بروبیاکراسی، روزنامه اعتماد، ۱۷بهمن۱۳۹۵
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
چندین سال در جایی کار میکردم که تنها چند نفری بودیم و هر یک بیش از دو سه نوع کار انجام میدادیم. چارت یا نقشه ای تخصصی ما زیاد بود، ولی تعداد مان اندک، کاری که به ظاهر پسندیده مینماید نفرات کمی کار چندین نفر را انجام بدهند. در سازمان، کار با تنوع و نیروی انسانی لازم برای آن تعریف میشود، ولی آن چه که ما داشتیم، نوعی ترکیب نقشها و کوچکتر شدن کارایی و حجم کار بود. به علاوه، سعی میکردیم برنامه ها را با شور و همافزایی اجرا کنیم و برای رعایت حال رهبری مدیران به سرعت فرمانها را عملی میکردیم. البته این الگو، در جامعه ی ما یک کار ناب و الگویی پرتلاش از کار و کوشش محسوب میشود.
سازمان، یک مفهوم آرمانی دارد. برای ما ایرانیها که الگوهای مختلفی از گروه های کاری را تجربه کرده ایم، احتمالاً سازمان و پستهای تخصصی چیز عجیب و غریبی هم بنماید. تا بیاییم بسیاری از پستها را تأمین کنیم، طول میکشد و در بسیاری از مراکز، واژه "پست" یک جور مقامبازی و خود بزرگبینی تلقی شده و برای رسیدن به آنها هم راه های متداول دروس مدیریت طی نمیشود. چه بسا سالهای سال هم نتوانیم این موضوع را حل کنیم که سازمان و نقشهای انسانی مثل معاون و مدیر، یک سری مفاهیم علمی هستند و قرار است افراد طبق الگوهای خاصی در این ردهها قرار گیرند.
مفاهیمی چون تخصص و سازمان اگرچه بومی نیستند، ولی مفاهیمی ساده و صمیمی از مهارت و روابط دوستانه را در بر دارند. رابطه ی هر فرد با کار و صاحب کار هم اهمیت دارد. سازمان ترکیبی از روابط عمودی و افقی انسانها به همراه درک و دریافت فردی و گروهی از معنای کار. گاهی درک ما از کار و روابط سازمانی به پول و قدرت تقلیل مییابد، اما در واقع معنای اصلی، مشارکت و تعاملی است که مردم از طریق کارهای متمایزشان، برقرار میکنند. برای فرد، تولید فردی با مهارت تخصصی معنا مییابد و برای مدیر، شکل دادن به کار گروهی و تسهیل مشارکت و تعامل های بین افراد.
فرهنگ های انسانی، با تعریف و خواندن قوانین و دروس شکل نمی گیرند و چه بسا نیاز به مراقبه و بالینگری ای طولانی دارند. "ماکس وبر"، به تأثیر تذکره الاولیایی نصایح بنیامین فرانکلین نزد پروتستان ها بر ساختبندی کار و پیشه ی سرمایهداری اشاره میکند. نظیر این چنین روحیهای را ژاپنیها از تعهد سامورایی ها وارد مشاغل کارگری سازمانهای صنعتی کردند، مالکانِ کار امکانات زندگی و رشد کارگران را در قبال کار و خلاقیت گروهی به طور متقابلی تضمین کردند. آیا ما هم در گذشته نظیر گروه های سامورایی ژاپنیها، شیوهای از الگوی همکاری گروهی داشته ایم؟
فعالیت های اقتصادی ما در الگوهای گروهی از "کار دسته جمعی"، " گروههای جوانمردی" و "کارگاه های استاد-شاگردی" صورت میگرفت. کار دسته جمعی، الگویی روستایی از هم افزایی در بنه ها بود که طی آن همه با هم کارهایی نه چندان متفاوت انجام میدادند. در الگوی عیاری، زور و شور جوهر کارهایی را شکل میداد که از طریق قدرت و سرعت همگانی میسر میشدند؛ الگوی استاد-شاگردی هم مختص کارگاه های ساده ی ایرانی بود که در آن استاد بر شاگردان ولایت و نظارت داشته و همه چیز را یاد میداد الا "فوت آخر" که اقتدارش محفوظ باشد.
این سه نوع کار گروهی، کارهایی تخصصی به شیوه امروزی نبودند. در الگوی کار جمعی، روابط تقریبا همگن و ماهیت کارها برای همیاری اهل بادیه تعریف شده بود، تا جایی که تغییر و جابهجایی افراد در روند کار تأثیر نمیگذاشت. در گروه های عیاران، اخلاقی عمومی وجود داشت که همه را برای رعایت الگوهای کار مبتنی بر زور سامان میداد. در استاد-شاگردی رابطه ی عمودی و اقتدار از طریق مهار اطلاعات در نزد استاد، موجب میشد شاگردان همواره گرد او بچرخند و کار کنند.
ماحَصَل این سه شیوه الگوی قدیمی کار در ایران، مهارتهای ساده و گروههای یک دست و بیشتر مبتنی بر کنترل توده ای بود. اگر این سه شیوه وجود داشته باشند، نهایتا شور عمومی و کاری ساده و دوستانه شکل میگیرد نظیر بروبیایی که در میهمانیهای بزرگان و فعالیتهای دسته جمعی محلهای شکل میدهیم. نمونه ی محض اینها مثل ارباب، اوستا و کارگرانشان در رستورانها و مکانیکی های سنتی امروزی دیده میشوند.
شیوه های نظارت در هر یک از کارهای گروهی سنتی، بر الگوی اقتدار اربابی و استادی با زیردستان تکیه داشت. الگوهای اخلاقی و باورهایی چون حمایت و طرد همچون مرد/نامرد در سیستم عیاری به شکل دادن همبستگی و رعایت هنجارهای گروه کاری نظارت داشت. وابستگی به اربابان محلی کار روستایی، ترس از طرد در میان گروههای بومی و دلبستگی معنوی به استاد که بیشتر به خاطر خویشاوندی موجود در کارگاههای صنعتی بود، این سیستمها را انسجام و معنا میداد.
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
چندین سال در جایی کار میکردم که تنها چند نفری بودیم و هر یک بیش از دو سه نوع کار انجام میدادیم. چارت یا نقشه ای تخصصی ما زیاد بود، ولی تعداد مان اندک، کاری که به ظاهر پسندیده مینماید نفرات کمی کار چندین نفر را انجام بدهند. در سازمان، کار با تنوع و نیروی انسانی لازم برای آن تعریف میشود، ولی آن چه که ما داشتیم، نوعی ترکیب نقشها و کوچکتر شدن کارایی و حجم کار بود. به علاوه، سعی میکردیم برنامه ها را با شور و همافزایی اجرا کنیم و برای رعایت حال رهبری مدیران به سرعت فرمانها را عملی میکردیم. البته این الگو، در جامعه ی ما یک کار ناب و الگویی پرتلاش از کار و کوشش محسوب میشود.
سازمان، یک مفهوم آرمانی دارد. برای ما ایرانیها که الگوهای مختلفی از گروه های کاری را تجربه کرده ایم، احتمالاً سازمان و پستهای تخصصی چیز عجیب و غریبی هم بنماید. تا بیاییم بسیاری از پستها را تأمین کنیم، طول میکشد و در بسیاری از مراکز، واژه "پست" یک جور مقامبازی و خود بزرگبینی تلقی شده و برای رسیدن به آنها هم راه های متداول دروس مدیریت طی نمیشود. چه بسا سالهای سال هم نتوانیم این موضوع را حل کنیم که سازمان و نقشهای انسانی مثل معاون و مدیر، یک سری مفاهیم علمی هستند و قرار است افراد طبق الگوهای خاصی در این ردهها قرار گیرند.
مفاهیمی چون تخصص و سازمان اگرچه بومی نیستند، ولی مفاهیمی ساده و صمیمی از مهارت و روابط دوستانه را در بر دارند. رابطه ی هر فرد با کار و صاحب کار هم اهمیت دارد. سازمان ترکیبی از روابط عمودی و افقی انسانها به همراه درک و دریافت فردی و گروهی از معنای کار. گاهی درک ما از کار و روابط سازمانی به پول و قدرت تقلیل مییابد، اما در واقع معنای اصلی، مشارکت و تعاملی است که مردم از طریق کارهای متمایزشان، برقرار میکنند. برای فرد، تولید فردی با مهارت تخصصی معنا مییابد و برای مدیر، شکل دادن به کار گروهی و تسهیل مشارکت و تعامل های بین افراد.
فرهنگ های انسانی، با تعریف و خواندن قوانین و دروس شکل نمی گیرند و چه بسا نیاز به مراقبه و بالینگری ای طولانی دارند. "ماکس وبر"، به تأثیر تذکره الاولیایی نصایح بنیامین فرانکلین نزد پروتستان ها بر ساختبندی کار و پیشه ی سرمایهداری اشاره میکند. نظیر این چنین روحیهای را ژاپنیها از تعهد سامورایی ها وارد مشاغل کارگری سازمانهای صنعتی کردند، مالکانِ کار امکانات زندگی و رشد کارگران را در قبال کار و خلاقیت گروهی به طور متقابلی تضمین کردند. آیا ما هم در گذشته نظیر گروه های سامورایی ژاپنیها، شیوهای از الگوی همکاری گروهی داشته ایم؟
فعالیت های اقتصادی ما در الگوهای گروهی از "کار دسته جمعی"، " گروههای جوانمردی" و "کارگاه های استاد-شاگردی" صورت میگرفت. کار دسته جمعی، الگویی روستایی از هم افزایی در بنه ها بود که طی آن همه با هم کارهایی نه چندان متفاوت انجام میدادند. در الگوی عیاری، زور و شور جوهر کارهایی را شکل میداد که از طریق قدرت و سرعت همگانی میسر میشدند؛ الگوی استاد-شاگردی هم مختص کارگاه های ساده ی ایرانی بود که در آن استاد بر شاگردان ولایت و نظارت داشته و همه چیز را یاد میداد الا "فوت آخر" که اقتدارش محفوظ باشد.
این سه نوع کار گروهی، کارهایی تخصصی به شیوه امروزی نبودند. در الگوی کار جمعی، روابط تقریبا همگن و ماهیت کارها برای همیاری اهل بادیه تعریف شده بود، تا جایی که تغییر و جابهجایی افراد در روند کار تأثیر نمیگذاشت. در گروه های عیاران، اخلاقی عمومی وجود داشت که همه را برای رعایت الگوهای کار مبتنی بر زور سامان میداد. در استاد-شاگردی رابطه ی عمودی و اقتدار از طریق مهار اطلاعات در نزد استاد، موجب میشد شاگردان همواره گرد او بچرخند و کار کنند.
ماحَصَل این سه شیوه الگوی قدیمی کار در ایران، مهارتهای ساده و گروههای یک دست و بیشتر مبتنی بر کنترل توده ای بود. اگر این سه شیوه وجود داشته باشند، نهایتا شور عمومی و کاری ساده و دوستانه شکل میگیرد نظیر بروبیایی که در میهمانیهای بزرگان و فعالیتهای دسته جمعی محلهای شکل میدهیم. نمونه ی محض اینها مثل ارباب، اوستا و کارگرانشان در رستورانها و مکانیکی های سنتی امروزی دیده میشوند.
شیوه های نظارت در هر یک از کارهای گروهی سنتی، بر الگوی اقتدار اربابی و استادی با زیردستان تکیه داشت. الگوهای اخلاقی و باورهایی چون حمایت و طرد همچون مرد/نامرد در سیستم عیاری به شکل دادن همبستگی و رعایت هنجارهای گروه کاری نظارت داشت. وابستگی به اربابان محلی کار روستایی، ترس از طرد در میان گروههای بومی و دلبستگی معنوی به استاد که بیشتر به خاطر خویشاوندی موجود در کارگاههای صنعتی بود، این سیستمها را انسجام و معنا میداد.
فهم ما از همکاری بر اساس این سه سازمان شکل گرفته است و چه بسا پذیرفتن معنای آرمانی سازمان توأم با چنین بستری از فهم صورت گیرد. سازمان و دوره های آموزشی هرچه بگویند، ما الگوهای مبتنی بر همسانی شغلی بنه، همبستگی اخلاقی عیاران و رهبری پذیری شاگردان را عملی کنیم. به جای رشد و خلاقیت تخصصی، کدبندی های جدید علمی، تغییر مداوم نیروی انسانی، فوران اقتدار عمودی و انحصار اطلاعاتی ( و راند) در گروه های سازمانی ما بازتولید میشوند. در نتیجه کار گروهی و سازمان به نظامی از الگوی قدرت و نظارتی همانند بروبیای خانه اربابان و کارگاه های ساده صنعتی تبدیل میشود.
در حال حاضر، سیستم های مدیریت کیفیت و مدیریت دانش در دنیا به راه افتاده و نیاز به ارتقای سازمانی است. اما روح فرهنگ جمعی ما درروابط انسانیمان نمود می یابد. در کنار مفهوم اعلای سازمان، روابط انسانی کهن بوم ما در جمع های گروهی مشهود است.
اگرچه امروز سنخ های مطلوب از سازمانهای ما به دنبال دریافت گواهی های بین المللی برای الگوهای عالی مدیریت تیمی شان هستند، اما الگوهای محلی و قومی کار همگانی، ارزشهای قدرت، سرعت و همگونی را بر نظارت، خلاقیت و تخصص رواج ترجیح میدهند.
http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=642&PageNO=16
@thing
در حال حاضر، سیستم های مدیریت کیفیت و مدیریت دانش در دنیا به راه افتاده و نیاز به ارتقای سازمانی است. اما روح فرهنگ جمعی ما درروابط انسانیمان نمود می یابد. در کنار مفهوم اعلای سازمان، روابط انسانی کهن بوم ما در جمع های گروهی مشهود است.
اگرچه امروز سنخ های مطلوب از سازمانهای ما به دنبال دریافت گواهی های بین المللی برای الگوهای عالی مدیریت تیمی شان هستند، اما الگوهای محلی و قومی کار همگانی، ارزشهای قدرت، سرعت و همگونی را بر نظارت، خلاقیت و تخصص رواج ترجیح میدهند.
http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=642&PageNO=16
@thing
www.etemadnewspaper.ir
روزنامه اعتماد
روزنامه اعتماد,اعتماد, Etemad
Forwarded from محمد زینالی
برگزاری میزگرد علمی فرهنگی افکار و ادبیات دانشجویی در دانشگاه محقق اردبیلی؛ گروه مطالعات فرهنگی و نیازسنجی جهاد دانشگاهی اردبیل
@thing
@thing
همایش خودکشی، علل، پیامدها و راهکارها؛
لینک کانال همایش خودکشی:
https://t.me/joinchat/AAAAAEJY9xkvacKaY1eznQ
@thing
لینک کانال همایش خودکشی:
https://t.me/joinchat/AAAAAEJY9xkvacKaY1eznQ
@thing
Forwarded from كليدملی 😷
@kelidemelli
#آب در قهقرای مدرنیزاسیون
محمد زینالی اُناری پژوهشگر فرهنگ عامه نوشته است با چه زحمتی و چقدر #قنات زدیم و تا آب را هدایت و به نحو احسنت استفاده کنیم
http://kelidemelli.com/fa/news/7565
#آب در قهقرای مدرنیزاسیون
محمد زینالی اُناری پژوهشگر فرهنگ عامه نوشته است با چه زحمتی و چقدر #قنات زدیم و تا آب را هدایت و به نحو احسنت استفاده کنیم
http://kelidemelli.com/fa/news/7565
جای خالی سبلان در ادبیات
روزنامه همشهری؛ مصاحبه با محمد زینالی اناری
در دوران گذشته، داستانها آمیخته با طبیعت بود و کوهها مقدس بودند و اینک سبک زندگی شهری رایج شده و نیاز به توجه به طبیعت و پاکیزگی آن دوباره محسوس است. در تمام دنیا منظر ادبی محیط زیست و چشماندازهای طبیعی، اهمیت دارد. ببینید که ما چه تخیل و تصویری درباره کوههای آلپ و هیمالیا داریم. ما به بسیاری از حماسههای انسانی خود در ادبیات توجه میکنیم اما به حماسه طبیعت که اثری خدایی است، توجه ادبی نکردهایم. مکان در ادبیات مهم است و اهمیت خود را از طبیعت پیرامون نویسنده یا تخیلی که نویسنده میخواهد به عنوان مکان بدهد، میگیرد. سبلان میتواند متن زیبای داستانهای ما باشد و میتوانیم آن را با ادبیات، شعر و رسانه جهانی کنیم. «محمدرضا بایرامی» داستانی در دل این کوه نوشته و آن را جهانی کرده است، اما عمده تولیدات ما غرق فضای شهری و متن روزمره و فاقد پرداختن به زمینههای طبیعی زندگی است. اگرچه زندگی مردم، خود آینهای از سبلان و احساس آن است و مردم و شرکتها و مغازههای خود نام آن را میگذارند، اما ما میتوانیم سبلان را به عنوان تصویری فرهنگی از مکان در پس ادبیات جهانی کنیم. البته شاید هنوز ادبیات ما به آن بلوغ نرسیده است.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Ardebil/Contents/%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA?magazineid=
@thing
روزنامه همشهری؛ مصاحبه با محمد زینالی اناری
در دوران گذشته، داستانها آمیخته با طبیعت بود و کوهها مقدس بودند و اینک سبک زندگی شهری رایج شده و نیاز به توجه به طبیعت و پاکیزگی آن دوباره محسوس است. در تمام دنیا منظر ادبی محیط زیست و چشماندازهای طبیعی، اهمیت دارد. ببینید که ما چه تخیل و تصویری درباره کوههای آلپ و هیمالیا داریم. ما به بسیاری از حماسههای انسانی خود در ادبیات توجه میکنیم اما به حماسه طبیعت که اثری خدایی است، توجه ادبی نکردهایم. مکان در ادبیات مهم است و اهمیت خود را از طبیعت پیرامون نویسنده یا تخیلی که نویسنده میخواهد به عنوان مکان بدهد، میگیرد. سبلان میتواند متن زیبای داستانهای ما باشد و میتوانیم آن را با ادبیات، شعر و رسانه جهانی کنیم. «محمدرضا بایرامی» داستانی در دل این کوه نوشته و آن را جهانی کرده است، اما عمده تولیدات ما غرق فضای شهری و متن روزمره و فاقد پرداختن به زمینههای طبیعی زندگی است. اگرچه زندگی مردم، خود آینهای از سبلان و احساس آن است و مردم و شرکتها و مغازههای خود نام آن را میگذارند، اما ما میتوانیم سبلان را به عنوان تصویری فرهنگی از مکان در پس ادبیات جهانی کنیم. البته شاید هنوز ادبیات ما به آن بلوغ نرسیده است.
http://ostani.hamshahrilinks.org/Ostan/Iran/Ardebil/Contents/%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA?magazineid=
@thing
نقش سواد در تغییرات اجتماعی
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
همه فکر می کنند بحث های فرهنگی همان چیزهایی است که معمولا در خصوص ارزشهای هنری، تربیتی، اخلاقی و مذهبی مطرح می شود و مسئله فرهنگی جامعه معمولا در دامان معلمان و روحانیون خلاصه می شود. اما واقعیت این است که آن ها شغل دیگری دارند که بسیار مقدس است و شناخت مسئله فرهنگی نیاز به تخصص دیگری دارد که چه بسا با این بحثها به مراتب فاصله دارد. گذشته از این که ریشه بسیاری از بحث های فرهنگی در این موضوعات دیده می شود، اما شیوه توجه و تحلیل در موضوع فرهنگ متفاوت و کاری تخصصی است. در این جا به یک موضوع فرهنگی اشاره می شود.
"سواد" موجب شد که مردم یک پله به طرف معرفت نزدیک تر شوند. پیش از آموزش و پرورش مدرن، هر کسی حق و امتیاز درس خواندن نداشت. درس خواندن به نوعی از ان طبقه اشراف و اعیان و شهرنشینان بود. کمتر کسی از خانواده های عشایر و دهقانان بود که بتواند درس بخواند. اگر دقت کنیم، این ها همه از مزایای انقلاب مشروطه و مطالبۀ گرداندن قانون از منافع انحصاری خانواده قاجار به سوی حقوق خود مردم می باشد. به تدریج مردم عادی و عامی هم توانستند صاحب سواد شوند. اما هر پدیده و هر دانشی پیامدهایی هم دارد. درس خواندن عده ای اندک از مردم ایران منجر به روزنامه نگاری و توسعه عرصه عمومی شده و باعث و بانی انقلاب مشروطه شد.
در طلیعه انقلاب اسلامی، امام خمینی به انتشار پیام هایی اقدام کرد. این گسترش سواد نوشتار بود که باعث شد جوانان و علاقمندان پیام های امام خمینی با سوادی که داشتند آن را منتشر کرده و میان همه مردم ایران به اشتراک بگذارند. در تحلیل های انقلاب اسلامی، بسیاری از عوامل وجود دارند جز این که عمومی شدن سواد و وجود جوان های متعددی که در محلات و شهرهای مختلف پیام های امام خمینی را منتشر کرده و میان مردم توزیع کنند، در انقلاب ایران موثر باشد. در کنار مطلبوعات متنوعی که قبل از انقلاب منتشر شده و به انسجام دادن گفتمان انقلاب موثر بودند، باسوادتر شدن جوانان هم در این امر موثر بود.
تحول های فرهنگی و سیاسی بشر در همه اعصار با سواد و دانش او ارتباط داشته است. اگر امروز روز به روز اطلاعات و دانش عمومی مردم و دانش تخصصی شان افزایش پیدا می کند، نشان از این است که جامعه در تلاطم تغییر پیوسته است و همه این تغییرات و سوادهای جدید، فرصتی برای تغییر در جامعه هستند. فلذا باید بتوان از این تخصص ها در فرصت مناسب استفاده کرد تا راه سواد جوانان انقلابی را در عرصه های علمی ادامه داد. اگرچه تولید علم در کشور وجود دارد، باید تلاش کرد که این علوم در پس ذهن جوانان نماند و به زودی وارد بازار کار شود. چه این که محصور شدن آن در پشت عمل مردم، موجب خواهد شد این خواسته به مطالبه تبدیل شود.
یک مرحله از سواد عمومی ساده موجب شد بسیاری از جوانان در انقلاب اسلامی مشارکت کنند و این نشانه ی ارزشمند بون این انقلاب است، اما باید به عرصه های جدید دانش و آگاهی هم توجه کرد. شبکه های اینترنتی، سواد جدیدی به میان آوره اند و آن این است که دیگر زمانه دست و قلم و کاغذ گذشته و نوبت انگشت و اشارات متوالی آمده است. اینک با توجه به این که آرزوها و آمال انقلاب اسلامی همیشگی هستند، می توان از این دست ها و انگشتان نیز در جهت تحکیم انقلاب اسلامی و عمومیت بخشیدن به پیام های انقلاب استفاده کرد. اما این بار خاست ها و زمینه هایی که مردم به عنوان صاحبان این قلم های جدید دارند، خود ایجاد می کنند و سامان دادن به آن ها دشوار است.
حال عرصه سواد ارتباطی مردم، بیشتر عرصه دیالوگ است تا انتشار پیام. در چنین شرایطی می طلبد به جای این که پیام های مجدد به سوی مردم فرستاد، فرصت داد تا مردم مطالبات و خواست های خود را نوشته و به صورت واضح و شفاف به طرح آن اقدام کنند. با این حال باید وضعیت را طوری طراحی نمود که خواست مردم و مطالبات آن ها با درایت و خوش فکری توضیح و تبیین شود. یعنی باید بتوان به درستی با مردم دیالوگ کرده و در خصوص خواست های آن ها شفاف سازی نمود. اگر در دوران مشروطه، نخبگان می نوشتند و در تجربه انقلاب جوانان فعال سیاسی، اکنون همه مردم در حال نوشتن اند و توانسته اند وضعیت کشور را به خوبی حفظ کرده و با زبان مشترک خود به انسجام برسند. اما برای افزایش دقت در این موضوع، باید بتوان به صورت کامل به پیام ها و نکات طرح شده مراجعه کرده و پس از یک تحقیق کامل، از طریق ایجاد فرصت های عقلانی و شفاف به عموم مردم، با آن ها گفتگو و همدلی نمود.
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
همه فکر می کنند بحث های فرهنگی همان چیزهایی است که معمولا در خصوص ارزشهای هنری، تربیتی، اخلاقی و مذهبی مطرح می شود و مسئله فرهنگی جامعه معمولا در دامان معلمان و روحانیون خلاصه می شود. اما واقعیت این است که آن ها شغل دیگری دارند که بسیار مقدس است و شناخت مسئله فرهنگی نیاز به تخصص دیگری دارد که چه بسا با این بحثها به مراتب فاصله دارد. گذشته از این که ریشه بسیاری از بحث های فرهنگی در این موضوعات دیده می شود، اما شیوه توجه و تحلیل در موضوع فرهنگ متفاوت و کاری تخصصی است. در این جا به یک موضوع فرهنگی اشاره می شود.
"سواد" موجب شد که مردم یک پله به طرف معرفت نزدیک تر شوند. پیش از آموزش و پرورش مدرن، هر کسی حق و امتیاز درس خواندن نداشت. درس خواندن به نوعی از ان طبقه اشراف و اعیان و شهرنشینان بود. کمتر کسی از خانواده های عشایر و دهقانان بود که بتواند درس بخواند. اگر دقت کنیم، این ها همه از مزایای انقلاب مشروطه و مطالبۀ گرداندن قانون از منافع انحصاری خانواده قاجار به سوی حقوق خود مردم می باشد. به تدریج مردم عادی و عامی هم توانستند صاحب سواد شوند. اما هر پدیده و هر دانشی پیامدهایی هم دارد. درس خواندن عده ای اندک از مردم ایران منجر به روزنامه نگاری و توسعه عرصه عمومی شده و باعث و بانی انقلاب مشروطه شد.
در طلیعه انقلاب اسلامی، امام خمینی به انتشار پیام هایی اقدام کرد. این گسترش سواد نوشتار بود که باعث شد جوانان و علاقمندان پیام های امام خمینی با سوادی که داشتند آن را منتشر کرده و میان همه مردم ایران به اشتراک بگذارند. در تحلیل های انقلاب اسلامی، بسیاری از عوامل وجود دارند جز این که عمومی شدن سواد و وجود جوان های متعددی که در محلات و شهرهای مختلف پیام های امام خمینی را منتشر کرده و میان مردم توزیع کنند، در انقلاب ایران موثر باشد. در کنار مطلبوعات متنوعی که قبل از انقلاب منتشر شده و به انسجام دادن گفتمان انقلاب موثر بودند، باسوادتر شدن جوانان هم در این امر موثر بود.
تحول های فرهنگی و سیاسی بشر در همه اعصار با سواد و دانش او ارتباط داشته است. اگر امروز روز به روز اطلاعات و دانش عمومی مردم و دانش تخصصی شان افزایش پیدا می کند، نشان از این است که جامعه در تلاطم تغییر پیوسته است و همه این تغییرات و سوادهای جدید، فرصتی برای تغییر در جامعه هستند. فلذا باید بتوان از این تخصص ها در فرصت مناسب استفاده کرد تا راه سواد جوانان انقلابی را در عرصه های علمی ادامه داد. اگرچه تولید علم در کشور وجود دارد، باید تلاش کرد که این علوم در پس ذهن جوانان نماند و به زودی وارد بازار کار شود. چه این که محصور شدن آن در پشت عمل مردم، موجب خواهد شد این خواسته به مطالبه تبدیل شود.
یک مرحله از سواد عمومی ساده موجب شد بسیاری از جوانان در انقلاب اسلامی مشارکت کنند و این نشانه ی ارزشمند بون این انقلاب است، اما باید به عرصه های جدید دانش و آگاهی هم توجه کرد. شبکه های اینترنتی، سواد جدیدی به میان آوره اند و آن این است که دیگر زمانه دست و قلم و کاغذ گذشته و نوبت انگشت و اشارات متوالی آمده است. اینک با توجه به این که آرزوها و آمال انقلاب اسلامی همیشگی هستند، می توان از این دست ها و انگشتان نیز در جهت تحکیم انقلاب اسلامی و عمومیت بخشیدن به پیام های انقلاب استفاده کرد. اما این بار خاست ها و زمینه هایی که مردم به عنوان صاحبان این قلم های جدید دارند، خود ایجاد می کنند و سامان دادن به آن ها دشوار است.
حال عرصه سواد ارتباطی مردم، بیشتر عرصه دیالوگ است تا انتشار پیام. در چنین شرایطی می طلبد به جای این که پیام های مجدد به سوی مردم فرستاد، فرصت داد تا مردم مطالبات و خواست های خود را نوشته و به صورت واضح و شفاف به طرح آن اقدام کنند. با این حال باید وضعیت را طوری طراحی نمود که خواست مردم و مطالبات آن ها با درایت و خوش فکری توضیح و تبیین شود. یعنی باید بتوان به درستی با مردم دیالوگ کرده و در خصوص خواست های آن ها شفاف سازی نمود. اگر در دوران مشروطه، نخبگان می نوشتند و در تجربه انقلاب جوانان فعال سیاسی، اکنون همه مردم در حال نوشتن اند و توانسته اند وضعیت کشور را به خوبی حفظ کرده و با زبان مشترک خود به انسجام برسند. اما برای افزایش دقت در این موضوع، باید بتوان به صورت کامل به پیام ها و نکات طرح شده مراجعه کرده و پس از یک تحقیق کامل، از طریق ایجاد فرصت های عقلانی و شفاف به عموم مردم، با آن ها گفتگو و همدلی نمود.
@thing
Forwarded from محمد زینالی
با این غروب از غم سبز چمن بگو
اندوه سبزه های پریشان به من بگو
اندیشه های سوخته ی ارغوان بین
رمز خیال سوختگان بی سخن بگو
آن شد که سر به شانه ی شمشاد می گذاشت
آغوش خاک و بی کسی نسترن بگو
شوق جوانه رفت ز یاد درخت پیر
ای باد نوبهار ز عهد کهن بگو
آن آب رفته باز نیاید به جوی خشک
با چشم تر ز تشنگی یاسمن بگو
از ساقیان بزم طربخانه ی صبوح
با خامشان غمزده ی انجمن بگو
زان مژده گو که صد گل سوری به سینه داشت
وین موج خون که می زندش در دهن بگو
سرو شکسته نقش دل ما بر آب زد
این ماجرا به آینه ی دل شکن بگو
آن سرخ و سبز سایه بنفش و کبود شد
سرو سیاه من ز غروب چمن بگو
اندوه سبزه های پریشان به من بگو
اندیشه های سوخته ی ارغوان بین
رمز خیال سوختگان بی سخن بگو
آن شد که سر به شانه ی شمشاد می گذاشت
آغوش خاک و بی کسی نسترن بگو
شوق جوانه رفت ز یاد درخت پیر
ای باد نوبهار ز عهد کهن بگو
آن آب رفته باز نیاید به جوی خشک
با چشم تر ز تشنگی یاسمن بگو
از ساقیان بزم طربخانه ی صبوح
با خامشان غمزده ی انجمن بگو
زان مژده گو که صد گل سوری به سینه داشت
وین موج خون که می زندش در دهن بگو
سرو شکسته نقش دل ما بر آب زد
این ماجرا به آینه ی دل شکن بگو
آن سرخ و سبز سایه بنفش و کبود شد
سرو سیاه من ز غروب چمن بگو