نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
عملکرد پنهان تنش میان ایران و آمریکا

محمد زینالی اُناری؛
غائله ی تنش آمریکا علیه ایران در دو شب پیش بالا گرفت و به احتمال زیاد، یک مانور نظامی را در مرزهای آبی ایران شاهد بودیم. به نظر می رسد آمریکا خواسته دقت نظامی ایران را بسنجد و خوشبختانه دراین مورد آزمون خوبی ازخود نشان داده ایم. اما در کلیت خود، این تقابل و رویارویی یک عملکرد پنهان دارد که مشخصاً تقویت هژمونی و افزایش قدرت آمریکا را در پی دارد. ترامپ می خواهد آمریکای قدرتمندی به آمریکائیان نشان دهد و چه خوب که ایران را که قطب معنوی و اقتصادی جهان اسلام است را به چالش بکشاند. هر قدرتی برای بیشتر شدن نیاز به یک عنصر تمرینی یا سیبل آزمایشی دارد تا خود را در رسانه ها و اخبار روز که عرصه ی نمادین ظهور قدرت است، پررنگ تر کند.

آمریکا نیاز به مانورهای جدی در مورد اعمال سیاست و زور در عرصه ی بین المللی دارد که ما برایش فراهم می کنیم. این روش آمریکا است که فردیت و اقتدار خود را با یک چالش جهانی به رخ بکشد و آرامش در جهان به ضرر او است. یعنی ما اگر می خواستیم آمریکا را فروبپاشانیم باید میتوانستیم به طرق مختلف با او از نقطه نظر سیاسی کنار بیاییم و حتی به عنوان قدرت برتر رسمیت بشناسیم. در این صورت، او فرصتی برای نشان دادن اقتدارش نداشت و به تدریج به صورت یک کشور مثل تمام کشورها در می آمد. ما فکر می کنیم انقلابی گری خود را به رخ می کشیم، اما آمریکا را به صورت تز اصلی قدرت عیان می کنیم و به تدریج هم در ذیل قدرت تز، به صورتی که در زیر گفته می شود خرد می شویم.

آمریکا نیازمند تنش بیشتر در داخل ایران است که موجب نارضایتی طبقات مرفه و مهاجرت سرمایه ی آن ها به کشورهای شمال به ویژه آمریکا می شود. وقتی سرمایه ها از ایران رفتند، دیگر عملا پولی وجود ندارد. امروز رامبد جوان برای تکثیر به کانادا می رود، فردا رامبد پیر برای سکونت و الی ما شاالله. آمریکا نیاز به نیروی متخصص دارد که با احساس ناامنی و عدم پذیرش نیروی متخصص در ساختار اقتصادی ایران، غالب متخصصان و تحصیل کردگان ایرانی به طور زیر زمینی به کشورهای شمال به ویژه آمریکا می روند. صبح تا شب اخبار مسائل آموزش و پرورش ایران را می شنویم و اعتراضات معلمان را. در حالی که دست چین همین پرورده ی آموزش و پرورش، در زمانه ای که مغزها عامل نجات اقتصاد ها هستند، از ایران خارج می شوند.

اگر شما آرامش، پول و فکر را از یک جامعه ای بگیرید، به نظرتان در آن جامعه چه چیزی می ماند جز اضطراب، فقر و فساد؟ انتظار دارید در ایران چه اتفاقی رخ دهد و چه راه گشایی صورت گیرد؟ اگر این روند به همین صورت ادامه یابد، مقاومت در برابر ناامیدی، کم بود بودجه و رانت خواری توسط متعهدترین دولت ها هم بی نتیجه خواهد بود. به نظر می رسد این اتفاق افتاده است و اخبار ناامیدی، مشکلات معیشتی و فشار رانت خواری بر وزرا، آن هم از داخل زندان روشن می کند که ما در سال های قبل این خطا را انجام دادیم و امروز مشکلات بسیار سنگینی در خصوص بازگشت به وضعیت عادی داریم. با این روند تضعیف شدن خطر هر گونه اتفاق مهیبی حتی بدون خطرات خارجی ما را تهدید میکند.

در این مواجهه، ما اگرچه ممکن است حتی در جنگ نظامی پیروز شویم و اظهار قدرت کنیم و در برابر ثروتمندترین کشور جهان که گاه آن را به صورت کدخدا فهم می کنیم، عرض اندام می کنیم و آن را به هزینه می اندازیم. اما اسم او را به صدر اخبار جهان در می آوریم و علاوه بر او، به کشورهای حوزه ی خلیج فارس و ... هم قدرت و فرصت عرض اندام و نظریه پردازی در مورد آینده ی حوادث را می دهیم. خلاصه هر چه کشور بیکار و بی تأثیر هست را به فضولی وا می داریم. علاوه بر این که هژمونی آمریکا را در جهان تقویت می کنیم، کشورهای بی صدای خاورمیانه را هم به صدا در می آوریم.

ما موقتاً به شاهنامه و ادبیات تهمتنی نیاز نداریم، برای عرصه ی دیپلماسی می توانیم با سلاح سعدی و حافظ رندی و عاشقی کنیم تا دنیا را مجذوب عشق و صفای خود سازیم. اگرباور کنیم که قدرت عشق و محبت برترین قدرت ها است.

@thing
Forwarded from خانواده، ذهن و جامعه (Tahereh Jafari)
دکتر طاهره جعفری/جامعه شناس

❌مگه سرباز آدم نیست؟

امروز برای انجام یک کار آموزشی به یکی از دانشگاه های بزرگ کشور مراجعه کردم. بماند که متوجه شدم اوضاع انجام امور اداری و آموزشی در همه دانشگاه ها تقریباً شبیه هم و بسیار نابسامان است. دانشجویان، اساتید، کارکنان و تقریبا خیلی ها در حال غرولند و بدگویی علیه سیستم و مملکت بودند. اما چیزی که خیلی مرا آزرده کرد این بود که یک جوان حدود ۲۵ ساله مراجعه کرده بود به کارشناس آموزش و داشت میگفت ببخشید من اینجا درس خوندم و فعلا سرباز هستم یک گواهی موقت می خوام تا به جایی ارائه بدم.
کارشناس آموزش با یک نگاه عاقل اندر سفیه گفت: سرباز؟ مگه به سربازم چیزی میدن؟
سرباز گفت: چرا چیزی نمی دن؟ من که چیز خاصی نمیخوام فقط یه مدرک که اینجا درس خوندم.
کارشناس گفت: بده به من اون کاغذی که دست هست.
به سرباز هیچ مدرکی نمیدیم تا سربازیت تموم بشه.
پسر جوان همین طور که برگشت
به سمت من نگاه کرد و با افسوس سری تکان داد و گفت: مگه سرباز آدم نیست؟ خوب لازم دارم میتونم باهاش کار کنم.
کارشناس گفت: دست من نیست باید بری به اونی که این قانون رو تصویب کرده اعتراض کنی، نه من. دیگه سوال نکن تا به کارهام برسم. جوان بیچاره هم با ناراحتی زیر لب زمزمه ای کرد که احتمالا از همان ناسزاهایی بود که من از ساعت ۸ صبح تا الان که ۱۰،۳۰ بود بارها نسبت به سیستم از خیلی ها شنیده بودم و اتاق آموزش را ترک کرد.
من که نتوانستم این وضعیت را تحمل کنم، به کارشناس آموزش گفتم چرا باید طوری صحبت کنید که یک سرباز مملکت که یکی از مهمترین اقشار این جامعه است، این چنین عزت نفس خودش رو زیر پا بگذارد و این جمله را نسبت به خودش بکار ببرد؟
گفت: خانم شما که خودتون با سیستم آشنا هستید. مگه دست منه؟
گفتم بله دست شما نیست ولی این شما هستید که با جملات چنین سخت یک جوان راه به اینجا میرسونید که مجبور شود، بگوید، مگه سرباز آدم نیست.
گفتم میدونید من و شما که سن بالاتری داریم باید به این فکر کنیم که ما در زندگی از یک حداقل هایی مثل کار و موقعیت اجتماعی و خانواده مستقل برخورداریم، اما یک جوان مثل ایشان که تازه فارغ التحصیل شده و شرایط کاری جامعه اینطور هست، ازدواج هم که بدتر، اگر بخواهد یک زیر زمین اجاره کند و تشکیل زندگی بدهد باید حداقل ۷۰ میلیون پول داشته باشد. من و شما باید خیلی بهتر و مهربانانه تر از این با جوانان صحبت کنیم. این بیچاره ها به چه چیزی دلگرم باشند؟
کارشناس گفت: بله شما درست میگید و برای توجیه خودش گفت البته بچه های فنی خیلی هم خوب نمیتونن رابطه برقرار کنن.
گفتم این طور نیست دانشجویان من هیچ کدام فنی نیستند در رشته های ارتباطات و علوم اجتماعی درس می خوانند ولی گاهی تحت فشار شرایط اجتماعی به همین درجه از ناامیدی میرسند و از عباراتی شبیه این علیه خودشان استفاده می کنند.
به هر صورت یک کار بسیار کوچک اداری بعد از سه ساعت، در ساعت ۱۱:۲۰ تمام شد و در راه برگشت تمام مسیر را برای نابسامانی اجتماعی و اداری غصه خوردم.

جوانان را دریابیم تا بیش از این تحت فشار قرار نگیرند.

📝نظرگاه: @DrTaherehJafari
🏠آدرس:  @YourFamily
چاپ کاغذی پایان نامه‌ها ممنوع شد...

◾️ با دستور معاون آموزشی وزارت علوم از این پس چاپ کاغذی پایان نامه‌ها، رساله‌ها و گزارش‌های درسی در همه مقاطع و رشته ها ممنوع خواهد بود.

➡️ @dadafarin_news
Forwarded from Saeed Maadani
دختران، طلاق و زن زیادی

■سعید معدنی

جلال آل احمد کتابی دارد به نام زن زیادی.این کتاب شامل مجموعه قصه های کوتاهی است که یکی از قصه ها "زن زیادی" است.
آل احمد با همان نگاه تیز بین خود مشکلی را طرح می کند که دختران ما در جامعه از آن رنج می کشیدند و رنج می کشند.
روایت قصه آل احمد سرنوشت دختری است آبله رو و کچل که از کلاه گیس استفاده می کند. مردی که پایش شل است و می لنگد و عینک ته استکانی می زند وبا عصا راه می رود، به خواستگاری دختر می آید. به او می گویند که دختراین عیب را دارد و از کلاه گیس استفاده می کند. اما مرد اصرار دارد که همه شرایط را می پذیرد. عروسی سر میگیرد دختر نگون بخت به خانه شوهر می رود. اما مورد بی مهری و آزار مادر شوهر و خواهر شوهر و درپی آن شوهر قرار می گیرد سر انجام پس از مدتی طلاق می گیرد و به خانه پدر می آید....

تلخی قصه همین جاست!
او در خانه پدر دیگر جایگاه دیروزی و قبل ازدواج را ندارد و حالا دیگر همه به او به عنوان یک غریبه و یک زن "زیادی" نگاه می کنند.
دختر تا زمانی که خانه پدر است حتی اگر چهل- پنجاه ساله هم باشد اطاقش،کمد و وسایلش و...مشخص است و احترام دارد. اما وقتی پس از ازدواج و مدتی زندگی متاهلی طلاق می گیرد و مجددا به خانه پدر بر میگردد، انگار یک زن زیادی در خانه قدم می زند. بخصوص اگر خواهر و برادر دیگری هم داشته باشد نگاهها آزار دهنده و سنگین تر است و رنج زنان مطلقه بیشتر.

آمار ها نشان می دهد سال ۱۳۹۷ بیشترین طلاق در تاریخ ایران ثبت شده و در سال جاری هم برآورد های اولیه نشان می دهد که در مقابل هر سه ازدواج یک طلاق رخ داده است. افزایش این آمار ها نشان می دهد زنان مطلقه جامعه ما و خانواده هایشان چه رنج هایی می کشند.
البته این رنج ها برای مردان جدا شده هم هست که مجال سخن گفتن دیگری می طلبد.

۱۴تیر ماه ۱۳۹۸

@Saeed_Maadani


پی نوشت: زنده یاد جلال آل احمد را به خاطر همین نگاههای دقیق ، باریک بینی ها ، فکر کردن به پیرامون و اندیشیدن به رنج های دیگران به عنوان یک روشنفکر دوست دارم.
وی در زمان خود با ابزار قصه نشان می دهد دختران و زنان ما در جامعه چه رنج های آشکار و پنهانی می کشند.


@Saeed_Maadani
سایه تضادهای اجتماعی بر سیاست ورزی ایرانی

محمد زینالی اناری، روزان، ۱۸تیر۱۳۹۸

@thing
200.pdf
20.1 MB
سایه تضادهای اجتماعی بر سیاست ورزی ایرانی

محمد زینالی اناری، روزان، ۱۸تیر۱۳۹۸

@thing
Forwarded from آتیه نو
💠نشست تخصصی «تامین‌اجتماعی و توسعه رفاه‌محور» برگزار می‌شود
.
هفته‌نامه‌ آتیه‌نو، رسانه‌ تخصصی حوزه رفاه و تامین ‌اجتماعی در آستانه‌ روز تامین اجتماعی، نشستی تخصصی با محوریت جایگاه نظام تامین اجتماعی در توسعه و گسترش رفاه اجتماعی برگزار می‌کند.
این نشست در چهار بخش «سه جانبه‌گرایی، مدلی برای گفت‌وگوی اجتماعی» با سخنرانی دکتر هادی خانیکی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، «ابعاد توسعه‌ای قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین‌اجتماعی» با سخنرانی دکتر علی‌ حیدری، نایب رییس هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی، «امر اجتماعی و نظام بیمه‌ای» با سخنرانی دکتر رضا امیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و «جمعیت و رفاه اجتماعی»با سخنرانی دکتر مسعود عالمی‌نیسی، مدیر گروه تعاون و رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار خواهد شد.
——-
📌 زمان: یکشنبه 23 تیرماه1398 ساعت 15 تا 17
مکان: میدان فلسطین. خیابان طالقانی غربی، پلاک 514، خانه‌گفتمان شهر (وارطان)
——--
✅حضور در این نشست برای همه علاقه‌مندان آزاد و رایگان است
Forwarded from یادداشت
تولید انسان تمامیت خواه

 
محمد زینالی اُناری

انسان تمامیت خواه، انسانی است که نگاه کل و هیچ به جهان دارد، یعنی همه چیز را برای خود می خواهد و نیازهای «دیگری» برای او اهمیتی ندارد. اهمیتی ندارد که در قبال مسیری که او می رود، برای دیگری چه اتفاقی می افتد. انسان تمامیت خواه، در هر موقعیتی که هست، سعی می کند نیازهای خود را تأمین کند و از همه ی مواهب استفاده می کند. این موضوع، یک پارادوکس تاریخی است، یعنی گره خوردن گذشته به حال.

در اقتصاد سنتی بادیه نشین اقتضا می کرد که چند گوسفند شیرده داشته و در کنار کشت بادمجان و سبزی، از علف های خوراکی و عسل کوهی هم بهره ای ببرد. او در این سرزمین تنها است و دیگری در دره های آن سوی کوه ها است. نگه داشتن این عادت در شهر به تمامیت خواهی می انجامد. انسان تمامیت خواه، فکر می کند که می تواند هم در بخش دولتی کار کند و هم در بخش خصوصی. هم کار رسمی خود را انجام دهد و هم کارهای پیمانکاری بکند.

روزی دیدم یکی از افراد خلاق شهرمان که بسیار متین و خوش اخلاق هم بود در حال انجام شغلی افزون بر شغل مشهورش می باشد: او برای اضافه درآمد به کار دیگری می پرداخت. مدت ها بعد دیدم که در محیط کاری خود، به فعالیت های دیگری هم می پردازد که نقش یک متخصص را می طلبید. به این ترتیب، او در جهان پیچیده ی مبتنی بر تخصص و مهارت، به همه کاری می پردازد. اما علاوه بر این که ارزش و پیچیدگی مشاغل دیگر را می کاهد، به بهره بردن از موقعیت های متعدد که می توانست برای دیگران فرصت خلاقیت و تخصص باشد، می پردازد. او تمام کارهای موجود دور و برش را به نفع خود مصادره می کند و دیگران را از عرصه خارج می کند.

چنین فردی ممکن است احساس موفقیت مالی بکند، اما موفقیت او محدود به همین عرصه است و راه خلاقیت های متعددی که می توانست برای او یا دیگران باشد، بسته می ماند. او تمام فرصت ها را می بلعد و ممکن است پای در راه های دیگری بگذارد که فرصت هایی فراتر از فرصت های شغلی وی است. مثلا چون پول نسبتاً بیشتری به دست آورده است، ممکن است پای در عرصه هایی فراتر از کار گذاشته و عادت تمامیت خواهی را وارد سیستم های کلان بکند.

جامعه ای که تکلیفی برای این وضعیت نیندیشد، به سوی تمامیت خواهی می رود. جامعه ای که برای تغییر این عادات و جلوگیری از پاداش گرفتن انسان های چندکاره و چندمنظوره برنامه نداشته باشد، مستعد شکل گیری بنیان های تمامیت خواهی در سیاست است. اگر چنین افرادی در عرصه ی سیاست و اقتصاد رشد کنند، بصورت هرمی از همدیگر می زنند تا همه چیز را فرو بلعند، آن وقت روزگار را سیاه کرده و اجازه نمی دهند که دیگران هم فرصتی برای کار و زندگی داشته باشند.

@ardabilnote
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «جای خالی سبلان در ادبیات روزنامه همشهری؛ مصاحبه با محمد زینالی اناری در دوران گذشته، داستان‌ها آمیخته با طبیعت بود و کوه‌ها مقدس بودند و اینک سبک زندگی شهری رایج شده و نیاز به توجه به طبیعت و پاکیزگی آن دوباره محسوس است. در تمام دنیا منظر ادبی محیط زیست…»
Forwarded from یادداشت
توسعه ی عرصه های مدنی

محمد زینالی اُناری

ده سال پیش را تصور کنیم! ممکن است فعالیت های گسترده ی دولت و تلاش های ملت در راستای ارتقای وضعیت زندگی و حفظ پیکره ی ملی شان فعالیت کنند اما این فعالیت ها از یک روح عینی و قابل لمس بی بهره بود. دنیای جامعه ی ما تنها کار بود و تلاش، اما یک عرصه ی باز و قابل امکان هنوز گشوده نشده بود. عرصه های حاکمیت را به سه رکن دولت، بازار و جامعه ی مدنی تقسیم می کنند و به جز عرصه های دولت و بازار که مکان های کار و تنظیم قواعد هستند، جامعه ی مدنی، عرصه ی گفت و گو و کنشگری و اظهار نظر ملت است. ملت به مفهوم یکپارچه و دارای حق برای ابراز وجود و اعلام نظر تنها در جامعه ی مدنی است که در حاکمیت شرکت می کند و اگر این نباشد، می توان ملت را غایب دانست. 

اما ده سال پیش جامعه ی مدنی به صورت قطره چکانی وجود داشت و ملت و در قطع استانی، شهروندان متعلق به استان اردبیل سعی می کردند سخن بگویند و اعمال نظر کنند. اما این اعمال نظر محدود به برخی فعالیت های گذرا و ناقص بود. تنها بخشی از متنفذین و پیش کسوتان به عنوان فعالیت های خیریه و پیگیر موضوعات استان حضور داشتند و بار اصلی الیتیسم، مرجعیت فکری و نقادی بر عهده ی خود استانداران و کنشگران سیاسی بود. اما امروز به مدد افزایش بی شمار سازمان های مردم نهاد، که اتفاقا گروهی از جوانان بار اصلی آن را بر دوش دارند، سخن گفتن از حفظ محیط زیست، تقویت حقوق شهروندی، رونق سینما و کتابخوانی، افزایش شادی و نشاط، بازگرداندن لبخند به زندگی و ... به زبان روز جامعه ی مدنی و در واقع زبان ملت اردبیل تبدیل شده است. 

جامعه ی مدنی امروز تا شکل دادن نخبه گرایی و مداخله های قوی شهروندان فاصله ی زیادی وجود دارد. خیلی ها ممکن است از جوان بودن این گروه ها انتقاد کنند. اما واقعیت این است که نسل های پیشین به خاطر عدم توجه به اهمیت کنشگری مردمی سرخورده شده و تنها در وضعیت های بحرانی به صورت فعالیت های خیریه وارد این عرصه می شوند. جامعه ی مدنی در اردبیل یک حرکت گلخانه ای را آغاز نموده و طبیعتاً جوان بودن آن یک اتفاق مأنوس است. اما چقدر خوب است می بینیم در جامعه ای که نسل های پیشینش به جهت نادیده گرفتن و حذف از عرصه ی بیانگری سرخورده شده اند، نسل جوان این انرژی را به عرصه ی عمومی باز گردانده است. 

اما واقعیت این است که شکل دادن نهادهای مدنی مانند خانه ی فرهنگ و هنر، تنها یک مجوز اداری نبوده و سالها برای آن وقت گذاشته شده است. نشست های هنرمندان با تسهیلگری دولت شکل گرفت و معاونین و مدیرکل های دولت بارها در این نشست ها حاضر شدند تا هنرمندان دغدغه های خود را در جلسات بگویند. اما اینک آن ها به یک نهال در حال شکوفه زدن تبدیل شده اند و می توان امیدوار بود که این نهال در سال های آینده گل و ثمر خواهد داد و می تواند بر وضعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی استان اثرگذار باشد و یکی از عرصه های بروز و ظهور نخبه گرایی و انتشار نشریات و مجلات اثرگذار عرصه های هنری است. 

در نشست هایی که به اتفاق اندیشمندان و کنشگران حوزه های مختلف به اسم هم اندیشی برگزار می شد و هم اکنون اداره کل ارشاد استان پیگیر این موضوع است، هم آئینی و وفاق محلی تمرین و تجربه می شود. عرصه ای می شود برای پرورش و حضور سخن گویان مردمی و مطالبه گرها. از سوی دیگر، بازار به شکل دادن مجمع مطالبه گران اقدام کرده و به پیگیری امور اقتصادی استان می پردازد. اما نهادهای خیریه با ورود جوانان جان تازه ای گرفته و روحیه ی همدلی و همراهی اعضای جامعه را تقویت می کنند. نشان پویایی و شادابی جامعه ی مدنی آن است که در سالهای اخیر، انجمن های علمی و تشکل های دانشجویی هم در این عرصه درخشیدند و ازطرفی با استقبال دانشجویان به صورت پرشمار افزایش یافتند و از سوی دیگر، با اجرای برنامه های مشارکتی با سازمان های مردم نهاد حضورشان در عرصه ی عمومی استان ملموس تر شد. 

اگرچه این قبیل فعالیت ها امیدوار کننده و به عنوان اخبار مثبت جامعه به شمار می روند، اما هنوز به صورت گلخانه ای بوده و برای شکوفایی نیازمند بالینگری و حمایت بوده، از همه مهم تر، نیازمند رقابت، همدلی و پشتکار اعضای آن است. جامعه ی مدنی نیازمند شکل گیری نشریات مکتوب و مجلات ماندگار، کتابهای مرتبط این حوزه و نقادی های بی شائبه و آگاهی بخش است تا بتواند در مدتی که باقی مانده است اقتدار شهروندان را در عرصه ی عمومی به اصل سوم حاکمیت تبدیل کند. 

@ardabilnote
راهکارهای حقوقی تقلب را کم نمی کنند

محمد زینالی اُناری

ماکس وبر در کار خود درباره ی سرمایه داری از یک چیز بدیهی صحبت کرده است « نصایح و بحث های اخلاقی منجر به رفتار اخلاقی می شود». بحثی بسیار صریح که همه ی اخلاق گرایان و انبیا آن را باور داشتند. اتفاقی که وبر در اخلاق سرمایه داری آن را می دید در نصایح دینی ما هم وجود داشت و ما به کار و جهاد در راه معیشت خانواده و یک ساعت تفکری که برتر از هفتادسال عبادت است توصیه شده ایم. یعنی جهاد فکری در جامعه ی ما، همان چیزی است که ما را به چیزی فراتر از معیشت یعنی خلاقیت و نوآوری فرا می خواند. خدا خود را در قرآن خالق و بارئ می داند و انسان را نماینده و برآمده از روح خود، در واقع انسان را نه فردی متقلب که یک نمونه ی عالی از خلاقیت و جهاد فکری می داند.

حال وقتی در جامعه ی ما تقلب اتفاق می افتد، مخصوصا در حوزه ی خلاقیت و فکر، به دنبال راه حل های حقوقی می رویم و تنها نهادی که آن را تجسس نمی کنیم، نهاد اخلاق است. چرا در ماجرای تقلب های علمی و فروش پایان نامه ها، به این نکته نمی پردازیم و با خفت گیری و دستگیری راه حل را می جوئیم؟ مشکل تقلب علمی در جامعه ی ما مشکل انسانیت، اخلاق و حتی دین است. یعنی ریشه ی تقلب و مسائل اقتصادی را باید در اخلاق دینی جامعه جست. خدای جوامع خلاق، خدایی هنرمند است، اما خدای جوامع سوداگر، اهل معامله است. جامعه ی ما به حدی به سوداگری وابسته و دلبسته شده که معاریف و دانش را هم دوست دارد که بخرد. ما درک و معناهای (اسامی) خدا را به هنگام نیایش و عبادت در ضمیر ناخودآگاه خود می کاریم و سپس با مفهوم آن زندگی می کنیم.

اما امروز خبری منتشر شده که اعلام می کند که به دنبال رفت تقلب، از پیشرفته کردن مباحث حقوقی دم می زند؛ اما کسی به دنبال مباحث اخلاقی نیست. مباحث حقوقی و جزایی، برای مواقعی است که یک عده منحرف را مجازات کند تا برای مردم درس عبرت شود. اما اپیدمیولوژی پایان نامه نویسی به ما می گوید که ما با یک انحراف تسری یافته مواجه هستیم و محاکمه ی این همه مجرم محال بوده و در بهترین حالت، ما نیازمند یک آشویتس حقوقی خواهیم بود که به جمع پانزده میلیون پرونده ی دیگر بپیوندد. علت غالب انباشتگی های حقوقی ما شاید در این است که ما به جای نهادسازی در زمینه های اخلاقی، مدام به افزایش پرونده و حقوقی کردن ماجرا پرداخته ایم و راه چاره را در فرافکنی هزینه های آن بر دوش مردم دانسته ایم.

در مثل های عربی شنیده بودم که می گویند «الکلام یجری الکلام»، و حال می توان گفت اختلاف اختلاف می آورد. وقتی مباحث را به صورت اختلافی می بینیم و قصد داریم آن را در محیط های قضایی حل کنیم، همه ی اختلاف ها را به دیگر مکان دادگستری و محیط های قضایی می بریم و حتی برای پادرمیانی های محله ای هم شورای حل اختلاف ساخته ایم که امروز باری سنگین بر دوش نهاد قضایی و ساختمان های آن شده است. اما از نهادسازی که یک شیوه ی مدرن برای نظم بخشیدن به معاریف و فرهنگ در جامعه است و هم در مبادی دینی ما بنیان دارد، هم در علوم انسانی شرح و بسط یافته است، به گوشه ی چشمی هم نگاه نمی کنیم. باید اذعان کرد که راه حل مشکلات اخلاقی جامعه ی ما، در نظم بخشیدن اخلاقی به جامعه است نه بگیر و ببند، چه تقلب پایان نامه ها، چه مسائل خیابان ها و چه موضوعات اقتصادی پیچیده تر.


@thing
Forwarded from محمد زینالی
منطق استثماری قیمت گذاری کشت و صنعت

محمد زینالی اُناری

«زمین» در ایران جای طلا را گرفته است. تنها عنصر با ارزش، در ایران، «کار» نیست، بلکه زمین است. در جوامع سنتی، اشیاء و عتیقه ها با ارزش اند و به هوموساپینس منزلت و اعتبار می دهند و در جامعه ی امروز، داشتن چند دانگ زمین و خانه ی اضافه، جای مهارت و تخصص را گرفته است. به همین خاطر، بورس اصلی ما، زمین های شهری و حتی کشاورزی است و مانند عتیقه ها مدام قیمت آن بالا می رود.

همین عامل موجب می شود که، مانند دوران ارباب و رعیتی، فشار بر روی افرادی بیفتد که توان پرداخت هزینه ی عتیقه وار زمین را ندارند. نیروی انسانی که در ایران کار می کند، مخصوصاً مشاغل ساده و سنتی که جزو طبقه ی کارگر ارزان قیمت محسوب می شود، تا بتواند هزینه ی تأمین خانه و زمین را بپردازد، هرچه بتر می شود. بازار استثماری زمین فرهنگی تولید کرده که بسیاری از اهل فن، بازاریان و مشاغل سنتی دیگر به جای داشتن تعاونی، تقسیم کار و افزایش ارزش تولیدی، هر کدام مغازه ای منفرد تأسیس کرده و پولی گزاف به استثمارگران زمین بپردازند.

چنین اتفاقی در زمینهای کشاورزی دشت مغان هم افتاده است، مخصوصاً در این دوران که گاه خریدن زمین در روستاها، از شهرها هم گران تر است. حال محاسبه کنید که زمین های روستایی که در آن ها کشاورزی افت و خیزدار انجام می شود، به قیمت گزاف فروخته شود یا اجاره شود. کشاورز بیچاره باید چه هزینه ای بابت خرید یا اجاره ی زمین بپردازد تا مگر با فروش برداشت سالانه ی خود زندگی خود را بگذراند. معامله گرها، مانند معامله کنندگان عتیقه به جان زمین ها افتاده و آن قدر قیمت آن را بالا می برند تا طحال خانه دار، مغازه دار و کشاورز پاره شود. و همین موجب شده است کشاورزی سنتی ما نتواند در جهت ارتقای خود به کشاورزی مدرن سرمایه ای به کار بندد.

در جامعه ای که کار کشاورز ارزش نیست و سود ندارد و زمین به عتیقه تبدیل شده است، صنعت کشاورزی سودی ندارد و تنها سود موجود را معامله گرها و دلالان می برند و به همین خاطر نوکیسه ها اقتصاد و حتی فرهنگ را به دست می گیرند. در نتیجه، آن ها حتی زمین های صنعتی را هم به دید دلالی می بینند. عجیب نیست وقتی می بینیم گفته می شود که خوب بود شرکت کشت و صنعت را به جای این که به یک عامل صنعتی بدهند، ریزریز می کردند و میان مردم توزیع می کردند. همین طور، قیمت فروش آن، به جای این که بر اساس ارزش کار، تعداد نیروی انسانی و ارزآوری محصولات محاسبه شود، با قیمت استثماری زمینی محاسبه می شود که کشاورزان را سالها به شکل استثماری به فقر و بدشانسی محتوم کرده است.

همین امر موجب شده است که تفکر ضدکارفرمایی علیه صنعتگری به راه بیفتد. سرمایه داران استثماری زمین که پشت سر دلالان پنهان شده و تا دیروز زمین های بزرگ ترین شرکت صنعتی منطقه را ریزریز کرده و مردم را بیکار و تضعیف کرده اند، می بینند اگر ارزش کار در این منطقه بالا برود، راز ارزش گذاری استثماری آن ها فاش شده و ممکن است به ناگهان با ورشکستگی مواجه شوند. اما به جای این که محاسبه گرهای رسمی که قضات سیستم ریاضی­ جامعه اند، به محاسبه ی تجارت های استثماری بپردازند، با تفکرات ضدکارفرمایی و سود دلالان همسو می شوند. آیا ریاضیات در ایران به چنین بدبختی ای گرفتار شده است یا قضاوت گرفتار منطق استثماری است؟

@thing
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «تیپ های مشدی عبادی محمد زینالی اُناری اگر شما هم در بازارها چرخیده باشید، به خصوص به همراه خواهر، همسر یا مادرتان، احتمالاً با پدیده ی زشتی مواجه شده اید، که شامل زول زدن یک فرد به ظاهر موجه به خانم همراه شما است. این قسم آدم ها در این تعاملات به چشم می خورند…»
به مزدک بیندیشیم یا نیندیشیم

محمد زینالی اناری، ۹مرداد۱۳۹۸، روزان نیوز

@thing
🔸از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی!
🖋مهران صولتی

📍چهاردهم مرداد ماه هر سال یادمان پیروزی انقلاب مشروطه است. اینک اما با گذشت یکصد و چهارده سال از آن رویداد سترگ به نظر می رسد که زمان برای سنجش ابعاد گوناگون آن بیش از هر زمان دیگری مناسب باشد. انقلابی که اگر چه از منظر سیاسی ناکام ماند و نتوانست تداوم خود را با حفظ اهداف اولیه سپری کند ولی تاثیراتی ماندگار بر فرهنگ و سیاست ایران زمین در روزگار مدرن به جای گذاشت. از همین رو می توان در افق امروز و چهاردهه پس از پیروزی بدیل اش؛ انقلاب اسلامی، دستاوردهای آن را به داوری نشست. مقایسه ای که می تواند برای نگریستن دقیق تر نسبت به مسیری که پیموده ایم مفید باشد:

📍نگاه واقع بینانه به مولفه های پیشرفت: روشنفکران مشروطه خواه از همان ابتدا درد و درمان را خوب شناختند. اینکه راز عقب ماندگی تاریخی کشور در فقدان حاکمیت " یک کلمه" یا همان قانون نهفته است. روشن بود که با بی نظمی ناشی از رفتار استبدادی و پیش بینی ناپذیر پادشاه هرگز نمی توان در مسیر پیشرفت حرکت کرد. بنابراین در ابتدا باید توافقی عام به نام قانون وجود داشته باشد که بتوان از آن به مثابه چارچوبی برای نظم پذیر کردن رفتار حاکمان بهره برد. این در حالی است که مساله اصلی در شکل گیری انقلاب اسلامی، سودای آفرینش نظمی جدید به جای تلاش برای حاکمیت قانون بود!

📍ضرورت محدود شدن اختیارات حکومت: به روایتی سیاست مدرن زمانی شکل گرفت که پرسش بنیادین؛ چه کسی باید حکومت کند؟ به پرسش اساسی؛ چگونه باید حکومت کرد؟ تبدیل شد. مطالعات مشروطه پژوهان هم نشان می دهد که دغدغه مهم در پیدایش مشروطیت کندوکاو در چگونگی حکومت بود فارغ از اینکه چه کسی باید حکومت کند. حال آنکه در انقلاب اسلامی که حدود هفتاد سال بعد اتفاق افتاد مجددا روشنفکران از این امر پرسش می کردند که چه کسی باید حکومت کند؟ بنابراین آشکارا دغدغه توزیع دموکراتیک قدرت به حاشیه رفت و حکمرانی جنبه ای متمرکز و رویایی یافت!

📍چیرگی فرهنگ بر سیاست: انقلاب مشروطه محصول تلاش ده ها ساله روشنفکران در اثبات حقوق بشر، مزایای تجدد و حاکمیت قانون بود. به طور مثال روشنفکری مانند طالبوف برداشتی ژرف از مبانی تجدد داشت و حقوق را مبنای قانون می دانست. همچنین آزادی را هدف می پنداشت نه ابزار! از این منظر انقلاب مشروطه کاملا به جنبش روشنگری در اروپا شبیه است. اما در انقلاب اسلامی بر خلاف فرهنگ، شاهد سیطره سیاست بر افکار عمومی بودیم. گفتمان حقوق بشر توسط روشنفکران چپ، بورژوایی و مردود شمرده شد و طراحی جامعه ایده آل با درونمایه خوانش مارکسیستی از اسلام به سکه رایج جامعه تبدیل شد!

📍شناخت واقعی از مسائل زمانه: روشنفکران عصر مشروطه برداشتی واقع بینانه از مسائل و مشکلات عدیده دوران خود داشتند؛ فقر، ناکارآمدی، استبداد، فقدان حاکمیت قانون، تمرکز قدرت و ... در زمره علل عقب ماندگی تلقی می شدند. همین امر هم موجب جدی انگاشتن اصلاحاتی شد که خود را نهایتا در قامت انقلاب به نمایش گذاشت. اما روشنفکران نیمه دوم دوره پهلوی با تسلیم شدن به سودای" بومی گرایی" به دنبال ایجاد جامعه ای مستقل و بدون کمترین وابستگی بودند. استقلالی که در سال های بعد به انزوا ترجمه شد. بنابراین مسائل اصلی جامعه همچون توسعه نامتوازن، پیامدهای اصلاحات ارضی، افزایش سهم نفت در اقتصاد، و فرمایشی شدن نهادهای مشروطه به حاشیه رانده شده و جای خود را به مسائلی همچون چگونگی رقابت با رشد مارکسیسم در دانشگاه ها و مقابله با افزایش مصرف گرایی شهری و تبلیغات باستان گرایانه دادند!

📍نکته پایانی: ایرانیان از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی راهی طولانی را پیموده اند. مسیری پر فراز و فرود از مشروطه طلبی تا جمهوری خواهی! مقایسه دوره هایی از این دست در بستر نوعی جامعه شناسی تاریخی می تواند به سهم خود در خروج از بن بست های سیاسی کنونی مهم تلقی شود. بدون تردید بازخوانی گذشته در افق مسائل امروز می تواند آینده ای بهتر را به ارمغان آورد!

#انقلاب_مشروطه
#انقلاب_اسلامی

💡 #رسانه شمایید. اگر می‌پسندید، برای دوستان‌تان بفرستید.

🌐 شبکه جامعه‌شناسی علامه
@Atu_Sociology