نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
دختر شایسته ...
و پسر شایسته (ص اول)
محمد زینالی اُناری
 
در زمان پهلوی به تبع فرهنگ رایج در اکثر عرصه های فرهنگ عامه، برنامه هایی چون دختر شایسته برگزار می شد که در ترکیه ی امروزی رایج بوده و اخیرا در عراق هم برگزار شده است. ضرورت ساماندهی برنامه های فرهنگ عامه از سوی گروه های ذینفع و به خصوص نظارت های فرهنگی لازم بوده اما با وجود سازمان های عریض و طویل انقلاب فرهنگی و فرهنگ عمومی، چنین برنامه ای انجام نمی گیرد و اکتفا کرده اند به نامگذاری خیابان و یک سری برنامه هایی بر کنترل شیوه ی سوگواری و قبض و بسط قلیان کشیدن مردم.

برنامه های دختر شایسته و احیانا پسر شایسته در ایران برگزار نمی شود، اما به صورت غیررسمی و در جریان بر هم انباشتگی نشانه های تشخص نمادهای رسانه ای جوانان عملیاتی می شود. برنامه های دختر شایسته و پسر شایسته، می توانست الگوهای خاصی را به جوانان نشان دهد تا بر اساس ایدئولوژی برنامه ریزان، این نوع تشخص مورد پسند واقع شده و در نتیجه گروه های اجتماعی پیرو و جوانانی که در این برنامه ها مشتاق به مشارکت اند، نشانه های مقبول و مرجح را در شخصیت فردی خود بازنمایی کنند. اما در ایران عملا بازنمایی نشانه ها، بدون ساز و کار مشخص و نشستن و دقت کردن در تعریف های نخبگان فرهنگ عامه از دختر و پسر شایسته، در غیاب چنین برنامه ای صورت می گیرد.

رسانه ها و حتی نخبگان فرهنگی و هنری به طور پنهان به بازنمایی نشانه های دختر و پسر شایسته اقدام می کنند. در جریان رسانه ای شدن آرکی تایپ های مد و جوانی، نمونه هایی چون محمدرضا گلزار، سحر قریشی و ... به صورت نمونه های جوانان برای ژست و پِست جوانی معرفی می شوند و آن قدر در رسانه ها به صورت نقش های هیجانی و زندگی نامه های اینترنتی مورد تمرکز واقع می شوند که به نقش مرجح تبدیل شوند. در نتیجه، یک سنخ از جوانان به نوعی اغواِی نقش پذیری از این ها شده و رفتار و تشخص آن ها را بازنمایی می کنند. تشخصی که بیش از آن که به فکر سیاست و هنر جدی و عمیق باشد، به فکر بدن خود و سلامتی و زیبایی است.

البته در جای دیگری هم توسط علاقمندان به تشخص فرهنگ والا در جامعه مقاومتی برای ارزش گذاری از نقش هایی صورت می گیرد که صرفاً در اتفاقهای سوگوارانه، نقش های شایسته ای چون ریاضیدان جوان را به عنوان نشانه ی همیّت ایرانی ارج می گذارند. می بینیم که گروهی از اعضای جامعه به این نقش علاقمندند و تجربه های علمی و رفتارهای جدی را در جامعه بازنما میکنند و سنخ دیگری را به عنوان شایسته معرفی می کنند. سنخی که تشخص علمی، اخلاقی و خانواده مدار را به جای رسیدگی به بدن و زیبایی انتخاب می کند و چه بسا در لابه لای سختی های جامعه و علم زندگی خود را فدا می کنند و از دست می روند و روزی نیست که خبر درگذشت یکی از هنرمندان یا دانشمندانی که نقش جدی خود را اجرا می کردند بشنویم.

در این میان شاید شکافی بین اخلاق ظاهرگرا و اخلاق عمل گرا شکل می گیرد، دو سنخی که به جای آن که به دو بعد سلامتی و تناسب در عین حال علم و اخلاق به یک سان بنگرند، به صورت جداگانه می نگرند. در نتیجه، افرادی به عنوان نشانه های تشخص و سلوک جوانان بازنمایی می شوند که یا با لباس ها و موهای مرقع و سفره های خوش رنگ و لعاب سلفی می گیرند یا -البته به تعداد کمی - مدام به کتابها و قفسه های علمی و رفتارهای اخلاقی رجوع می کنند و حتی از سلفی گرفتن و ورزش دور می شوند و از فرهنگ مسلط بر رفتار عامه کناره می گیرند، چرا که با اخلاق ظاهرگرای آن همراه نیستند.

@thing
دختر شایسته ...
و پسر شایسته (ص دوم)
 محمد زینالی اُناری

اما در این بین، نخبگان سیاسی سالهای اخیر ورودی در فرهنگ عامه داشتند و سنخی به جای گذاشته اند که موضوعی عجیب و پیچیده است. «چگوارا» شخصیتی بود که در رفتارهای سوسیالیستی ظهور کرد و خاموش شد. اما در ایران، به رغم خاموشی بزرگی که نصیب جوان های توده ای و مارکسیست در دهه ی اول بعد از انقلاب نصیب شد، بازنمایی عجیبی از فیلم های انتخاباتی ریاست جمهوری نهم و کلیپ ها و پوسترهای رایج، از این شخصیت وجود داشته که در کنار سایر نشانه ها، به ظهور نوعی سنخ چگوارایی در ایران انجامیده که به جای داشتن برنامه ی جدی سیاسی یا علمی، بیشتر اعتراض می کند و عصبانی است. این سنخ شاید آن گروهی را به بازنمایی فرا می خواند که موضوعی فرودست و محروم داشته اند.

شاید این با یک سنخ دیگر از جوانان که کم تر وجود داشته اند مواجهند. آن ها که اخلاق پذیر رقابت دارند و  به نسبت دیگران سرمایه ی بیشتری دارند. در برابر هر فرد زیرک و دارای سرمایه، شاید هزاران فرد بی پول و معترض وجود داشته باشد. اما فعلاً این سنخ در میان افراد متمول، سرمایه دار، کارکنان رده بالا و دارای درآمدهای بهتر ترویج میشود و سنخ هایی از جوانان تولید و بازنما می شوند که خود را ورزیده، موفق و دارای اصالت می دانند و به نوعی خود را در بین جوانان بیکارو معترض کنونی نوعی نورتابیده، موفق و منتخب می دانند، فارغ از این که این موفقیت چقدر به اضافه ی سرمایه فرهنگی و اقتصادی والدین آن ها ربط داشته است.

در نتیجه، شکافی بین اعتراض و موفقیت در جامعه شکل می گیرد وسنخ های جوانان با موفقیت و شکست بر اثر اصالت و سرکوب شکل می گیرند و این در فضاهای اجتماعی و رفتارهای عاملانه نیز بازنمایی می شود. از این رو، نوعی اخلاق نورتابیدگی یا اصالت گرا از یک سو و احساس سرکوب یا تنوعی از اخلاق های اعتراض از سوی دگر بازنمایی می شوند و به تبع خاص فرهنگ عامه، به جای آن که مواجه و در برابر هم قرار بگیرند، به عنوان تمایز موفق و شکست خورده در میان جوانان شکل می گیرند. اگرچه تلفیقی بین اخلاق جدی+موفقیت یا اخلاق ظاهرگرا+اعتراض وجود نداشته است، اما ممکن است ترکیب هایی از این دست نیز در میان جوانان وجود داشته باشد، فرضاً ترکیبی که از موفقیت و سرکوب اقتصادی شکل می گیرد که در برخی از جوانان موفق علمی و حذف شده از رقابت های علمی و سرمایه گذاری وجود دارد.

در هر حال اخلاق دختر و پسر شایسته مانند گلزار، میرزاخانی، عامه ی چگورایی معترض و ژن خوب و مرغوب زیادند و سنخ های ظاهرگرا/علمی و معترض/برتر در جامعه ی ما به عنوان جوانان شایسته به صورت خودبخودی و در انفعال سیاستگذاری های فرهنگی شکل می گیرند. حال آن که سازمان های عریض و طویل فرهنگی می توانستند در این مدت به جوانان شایسته ی ایران الگوهای ترکیبی از تناسب بدن در کنار سواد علمی یا رقابت پذیری در کنار عدالت طلبی تعریف می کرد تا ما هم بتوانیم برای میدان جوانی در فرهنگ عامه اخلاق مناسب و متعادل برای ایجاد همبستگی در جامعه تعریف کنیم. اما با وضعیت فعلی رفتار موزائیکی در  سنخ های جوانی بازنمایی می شود و در آینده شکاف های اجتماعی را تشدید خواهد نمود.

@thing
7 (1).pdf
6 MB
رفاه همه گیر نیازمند آمایش سرزمینی
محمد زینالی اناری، ۷بهمن۱۳۹۶، آتیه نو

@thing
کودک همسری لاکچری نیست

محمد زینالی اُناری

گروهی در این اندیشه اند که با ازدواج کودکان همراهی کنند و این پدیده را ترویج کنند. اما باید اشاره کرد که کودک همسرها، در میان طبقات بالا و دهک های میانه و حتی ضعیف جامعه هم نیست. بلکه این گروه به طبقات پایین و گروه های فقیر تعلق دارد. طبقات کم سوادی که از نظر معیشت ضعیف اند و ازدواج و زندگی را صرفا نهاد تأمین معیشت میدانند و تعدد آسیب های اجتماعی در میان این گروه وجود دارد، مشاغل کارگری، خانه های نمور، بیماری های متعدد و اسارت مشاغل کم در آمد. لذا باید توجه داشت که کودک همسری پدیده ای رایج در میان اقشار بالای جامعه در گروه های فکری مختلف نیست، بلکه آن ها نمیتوانند بچه های خود را که نازپرورده است بدون رشد کافی، رضایت قلبی و امنیت روانی وادار به ازدواج کنند. برخی حتی می خواهند، ولی نمی توانند.

اما تبلیغاتی که در مورد این نوع ازدواج در جامعه وجود دارد، آدرس غلط به مردم می دهد و چنین وانمود می کنند که این ها قواعد آئینی است، اما در واقع چنین نیست، بلکه این ها قواعد فقر است. هیچ اندیشه ای فقر و نداری را که دشمن دین است به مردم تذکر نداده است. این گروه به قواعد منطق ریاضی هم آشنا نیستند که شرط لازم و کافی برای یقین به چیزی ضروری است. بلوغ جنسی، شرط لازم برای ازدواج است، اما شرط کافی مسائل بسیاری است مانند کفو بودن، توانایی اداره ی زندگی را داشتن و رضایت فرد برای زندگی.

اما برخی رده های نخبگانی که خود نمی توانند بچه های خود را وادار به کودک همسری کنند، این ایده را که کودک همسری خوب است، پیگیری می کنند تا برنامه های توانمندسازی فقرا در جامعه ی ما پاسخ ندهد. دو حالت ممکن است، یا عمدی دارند، یا واقف نیستند، عمدی باشد، یعنی دوست دارند فقر بقا داشته باشد و لابد سودی چون یارانه دادن و رای گرفتن دارند. واقف نباشند، باید درنگ کرد و حتما گریه هم کرد که در جامعه ی ما کسانی که دفتر، دستک و میکروفون دارند که هستند و نمی دانند که کسی که خانواده ی کودک همسر دارد چه بلایایی را خواهد کشید و گناهش هم گردن کسانی است که به آدم های ناآشنا میکروفون داده است.

@thing
Forwarded from محمد زینالی
ایرانین پای

محمد زینالی اُناری

اگر فیلم های امریکن پای را دیده باشید، موضوع اساسی آن نظارت والدین به روابط دوستانه ی دختران و پسران شان است تا آسیب کمتری از این موضوع ببینند، چرا که این پدیده در مدارس شیوع کرده و والدین نه می خواهند تقابل کنند و نه می خواهند فرزندان شان آسیب ببیند. و با بحث های علم روانشناسی بر این خصوص که عشق ورزی در دوران نوجوانی در صورت ناکامی، آسیب های جدی به روح و روان فرزندان می زند، آن را به صورت دوستی مدرسه ای نظارت کرده و سعی می کنند فرزندان از این عرف رایج در جامعه، آسیب نبینند و تم این فیلم ها چنین است که با این رویه فرزندان شان علاقه ی غیرآسیب زننده به غیرهمجنس را می آموزند تا بالأخره با ازدواج شان با جنس مخالف نسل آمریکایی را بقا دهند.

در جامعه ی ما، این نوع دوست پسر دوست دختری در غیاب روابط مدرسه ای شکل گرفته و خیلی ها که پیشتر مخالف هم بودند، برای این که دیپلماسی تک فرزندان امروزی  قویتر از نظارت والدین شده است، بالاجبار با فرزندان همراهی می کنند تا آسیب نبینند، اما با این روندی که در مهاجرت پولداران ایرانی به خارج وجود دارد، احتمال این که کسی به فکر هژمونی و بقای خانواده ی ایرانی باشد خیلی کم است. اما نگاه غالب این است که این رویه توسط هنجارهای رسمی ترویج نمی شود و به برنامه های تنظیم خانواده هم به دید سلامتی نوجوانان و بقای ایرانیت نگاه نمی شود.

اما گاهی سخنانی در جامعه ما زده می شود که هیچ ارتباطی با هنجارهای مشروع ما ندارد، اما به اشتباه به هنجارهای رسمی تنه هم می زند. اخیرا سخنرانی اظهار کرده است که دبستانی ها می توانند با هم باشند و رابطه نداشته باشند و این را در لفافه ی ازدواج اظهار کرده است. ایشان نمی دانند که با این اظهارات در واقع به ترویج فرهنگ دوست دختر -دوست پسری آن هم در سنین کودکی کمک کرده است. سالها بود در جامعه ی ما برخی از افراد دنبال چنین مشروعیتی بودند و ما آن را غربی می دانستیم، اینک سخنرانان مشروع خود ما این پدیده را ترویج می کنند.

اما مسئله ی اصلی ما این است که با ترویج این پدیده توسط سخنرانان مذهبی، چگونه می توان دوست پسرها و دوست دخترهای دبستانی را کنترل کرد؟ از فردا ممکن است اتفاقات بسیاری رخ دهد و بچه ها نتوانند خود را کنترل کنند و آسیب های جدی روانی و بهداشتی ببینند، ایدز گسترش پیدا کند و خانواده ی ایرانی به قهقرا برود. چرا که زدن حرف های بی مطالعه و بدون تخصص در ایران به راحتی صورت می گیرد. جامعه ای که سواد ضرورت سخن نباشد، بالأخره از بین میرود.

@thing
سخن مخاطبان:

در بررسی مقدماتی که با خانم بهرامی انجام داده‌ایم، معلوم شد که ازدواج کودکان زیر ۱۵ سال در شهرهایی شایع است که اقتصاد تک‌محصولی کشاورزی دارند و بحران کم‌آبی درآمد آنها را به شدت تحت‌تاثیر قرار داده است. روند افزایشی ازدواج کودکان در این شهرها باعث روند افزایشی ازدواج کودکان شده است.
در ۲۰ شهرستان، عروس بیش از ۲۰ درصد ازدواج‌ها کمتر از ۱۵ سال دارد. تنها ۲ درصد ازدواج‌ها کشور در این ۲۰ شهرستان رخ می‌دهد اما ۱۰ درصد کودک‌همسرها در همین شهرهاست.
بررسی مقدماتی ما نشان می‌دهد که بر اساس آمارهای سرشماری سال ۱۳۹۵ به احتمال زیاد، داماد پسری ۵ تا ۱۰ سال بزر‌گ‌تر از عروس است که در شهر بزرگ‌تر مجاور کاری با درآمد حداقلی دارد و خانواده دختر به امید کاهش هزینه یک نان‌خور این ازدواج را برنامه می‌ریزد. این فرضیه نیازمند داده‌های تکمیلی و میدانی است.

@thing
سخن مخاطبان:

در متن بالا اشاره به فقر کردید.کودک همسری برای فقر هست اما نه فقر اقتصادی،بلکه فقر فرهنگی.بنده با این افراد از نزدیک برخورد داشتم.اونها نمیگن که دختر بره نون خور کم بشه،تقریبا همه اونها بر این نظر هستند که این دختر بمونه چی میخواد بشه؟این که قرار نیست درس بخونه،وارد فعالیت اجتماعی بشه،ده سال دیگه هم همین فرد و با همین شرایط هست.از طرفی میترسن که کمی سن دخترشون بالا بره، کسی دخترشون رو نگیره.و واقعا هم همین هست.چون در این مناطق(معمولا روستاها) رقابت برای ازدواج در سنین پایین هست،دختر در این مناطق وقتی به سن حدود بیست که برسه شانس ازدواج رو بتدریج از دست میده و گاها مجبور به ازدواج با افراد مسنی میشوند که برخی از اونها نواقص جسمی هم دارند.این دختران پایه های ورود به جامعه مانند تحصیل یا شرایط فعالیت در بخشی از اجتماع هرچند فعالیت کوچک رو که از دست داده اند،در صورت تاخیر در ازدواج،شانس ازدواج که برای اونها همه چیز زندگی هست رو از دست میدن و حتی از دید آن جامعه کوچک یعنی روستا شوهر نکردن نوعی عیب و حتی گناهی سنگین هست.حالا توی این رقابت تنگاتنگ برخی از اضطراب زیاد و برخی برای نشان دادن زرنگی خودشون به اقوام و دوستان و روستاییان توی این کار عجله میکنند.چون زود شوهر دادن دختر رو زرنگی خودشون میدونن.در واقع چون چیزی برای ابراز وجود ندارن، این گونه سعی می کنند ابراز وجود کنند.


@thing
پیروزی نظم بر اسطوره

محمد زینالی اُناری

ژاپن بر ایران پیروز شد/ نظم بر اسطوره پیروز شد. در سیستم منظم، آدم ها به وظیفه ی خودشان عمل میکنند و داخل یک سری قراردادها و قواعدند و وظیفه ی خود می دانند که این قراردادها و قواعد را به نحو احسنت انجام بدهند. قهرمان آن ها، قهرمانی است که قاعده را اجرا می کند. قاعده ها جمعی است، پس قهرمان های آن ها، قهرمان هایی هستند که با هم به کار جمعی می پردازند. آن ها یک فرد قهرمان و دو فرد قهرمان نیستند، آن ها قهرمانانی هستند که قرار است با هم قهرمان باشند. آن ها «من» نیستند و «ما» شده اند. ژاپنی ها به موناد ما تبدیل شده اند و من ها نیستند و هر من آن ها از موناد «ما» بازتاب می شود. اما ما موناد جمع نداریم و به من های متکثری که بر سر کار جمعی اختلاف داریم تبدیل شده ایم.

ما ایرانی ها، وجدان جمعی و همبستگی نداریم، وجدان های فردی متناقض و متشتت داریم و در بهترین حالت، جامعه ی ما به وجدان ها و ایده آل های موزائیکی تبدیل شده است. اگرچه در همه جا هویت های فردی و گروهی ذیل هویت جمعی وجود دارد، اما در جایی مثل ژاپن، فرد و جمع رابطه ی دو سویه دارند و از هم مشتق می شوند و در چیزی مثل فوتبال، من فردی آن ها ذیل ما قرار می گیرد. در جوامع مدرن، فردیت و جمعیت به اندازه ی هم و در جای مناسب خود ارزش دارند. در خانه، فرد تصمیم گیر است، اما در میدان فوتبال، تصمیم ها جمعی است.

در ایران، فردمداری ذات رفتار جمعی است. حتی در جایی که جمع هایی منظم شکل می گیرد، ذیل یک فرد قدرقدرت و پر از شوکت شکل می گیرد. یادگار ارباب و رعیتی و شهنشاه منشی، این شده است که ما ایرانی ها به خویشکاری یک فرد قهرمان می اندیشیم تا این که همه مان در یک خویش کاری گروهی ادغام شویم. یک زمانی دچار تقدیرگرایی می شویم و دعا میکنیم خدا امورات را حل کند، زمانی دیگر منتظر دولت می شویم تا همه چیز را حل کند و زمانی هم می خواهیم دوباره رضاخان زنده شود و مملکت را بسازد. ما «ما» نداریم و به فردهای خودمدار جمع گریز تبدیل شده ایم.

تفاوت کشور نظم گرا و کشور اسطوره گرا در این است که یکی از تفکر عقلانی و قواعد و قراردادها استفاده می کند و دیگری متکی است بر احساسات عریان و قراردادگریز. یکی با نظم می خواهد به آخر یک موج قهرمانی برسد تا لذت ببرد، دیگری می خواهد از تمام لحظه ها لذت ببرد. در تفکر نظم گرا، برای رسیدن به اوج و نهایت، می توان مدت ها صبر کرد و سکوت کرد و رعایت امور جمعی را داشت، تفکر اسطوره ای، متکی بر «من» است و به سرعت واکنش می دهد، حوصله هم ندارد! تفکر منطقی و منظم روی نظم سوار است و وقتی وارد یک کار جمعی شده است، آن را پذیرفته و اجرا می کند. تفکر احساسی و اسطوره ای، به هیچ نظمی متقاعد نیست و کش آن زود در می رود.

در تفکر احساسی من و غیر من مهم اند، اما در تفکر منطقی «من» ملاک نیست، بلکه قراردادها و قواعد جمعی ملاک اند. به خاطر همین، در فوتبال ژاپن و ایران، نظم مانند ماری خاموش آدم های احساسی را می گزد و عصبانی می کند. اما احساس نمی تواند ولو به این که 500 ساعت در اوج پیروزی بوده، بر خود غلبه کند. بازی کنان ژاپن، تنها به بازی فکر می کنند و در جام جهانی و جام آسیایی مدعی هستند، اما بازیکنان ایران از آرژانتینی و ژاپنی می ترسند. آن که نظم دارد، در برابر باخت به قاعده ی تساوی می اندیشد و نگران نیست، می داند که تنها اگر بازی و اجرای خوب قواعدش را بلد نباشد، باخت طبیعی است، اما تیم ایران، وقتی گل می خورد، عصبانی و ناامید می شود و حوصله اش سر می رود و فکر می کند که اتفاق مهیبی افتاده است.

کشوری که نظم ندارد، یک مربی منظم می آورد، تا اسطوره ی بازیهای منطقی اش باشد، اما از او می خواهد از آرژانتین و ژاپن و عربستان بترسد. مربی نظم گرا هم در آن به اسطوره ای خشن و ضد اسطوره تبدیل می شود. ما چندین بازی را با قدرت بازی کردیم، چون تیم های مقابل ما، آن ترس را و بازی روانی را در ما بر نمی انگیختند، اما وقتی به تیمی رسیدیم که بلد است چگونه روح و روان ما را بازی بگیرد و با اسطوره ی قدرت مقابل ما حاضر شود، بازنده ایم.

برای تقابل با آدمی که احساسات اسطوره ای اش تفکر منطقی او را کنترل می کنند و تفکر منطقی او نمی تواند برای احساساتش دریچه های رهایی خوبی باز کند، کافی است از عناصری مانند قدرت و تحقیر استفاده کنید تا او را عصبانی و نگران کرده و فروبپاشانید. نظم همیشه می تواند بر اسطوره پیروز شود. برای کنترل نظم باید نیم کره ی چپ مغزمان را در دست داشته باشیم. در بازی ایران و ژاپن، ایرانی ها نشان دادند که نیم کره ی راست شان از کوره درآمده و نیم کره ی چپ شان را نابود می کند.

@thing
گم شدن در انتهای پرده

محمد زینالی اناری، روزنامه ایران، ۱۱بهمن۱۳۹۷

@thing
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «🔴زاغه‌نشینی فرهنگی ✍🏻محمد زینالی اُناری 📍در دهه‌های گذشته، رشد شرکتها و مدرکها چنان بالا گرفت که افراد ساده و کم سوادی که قبلاً دنبال کارهای یدی و تجربه های ساده بودند، اینک به کارآفرینان و مهندسانی تبدیل شده اند که فاقد سود و مهارت کیفی می باشند. رشد کلاسهای…»
بـیـ .....ز

محمد زینالی اُناری

تنبیه و آزردن کودکان و فلک کردن نوآموزان مکتب ها در ایران در گذشته رواج داشت و تا همین اخیر هم چوب هایی که به صورت ترکه ای و نازک بود، در منطقه ی ما به آن شووی می گفتند، به دست و بال کودکان زده می شد. شووی در هوا صدای هوووو می داد و اصابت آن به بدن، کمر و آرنج درد سوزانی ایجاد می کرد. این تنبیه مختص انسان بود و ما اگر از این تنبیه بهره مند می شدیم، می توانستیم حداقل افتخار کنیم که آدمیزاد هستیم.

تنبیه حیوان با آدمیزاد فرق داشت و برای آن از چوب های درشتی که به صورت کلفت، سفت و چابک بود استفاده می شد. این چوب ها که ابزار دست هر چوپانی بود، برای راه یابی و مسیر دهی و کنترل حیوانات استفاده می شد. به این چوب در منطقه ی ما « بیــز» گفته می شود که به صورت ضربه های از پهلو و با نوک به حیوان زده می شد. وقتی با نوک آن و به پشت یا گردنش ضربه زده می شد، حیوان مجبور بود بدود یا بایستد.

این ابزارهای چوپانی امروز به صورت های دیگری در آمده و در جامعه ی ما استفاده می شود. ابزار جای خود را به چیز دیگر داده است، اما تأثیری که می گذارد تقریبا مشابه است.

نمونه ی اصلی شووی های امروزی، تکلیف اضافه به دانش آموز و مهم تر از آن، دعوت از والدین دانش آموز به مدرسه است. تا به تدریج، معلم صدایی را به گوش دانش آموز برساند و به جای یافتن ضعف ها و نیازهای او، درد تحقیر را از راه فهماندن ضعف یادگیری و بی توجهی را به گوش او برساند. در تحقیر وی همین قدر بس که والدین او در ساعت های رسمی اداری دعوت می شوند تا در شهرهای بزرگ امروزی از محل کار خود به مدرسه بروند و معلم آن ها را نصیحت کند که چرا بچه هایشان درس نمی خواند؛ حال آن که والدین امروزی که کارگران دو دهه قبل نیستند و بچه ها مشکلات و مسائل دیگری مانند اجبار به کمک درسی و ... هم دارند که نمی تواند آن را به بی سوادی و بی توجهی والدین نسبت داد.

نمونه ی اصلی بیــزهای امروزی هم، دست اندازهایی هستند که در جاده ها به صورت افقی ساخته می شود تا خودروها سرعت خود را کنترل کنند. پیامی که برای سرعت و کلا ترافیک در جامعه ی مدرن داده می شود، با تابلو است و فرض آن این است که مخاطب این تابلو آدمیزاد است و می فهمد. اما پیامی که دست اندازها می دهد، این است که مخاطب پیام های بصری را متوجه نیست و نیاز به ابزارهای تنبیه و کنترل سرعت با ضربه هایی غیر مستقیم به بدن او است. نخست به فنر خودرو، سپس به نشیمن سرنشینان خودرو.

جامعه ای که تفکر پدرسالار و یا شبانی دارد، آدمی را با شووی و بیــز کنترل می کند. ما باید از صدای شووی و از ضربه ی بیــز بترسیم تا به تدریج آن رفتاری که متولیان تربیت و راه ها نیاز دارند اجرا کنیم. ما را یا با صدای تحقیر پذیرش مسئولیت مشکلات شخصی و خانوادگی موثر در تحصیل دانش آموزان می شکنند، یا این که با روش های حذف تابلوهای اثرگذار و کشاندن پای تأثیر بهتر ضربه و آزار برای کنترل ترافیک. در هر حال، به جای ادبیات علمی، روانشناسی و گرافیک محیطی، نهادهای آموزشی و شهری ما از روش  های شبانی و نظارت بر حیوان استفاده می کنند.

در این جامعه دنبال علت خشونت نگردید، در جایی که به آدمیزاد کت و شلوار بپوشانند و با او به روش های غیرانسانی برخورد کنند، ممکن است لحظه ای او خود را به جای انسان، به صورت پارادوکسیکالی بین انسان و حیوان درگیر ببیند و دچار اضطراب وجودی هم بشود. حالا چه اتفاق هایی مهیبی می افتد، مسائلی است که می توان به آن اندیشید.

@thing
پیدايش روشنفكر گفت‌وگويی در ايران؟ / دكتر محمدامين قانعي راد / چاپ اول ۱۳۹۷، آگاه / قطع رقعی، ۴۲۷ صفحه، جلد شوميز
@MAminGhaneirad
#جامعه_شناسي_حوزه_عمومي
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «بـیـ .....ز محمد زینالی اُناری تنبیه و آزردن کودکان و فلک کردن نوآموزان مکتب ها در ایران در گذشته رواج داشت و تا همین اخیر هم چوب هایی که به صورت ترکه ای و نازک بود، در منطقه ی ما به آن شووی می گفتند، به دست و بال کودکان زده می شد. شووی در هوا صدای هوووو…»
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «بـیـ .....ز محمد زینالی اُناری تنبیه و آزردن کودکان و فلک کردن نوآموزان مکتب ها در ایران در گذشته رواج داشت و تا همین اخیر هم چوب هایی که به صورت ترکه ای و نازک بود، در منطقه ی ما به آن شووی می گفتند، به دست و بال کودکان زده می شد. شووی در هوا صدای هوووو…»
شادی هایی که کاش ...

محمد زینالی, روزنامه ایران, ١٨بهمن١٣٩٧

@Thing
Forwarded from نکته: جامعه شناسی تجربه (محمد زینالی)
🔸 فراخوان یادداشت: | ویژه‌نامه نگاه، تماشا و چشم اندازهای دیدن |
🔹دبیر ویژه: محمد زینالی اناری
🔹ارسال یادداشت:
mohamadzeinali@yahoo.com
یا
@mszeinali

✴️ کانال مجله رسانه فرهنگ:
📝 @iaocscrf
کدام ایدئولوژی؟

محمد زینالی اُناری، آتیه نو، 21بهمن 1397

@thing
12.pdf
873.4 KB
زنان خودسرپرست و سالمندان

محمد زینالی اناری، ۲۸بهمن، ۱۳۹۷

@thing