نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.
و برای مشارکت بهتر، دانش تان درباره فرهنگ و زندگی را به ما ارسال کنید.
thelegram.me/thing
نکته: جامعه شناسی تجربه
برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید. و برای مشارکت بهتر، دانش تان درباره فرهنگ و زندگی را به ما ارسال کنید. thelegram.me/thing
زبان همدلی تکنیکی برای دموکراسی عاطفی
محمد زینالی اُناری
مولوی در شعر خود در مورد همدلی هند و ترک ناهمزبان و بیگانه شدن همزبانان در نهایت به یک استعاره دست می زند که آن را زبان همدلی" می نامد. اما زبان همدلی چیست؟ اگر زبان برای همدلی مناسب بود، که خود زبان بود و می توانست ابزاری برای بهتر شدن همدلی باشد.

هنر در ذوق ورزی خود، انسان ها را از راه زیبایی به سوی حقیقت یا معنا می کشاند و راهی برای نزدیک شدن مخاطب به تولیدکننده ی هنر می گشاید. زبان هنر، خود احساس شاعر و نقاش را به مخاطب هنر منتقل می کند و به این صورت می توان اشاره کرد که هر فرم و یا الگوی هنری می تواند زبانی برای انتقال احساس و ایجاد فرصت همدلی باشد.

یکی از معماران ایرانی ساختمانی در کشور چین طراحی نموده که علی رغم حجمی بودن این ساختمان و اهمیت فضاهای مورد استفاده آن که آن ایدئولوژی سوسیالیستی ساختمان پرتراکم و مکعبی را هم به یاد می آورد، از نمادهایی برای همدلی استفاده نموده است. ایده ی او در نمای ساختمان، این بوده که با ساختن سوراخهای متعدد در عین استفاده از الگوی هوازی، فرمی شبیه به خط بریل تولید کرده و کل ساختمان را شبیه کتابی کرده که نابینایان در دست دارند.

اولین موضوع مورد توجه در زبان همدلی، توجه روشنفکران و سازندگان زندگی به انسان هایی است که در ماجرای اصلی زندگی شاید نشانی از آن ها نباشد و به تدریج احساس کردن آن ها در جامعه رفته رفته می تواند جامعه را از احساس های یک دست در آورده و آدم هایی که در جامعه حتی راهی برای رفتن نیز ندارند را به میدان بیاورد.
http://sabalaneh.ir/note/49641
به کانال فرهنگ و زندگی بپیوندید
thelegram.me/thing
آیا گذر از اقتصاد مبادله ای ممکن است؟
محمد زینالی اُناری

اقتصاد ما هم در گذشته ای نزدیک تر تابع فرهنگ بومی و روستانشین بود که در پنجاه سال اخیر عمدتاً به این شهر مهاجرت کرده اند و در غیاب فرهنگ تولیدی خود، فقط به شیوه  ساده  "مبادله" خود بسنده می کنند. لذا روابط شهری هم بازآفرینی مبادله‌های جمعه بازار شده و به دلیل غلبه  جمعیتی این گفتمان به عرف تبدیل شده است، اقتصادی که در آن "داشتن کالا" ارزش است و نه "کار در تمام فصول".

نمونه ی جدیدتر آن هم تبلیغات شرکتها برای کسب جوایز و بازآفرینی فرهنگ بخت آزمایی است که در نسل اول شهری زمان شاه هم وجود داشت و البته یکی از منهیات انقلاب فرهنگی قرن حاضر ما بود- الان خودنمایی می کند.

در گسترش طبقه  خدماتی در رشد نسل دومی شهرنشینی ایران فرهنگ مبادله ای خاصی در مبادله های اقتصادی ایجاد شده و انگار نه انگار که طبقه خدماتی صنفی دارد و مردم هم نظری. بخشی از مکاسب جدید به اختیار خود و بدون کرسی مردمی هر گونه نرخ گذاری برای خدمات خود می کنند و روز به روز موجب افزایش هزینه خدمات شهری می شوند، گذشته از این که خدمات آن ها چقدر موثر بوده باشد.

در دهه ی اخیر، طبقه ی مالکیت ارضی و خدماتی، اصناف علمی پرهزینه مانند پزشکان و حقوق دانان، توزیع کنندگان رسمی و زیرزمینی بازار، یکی از عمده گروه‌های مسلط در شهر ما بودند و تحلیلگران بیشتر در دانشگاه‌ها مشغول بیراهه رفتن به سوی کسب درآمد ناشی از مد شدن تحصیلات بدون آتیه بودند تا چانه زنی شهری.

http://ardabil.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=17431

برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.
thelegram.me/thing
زبان شناسی خانه
محمد زینالی اُناری

انسان از طریق وجود خود در جهان استقرار یافته و سکنی دارد. فلذا بدون وجود خود انسان، هیچ تعلقی برای وی نیست. او بدون "من" هیچ هویتی در جهان نداشته و طبیعتاً همه چیز از قبل وجود وی قابل ادراک است. لکن این من قبل از وجود انسان نامیسر بوده و در اثر تکامل انسان منِ  او شکل گرفته و به او روح بخشیده است.

شاید بتوان زمانی را تصور کرد که انسان وجود داشته ولی دارای من نبوده است. او بدون این که با هنر، دین و حتی کاشتن گیاهان ارتباط داشته باشد، تنها به جهان ترسناک مخفی شدن از دست حیوانات قوی تر و زیستن در غارها و لانه ها بسنده کرده بود.

اما به علت شکل خاص زیستی اش، به تدریج توانست با به دست گرفتن ابزار، خود را توسعه داده و به گزاره های مربوط به هر یک از نیازهای خود که به تعبیری از جوهر او سرچشمه گرفته بوند، دست یابد. به این ترتیب "من" از محل درک و شعور و سیطره ی انسان بر زمین و زمان بوده و چنان که در ادامه گفته خواهد شد به تدریج شکل گرفته است.

تغییر یا بقای فضای زندگی انسان، ناشی از جدال و در نتیجه پیروزی یا شکست انسان در برابر پیچ و خم طبیعت بوده و به قدرت و قوت او در برابر آن بستگی داشته است. به یقین آن چه موجب تسلط انسان بر طبیعت بوده، هم در کوچ نشینی و هم در یکجا نشینی، ابزاری است که او را دارای قدرت انسانی نموده و بر کنترل اوضاع مسلط کرده است.

این ابزار است که زندگی انسان را ساخته و به او هوش و حواسی دقیق برای مصاف با طبیعت و همچنین ارتباط با همنوعان او می دهد. به این ترتیب است که به تدریج از ساخته شدن ابزارها و تقویت ذهن انسان، سکونت و استقرار او در فضاهایی همچون دهکده ها، روستا و شهرهای امروزی میسر شده است. در اثر به کار گیری گزاره های مختلف اعم از دین، هنر و کشاورزی است که انسان به آن "من"ی دست یافته که به تعبیر انسان شناس ها، من مدرن انسانی بوده و امکان ساختن جهانی به این شکل را فراهم نموده است.

بی جا نیست که باشلار، خانه را رویای انسان می داند، انسانی که پیش از داشتن خانه، آن مفهوم واقعی از من و رویا یا ناخودآگاه و به تعبیری متافیزیک لازم را نداشته است. "من" او است که هر لحظه خود را در شاخه ی درخت،‌ زمان کوچ و یا در داخل خانه در حال کنترل چراگاه می بیند و این من است که به فرارها، سفرها و یا چرت زدن در خانه، ‌معنی درزمانی مکان را می دهد و در واقع با پیدا کردن خانه ( و بعدها مکان مقدس) است که انسان از بی مکانی در می آید.

لینک متن کامل: 
http://anthropology.ir/article/29538

برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.
thelegram.me/thing 
زبان روز جامعه ی ایرانی زبان دانشگاه است
محمد زینالی اُناری

عرصه عمومی و سخن گفتن درباره زندگی و دستاوردهای جدید آن یکی از وظائف اصلی دانشگاه است و واپس‌گرایی از جانب دانشگاهیان پسندیده نبوده و فضای روشنفکری را یک راست تقدیم سیاسیون و فعالان علمی آماتور مي‌كند. متأسفانه امروزه دانشگاه به طور کلی از فضای سیاسی، اجتماع و حتی اقتصادی جامعه غایب بوده و اعضای آن در جریان گفت و گویی که می تواند بیانگر خواسته‌ها و توانایی های این فضا باشد، غیرفعالند.

نظام اجتماعی نباید هزینه رایگان برای حضور در دانشگاه بدهد و اگر قرار باشد قشری که روشنفکران علمی جامعه را تشکیل می دهند، از این وظیفه گردن تابیده، از ترس سوالهای چند خرده سیاستمدار در اتاق دانشگاهی خود پنهان شوند، شایسته داشتن امتیازات مادی و فرهنگی دانشگاه نیستند؛ چراکه در حال حاضر، دانشگاه مأمن و مأوای فرهنگ و پیشرفت جامعه بوده و قصور از ورود متعهدانه به فضای عمومی جامعه که همان کار سفره آرایی نهاد اجتماعی است، رها کردن سنگرهای دفاع از زندگی و آرمان‌هایی است که دانشگاه و علم بر پای آن نهاده شده‌اند.

از اين رو، باید هیئت رئیسه‌های دانشگاه‌ها حضور اساتید و فعالان دانشگاهی را در عرصه های عمومی رصد کرده و از رویکرد تقلیل گرایانه حضور دانشگاه در جامعه به بخش روابط عمومی و کار و جامعه پرهیز كرده و دیپلماسی عمومی دانشگاه را در جامعه رونق دهند. زبان روز جامعه ایرانی، زبان دانشگاه است که امروزه همه اعضای جامعه آن را بلدند و اگر دانشگاه خود در جامعه ای که همه اعضایش به نوعی برآمده از آن هستند، سخن نگوید، جامعه اسیر دیدگاه‌های سنتی در اداره سیاسی و اقتصادی کشور بوده و این حضور ناملموس دانشگاه در روند جامعه موجب می‌شود توانمندیهای فارغ‌التحصیلان آن نیز به کار گرفته نشود.

http://www.khabaronline.ir/detail/445987

برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.
thelegram.me/thing
تولد طبقه متوسط: پیروزی ملت بر مردم
محمد زینالی اُناری

"مردم" واژه ای است که در خطابه های اصولگراهای رقیب امید مورد استفاده قرار می گرفت، و اصرار به از جنس مردم بودن و برای آنان کار کردن مورد اشارۀشان بود. "مردم"، در جریان انتخبات به استعاره ای تبدیل می شوند که مدام به رخ کشیده شده، یاد می شوند و با تهییج در مقابله با دولت و آرای سیاسی آن قرار می گیرند. از نظر این گروه ها، مردم اصالت دارند و به دلیل فقدان بار سیاسی واژه مردم، آنها صاف و صادق، حامی کسانی هستند که ورای سیاست جاری، فقط به مخالفت با منشأ مشکلات که طبیعتا امپریالیسم معرفی شده و حتی کسانی که با آن تعاملات دیپلماتیک داشتند، می پردازند.
به این صورت، شهروندان هرچقدر "تنها" بوده و فاقد پیوندهای عرضی باشند، به صورت تک تک در امتداد شعارها قرار گرفته، مجبور به منطق این شعارها می شوند. از این رو این گروه ها در طول ایام تبلیغات، برای افزایش بیشتر حمایت مردم سعی می کردند با شگردهایی چون ترس از دیگری و بی اعتمادی در جامعه، ابعاد عرضی روابط مردم را سست و مشابه روابط بزرگ-کوچکیِ خرده فرهنگ های قومی به تأسیس پیوندهای طولی در امتداد قدرت تکیه کنند. واژه مردم در صحنه پردازی سیاسی آنان، توده گرا و بدون پیوندهای بین اعضای جامعه صورت بندی می شود.
اما گروه دوم، نه به خاطر بار صرفاً سیاسی، بلکه به خاطر شکل گرفتن بافت مدنی شهری، در جریان روابط عرضی ای قرار می گرفتند که با وجود شرایط جدید زندگی، بالاجبار باید شکل می گرفت. "ملت" از قواعد عقلانی موجود در روابط متقابل میان اعضای جامعه، به صورت همسایگان شهری شکل می گیرد. ویژگی کنش سیاسی آن ها این است که افرادی را، نه از جهت قهرمانهای ضد استعماری بودن، که از جهت تابع عقلانیت اجتماعی بودنشان، به نمایندگی انتخاب می کنند. در جریان انتخابات دهم مجلس این تکیه گاههای معنایی "مردم" و "ملت" در برابر هم قرار گرفته بود.
در حالی که کاندیداهای لیست امید متوجه ارزشهای مدنی بودند، رقبایشان بر جنبه های حماسی، احساسی و شورانگیز مردم تأکید می کردند. این دو گروه از سیاستمداران سعی کردند با خطابه ها و دلالت بخشیدن به هواداران شان آن ها را به معنا کردن خود در زیر شبکۀ این گروه ها وا دارند. به مرور چنین کشمکشی در میان خطابه ها و دیالوگ های شهری اوج گرفت تا این که در روز رأی گیری خود را نشان دهد. به این صورت فرصتی دوگانه برای معنا کردن اعضای جامعه از خود و مشارکت سیاسی شان به وجود آمد.
در جریان رو به مشارکت مردم در ایام جلب توجه آنان برای مشارکت در انتخابات، از یک طرف قهرمان بازی های ضد استعماری شروع شده بود که به خلق حماسه هایی که در آن "مردم" به صورت روابط طولی در پشت قهرمانان و یا پیش مرگ او قرار گیرند، می پرداخت. اما در این حین با دیالوگ "امید" با بافت مدنی جامعه "ملت" جان می گرفتند که با آنان سخن از پارلمانهای شهری، مشورت و حتی تأسیس سالن های گفتگوی شهر بر زبان ها می رفت.
این حرف ها، دیگر جنس "مردمی" نداشتند و بلکه "ملی" بودند و از ارزشهای شهرنشینی، تخصص گرایی و خودآگاهی طبقه متوسط در شناخت اولویت های سیاست نشأت می گرفت. ویژگی این دوره این بود که حتی در حاشیۀ شهر نیز گذر از نمادهای حماسی به عقلانیت و تعقل در تاریخ به وضوح دیده می شد.
در جریان این انتخابات، با حضور گسترده ی مردم در حمایت از تیم امید، گستره ی وسیعی از طبقه متوسط در جامعه مدنی عمدۀ شهرهای ایران متولد شد که احتمالا تحت تأثیر انتخابات و فرصت کنش عقلانی مردم در آن می باشد. اما آیا می توان این کنش عقلانی را در میدان سیاست در طول زمان تداوم بخشید تا دیگربار اسیر اغوای جامعۀ توده ای نشوند؟

برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.
thelegram.me/thing
چگونه می توان از خطر پوپولیسم جلوگیری کرد ؟
🌱مهران صولتی

"انتخابات 7 اسفند و پیروزی لیست امید ، نمادی از پیروزی" ملت" بر " مردم" بود. این عبارت را چند روز پیش یکی از دوستان پژوهشگر نوشت.به باور ایشان " مردم " کلیدواژه ای است که پیش از هر چیز از آن مقابله با استکبار و نوعی توده گرایی مستفاد می شود در حالی که "ملت" نماینده حضور طبقه متوسط و ویژگی هایی از قبیل شهرنشینی و تحصیل می باشد.در انتها هم دوست ما نوید روزهای بهتری را داده بود که در آن شاهد پیروزی افزون تر " ملت" بر " مردم" ( بخوانید حامیان خاتمی بر احمدی نژاد ) باشیم.داستان مواجهه " مردم" و " ملت" در جمهوری اسلامی تاریخی به درازای انقلاب دارد. از دولت متکی بر "ملت" بازرگان تا دولت مبتنی بر " مردم" موسوی ، از دولت متکی بر " ملت " هاشمی ، خاتمی و روحانی تا دولت مبتنی بر " مردم" احمدی نژاد ، می توان شاهد این مواجهه تاریخی بود.اکنون هم با فراگیر شدن شایعاتی مبنی بر احتمال ورود احمدی نژاد به عرصه انتخابات گروهی به طور مکرر خطر قدرت گرفتن مجدد پوپولیسم را به یادمان می آورند.اما پرسش اصلی یادداشت حاضر این است ؛ آیا نمی توان به سنتز یا تلفیقی میان " ملت" و " مردم" دست یافت که بتواند ما از خطر گاه و بیگاه پوپولیسم نجات بخشد؟سال گذشته سعید حجاریان در مصاحبه ای پرسید که چگونه می توان جوانان را با دموکراسی آشتی داد ؟ پاسخ این بود که اگر جوانان دموکراسی را به معنای انتخاب آزادانه سبک زندگی خود تعریف کنند می توان به گسترش آرمان دموکراسی خواهی در میان جوانان امید بست.حال پرسش بنیادی عبارت از این است ؛ چگونه می توان اقشار آسیب پذیر را با دموکراسی آشتی داد تا گاه و بیگاه خبر آمدن پوپولیسم لرزه بر انداممان نیندازد ؟ چگونه می توان طبقات پایین جامعه را با مطالبات مدرن طبقه متوسط آشنا کرد تا به یک باره سیر تداوم توسعه دموکراتیک در ایران دچار انقطاع نشود ؟ و اینکه چه تدابیری باید به کار بست تا پس از 16 سال حکومت ورزی دوران سازندگی و اصلاحات ، دوباره همچون سال 84 به نقطه صفر بازنگردیم ؟ به نظر می رسد راه حل در ارائه خوانشی از اصلاحات است که دموکراسی را پادزهری برای فقر ، فساد و تبعیض معرفی کند. با توجه به حساسیت جامعه ایران به مفاسد اقتصادی می توان به تبیینی دست یافت که کاهش شدید بهره وری ، اتلاف منابع و در نهایت گسترش فقر را با افزایش فساد سیستمی گره زده و چاره آن را در افزایش نظارت مردمی ، تحکیم دموکراسی و انجام اصلاحات سیاسی جستجو کند.همچنین با توجه به وجود احساس" بی قدرتی مزمن" در جامعه ایران ، باید به ارائه خوانشی پرداخت که دموکراسی را نه فقط منحصر به کنش مقطعی رای دادن در انتخابات ، بلکه به عنوان فرآیندی مستمر و در جهت گسترش مشارکت جویی و مطالبه گری از پایین ترین سطوح یعنی محلات تا بالاترین سطوح تصمیم سازی های حکومتی تعریف کند. پوپولیسم محصول "بی قدرتی" مردم و احساس نیاز به ظهور یک ناجی برای رفع عطش " مردم" به قدرت نمایی است و از همین رو باید راهی معقول برای رفع این نیاز پیدا کرد.به نظر می رسد چنین راه حلی معقول تر از رسمیت بخشیدن و پررنگ تر کردن شکاف تاریخی میان " ملت" و " مردم " و عوارض پیش بینی ناپذیر آن باشد. عوارضی که می توان آن را در تداوم شکاف بزرگ تر " سنت" و " مدرنیته " در ایران طی یک صد سال گذشته ارزیابی کرد.

برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.

thelegtam.me/thing
حقوق نجومی نشانه یک بیماری سیستمی بود

محمد زینالی، کارشناس ارشد علوم اجتماعی

یک اتفاق، فقط خودش نیست و عوامل ساختاری زیادی موجب می شود که به وقوع بپیوندد. آن چیزی که باعث شده امروز یک نوع دمل چرکین از پول در حقوق برخی کارکنان خلق شود، محصول فرایندی است که سالها و در پی کنش و واکنش های سازمانی به وقوع پیوسته است. در حال حاضر "پول" دغدغۀ بسیاری از سازمان­های ما شده است. گذشته نیز شاهد است که در پی تکنوکراسی فزاینده، آلمان هیتلری به وجود آمد که نتوانست فشار بیش از اندازۀ برخی عقایدش را تحمل کند و شد آن چه نشد.

پول و دمل شدن اقتدار مالی در دست عده ای از کارکنان یک سیستم، نشانه­ای خطرناک از وجود بیماری در سیستمها بود که باید ضمن قدردانی از این عارضۀ مالی که چشم موافق و مخالف را خیره کرد، برای درمان بیماریهای نهادینه شده در بافت سیستمی اداره کشور چاره اندیشی شود. حتماً باید دقت شود که وسعت خرابی و چالش بیش از یک تضاد طبقاتی یا آپاندیس پولی بوده و می توان با بررسی­های دقیقتر دیگر جوانب قضیه را هم دید. همین می تواند ما را متوجه کند که چرا با تغییر روسای جمهور، تغییرات زیادی را شاهد نمی شویم.

به وقوع نپیوستن شایسته سالاری می تواند یکی از معضلات اصلی تحول اداری ما محسوب شود، چرا خود همزاد با دگرگونی نهادین در کشور بوده و در روند عملیاتی شدن خود با منافع سازمان یافتۀ کارکنان و ساختارهای شهری درگیر می­شود. چالشهای شایسته سالاری، چالش کشور در همۀ ابعاد آن باشد، چرا که وجود کارکنان دولتی قلب حرکت زندگی شهروندی بوده و همین مسئله می تواند به شکل گرفتن یا نگرفتن بخش خصوصی و سایر ساختارهای کارآمد شهری هم تأثیر داشته باشد.

شایسته سالاری، اصل نخستین دگرگونی نهادی در مدیریت دانش ایرانی و دگرگونی سازمانهای تخصصی بود، چرا که بعد از مدیران، نوبت فعالیت کارشناسی بود که باید بیش از پیش علمی و تخصصی می شد. عمیق تر شدن مشکلات کشور ناشی از این است که یا کارهای کارشناسی بها ندارند یا نمی توانند به آن صورت که باید، دستآوردهای علمی روز را در قواعد کاری لحاظ کنند. با چالشهایی که در مورد تغییر تعرفه، کمپین افزایش حقوق کارکنان و متعاقب آن لو دادن حقوقهای مازاد دیده می شود، معلوم است که تخصص گرایی و فعالیت علمی، ارزش بنیادین سازمانی نبوده و همه دنبال چیز دیگری هستند.

یکی از عواقب بت واره شدن پول در سیستمهای سازمانی، این است که بسیاری از سازمان های امروزی به بهره مندی مالی از زمینه فعالیت شان فکر میکنند و این ذاتاً مخاطره آمیز است. همزاد بودن سرمایه های اقتصادی و فرهنگی، دعوای قدیمی معیشت و فرهنگ است که می تواند در آن واحد سازمانی را یا به فقر و افلاس کشد و یا به یک موتور ماتریالیستی خطرناک تبدیل کند. برای رخ ندادن چنین معضلی نیاز به حضور تحلیلگران سیستم، تحلیلها و بررسیهای منتقدانه­ای است تا همچنان که آرزوی دیرین کشور است، توسعه ی سازمان ها به همراه توسعه ی فرهنگی صورت گیرد.

سوسیالیسم سالها با عرفی شدن پول مبارزه کرد و اینک میبینیم آن چیزی که آن ها در بت وارگی می دیدند، اینک در سازمانهای امروزی ما متبلور است. اگرچه مبارزه با شی وارگی، ضرورت مبارزه با وجود مادی پول را ندارد و این سازمان است که باید بداند جای ارزش اساسی و فعالیت های آن را باید عوض کرده و قلب خود را از پول به تخصص منتقل کند. اگر سازمانها در زمینه­های مختلف به تخصص و رونق بهره مندی از دستاورهای دانشگاهی رو کنند، هم هزینه های به عمل آمده پژوهشها احیا می شوند، هم دگرگونیهای نهادی در سایر ساختارهای جامعه خواهد توانست رنگی به رخسار خود ببیند.

لازم به ذکر است پیامدهای رشد و شکوفایی این قلب جامعه می تواند به رونق به وقوع پیوستن تغییرات خود خواسته و مثبت در حوزه هایی چون کتابخوانی، اشتغال و نشاط اجتماعی نیز کمک کند. به این صورت حتی فشار امیال در جامعه از مال اندوزی به دانش اندوزی تغییر پیدا می کند و لازم نیست این همه شعار در مورد مصرف گرایی هم بدهیم. پس باید از این اتفاق به جای ناراحتی ممنون هم باشیم که امروز به وقوع پیوست تا بیماری قلبی و بت شدن پول در سیستم اجتماعی را بتوانیم درمان کنیم.

 
برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.

thelegtam.me/thing
حاشیه نشینی فرهنگی در شهر دیجیتال

محمد زینالی اُناری، کارشناس ارشد علوم اجتماعی - امید اردبیل- شماره ۷۱

در قرن جاری ما روند تحولی را در نظام آموزشی شاهد بودیم که موجب شد سرمایه انسانی رشد و توسعه پیدا کند. اما به زعم این رشد و توسعه، بسیاری ازمردم نتوانستند در این سرمایه جدید سهیم باشند. گروه هایی که نتوانستند زبان و ادبیات نوشتاری را یاد بگیرند، موفق نشدند در نظام مهارتی جدید عضو شده و در سازمان اجتماعی فعالیت کنند. به تدریج موجب شد شدت فقری در حاشیه نشینان شهری و حاشیه نشینان فرهنگی وقوع داده و به دلیل کثرت آن ها، گاه این حاشیه نشینی، مانع روند توسعه انسانی شد. آن چیزی که از این حاشیه نشینی فرهنگی به سیستم جدید اجتماعی به ارث رسید، اسیبهایی بود که نظام عقلایی ارتباطی که متکی بر علم و مهارت بود، دچار مشکلات غیرعقلایی چون رشوه، زیر میزی، پارتی بازی، خرید منزلت و سفارش پایان نامه شود و نظم اجتماعی جدید به صورتی پوشالی شکل بگیرد.

این ها در حالی بود که زاغه نشینی، فرهنگ فقر و جرم در ناحیه هایی که اسکان غیر رسمی داشتند، بیداد می کرد. اما نسل جدید تجربه ی تازه تری از نوشتار را به دست می آورد. تجربه ی نوشتار مدرن و دیجیتالی فراتر از نوشتار، تجربه ای است که نسلهای جدیدتر، امکان کارآمدی بر آن را داشته و می توانند با آن همچون ابزاری که وسیلۀ کار، سودآوری و جامعه سازی است، به ساختن فرهنگ و تمدنی نوین دست بزنند. نسل جدید موظف است با این زبان تازه آشنا شود اما ناتوانی در دریافت این زبان تازه، شاید دردسرهای زیادی به همراه داشته باشد. بی سواد جدید کسی است که قدرت فهم دیجیتال را نداشته و با کسانی که می توانند از کامپیوتر و ابزارهای دیجیتال استفاده می کنند تفاوت می یابد.

از الآن باید دانست که دنیای جدید، دنیای سرمایه های دیجیتال بوده و هر کس نتواند از آن بهره ای بگیرد، نمی تواند فردی فعال، موفق و سرآمد باشد و به تدریج بی سوادی دیجیتال به تولید حاشیه نشینی تازه ای منجر خواهد شد. ویژگی نظام جدید فرهنگی این است که در آن افرادی مانند بیل گیتس و زاکربرگ می توانند به ثروت دست بایند، در حالی که ما شاید نتوانیم اتوماسیون ساده ای را مورد استفاده قرار دهیم! شاید به دلیل عدم توانایی در درک سواد نوشتار و دیجیتال، افرادی نتوانند در فرهنگ جدید ادغام شوند و البته شاید سعی بر تسلط گفتمان خود داشته باشند.

با تجربه ای که به خاطر ازدحام بی سوادی و تخریب ذات سوادآموزی با کارهایی چون سلطه روابط شخصی بر ضوابط و تدارک منزلت علمی بر روی دست مان است امکان اعمال خشونت علیه سواد جدید، همچون فلسفه تاریخ، در خصوص دنیای دیجیتال در حال تکرار است. امروز که نهادهای ضد فرهنگی و آسیب زا مانند قاچاق، نشئگی، تضاد طبقاتی و ... در فرهنگ شهروندی شکل گرفته و با رواج فاصله های ادراکی جدیدتر، آسیبهای اجتماعی پیچیده تری مانند خرده فرهنگ های مجرمانه ای چون هک، مدل و ... ایجاد خواهد شد که از عوارض به کج کارکرد کشاندن این فضا می باشد.

گروه هایی که نتوانسته اند با رسیدن به منزلت فرهنگی متناسب، از چنین ابزارهایی ارتباطی استفاده کنند، طبقه ی فرودست فرهنگی ای هستند که در این شبکه ها به مانند طبقه مسلطی ابزار را به دست گرفته اند تا جایی که امروزه ورود به شبکه های اجتماعی و کار با اینترنت می تواند ناهنجاری محض تلقی گردد؛ حال این فقط یکی از خرده فرهنگ های دنیای دیجیتال است که در حال وقوع می باشد. چه بسا به خاطر فاصله ای که بی سوادها، باسوادنماها، بی سوادنماها، ... و باسوادها در خیابانهای جدید شهرهای الکترونیکی شان خواهند داشت، شاید در آینده ای نه چندان دور نهادهای ضدفرهنگی جدید و آسیبهایی اجتماعی تازه تری داشته باشیم که هیچ مأموری نتواند آن ها را جمع و جور کند.
 
برای گفت و گو درباره فرهنگ و زندگی به کانال "نکته" بپیوندید.

thelegtam.me/thing
Forwarded from گیل خبر
یادداشتی تحلیلی از نرجس محمددوست
برنامه ششم تدبیری برای حضور مدنی زنان و امیدی برای احقاق حقوق
http://gilkhabar.ir/files/2016/07/%D9%86%D8%B1%D8%AC%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-800x600.jpg

لینک خبر:
http://gilkhabar.ir/193866

✅همراه باشید با بروزترین پایگاه اطلاع رسانی استان گیلان
به کانال خبری ما بپیوندید
https://telegram.me/joinchat/BNOeXDv9Fc32HScVG60fSA