https://motaleat.acecr.ac.ir/fa/news/40560/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DA%AF%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-
@thing
@thing
دفتر مطالعات فرهنگی جهاد دانشگاهی
افزایش طلاق یا دگرگونی انسان؟! - دفتر مطالعات فرهنگی جهاد دانشگاهی
هر کسی از ظن خود شد یار من، وز درون من نجست اسرار من ( مولوی)
مقدمه:
بسیاری از تحلیلگران اجتماعی در مواجهه با برخی...
مقدمه:
بسیاری از تحلیلگران اجتماعی در مواجهه با برخی...
نوجوان ماجراجو و رفتار خطرناک
محمد زینالی اُناری
به نظر می رسد که اتفاقی که در قضیه ی نوجوان ماجراجو اتفاق افتاده و با هماهنگی و همراهی برخی از افراد و سیستم ها توانسته است پولی را از مردم بابت خیریه بگیرد، ما نه با یک جرم یا فساد بلکه با یک نمونه ی آرمانی از رفتار انحرافی یا بهتر بگویم تکرار شعبده بازانه از یک انحراف عمومی مواجه هستیم. در بحث وبر از نمونه ی آرمانی، ما با نمونه ی آرمانی شکلی از رفتار مواجه هستیم که می تواند معرف الگوی عملی از آن رفتار باشد. مدلی که می تواند نشان گری تحلیلی برای شکلی از رفتار باشد.
در این مورد هم نوجوان ماجراجو، نه یک اقدام صرف را انجام داده است که صاحب جمیع خصائل اقدامی شده که در سال های گذشته همه ی مردم آن را انجام دادند و چون ذره ذره شکل گرفته بود، هیچ مشخص نشد و اما اینک در این نوجوان به شکلی تابلو و عریان دیده شده است. نوجوانی که با عکس انداختن با همه ی بزرگان و خریدن تبلیغات که این روزها بد جور به شکل سایت و پیج و فلان سازمان یافته شده است به شهره ی جامعه تبدیل شده است، هر چند مودیان رسمی در زمان خودش با این پدیده برخورد کرده اند.
در سال های گذشته ما شاهد بودیم هر کسی می خواست شماره حسابش را داده و از طریق شبکه های مختلف اقدام به کار خیر می کرد، همین رفتار در اغلب حوادث بحرانی و ایجاد نیاز در جامعه رخ داده و جمع آوری خیریه به عنوان کاری که قبلا به طور خفیف و در محافل رخ می داد و گستره ی عمومی نداشت، وارد رسانه های اجتماعی شده است. همین موضوع می تواند ابعاد وسیعتری پیدا کند، چنان چه ما نمونه ی آرمانی آن را با به کارگیری سرمایه نمادین نهادهای رسمی کشور و عکس انداختن جایگاه های فقهی می بینیم، طوری که در شهر کوچک محل اسکان نوجوان همه از وی چون لویاتان می ترسیدند و این علامت خطر برای حکومتی است که تا چندی پیش اسیر کوموله ها و انفجارهای خیابانی بود.
بوردیار، جامعه شناس فرانسوی در مورد این نوع برخورد با مسائل مالی در بحث اَبَرواقعیتش می گوید چنین اتفاقاتی که لو می رود و جامعه به آن حساس می شود، ممکن است سرپوشی باشد برای ابعادی وسیع تر. همین نمونه ی آرمانی که مانند یک سرگرمی خبری فاش شده است می تواند ضمن درگیر کردن ذهن همه ی مردم به پول محدودی که یک نوجوان آن را، از مراکز رسمی کشور مثل همراه اول، جمع کرده نشان از ابعاد وسیع تری بدهد که در پشت پرده رخ می دهد.
تبدیل شدن یک نوجوان به متهم اصلی یک گردباد پولی و جمع شدن غائله با آن، می تواند ذهن همه را از چنین اتفاقاتی گمراه کرده و ما فکر کنیم که پول شویی های مالی به همین سادگی رخ می دهد، در حالی که های جک پولهای کشور می تواند به شدت پیچیده و غیر قابل دید حتی با ذره بین باشد. پس این نمونه ی آرمانی می تواند ضمن اعلام خطر انحراف عمومی در جمع آوری معونه از مردم، خبر از پوشش و گمراهی اذهان از ابعاد وسیع تر این ماجرا باشد.
@thing
محمد زینالی اُناری
به نظر می رسد که اتفاقی که در قضیه ی نوجوان ماجراجو اتفاق افتاده و با هماهنگی و همراهی برخی از افراد و سیستم ها توانسته است پولی را از مردم بابت خیریه بگیرد، ما نه با یک جرم یا فساد بلکه با یک نمونه ی آرمانی از رفتار انحرافی یا بهتر بگویم تکرار شعبده بازانه از یک انحراف عمومی مواجه هستیم. در بحث وبر از نمونه ی آرمانی، ما با نمونه ی آرمانی شکلی از رفتار مواجه هستیم که می تواند معرف الگوی عملی از آن رفتار باشد. مدلی که می تواند نشان گری تحلیلی برای شکلی از رفتار باشد.
در این مورد هم نوجوان ماجراجو، نه یک اقدام صرف را انجام داده است که صاحب جمیع خصائل اقدامی شده که در سال های گذشته همه ی مردم آن را انجام دادند و چون ذره ذره شکل گرفته بود، هیچ مشخص نشد و اما اینک در این نوجوان به شکلی تابلو و عریان دیده شده است. نوجوانی که با عکس انداختن با همه ی بزرگان و خریدن تبلیغات که این روزها بد جور به شکل سایت و پیج و فلان سازمان یافته شده است به شهره ی جامعه تبدیل شده است، هر چند مودیان رسمی در زمان خودش با این پدیده برخورد کرده اند.
در سال های گذشته ما شاهد بودیم هر کسی می خواست شماره حسابش را داده و از طریق شبکه های مختلف اقدام به کار خیر می کرد، همین رفتار در اغلب حوادث بحرانی و ایجاد نیاز در جامعه رخ داده و جمع آوری خیریه به عنوان کاری که قبلا به طور خفیف و در محافل رخ می داد و گستره ی عمومی نداشت، وارد رسانه های اجتماعی شده است. همین موضوع می تواند ابعاد وسیعتری پیدا کند، چنان چه ما نمونه ی آرمانی آن را با به کارگیری سرمایه نمادین نهادهای رسمی کشور و عکس انداختن جایگاه های فقهی می بینیم، طوری که در شهر کوچک محل اسکان نوجوان همه از وی چون لویاتان می ترسیدند و این علامت خطر برای حکومتی است که تا چندی پیش اسیر کوموله ها و انفجارهای خیابانی بود.
بوردیار، جامعه شناس فرانسوی در مورد این نوع برخورد با مسائل مالی در بحث اَبَرواقعیتش می گوید چنین اتفاقاتی که لو می رود و جامعه به آن حساس می شود، ممکن است سرپوشی باشد برای ابعادی وسیع تر. همین نمونه ی آرمانی که مانند یک سرگرمی خبری فاش شده است می تواند ضمن درگیر کردن ذهن همه ی مردم به پول محدودی که یک نوجوان آن را، از مراکز رسمی کشور مثل همراه اول، جمع کرده نشان از ابعاد وسیع تری بدهد که در پشت پرده رخ می دهد.
تبدیل شدن یک نوجوان به متهم اصلی یک گردباد پولی و جمع شدن غائله با آن، می تواند ذهن همه را از چنین اتفاقاتی گمراه کرده و ما فکر کنیم که پول شویی های مالی به همین سادگی رخ می دهد، در حالی که های جک پولهای کشور می تواند به شدت پیچیده و غیر قابل دید حتی با ذره بین باشد. پس این نمونه ی آرمانی می تواند ضمن اعلام خطر انحراف عمومی در جمع آوری معونه از مردم، خبر از پوشش و گمراهی اذهان از ابعاد وسیع تر این ماجرا باشد.
@thing
Forwarded from یادداشت
IBNA
وضعیت کتابخوانی هر روز بدتر میشود، اما طراز پیرهنش زرکش!
محمد زینالی، پژوهشگر علوم اجتماعی در اردبیل گفت: با وجود توپ و ترقهای که برای «کتاب» در میشود، روزبهروز از ارجوقرب میافتد؛ یعنی وضع و حال کتاب و کتابخوانی هر روز بدتر از دیروز است، گرچه طراز پیرهنش بهشدت زرکش.
Forwarded from انجمن علمی دانشجویی انسانشناسی
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر مقیمی
ریاست محترم دانشگاه تهران
با سلام و احترام
متأسفانه خبردار شدهایم که در روزهای اخیر، آقای دکتر رضا امیدی از اساتید برجسته دانشکده علوم اجتماعی در حوزه سیاستگذاری و رفاه اجتماعی با حکم مسئولین دانشکده و دانشگاه اخراج شدهاند. خبری بسیار نگرانکننده که میتواند موجب ناامیدی بسیاری از دانشجویان، اساتید و دیگر اصحاب علوم اجتماعی نسبت به آینده دانشگاه و کشور باشد. دکتر امیدی، از صاحبنظران حوزه رفاه اجتماعی هستند و صلاحیت علمی، تخصصی و منش اخلاقی ایشان از لحاظ دغدغهمندی برای اصلاح امور کشور بر هیچ کس پوشیده نیست. استادی واقعی که هرگز منافع شخصی را بر منافع علمی، اجتماعی و ملی ترجیح نداده و در تمام طول زندگی علمیاش، خود را وقف تحصیل، آموزش و مشاوره نموده و لحظهای دست از تلاش برای اصلاح امور سیستم رفاهی کشور برای مواجهه و حل بحرانهایی که امروز گریبان حاکمیت و مردم را گرفته برنداشته است.
در حال حاضر که فقر، نابرابری و تبعیضهای طبقاتی و اجتماعی روز به روز در این کشور افزایش پیدا میکند، دغدغه دکتر امیدی برای ترویج سیاستهای رفاهی به سود طبقات محروم، توجه به مسئله عدالت در حوزههای مختلف اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی، آموزشی و... مسئله بازنشستگان و صندوقهای بازنشستگی و... بسیار حائز اهمیت است، اما به جای آنکه از این دانش و تخصص و تجربه استفاده شود تا در این شرایط دشوار اقتصادی و معیشتی، باری از دوش جامعه برداشته و گامی در راستای تحقق عدالت برداشته شود، متأسفانه شاهد آن هستیم که ایشان بعد از تحمل سختیهای فراوان در دوران تدریس خود در دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه تهران، این گونه به بهانه استعلام نهادهای امنیتی از عرصه آکادمی حذف میشوند، حال آنکه با پیگیریهای متعدد، این مسئله حل شده بوده و با مثبت اعلام شدن نتیجه استعلام ایشان، در حال حاضر هیچ مانعی از سوی نهادهای بیرونی برای حضور ایشان در دانشگاه وجود ندارد.
جناب آقای دکتر مقیمی
حذف آقای دکتر امیدی نه تنها صدمهای جدی به بدنه علمی دانشگاه تهران و دانشجویان رشته سیاستگذاری و رفاه اجتماعی ـ که بسیاری از آنها به امید آنکه شاگرد ایشان باشند به این رشته آمدهاند ـ میزند، بلکه صدمهای جدی برای کل حاکمیت و جامعه نیز خواهد بود. دکتر امیدی همواره با مشاورههای کارشناسی و تخصصی خود، با مقالات ارزنده و سخنرانیهای دقیق و نقادانه، توجه سیاستگذاران را به سمت مسئله عدالت جلب نموده و از آن دسته اساتیدی نبوده که صرفاً به بیان نظرات و انتقادات کلی اکتفا کنند، بلکه راهکارهای اجرایی و عملی مشخصی برای برون رفت از بحرانها ارائه میکرده است که در صورت اجرا، میتوانسته سرنوشت بخش بزرگی از جامعه را تغییر دهد. لذا با توجه به اینکه در حال حاضر هیچ گونه مشکلی از سوی نهادهای امنیتی برای حضور ایشان در دانشگاه وجود ندارد و این تصمیم صرفاً از طرف مسئولین دانشگاه بوده است، ما دانشجویان و دانشآموختگان علوم اجتماعی دانشگاه تهران، از شما درخواست میکنیم با تجدیدنظر قرار دادن حکم اخراج و مساعدت در بازگشت ایشان به تدریس، جامعه و دانشگاه را از حضور پرثمرشان محروم نکنید.
برای امضا بر روی لینک زیر کلیک کنید:
https://chat.whatsapp.com/CtHwUqTB6PO7a1z6Hh1mZZ
جناب آقای دکتر مقیمی
ریاست محترم دانشگاه تهران
با سلام و احترام
متأسفانه خبردار شدهایم که در روزهای اخیر، آقای دکتر رضا امیدی از اساتید برجسته دانشکده علوم اجتماعی در حوزه سیاستگذاری و رفاه اجتماعی با حکم مسئولین دانشکده و دانشگاه اخراج شدهاند. خبری بسیار نگرانکننده که میتواند موجب ناامیدی بسیاری از دانشجویان، اساتید و دیگر اصحاب علوم اجتماعی نسبت به آینده دانشگاه و کشور باشد. دکتر امیدی، از صاحبنظران حوزه رفاه اجتماعی هستند و صلاحیت علمی، تخصصی و منش اخلاقی ایشان از لحاظ دغدغهمندی برای اصلاح امور کشور بر هیچ کس پوشیده نیست. استادی واقعی که هرگز منافع شخصی را بر منافع علمی، اجتماعی و ملی ترجیح نداده و در تمام طول زندگی علمیاش، خود را وقف تحصیل، آموزش و مشاوره نموده و لحظهای دست از تلاش برای اصلاح امور سیستم رفاهی کشور برای مواجهه و حل بحرانهایی که امروز گریبان حاکمیت و مردم را گرفته برنداشته است.
در حال حاضر که فقر، نابرابری و تبعیضهای طبقاتی و اجتماعی روز به روز در این کشور افزایش پیدا میکند، دغدغه دکتر امیدی برای ترویج سیاستهای رفاهی به سود طبقات محروم، توجه به مسئله عدالت در حوزههای مختلف اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی، آموزشی و... مسئله بازنشستگان و صندوقهای بازنشستگی و... بسیار حائز اهمیت است، اما به جای آنکه از این دانش و تخصص و تجربه استفاده شود تا در این شرایط دشوار اقتصادی و معیشتی، باری از دوش جامعه برداشته و گامی در راستای تحقق عدالت برداشته شود، متأسفانه شاهد آن هستیم که ایشان بعد از تحمل سختیهای فراوان در دوران تدریس خود در دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه تهران، این گونه به بهانه استعلام نهادهای امنیتی از عرصه آکادمی حذف میشوند، حال آنکه با پیگیریهای متعدد، این مسئله حل شده بوده و با مثبت اعلام شدن نتیجه استعلام ایشان، در حال حاضر هیچ مانعی از سوی نهادهای بیرونی برای حضور ایشان در دانشگاه وجود ندارد.
جناب آقای دکتر مقیمی
حذف آقای دکتر امیدی نه تنها صدمهای جدی به بدنه علمی دانشگاه تهران و دانشجویان رشته سیاستگذاری و رفاه اجتماعی ـ که بسیاری از آنها به امید آنکه شاگرد ایشان باشند به این رشته آمدهاند ـ میزند، بلکه صدمهای جدی برای کل حاکمیت و جامعه نیز خواهد بود. دکتر امیدی همواره با مشاورههای کارشناسی و تخصصی خود، با مقالات ارزنده و سخنرانیهای دقیق و نقادانه، توجه سیاستگذاران را به سمت مسئله عدالت جلب نموده و از آن دسته اساتیدی نبوده که صرفاً به بیان نظرات و انتقادات کلی اکتفا کنند، بلکه راهکارهای اجرایی و عملی مشخصی برای برون رفت از بحرانها ارائه میکرده است که در صورت اجرا، میتوانسته سرنوشت بخش بزرگی از جامعه را تغییر دهد. لذا با توجه به اینکه در حال حاضر هیچ گونه مشکلی از سوی نهادهای امنیتی برای حضور ایشان در دانشگاه وجود ندارد و این تصمیم صرفاً از طرف مسئولین دانشگاه بوده است، ما دانشجویان و دانشآموختگان علوم اجتماعی دانشگاه تهران، از شما درخواست میکنیم با تجدیدنظر قرار دادن حکم اخراج و مساعدت در بازگشت ایشان به تدریس، جامعه و دانشگاه را از حضور پرثمرشان محروم نکنید.
برای امضا بر روی لینک زیر کلیک کنید:
https://chat.whatsapp.com/CtHwUqTB6PO7a1z6Hh1mZZ
WhatsApp.com
نامه حمایت از دکتر امیدی
WhatsApp Group Invite
حین سخن تازه بگو
محمد زینالی اناری
اتفاقاتی که در دنیا درصحنۀ دانشگاه افتاده اند، آموزنده هستند. در برهه ای در سرزمین مجسمه آزادی، دانشگاه ها اسیر یکسری نظم های اقتدارگرایانه ای بودند که به سمتی خشک و بیمعنا حرکت می کرد و درعین حال آمریکا درگیر اتفاقاتی در دنیا بود که صحنۀ داخلی و مناسبات جهانی را دست خوش حوادث قرار داده بود. در همین دوران، یعنی سال 1960 به بعد که دانشگاه هایش مقتدرانه با همین سیاستها همسو بودند، نفس تازه ای در دانشگاه در حال زنده شدن بود.
تحلیل گران یکی از خاستگاه های اساسی پست مدرنیسم و رویارویی با اقتدارهای کلاسیک را از محل تقابل ناخواستۀ اساتید جوان و حوزه های حاشیه ای دانشگاه با اقتدار دانشگاهی می دانستند که به تدریج تبدیل به چیزی شد که نتایج آن را در جنبش دانشجویی و نفوذ آن را در تغییر اندیشه ورزی و سیاست های آمریکا و همچنین در سطح جهان شاهد بوده است. جنبش دانشجویی اثرگذاری جهانی در رویارویی با اقتدارگرایی داشته، حتی در صحنۀ سیاسی ایران پس از 1960 که دانشجویان ایران مستعد فعالیت سیاسی و انقلاب موثر بوده است.
اما اقتدارگرایی کلاسیک با تغییرات سیاسی و اجتماعی که در ایران رخ داد از بین نرفت و ما شاهد نوعی بازگشت اقتدارگرایی تکنوکراتیک و محافظه کاری بروکراتیکی در ایران پساانقلاب بودیم. دقیقا از زمانی که نوسازی در ایران آغاز شده و رویای پیشرفت و سازندگی با بریز و بپاش های مهندسی و ساختن برج و باروهای مدرن آغاز گشت، این ماجرا با نوعی قدرت مأبی سنتی تلفیق شده و هر گونه سخن تازه ای را که به نقد یا تحقیق درباره مناسبات انسانی این ماجرا داشته، اعم از مشکلات اجتماعی و زیست محیطی به حاشیه گذاشته و از سخن گفتن نهی نموده است.
از این رو دانشگاه و سازمان های ایران ایران هم دچار جهش ویروس اقتدارگرایی سنتی در بستر ابزارگرایی تکنیکی و بروکراتیک شدند؛ بازتولید چیزی که صد سال پیش کدخداها و خوانین در ایلات و روستاها انجام می دادند در قلب نهادهای علمی و فنی ایران! همین نگاه محافظه کارانه ای که در داخل بدنه سیستم های اداری ایران رخنه کرده، با پیش نمود قرار دادن اقتدار سیاسی در هشتاد سال اخیر فقط تلاش کرده است برنامه های فنی و اداری خود را، بدون توجه به هیچ صدای مخالفی، پیش ببرد و ژست سیاستمداران شجاعی را که برای حل مشکلات کشور به این گروه اعتماد کرده، به هم ریخته است کما این که به سیاستمداران دلسوز امروزی هم وفایی نخواهد کرد.
اخراج اساتید دانشگاه در قالب رویارویی با تکنوکراسی ایرانی قابل فهم است؛ استادانی که از فرهنگ و توسعه سخن می گویند در واقع از سیاستهای مقتدرانۀ فنی و اداری این گروه ها در حوزه های اقتصادی و سیاسی کشور نقد کرده و آن را به چالش می کشند، از این رو به نحوی باید از گردونۀ و صحنۀ ادای سخن دانشگاه دور بمانند. دربرهه ای هاله لاجوردی و عباس کاظمی که به نقد فرهنگ به وجود آمده در اثر این اتفاقات سخن می گفتند از گردونه خارج شدند و حالا که دولت جدید هنوز درگیر تلاطمات بین المللی بوده و در بودجۀ 1401 به دنبال راهکاری برای اداره کشور میگردد، اقتدارگرایانی که دیگر حرفی برای گفتن و پاسخ به سوالات و انتقادات ندارند، برای ماندن در گود و ارائه تئوری های منسوخ شان از توسعه و آبادانی، تلاش در به حاشیه راندن صداهایی چون محمد فاضلی و رضا امیدی اند که مبادا سخنهای متعارض با آن ها به کمک دانشجویان آگاه و جریان های علمی خارج از دانشگاه راه و رسم دیرین و مشروعیت شان از ترکیب ابزار و پول را به هم بزنند.
اما مگر می توان جلوی سخن تازه را گرفت؟
@thing
محمد زینالی اناری
اتفاقاتی که در دنیا درصحنۀ دانشگاه افتاده اند، آموزنده هستند. در برهه ای در سرزمین مجسمه آزادی، دانشگاه ها اسیر یکسری نظم های اقتدارگرایانه ای بودند که به سمتی خشک و بیمعنا حرکت می کرد و درعین حال آمریکا درگیر اتفاقاتی در دنیا بود که صحنۀ داخلی و مناسبات جهانی را دست خوش حوادث قرار داده بود. در همین دوران، یعنی سال 1960 به بعد که دانشگاه هایش مقتدرانه با همین سیاستها همسو بودند، نفس تازه ای در دانشگاه در حال زنده شدن بود.
تحلیل گران یکی از خاستگاه های اساسی پست مدرنیسم و رویارویی با اقتدارهای کلاسیک را از محل تقابل ناخواستۀ اساتید جوان و حوزه های حاشیه ای دانشگاه با اقتدار دانشگاهی می دانستند که به تدریج تبدیل به چیزی شد که نتایج آن را در جنبش دانشجویی و نفوذ آن را در تغییر اندیشه ورزی و سیاست های آمریکا و همچنین در سطح جهان شاهد بوده است. جنبش دانشجویی اثرگذاری جهانی در رویارویی با اقتدارگرایی داشته، حتی در صحنۀ سیاسی ایران پس از 1960 که دانشجویان ایران مستعد فعالیت سیاسی و انقلاب موثر بوده است.
اما اقتدارگرایی کلاسیک با تغییرات سیاسی و اجتماعی که در ایران رخ داد از بین نرفت و ما شاهد نوعی بازگشت اقتدارگرایی تکنوکراتیک و محافظه کاری بروکراتیکی در ایران پساانقلاب بودیم. دقیقا از زمانی که نوسازی در ایران آغاز شده و رویای پیشرفت و سازندگی با بریز و بپاش های مهندسی و ساختن برج و باروهای مدرن آغاز گشت، این ماجرا با نوعی قدرت مأبی سنتی تلفیق شده و هر گونه سخن تازه ای را که به نقد یا تحقیق درباره مناسبات انسانی این ماجرا داشته، اعم از مشکلات اجتماعی و زیست محیطی به حاشیه گذاشته و از سخن گفتن نهی نموده است.
از این رو دانشگاه و سازمان های ایران ایران هم دچار جهش ویروس اقتدارگرایی سنتی در بستر ابزارگرایی تکنیکی و بروکراتیک شدند؛ بازتولید چیزی که صد سال پیش کدخداها و خوانین در ایلات و روستاها انجام می دادند در قلب نهادهای علمی و فنی ایران! همین نگاه محافظه کارانه ای که در داخل بدنه سیستم های اداری ایران رخنه کرده، با پیش نمود قرار دادن اقتدار سیاسی در هشتاد سال اخیر فقط تلاش کرده است برنامه های فنی و اداری خود را، بدون توجه به هیچ صدای مخالفی، پیش ببرد و ژست سیاستمداران شجاعی را که برای حل مشکلات کشور به این گروه اعتماد کرده، به هم ریخته است کما این که به سیاستمداران دلسوز امروزی هم وفایی نخواهد کرد.
اخراج اساتید دانشگاه در قالب رویارویی با تکنوکراسی ایرانی قابل فهم است؛ استادانی که از فرهنگ و توسعه سخن می گویند در واقع از سیاستهای مقتدرانۀ فنی و اداری این گروه ها در حوزه های اقتصادی و سیاسی کشور نقد کرده و آن را به چالش می کشند، از این رو به نحوی باید از گردونۀ و صحنۀ ادای سخن دانشگاه دور بمانند. دربرهه ای هاله لاجوردی و عباس کاظمی که به نقد فرهنگ به وجود آمده در اثر این اتفاقات سخن می گفتند از گردونه خارج شدند و حالا که دولت جدید هنوز درگیر تلاطمات بین المللی بوده و در بودجۀ 1401 به دنبال راهکاری برای اداره کشور میگردد، اقتدارگرایانی که دیگر حرفی برای گفتن و پاسخ به سوالات و انتقادات ندارند، برای ماندن در گود و ارائه تئوری های منسوخ شان از توسعه و آبادانی، تلاش در به حاشیه راندن صداهایی چون محمد فاضلی و رضا امیدی اند که مبادا سخنهای متعارض با آن ها به کمک دانشجویان آگاه و جریان های علمی خارج از دانشگاه راه و رسم دیرین و مشروعیت شان از ترکیب ابزار و پول را به هم بزنند.
اما مگر می توان جلوی سخن تازه را گرفت؟
@thing
روزنامه ستاره صبح :: تأثیر فرهنگ، ذهنیت و پرخاشگری بر شکلگیری برخی قتل ها
https://www.setaresobh.ir/fa/Main/Detail/85194/%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%8C-%D8%B0%D9%87%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D9%87%D8%A7
@thing
https://www.setaresobh.ir/fa/Main/Detail/85194/%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%8C-%D8%B0%D9%87%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D9%87%D8%A7
@thing
روزنامه ستاره صبح
تأثیر فرهنگ، ذهنیت و پرخاشگری بر شکلگیری برخی قتل ها
نقدی بر خشونت عریان
محمد زینالی اُناری
نکاتی که در یاداشت منتشر شده در خصوص حادثه ی زن کشی اشاره کرده ام،خیلی کلی است و باید به چند نکته ی اساسی اشاره کنم که آن جا مبهم مانده است.
1-کار خبرنگار اجتماعی، عریان کردن حقیقت و انداختن آن به دامن مردم عادی نیست، بلکه باید مخاطب اصلی و محل اصلی خبر را بشناسد. ارزش ستون حوادث در روزنامه های کاغذی این بود که برای کارشناسان مشغول به مطالعه حوادث منتشر می شد و در طول زمان معنا می یافت. اما وقتی در شبکه های اجتماعی خبر بدون مخاطب حرفه ای می گردد، مردم را جریحه دار و وجدان عمومی را بیش از حد ظرفیتش میخراشد. ممکن است فکر کنند برای رسیدگی به وضع مردم از دولت مطالبه ایجاد می شود، اما این شدت وجدان جریحه دار شده و مضطرب به سختی ترمیم می شود.
2- متولی اصلی فرهنگ، مردم هستند نه دولت! وقتی در بازار یا شرکت صحبت میکنند و به هم فحش میدهند یا محبت می کنند! فرهنگ کلمات و معناهای مردم است که اتفاقا به شدت هم خشن است. وقتی جک می گویند و وقتی فکر می کنند جک ها همیشه و در ذهن همه مردم به یکسان معنی دارد، نخیر! گاهی ممکن است انسان موقع عصبانیتش این کلمات را جدی بگیرد. همه اش میگوئیم پوستت را می کنم، سرت رو میبرم، گوشت رو می گیرم؛ در دو روز متوالی هم گوش گرفتن را دیدیم و هم سر بریدن را! این مسائل از موضع انسان شناسی زبان شناختی بشدت مهم هستند و من هم کتابی در این باره نوشته ام.
3- نقش اساسی دولت و سازمان های متولی جامعه، در تغییر این فرهنگ است، هنگامی که از طریق مدرسه و برنامه های توانمندسازی و حتی وام های اقتصادی در حال تولید نسلی به عنوان دانش آموز، سرپرست خانوار و یا کارآفرین هست! همین جا پای کارشناسان و محققین به میدان می آید که خبرنگار باید از آنان بپرسد چقدر روندها و متولیان تغییرات اجتماعی را مطالعه کرده اند و از آنان پرسش کرده اند! اما در واقع اصل کارشناسان سرگرم تدریس دانشگاهی به صورت تمام وقت هستند و در حال خریدن شهرک بوده و سر فی آن مشغول اخراج همدیگرند.
4-بالاخره رژیم قضایی تصمیمی درباره ی مجازات مجرمان میگیرد، اما مسئولیت یا خلاقیت کارشناسانی که روی حوادث متمرکزند، این است که به ریخت شناسی و فرایندهای شکل گیری حوادث بپردازند و آن ها را دسته بندی و سنخ شناسی کنند. اما دیده میشود که با عامیانه شدن اخبار حوادث و احساساتی شدن مردم جو شدیدی علیه مجرمان صورت می گیرد که ممکن است آن ها را از حقوق قانونی وانسانی خودشان محروم کند. باید توجه کنیم که او مجرم و غیرعادی است و نباید جامعه را به صورتی که در نظام های سنتی به صورت قصاص و دشمنی در میآمد در بیاوریم و غیرعادی کنیم! ولی این اتفاق در چندین موارد حادثه ای که در شبکه های اجتماعی مشهور شده، به شدت رخ داده و خطرناک است.
5- مجرم ها خودشان قربانی تولید انسان بی کیفیت و سیستم های بیماری زا هستند. این که با محاکمه ی مجرمان خیال مان راحت شود، فریبی بیش نیست! نظام های سنتی به تنبیه مجرمان می پرداختند چون گروه کوچکی زیر نظرشان بود و جرائم هم محدود به برخی ترک افعال بود. اما اینک هم روان انسان هم جرائم پیچیده اند و هم گروه های و سنخ های مختلف انسانی زندگی می کنند و ما باید به جای نگاه تنبیهی، به نگاه ترمیمی و تأملی به زندگی در مواضع شرّ بپردازیم، چرا که در سیستم مجرم زا، ممکن بود هر کسی مجرم باشد و ما که به مجرمانی که قریانی شرایط هستند طعنه میفرستیم، در مقایسه با آن ها فقط شرایطش را نداشته ایم.
6- همه ی ما ادعای مسلمانی و از سوی دیگر احساس روشنفکری داریم، اما نه به این گرایش داریم که خدا ستار العیوب است و نه این که پدیده ها به جای احساس، عقل ما را به چالش دعوت میکنند! بهتر است موقع دیدن یک نشانه از نشانه های جهان چه شرّ باشد چه خیر، به اخلاق مذهبی یا به رسالت فکری مان عمل کنیم و زود جو برمان ندارد. تا موقع تقسیم غنایم و تصاحب ژست هست، مسلمان و روشنفکر هستیم اما موقعی که باید عمل کنیم تبدیل میشویم به انسانی که زود احساساتش جریحه دار شده است، ولی مسلمانی ( مثل بسیاری از اولیا) و روشنفکری ( مثل فیلم فروشنده اصغر فرهادی) دقیقا موقعی است که خود با مشکلات مواجه می شویم.
@thing
محمد زینالی اُناری
نکاتی که در یاداشت منتشر شده در خصوص حادثه ی زن کشی اشاره کرده ام،خیلی کلی است و باید به چند نکته ی اساسی اشاره کنم که آن جا مبهم مانده است.
1-کار خبرنگار اجتماعی، عریان کردن حقیقت و انداختن آن به دامن مردم عادی نیست، بلکه باید مخاطب اصلی و محل اصلی خبر را بشناسد. ارزش ستون حوادث در روزنامه های کاغذی این بود که برای کارشناسان مشغول به مطالعه حوادث منتشر می شد و در طول زمان معنا می یافت. اما وقتی در شبکه های اجتماعی خبر بدون مخاطب حرفه ای می گردد، مردم را جریحه دار و وجدان عمومی را بیش از حد ظرفیتش میخراشد. ممکن است فکر کنند برای رسیدگی به وضع مردم از دولت مطالبه ایجاد می شود، اما این شدت وجدان جریحه دار شده و مضطرب به سختی ترمیم می شود.
2- متولی اصلی فرهنگ، مردم هستند نه دولت! وقتی در بازار یا شرکت صحبت میکنند و به هم فحش میدهند یا محبت می کنند! فرهنگ کلمات و معناهای مردم است که اتفاقا به شدت هم خشن است. وقتی جک می گویند و وقتی فکر می کنند جک ها همیشه و در ذهن همه مردم به یکسان معنی دارد، نخیر! گاهی ممکن است انسان موقع عصبانیتش این کلمات را جدی بگیرد. همه اش میگوئیم پوستت را می کنم، سرت رو میبرم، گوشت رو می گیرم؛ در دو روز متوالی هم گوش گرفتن را دیدیم و هم سر بریدن را! این مسائل از موضع انسان شناسی زبان شناختی بشدت مهم هستند و من هم کتابی در این باره نوشته ام.
3- نقش اساسی دولت و سازمان های متولی جامعه، در تغییر این فرهنگ است، هنگامی که از طریق مدرسه و برنامه های توانمندسازی و حتی وام های اقتصادی در حال تولید نسلی به عنوان دانش آموز، سرپرست خانوار و یا کارآفرین هست! همین جا پای کارشناسان و محققین به میدان می آید که خبرنگار باید از آنان بپرسد چقدر روندها و متولیان تغییرات اجتماعی را مطالعه کرده اند و از آنان پرسش کرده اند! اما در واقع اصل کارشناسان سرگرم تدریس دانشگاهی به صورت تمام وقت هستند و در حال خریدن شهرک بوده و سر فی آن مشغول اخراج همدیگرند.
4-بالاخره رژیم قضایی تصمیمی درباره ی مجازات مجرمان میگیرد، اما مسئولیت یا خلاقیت کارشناسانی که روی حوادث متمرکزند، این است که به ریخت شناسی و فرایندهای شکل گیری حوادث بپردازند و آن ها را دسته بندی و سنخ شناسی کنند. اما دیده میشود که با عامیانه شدن اخبار حوادث و احساساتی شدن مردم جو شدیدی علیه مجرمان صورت می گیرد که ممکن است آن ها را از حقوق قانونی وانسانی خودشان محروم کند. باید توجه کنیم که او مجرم و غیرعادی است و نباید جامعه را به صورتی که در نظام های سنتی به صورت قصاص و دشمنی در میآمد در بیاوریم و غیرعادی کنیم! ولی این اتفاق در چندین موارد حادثه ای که در شبکه های اجتماعی مشهور شده، به شدت رخ داده و خطرناک است.
5- مجرم ها خودشان قربانی تولید انسان بی کیفیت و سیستم های بیماری زا هستند. این که با محاکمه ی مجرمان خیال مان راحت شود، فریبی بیش نیست! نظام های سنتی به تنبیه مجرمان می پرداختند چون گروه کوچکی زیر نظرشان بود و جرائم هم محدود به برخی ترک افعال بود. اما اینک هم روان انسان هم جرائم پیچیده اند و هم گروه های و سنخ های مختلف انسانی زندگی می کنند و ما باید به جای نگاه تنبیهی، به نگاه ترمیمی و تأملی به زندگی در مواضع شرّ بپردازیم، چرا که در سیستم مجرم زا، ممکن بود هر کسی مجرم باشد و ما که به مجرمانی که قریانی شرایط هستند طعنه میفرستیم، در مقایسه با آن ها فقط شرایطش را نداشته ایم.
6- همه ی ما ادعای مسلمانی و از سوی دیگر احساس روشنفکری داریم، اما نه به این گرایش داریم که خدا ستار العیوب است و نه این که پدیده ها به جای احساس، عقل ما را به چالش دعوت میکنند! بهتر است موقع دیدن یک نشانه از نشانه های جهان چه شرّ باشد چه خیر، به اخلاق مذهبی یا به رسالت فکری مان عمل کنیم و زود جو برمان ندارد. تا موقع تقسیم غنایم و تصاحب ژست هست، مسلمان و روشنفکر هستیم اما موقعی که باید عمل کنیم تبدیل میشویم به انسانی که زود احساساتش جریحه دار شده است، ولی مسلمانی ( مثل بسیاری از اولیا) و روشنفکری ( مثل فیلم فروشنده اصغر فرهادی) دقیقا موقعی است که خود با مشکلات مواجه می شویم.
@thing
ابتذال غیرت
محمد زینالی اُناری
هر اصطلاحی، در هر دورهای زمانی، بارهای معنایی خاصی می تواند داشته باشد که از طریق حمل وزن آن اصطلاح بر رفتار مردم تأثیر بگذارد. با در نظر گرفتن دوره های تاریخی و مناسبات خاصی که بر آن دوره رایج بوده، می توان معانی متفاوتی را مشاهده کرد که البته در این جا مراد از معنی مبتذل و بیخاصتی از غیرت است که در تاریخ معاصر به میان میآید و موافقان ومخالفان در نوعی بیگانگی از تاریخ، نسبت به این معنا آن را به طور پلاسیده استفاده میکنند که مضرات خاص خود را عیان میکند.
آخرین معنای واقعی غیرت مربوط است به دورهی حماسی خاصی که بارهای معنایی آن در کاربردهای فرعی در میان اعضای جامعه امروز دیده میشود. آن معنا، کاربرد اقتصادی و سیاسی واژهی «غیرت» است که در میان طوائف محلی و گروههای جوانمردی رایج بود که آن را به صورت یک همیت گروهی و نشان دادن قدرت افراد در انجام کارها و برآورده کردن نیازهای جمعی خانواده ( به معنای خانواده ی گسترده که مشابه یک سازمان بزرگ است و نه خانواده هسته ای) در میآورد. بنابر این، در دورهی منتهی به دوران مدرن، غیرتی که جوانان غیور و لوتیهای هر تجمع انسانی داشتند، تأمین خانواده و حفظ و حراست از نوامیس، یعنی حفظ قلمروی اراضی قبیله و رسیدگی به بخشهای ناتوان خانواده مانند سالمندان، مجانین و اطفال بود؛ زنان در خانوارهای ایلی و دهقانی نیروی کار صنعتی بودند.
حسن قاضی مرادی در کتاب خود با عنوان خودمداری ایرانی به خاصیتی از استبداد پیشامدرن اشاره میکند که نوع توزیع قدرت سلسله مراتبی در ردههای خانوادگی مناطق مختلف و نظام خانخانی داشت که همزمان آن را اداره و جمع میکرد. با زوال این سازمان اجتماعی و آغاز شبه مدرنیسم مسلط بر نظام اجتماعی ایران، توزیع خودمداری کنترل نشده، به رها شدن انسانهای رده پایین به عنوان قدرت های تک نفرهی محاط بر خود بود که جز زن و بچه کسی برای اظهار قدرت نداشتند(نظریه فمینیستی "ستمگری" این مناسبات سرمایه داری مدرن را به خوبی میشناسد)! اینجا آن نظامی که بایست خودمداری را توزیع و آن را جمع میکرد محو شده بود ولی «غیرت» به عنوان غدهی اصلی نظام اقتدار دوران قاجار که پیشتر یک نیروی سیاسی و عامل جمعآوری نیروی نظامی هم بود، در تودههای اجتماعی به صورت پسماندی ذهنیتی به جای ماند.
اینک، در دوران شبه مدرنیته یا سرمایهداری رانتی ایران، خودمداری مرد ایرانی یا همان غیرت به جای این که یک نیروی سیاسی و در اختیار نظام جمعی قبیله و ( با تعامل متقابل آن با حاکم ) باشد، به یک امر خصوصی و انگلی تبدیل شده است. خودمداری مرد ایرانی که در دوران پیشامدرن میتوانست حماسه سربداران، قیام شیخ خزعل، جنبش جنگل و نهضت مشروطه را به بار بیاورد، به صورت یک معنای تهی از سیاست و در خدمت امر شخصی به مردانی واگذار شد که تمام حقارتهای سیاست شبه مدرن را بر سر زن و فرزند خود اعمال کنند. سایر رده های فرهنگی هم شروع به قصهسرایی برای تبدیل کردن غیرت به امر خصوصی و تبدیل کردن انسان ایرانی از یک نیروی سرکش (غیور) و حق جو به مرد و زنی که سر خوراک و پوشاک و استفاده از محیط بیرون از خانه با هم سر جنگ داشته باشند.
اینک که یک سری از این مجعولات باعث شده یک فرهنگ تجاری-قومی-ویدیوئی بر جوانان بیگانه از سیاست و جامعه که به جای فهم زمانه و درگیری با جامعه ( دقیقا در زمانی که خوزستان درگیر مسئل عدیدهی اقتصادی است) به جای پرداختن به مسائل جامعه، خود را با سکس شرعی با دختر نوجوان و قمه و قداره کشی نمایشی بر پیکر زن میکند، از سوی گروههای سیاسی به غلط آن را به معنای مجعول و مبتذل غیرت مرتبط میشود. این در واقع معنای مبتذلی از غیرت است که تمام گروههای معارض با آن درگیر شده و بر سر معنای غیر اجتماعی و غیرسیاسی غیرت آوار می شوند. اما در این جا باید گفت، غیرت را میتوان در اعتراضات کشاورزان خوزستانی به خشک شدن هورالعظیم و در قیام مردم تبریز دید که با وجود گرسنگی در دوران مشروطه تسلیم سربازان استبداد نشدند، نه در کشتن زن نوجوان و نه معارضه بر سر این مفهوم و جا انداختن آن در حقوق خصوصی.
غیرت عشق زبان همه خاصان ببرید/کز کجا سر غمش در دهن عام افتاد
@thing
محمد زینالی اُناری
هر اصطلاحی، در هر دورهای زمانی، بارهای معنایی خاصی می تواند داشته باشد که از طریق حمل وزن آن اصطلاح بر رفتار مردم تأثیر بگذارد. با در نظر گرفتن دوره های تاریخی و مناسبات خاصی که بر آن دوره رایج بوده، می توان معانی متفاوتی را مشاهده کرد که البته در این جا مراد از معنی مبتذل و بیخاصتی از غیرت است که در تاریخ معاصر به میان میآید و موافقان ومخالفان در نوعی بیگانگی از تاریخ، نسبت به این معنا آن را به طور پلاسیده استفاده میکنند که مضرات خاص خود را عیان میکند.
آخرین معنای واقعی غیرت مربوط است به دورهی حماسی خاصی که بارهای معنایی آن در کاربردهای فرعی در میان اعضای جامعه امروز دیده میشود. آن معنا، کاربرد اقتصادی و سیاسی واژهی «غیرت» است که در میان طوائف محلی و گروههای جوانمردی رایج بود که آن را به صورت یک همیت گروهی و نشان دادن قدرت افراد در انجام کارها و برآورده کردن نیازهای جمعی خانواده ( به معنای خانواده ی گسترده که مشابه یک سازمان بزرگ است و نه خانواده هسته ای) در میآورد. بنابر این، در دورهی منتهی به دوران مدرن، غیرتی که جوانان غیور و لوتیهای هر تجمع انسانی داشتند، تأمین خانواده و حفظ و حراست از نوامیس، یعنی حفظ قلمروی اراضی قبیله و رسیدگی به بخشهای ناتوان خانواده مانند سالمندان، مجانین و اطفال بود؛ زنان در خانوارهای ایلی و دهقانی نیروی کار صنعتی بودند.
حسن قاضی مرادی در کتاب خود با عنوان خودمداری ایرانی به خاصیتی از استبداد پیشامدرن اشاره میکند که نوع توزیع قدرت سلسله مراتبی در ردههای خانوادگی مناطق مختلف و نظام خانخانی داشت که همزمان آن را اداره و جمع میکرد. با زوال این سازمان اجتماعی و آغاز شبه مدرنیسم مسلط بر نظام اجتماعی ایران، توزیع خودمداری کنترل نشده، به رها شدن انسانهای رده پایین به عنوان قدرت های تک نفرهی محاط بر خود بود که جز زن و بچه کسی برای اظهار قدرت نداشتند(نظریه فمینیستی "ستمگری" این مناسبات سرمایه داری مدرن را به خوبی میشناسد)! اینجا آن نظامی که بایست خودمداری را توزیع و آن را جمع میکرد محو شده بود ولی «غیرت» به عنوان غدهی اصلی نظام اقتدار دوران قاجار که پیشتر یک نیروی سیاسی و عامل جمعآوری نیروی نظامی هم بود، در تودههای اجتماعی به صورت پسماندی ذهنیتی به جای ماند.
اینک، در دوران شبه مدرنیته یا سرمایهداری رانتی ایران، خودمداری مرد ایرانی یا همان غیرت به جای این که یک نیروی سیاسی و در اختیار نظام جمعی قبیله و ( با تعامل متقابل آن با حاکم ) باشد، به یک امر خصوصی و انگلی تبدیل شده است. خودمداری مرد ایرانی که در دوران پیشامدرن میتوانست حماسه سربداران، قیام شیخ خزعل، جنبش جنگل و نهضت مشروطه را به بار بیاورد، به صورت یک معنای تهی از سیاست و در خدمت امر شخصی به مردانی واگذار شد که تمام حقارتهای سیاست شبه مدرن را بر سر زن و فرزند خود اعمال کنند. سایر رده های فرهنگی هم شروع به قصهسرایی برای تبدیل کردن غیرت به امر خصوصی و تبدیل کردن انسان ایرانی از یک نیروی سرکش (غیور) و حق جو به مرد و زنی که سر خوراک و پوشاک و استفاده از محیط بیرون از خانه با هم سر جنگ داشته باشند.
اینک که یک سری از این مجعولات باعث شده یک فرهنگ تجاری-قومی-ویدیوئی بر جوانان بیگانه از سیاست و جامعه که به جای فهم زمانه و درگیری با جامعه ( دقیقا در زمانی که خوزستان درگیر مسئل عدیدهی اقتصادی است) به جای پرداختن به مسائل جامعه، خود را با سکس شرعی با دختر نوجوان و قمه و قداره کشی نمایشی بر پیکر زن میکند، از سوی گروههای سیاسی به غلط آن را به معنای مجعول و مبتذل غیرت مرتبط میشود. این در واقع معنای مبتذلی از غیرت است که تمام گروههای معارض با آن درگیر شده و بر سر معنای غیر اجتماعی و غیرسیاسی غیرت آوار می شوند. اما در این جا باید گفت، غیرت را میتوان در اعتراضات کشاورزان خوزستانی به خشک شدن هورالعظیم و در قیام مردم تبریز دید که با وجود گرسنگی در دوران مشروطه تسلیم سربازان استبداد نشدند، نه در کشتن زن نوجوان و نه معارضه بر سر این مفهوم و جا انداختن آن در حقوق خصوصی.
غیرت عشق زبان همه خاصان ببرید/کز کجا سر غمش در دهن عام افتاد
@thing
روزنامه ستاره صبح : تائید عوامل "درونی" و "برونی" در وقوع جرم و جنایت
https://www.setaresobh.ir/fa/Main/Detail/85410/%D8%AA%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-
محمد زینالی اُناری
در حوادث روی داده در کشور خاصّه وقتی غیرمنتظره بودن جرم یا شدت آسیب وارده زیاد باشد، افکار عمومی به شدت جریحه دار شده و بلافاصله گروهی از مدافعان یا اصلاح طلبان حقوقی به راه می افتند و از تنظیم متناسب محاکمه مجرم برای بازدارندگی آن سخن می گویند. ولی یک نکته ی مهم وجود دارد که اغلب نادیده گرفته میشود و آن این است که اگرچه اتفاقات افتاده بر ستایش، آتنا، رومینا و مونا از نظر نوع جنایی مشابه اند اما تفاوتهای اساسی در تجربه ی منتهی به زندگی افراد مرتبط به حادثه داشته اند و ممکن است اتفاقات مشابه اما با تفاوتهای زیربنایی دیگری هم رخ دهد که این محاکمه ها هیچ اثری در بازدارندگی جرم نداشته باشند.
اما نکته ی مهمی که در اغلب چنین اتفاقات مغفول واقع میگردد، توجه به زمینه های اجتماعی وقوع جرم و پالایش جامعه از پارامترهای تأثیرگذار بر آن است. در هر اتفاقی ممکن است بخشی از زمینه های اجتماعی را دیده و مرتفع کنیم تا اصلا امکان رخداد چنین حادثه ای ممکن نباشد و البته متولی چنین موضوعی نه محاکم و قضاء که نهادهایی دیگرند. اگر متخصصان و سازمان های متولی پیشگیری از جرم و آسیب اجتماعی با مطالعات اساسی متمرکز بر حوادث این چنین فعالیت میکردند ممکن بود اینک چنین حوادثی رخ نمیدادند.
در چنین وقت هایی به جای آنالیز حوادث و ارجاع آن به متولیان پیشگیری، سعی میکنیم با فروخواباندن موضوع از طریق محاکمه و رفع التهابات افکار عمومی غائله را خاتمه دهیم. لذا در چنین حوادثی آن چه خودنمایی میکند مطالبه ی حقوقی است که برای حل طولانی مدت مسئله و جلوگیری از تکرار چنین جرائمی کارکردی ندارد.
نظریه پردازان متأخر معتقدند که برای جلوگیری از جرائم، باید بیش از رویکردهای بیرونی، به رویکردهای درونی توجه شود و جامعه و نهادهای آن از درونی شدن اتفاقاتی که منجر به چنین جرائمی میشود، جلوگیری کنند. یعنی همان مسائلی که در تک تک این حوادث ممکن است کشف شده و یک سلسله از زمینه های درونی شدن جرم و آسیب، اعم از نشانه های محیطی و رفتاری، برای ما روشن میشود را به مرور در جامعه رفع کنیم. اما سوال اینجا است که پس از اخبار این حوادث چقدر روی حوادث محیطی و رفتاری مانند شاخصهای طبقاتی و عرف های ناسازگار با زمانه را مرتفع کرده یا حداقل به آن اندیشیده ایم؟
حادثه اخیر، نشان دهنده ی این است که رفتار فرد ناشی از عرفی است که او را دروناً از جرم بارور کرده است. و این امر نشان میدهد که به جای آموزه های «مدرسه» در تعریف رفتار اجتماعی آموزه های شبکه های فرهنگی پیرامون فرد موثر بوده است، علی رغم این که بسیاری از دروس مدرسه به مسائل مذهبی و اجتماعی مربوط است! تقریبا در هر «محله» مسجدی وجود داشته و کتابخانه یا انجمن و پایگاه هایی هم حول آن هستند که هیچ کارکردی در تغییر زمینه های رفتار نابهنجار نداشته اند و از قضا توسط بزرگان همان عرف های حاکم بر محلات مدیریت میشوند.
به طور کل باید این نکته را متذکر شد که هزینه کردن روی برنامه های مقطعی پیشگیری از جرم و آسیب وقتی جرائم نوپدیدی باشد حائز اهمیت است اما وقتی شاهد سنت های خطرناک و جزم زایی در کشور هستیم که با گذشت صد سال اعمر مدرسه و سایر نهادهایی که متولی امر رفتار اجتماعی هستند، چگونه در این عمر دراز این نهادها اثر شوم عرف های پراکنده در اقصا نقاط کشور باقی مانده است؟ آیا جز این است که این نهادها یا بی توجه و یا بی اثر در خلق فرهنگ موثر بر رفتار اجتماعی بوده اند؟ در این صورت وقتی نهادهای رسمی کشور از سطح محله و عرف شکست خورده اند چه تغییرات و بازاندیشی هایی در این نهادها باید رخ می داد تا از میزان بزه های این چنینی بکاهد؟
@thing
https://www.setaresobh.ir/fa/Main/Detail/85410/%D8%AA%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-
محمد زینالی اُناری
در حوادث روی داده در کشور خاصّه وقتی غیرمنتظره بودن جرم یا شدت آسیب وارده زیاد باشد، افکار عمومی به شدت جریحه دار شده و بلافاصله گروهی از مدافعان یا اصلاح طلبان حقوقی به راه می افتند و از تنظیم متناسب محاکمه مجرم برای بازدارندگی آن سخن می گویند. ولی یک نکته ی مهم وجود دارد که اغلب نادیده گرفته میشود و آن این است که اگرچه اتفاقات افتاده بر ستایش، آتنا، رومینا و مونا از نظر نوع جنایی مشابه اند اما تفاوتهای اساسی در تجربه ی منتهی به زندگی افراد مرتبط به حادثه داشته اند و ممکن است اتفاقات مشابه اما با تفاوتهای زیربنایی دیگری هم رخ دهد که این محاکمه ها هیچ اثری در بازدارندگی جرم نداشته باشند.
اما نکته ی مهمی که در اغلب چنین اتفاقات مغفول واقع میگردد، توجه به زمینه های اجتماعی وقوع جرم و پالایش جامعه از پارامترهای تأثیرگذار بر آن است. در هر اتفاقی ممکن است بخشی از زمینه های اجتماعی را دیده و مرتفع کنیم تا اصلا امکان رخداد چنین حادثه ای ممکن نباشد و البته متولی چنین موضوعی نه محاکم و قضاء که نهادهایی دیگرند. اگر متخصصان و سازمان های متولی پیشگیری از جرم و آسیب اجتماعی با مطالعات اساسی متمرکز بر حوادث این چنین فعالیت میکردند ممکن بود اینک چنین حوادثی رخ نمیدادند.
در چنین وقت هایی به جای آنالیز حوادث و ارجاع آن به متولیان پیشگیری، سعی میکنیم با فروخواباندن موضوع از طریق محاکمه و رفع التهابات افکار عمومی غائله را خاتمه دهیم. لذا در چنین حوادثی آن چه خودنمایی میکند مطالبه ی حقوقی است که برای حل طولانی مدت مسئله و جلوگیری از تکرار چنین جرائمی کارکردی ندارد.
نظریه پردازان متأخر معتقدند که برای جلوگیری از جرائم، باید بیش از رویکردهای بیرونی، به رویکردهای درونی توجه شود و جامعه و نهادهای آن از درونی شدن اتفاقاتی که منجر به چنین جرائمی میشود، جلوگیری کنند. یعنی همان مسائلی که در تک تک این حوادث ممکن است کشف شده و یک سلسله از زمینه های درونی شدن جرم و آسیب، اعم از نشانه های محیطی و رفتاری، برای ما روشن میشود را به مرور در جامعه رفع کنیم. اما سوال اینجا است که پس از اخبار این حوادث چقدر روی حوادث محیطی و رفتاری مانند شاخصهای طبقاتی و عرف های ناسازگار با زمانه را مرتفع کرده یا حداقل به آن اندیشیده ایم؟
حادثه اخیر، نشان دهنده ی این است که رفتار فرد ناشی از عرفی است که او را دروناً از جرم بارور کرده است. و این امر نشان میدهد که به جای آموزه های «مدرسه» در تعریف رفتار اجتماعی آموزه های شبکه های فرهنگی پیرامون فرد موثر بوده است، علی رغم این که بسیاری از دروس مدرسه به مسائل مذهبی و اجتماعی مربوط است! تقریبا در هر «محله» مسجدی وجود داشته و کتابخانه یا انجمن و پایگاه هایی هم حول آن هستند که هیچ کارکردی در تغییر زمینه های رفتار نابهنجار نداشته اند و از قضا توسط بزرگان همان عرف های حاکم بر محلات مدیریت میشوند.
به طور کل باید این نکته را متذکر شد که هزینه کردن روی برنامه های مقطعی پیشگیری از جرم و آسیب وقتی جرائم نوپدیدی باشد حائز اهمیت است اما وقتی شاهد سنت های خطرناک و جزم زایی در کشور هستیم که با گذشت صد سال اعمر مدرسه و سایر نهادهایی که متولی امر رفتار اجتماعی هستند، چگونه در این عمر دراز این نهادها اثر شوم عرف های پراکنده در اقصا نقاط کشور باقی مانده است؟ آیا جز این است که این نهادها یا بی توجه و یا بی اثر در خلق فرهنگ موثر بر رفتار اجتماعی بوده اند؟ در این صورت وقتی نهادهای رسمی کشور از سطح محله و عرف شکست خورده اند چه تغییرات و بازاندیشی هایی در این نهادها باید رخ می داد تا از میزان بزه های این چنینی بکاهد؟
@thing
روزنامه ستاره صبح
تائید عوامل "درونی" و "برونی" در وقوع جرم و جنایت
جامعه شناسی دانشی است برای رهایی از استعمار دیگران؛ این که این گونه ابزار سوء استفاده در سطح مدارس شود واقعاً عجیب است!
@thing
@thing
✔ روزنامه ایران | شماره :7867 | تاریخ 1400/12/17
دگرگونی جمعیت و فرهنگ آینده
https://www.irannewspaper.ir/?nid=7867&pid=23&type=0#pagedetails
@thing
دگرگونی جمعیت و فرهنگ آینده
https://www.irannewspaper.ir/?nid=7867&pid=23&type=0#pagedetails
@thing
✅ انتشار ویژه نامه “بازگشت به جامعه مدنی”؛ جدیدترین شماره سالنامه ارغنون هامون
سالنامه ارغنون هامون با همکاری گروه علمی-تخصصی جامعه شناسی صلح انجمن جامعه شناسی ایران و دفتر استان بوشهر انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات منتشر شد.
https://www.hamooniran.ir/item/13294
@thing
سالنامه ارغنون هامون با همکاری گروه علمی-تخصصی جامعه شناسی صلح انجمن جامعه شناسی ایران و دفتر استان بوشهر انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات منتشر شد.
https://www.hamooniran.ir/item/13294
@thing
👍1
از مردن تا نوشتن
محمد زینالی اُناری
سال هزار و چهارصد تمام میشود و در این سال، زوار من در رفته است. در این ایام، بهسان حمالّی شدهام که بار زندگی کمرش را خم کرده و در آستانهی شکستناست. دو سال تحمل تنهاییهای کرونا و از دست دادن بسیاری از نزدیکانم، باعث شد که همهی وجود من مانند چوبی تکیده و استخوانی پوکیده شود. علاوه بر آن، چرخهی زندگی بر فردی در طبقهی اجتماعی من با این اپیدمی و اپیدمیهای پیش از آن باعث شده که روزگار بهشدت سخت بگیرد. اما در میان بدآمدهای این روزگار که مدیون تحمیل بار سنگینی از سوی ساختارهای شناختی جامعه بر زندگی من باشد، امسال شاهد رویدادی بودم که بر آن میبالم و این ماجرا کمک میکند که در زیر بار سختیها و فشارهای زندگی طاقت بیاورم.
امسال توأم بود با بیماری یکی از عزیزانم که طاقت رنجها و سختیها ی زندگی را نیاورد و در برابر تکلیفی که جامعه و دبیران ایدئولوژیکش بر او وارد کردند تا الگویی از هستی را برگزیند که جز زندگی سیزیف گونه و خستگی بدن برایش راهی باشد، کم آوَرد. در میان گردبادی که به ذرهذره تمام شدن خواهرم میانجامید، مدام به دنبال علت جویی زنجیرههایی بودم که زندگی او را چنین به سرازیری و انتهای بعد مادی زندگی رساند. زنجیرههایی که از طبقه¬ی اجتماعی خانواده و مدرسه و معلمهایی که الگوی دختران نوجوان دههی شصتی را از رؤیای پزشک و معلم بودن به نقش سادهی خانهداری تقلیل میداد تا در غیاب استقلال و هویت اجتماعی، به تکلف بیفتد و در غیاب حق رسیدن به خواستههای هنری و اجتماعیاش، جانش را بر سر خاموش کردن چراغهای خانه بگذارد. در این دو سال که او برای پیدا کردن نور امیدی مدام مشق آواز و زندگی میکرد و زندگیاش روز به روز دشوارتر میشد، زنانی در اردبیل بودند که در این غم و غصه، امید را در میگشودند.
نخست رویدادی بود که از سال قبل آغاز شده و امسال هم تداوم داشت، تلاشهای پیگیرانةی یکی از بانوان شهر بود که چتر انتشار فصلنامهای در حوزهی فلسفه تعلیم و تربیت گشود و به زعم ناتوانی من در مشارکت جدّی با تحریریهی آن، باری از غم و غصهی من را در تجربهی افول زندگی خواهرم کم کرد. میدیدم یک بانوی اندیشمند در اردبیل، شهری که خواهرانم را از رسیدن به چنین جایگاهی محروم کرد، پرچم علم و دانش را بر میفروزد و در این امید بودم که او هم خواهر کسی است و چراغ این آرزو اگر در دیدگان من خاموش میشود، اما در خانهای از این شهر روشن است.
امسال اتفاق دیگری افتاد، یکی دیگر از بانوانی که در سالهای قبل دربارهی فشارهای ساختاری و رنج آدمیزاد بودن در این شهر با من صحبت میکرد، به دنبال این بود که رویارویی با این وضعیت و زیستن و فراتر رفتن از اجبارها و نکوهشهای پیرامونش بنویسد. خردهروایت اول این رویداد، زیستن او بود زیستنی که برابر جبرهای پیرامون طاقت میآورد و مقاومت میکرد تا بتواند خودش باشد. اما گاه اساسی اتفاق موقعی بود که او تصمیم گرفت این زندگی را روایت کند و دو ماه پیش قبل همان زمانی که خواهرم به کما برود، خبر انتشار کتابش را داد. دو سال بود که با ایشان صحبت نکرده بودم و یک بار پیام داده بود که در حال نوشتن است. این برای من مهم بود، در این شهر که هنوز بسیاری از افراد انقلابی و سیاسی به نوشتن زندگینامه یا اعترافات نپرداختهاند، جریان بزرگی بود که شاید کسی موج آن را به درستی نداند. او هم خواهری بود که برادرش مثل من شوکران جدایی را نچشیده و خوشبختانه به زندگی در کنار او امیدوار است، و این چراغ زندگی و امید هم در شهر من روشن است. بدون نام بردن از افراد و آثارشان، بخشی از متن کتاب ذکرشده را در اینجا میآورم:
«دیگر به زنی تبدیل شدم که میتوانست کنترل اوضاع را در دست بگیرد. به زندگی و کارش همزمان رسیدگی کند، مستقل فکر کند و کارها را به خوبی پیش ببرد. دیگر در زندگی شخصی و کاری کمتر دچار درماندگی میشدم. من یاد گرفتم که اگر بدترین بلاها هم سرم بیاید و یک کوه مشکلات داشته باشم، باید خودم به تنهایی از عهدهی همهی آنها بربیایم و آنها را باچیزهای اندکی که دور و برم هست حل و فصل کنم. من فرمول زندگی راحتتر را با ساده گرفتن همه چیز آموختم. در قبال همهی چیزهایی که در این مسیر از دست دادم، چیزی را به دست آوردم که اگر تمام دنیا جمع میشدند نمیتوانستند آن را از من بگیرند و آن اعتماد به خود بود ص234».
منتشر شده در نوروزنامه هفته نامه شمالغرب
@thing
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
سال هزار و چهارصد تمام میشود و در این سال، زوار من در رفته است. در این ایام، بهسان حمالّی شدهام که بار زندگی کمرش را خم کرده و در آستانهی شکستناست. دو سال تحمل تنهاییهای کرونا و از دست دادن بسیاری از نزدیکانم، باعث شد که همهی وجود من مانند چوبی تکیده و استخوانی پوکیده شود. علاوه بر آن، چرخهی زندگی بر فردی در طبقهی اجتماعی من با این اپیدمی و اپیدمیهای پیش از آن باعث شده که روزگار بهشدت سخت بگیرد. اما در میان بدآمدهای این روزگار که مدیون تحمیل بار سنگینی از سوی ساختارهای شناختی جامعه بر زندگی من باشد، امسال شاهد رویدادی بودم که بر آن میبالم و این ماجرا کمک میکند که در زیر بار سختیها و فشارهای زندگی طاقت بیاورم.
امسال توأم بود با بیماری یکی از عزیزانم که طاقت رنجها و سختیها ی زندگی را نیاورد و در برابر تکلیفی که جامعه و دبیران ایدئولوژیکش بر او وارد کردند تا الگویی از هستی را برگزیند که جز زندگی سیزیف گونه و خستگی بدن برایش راهی باشد، کم آوَرد. در میان گردبادی که به ذرهذره تمام شدن خواهرم میانجامید، مدام به دنبال علت جویی زنجیرههایی بودم که زندگی او را چنین به سرازیری و انتهای بعد مادی زندگی رساند. زنجیرههایی که از طبقه¬ی اجتماعی خانواده و مدرسه و معلمهایی که الگوی دختران نوجوان دههی شصتی را از رؤیای پزشک و معلم بودن به نقش سادهی خانهداری تقلیل میداد تا در غیاب استقلال و هویت اجتماعی، به تکلف بیفتد و در غیاب حق رسیدن به خواستههای هنری و اجتماعیاش، جانش را بر سر خاموش کردن چراغهای خانه بگذارد. در این دو سال که او برای پیدا کردن نور امیدی مدام مشق آواز و زندگی میکرد و زندگیاش روز به روز دشوارتر میشد، زنانی در اردبیل بودند که در این غم و غصه، امید را در میگشودند.
نخست رویدادی بود که از سال قبل آغاز شده و امسال هم تداوم داشت، تلاشهای پیگیرانةی یکی از بانوان شهر بود که چتر انتشار فصلنامهای در حوزهی فلسفه تعلیم و تربیت گشود و به زعم ناتوانی من در مشارکت جدّی با تحریریهی آن، باری از غم و غصهی من را در تجربهی افول زندگی خواهرم کم کرد. میدیدم یک بانوی اندیشمند در اردبیل، شهری که خواهرانم را از رسیدن به چنین جایگاهی محروم کرد، پرچم علم و دانش را بر میفروزد و در این امید بودم که او هم خواهر کسی است و چراغ این آرزو اگر در دیدگان من خاموش میشود، اما در خانهای از این شهر روشن است.
امسال اتفاق دیگری افتاد، یکی دیگر از بانوانی که در سالهای قبل دربارهی فشارهای ساختاری و رنج آدمیزاد بودن در این شهر با من صحبت میکرد، به دنبال این بود که رویارویی با این وضعیت و زیستن و فراتر رفتن از اجبارها و نکوهشهای پیرامونش بنویسد. خردهروایت اول این رویداد، زیستن او بود زیستنی که برابر جبرهای پیرامون طاقت میآورد و مقاومت میکرد تا بتواند خودش باشد. اما گاه اساسی اتفاق موقعی بود که او تصمیم گرفت این زندگی را روایت کند و دو ماه پیش قبل همان زمانی که خواهرم به کما برود، خبر انتشار کتابش را داد. دو سال بود که با ایشان صحبت نکرده بودم و یک بار پیام داده بود که در حال نوشتن است. این برای من مهم بود، در این شهر که هنوز بسیاری از افراد انقلابی و سیاسی به نوشتن زندگینامه یا اعترافات نپرداختهاند، جریان بزرگی بود که شاید کسی موج آن را به درستی نداند. او هم خواهری بود که برادرش مثل من شوکران جدایی را نچشیده و خوشبختانه به زندگی در کنار او امیدوار است، و این چراغ زندگی و امید هم در شهر من روشن است. بدون نام بردن از افراد و آثارشان، بخشی از متن کتاب ذکرشده را در اینجا میآورم:
«دیگر به زنی تبدیل شدم که میتوانست کنترل اوضاع را در دست بگیرد. به زندگی و کارش همزمان رسیدگی کند، مستقل فکر کند و کارها را به خوبی پیش ببرد. دیگر در زندگی شخصی و کاری کمتر دچار درماندگی میشدم. من یاد گرفتم که اگر بدترین بلاها هم سرم بیاید و یک کوه مشکلات داشته باشم، باید خودم به تنهایی از عهدهی همهی آنها بربیایم و آنها را باچیزهای اندکی که دور و برم هست حل و فصل کنم. من فرمول زندگی راحتتر را با ساده گرفتن همه چیز آموختم. در قبال همهی چیزهایی که در این مسیر از دست دادم، چیزی را به دست آوردم که اگر تمام دنیا جمع میشدند نمیتوانستند آن را از من بگیرند و آن اعتماد به خود بود ص234».
منتشر شده در نوروزنامه هفته نامه شمالغرب
@thing
@ardabilnote
👍1