باید از آن پول دریافت کنند می بینند. افرادی مانند کارگزین اداره یا حتی ارباب رجوع، به دید یک بدهکار قلک مانند چه پر/چه خالی به من نگاه می کنند، آن هم قلک پلاستیکی. در این گونه مواقع که تنها افراد حرف خودشان را می گویند و به سخن من یا به مسائل من بی توجه هستند، احساس می کنم که آن ها اصلا نیازی به سخن من ندارند و شاید فکر می کنند من از جنس پلاستیکی ساخته شده در ایران یا چین هستم و باید به هر شکل که آن ها می خواهند در بیایم و بر اساس مصوبات یا خواست های آن ها اقدام کنم.

دو دیدگاه در مورد تعامل اجتماعی وجود دارد، یکی آن را بر چهار قسمت کنش عاطفی، سنتی و عقلانی یا ارزشی هدفمند می داند و بر اساس این دیدگاه، به احتمال زیاد، آن بخش عاطفی از طرف مقابل حذف شده و اساس میکند بر اساس عقل یا ارزش های خاصی که در ذهن دارد، باید از من کارکرد بگیرد. اما دیدگاه دیگری، من آدمی را تعمیم یافته از دیگران می داند. یعنی هر کس خودش را در بیان یا فهم وجودی افراد دیگر می فهمد و در این صورت، او وقتی با من از جنبه ی خودش سخن می گوید، یک مقداری می تواند وجود من را هم درک کند. به این صورت می توان چنین گفت که در هر تعاملی، دو رابطه وجود دارد: یکی مبادله ای است که بر اساس عقل و ارزش صورت می گیرد و دوم، همدلی ای است که در جریان فهمیدن دیگری صورت می گیرد.

اما این روزها، آن همدلی و پیوستن آدم ها به یکدیگر اصلاً وجود ندارد و آدم ها تلاش می کنند در جریان مبادله، به خواست های عقلانی یا حتی ارزشی خود دست یابند. مردم در تعاملات اجتماعی از شکل هموطن، همشهری و ... تبدیل به مشتری می شوند. وامی که داده اند، سر برج بگیرند و اصلا متوجه نشوند که آن چهار سالی که وام جریمه خورده، به خاطر تأخیر پایان کار ساختمانی و تاخیر در زیرساختهای انشعاب آب و برق بوده است. لذا، حتی نامه ای که وزارت مسکن به بانک ملی داده را نپذیرد، لابد گفته است به من چه مربوط است مشتریهای من پلاستیک اند و باید از توی قلکشان سود و جریمه به دست بیاورم. لذا در ازای بیست و دو میلیون وام مسکن مهر هفتاد و دو میلیون تومن بازپرداخت گرفتند.

در ذهنم، به کارگزین می گویم وقتی از من می خواهید از تجارب و خلاقیت هایم افزون بر وظایفی که به من یاد داده ایددر خدمت سازمان قرار دهم، نیاز دارد که آن ده سالی که من این کارها را در بخش عمومی غیردولتی یاد گرفته ام، در سنوات من محاسبه کنید، می گوید قانون اجازه نمی دهد، اما به هر قیمتی فشار وارد می کنند تا آن عقلی که از سوی رده های بالاتر در خصوص استفاده ی بیشتر از کارکنان و هزینه ی کمتر دریافت خدمات شکل گرفته است (البته بسیاری از مردم به آن می گویند زرشک و بهره وری شده است بیست دقیقه)، عملی شود، چرا که او اصلا ده سال زجر و کتاب خواندن و کلاس رفتن و یاد گرفتن های مرا نمی بیند. به این صورت من برای او هم پلاستیک می شوم و ناچارم به هر شکلی که می خواهند از من کارکرد بکشند و استفاده کنند اما، درون من را نفهمند و به قول معرف از درون من اسرارم را نجوید.

هگل می گوید، ارباب برده را نمی کشد، اما تا روز مرگ از او به سختی کار می کشد، پلاستیکی شدن نیز چنین است، اقتداری در جامعه شکل می گیرد که هرچه بالاتر برود، پایینی ها را بیشتر به پلاستیک تبدیل می کند. وقتی همدلی از سازمان اجتماعی حذف شود، فقط عقلانیت هدفمندی از پلاستیکی کردن دیگری و مصرف آن ها به سود اقتدار سازمان یافته می ماند. البته من معتقدم برنامه های استخدامی کشور و آموزش های آن به مسائل انسانی و ارتباطات عاطفی توجه دارد و پدیده ای چون میز خدمت برای انسانی کردن روابط سازمانی ایجاد می شود. اما اترها و تپاله های اقتداری در ذیل این سازمانها ایجاد شده که خودشان در برابر انسانی کردن سازمان اجتماعی مقاومت می کنند، چه در بازار، چه سیستم بانکی، چه هر شرکت و سیستمی که اقتدار سازمانی را تبدیل به اقتدار منافع کرده تا هر چه بیشتر مراجعین و مخاطبانش را به پلاستیک تبدیل کند.

🌐 شبکه جامعه‌شناسی علامه
@Atu_Sociology
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «🔰 من یک آدم پلاستیکی هستم 🖋 محمد زینالی اُناری این روزها، گاهی احساس می کنم مسخ شده ام، احساس میکنم که پلاستیک شده ام و افراد چه در باجه ی بانک چه در زیر درخت (مثل دستفروشی که در پارک کار میکند) من را به دید یک ربوط یا یک قلک پلاستیکی که باید از آن پول دریافت…»
تریلوژی زن های کوچه*

یک شب عروسک بین بازی های ما گم شد
اسم تمام غصه هامان سیب و گندم شد

وقتی سکوتم را برایت پست می کردم
دیدم که چیزی بین دل دل های ما گم شد

آهسته گفتم << دوستت دارم >> نفهمیدی
بین من و تو عاشقی سوء تفاهم شد

درگیر آلبوم شد تمام چشم های خوب
لبخندهامان خاطرات دست چندم شد

از توی آیینه کسی ما را نمی خندد
لبخندها دق مرگ یک لحظه تبسم شد

بر شانه های مهربانت گریه می کردم
بغض الفبای دلم هق هق تکلم شد

من مانده بودم پشت در ، دیدی و از ان روز
رنگ محبت های تو رنگ ترحم شد

زن های چادر پوش کوچه راست می گفتند
عشقم ضمیر جمله های بین مردم شد...

.....

شنیدم باز هم زن های کوچه تلخ و بد خویید
شنیدم باز هم پشت سر من راست می گویید!

شنیدم عشق ما را چشم در چشم شلوغ شهر
میان بوسه های گیج و راز آلود می جویید

زنان دلهره ! با خود همیشه فکر می کردم
شبیه چشم های سر به زیرِ عشق کم رویید

شما هر روز و هر شب توی مشت کوچه محبوسید
که می گویید...می خندید...می گریید...می مویید

شکسته خوابهایم را صدای استکان هاتان
که پشت پلک های من همیشه ظرف می شویید

صدای خنده هاتان توی گوش خانه می پیچد
شما در اشپزخانه ، سالن ، ای وای ، هر سویید...

و بعد از ظهر وقتی از اداره خسته می آییم
میان زخم های من چه بی هنگام می رویید

هزاران بار گفتم << دوستت دارم >> و بی پروا
هزاران بار می گویم ، دهانم را نمی بویید؟!

.....

فرو رفته ام در لجن های کوچه
فرو خورده اندم دهن های کوچه

درخت شب انتظارم همیشه
شده سهم زاغ و زغن های کوچه

شب برفی و مرگِ من ، قسمت این شد
بپیچی مرا در کفن های کوچه

دروغ و دل و سیب و گندم همین شد
دلم را شکستند زن های کوچه

*الناز سرخانلو

@thing
فصل سخن
"خوانش کتاب مصرف و زندگی روزمره"

نوشته: مارک پاترسون
ترجمه: جمال محمدی و نرگس ایمانی مرنی، نشر نی

@thing