#گفتار_درمانی
#گفتار_گردانی
غالبا در تحلیل ها و گفتگوهای سیاسی از اصطلاح #گفتار_درمانی بمعنای دست بسر کردن یا سرگرم کردن منتقدان یا مطالبه گران از طریق عاملان قدرت استفاده می شود. با توجه به این که این اصطلاح (گفتار درمانی) معرف یک رشته ی تخصصی و بر اساس اصلاح رویه های انحرافی یا مرضی یادگیری گفتار است، بهتر است از اصطلاحات دیگری که معین یا مبین این نوع رفتار قدرت هست استفاده شود. بر فرض می توانیم بگوییم عاملان قدرت، گفتاری را برساخت می کنند که از نظر نشانه شناختی دال سرگردانی داشته و مطالبه گران را دور خودشان می چرخاند. بر این اساس بعنوان مثال می توانیم بگوییم عاملان قدرت با #گفتار_گردانی، عاملان منفی یا عاملان تغییر و مطالبه گران ( کنشگران) جامعه را در روی یک گفتار پوچ اسیر کرده و آنها را دور خودشان چرخانده و سرگردان می کنند.
@thing
#گفتار_گردانی
غالبا در تحلیل ها و گفتگوهای سیاسی از اصطلاح #گفتار_درمانی بمعنای دست بسر کردن یا سرگرم کردن منتقدان یا مطالبه گران از طریق عاملان قدرت استفاده می شود. با توجه به این که این اصطلاح (گفتار درمانی) معرف یک رشته ی تخصصی و بر اساس اصلاح رویه های انحرافی یا مرضی یادگیری گفتار است، بهتر است از اصطلاحات دیگری که معین یا مبین این نوع رفتار قدرت هست استفاده شود. بر فرض می توانیم بگوییم عاملان قدرت، گفتاری را برساخت می کنند که از نظر نشانه شناختی دال سرگردانی داشته و مطالبه گران را دور خودشان می چرخاند. بر این اساس بعنوان مثال می توانیم بگوییم عاملان قدرت با #گفتار_گردانی، عاملان منفی یا عاملان تغییر و مطالبه گران ( کنشگران) جامعه را در روی یک گفتار پوچ اسیر کرده و آنها را دور خودشان چرخانده و سرگردان می کنند.
@thing
👍4❤1
Forwarded from مه تا
اوشین و سخت کوشی زنان
محمد زینالی اُناری
چند روز پیش در خانه پدرم نشسته بودیم وبه همراه برادران و خواهران از سریال هایی می گفتیم که اولین بار به آن خیره می شدیم. صحبت از اوشین، به عنوان سریالی طولانی و سرگرم کننده شد و شروع کردم به برشمردن برخی از شخصیت های آن مثل جناب آقای عجین! بحث محتوای سریال که شد گفتم این سریال مربوط بود که جنگ جهانی دوم و از بین رفتن تمامی زحمات مادری که برای بزرگ کردن فرزندش در کوران حوادث کشیده بود. اما سریال اوشین چه بود و چه کرد؟ این موضوعی است که چندان بحثی درباره ی آن نشنیده ام. سریالی که در ایران بعد از جنگ هشت ساله و با نقشمندی زنی از یک کشور پیشرفته به تصویر کشیده شد.
اگرچه پیشتر با نقش های سوسن تسلیمی و افسانه بایگان در سریال های ایرانی شیخ حسن جوری و سربداران آشنا بودم، اوشین آغازشدن زندگی دختر نوجوانی را روایت می کرد که از فقر خانواده اش به شهر پناه برده و در آن جا باسختی و مرارت کار میکرد و هنرهای زنانه یاد میگرفت تا بتواند زندگی خود و خانواده اش را تأمین کند. اوشین سخت کار کرد، بزرگ شد، ازدواج کرد و بچه دار شد تا در میان سالی یک تاجر کوچک ماهی شده و فرزندانش را نیز در این تجارت به کار گیرد؛ نمونه بارز زنی خودساخته و تلاشگر که بعد از جنگ هشت ساله در ایران ترویج می شد.
اما دقیقا به جهت همین رویکرد فمینیستی آن، علیه آن حمله ها میشد و از سوی شایعه پردازان زیرزمینی آن زمان ( که هنوز اکانتهای فیک نبودند، در قهوه خانه ها نضج می گرفت) اسم های منحرفی برای فیلم مطرح می شد. یکی از گناهان بزرگ آن فیلم این بود که جناب عجین در مراسم عروسی اوشین رقصیده است. آن زمان که این حرف ها زده می شد گاهی مهمان عروسیهای عشایر می شدم و رقص های زیبای مردان قبیله را می دیدم و با خود می گفتم مگر عجینِ پیرمرد چکار کرده است جز همین کارها؟!
تعارض دیگری که امکان داشت علیه فمینیسم نهفته در فیلم اوشین باشد، کار کردن و سخت کوشی زن در خارج از خانه بود که شایعه پردازان شریف مملکت شغل وی را به اقسام انحرافات وصل می کردند. متأسفانه مخالفان فمینیسم که با جلو انداختن بحث مذهب و سنت به کثافت دروغ دست می زدند نمی دانستند که در ذهن من، اوشین همان مادرم بود که ازشش سالگی در کارگاه های فرش دهه چهل اردبیل مشغول به کار شده و با دستان خود هنر زیبایی میآفرید. اما متأسفانه راه این هنرهای زنانه با کثافت کاری های بعدی که به اسم مذهب و سنت تمام شد، برای سایر دختران ناتمام ماند. باری مادرم بعد از ازدواج همواره با هنر دستش و بافتن لباس های مختلف برای فرزندانش و مشتریانش یاریگر زندگی مان شد.
اتفاقاتی که امروز می افتد، شاید ارتباط چندانی به فیلم اوشین نداشته باشد، اما بی ارتباط به آن نیز نیست. اگرچه ایده ی اوشین در ژاپن بود، اما اوشین واقعی در ایران هم زندگی می کرد. به همین سبب بود که هر قدر بگویند فمینیسم مقوله ای غربی است و سنت ما با حضور زن در جامعه مشکل دارد و همه دغدغه های زنان را به فساد آرایشگاه اوشین و رقص عجین مشابه سازند، وقایع امروز نشان می دهد که مقاومت آن زن ژاپنی که فرزند اولش را نیز در جنگ جهانی دوم از دست داد، می تواند نمونه بارز زنانی که باشد که این سریال را دیده اند و در برابر سختی ها و غم هایی این چنین شکیبا هستند.
@THING
محمد زینالی اُناری
چند روز پیش در خانه پدرم نشسته بودیم وبه همراه برادران و خواهران از سریال هایی می گفتیم که اولین بار به آن خیره می شدیم. صحبت از اوشین، به عنوان سریالی طولانی و سرگرم کننده شد و شروع کردم به برشمردن برخی از شخصیت های آن مثل جناب آقای عجین! بحث محتوای سریال که شد گفتم این سریال مربوط بود که جنگ جهانی دوم و از بین رفتن تمامی زحمات مادری که برای بزرگ کردن فرزندش در کوران حوادث کشیده بود. اما سریال اوشین چه بود و چه کرد؟ این موضوعی است که چندان بحثی درباره ی آن نشنیده ام. سریالی که در ایران بعد از جنگ هشت ساله و با نقشمندی زنی از یک کشور پیشرفته به تصویر کشیده شد.
اگرچه پیشتر با نقش های سوسن تسلیمی و افسانه بایگان در سریال های ایرانی شیخ حسن جوری و سربداران آشنا بودم، اوشین آغازشدن زندگی دختر نوجوانی را روایت می کرد که از فقر خانواده اش به شهر پناه برده و در آن جا باسختی و مرارت کار میکرد و هنرهای زنانه یاد میگرفت تا بتواند زندگی خود و خانواده اش را تأمین کند. اوشین سخت کار کرد، بزرگ شد، ازدواج کرد و بچه دار شد تا در میان سالی یک تاجر کوچک ماهی شده و فرزندانش را نیز در این تجارت به کار گیرد؛ نمونه بارز زنی خودساخته و تلاشگر که بعد از جنگ هشت ساله در ایران ترویج می شد.
اما دقیقا به جهت همین رویکرد فمینیستی آن، علیه آن حمله ها میشد و از سوی شایعه پردازان زیرزمینی آن زمان ( که هنوز اکانتهای فیک نبودند، در قهوه خانه ها نضج می گرفت) اسم های منحرفی برای فیلم مطرح می شد. یکی از گناهان بزرگ آن فیلم این بود که جناب عجین در مراسم عروسی اوشین رقصیده است. آن زمان که این حرف ها زده می شد گاهی مهمان عروسیهای عشایر می شدم و رقص های زیبای مردان قبیله را می دیدم و با خود می گفتم مگر عجینِ پیرمرد چکار کرده است جز همین کارها؟!
تعارض دیگری که امکان داشت علیه فمینیسم نهفته در فیلم اوشین باشد، کار کردن و سخت کوشی زن در خارج از خانه بود که شایعه پردازان شریف مملکت شغل وی را به اقسام انحرافات وصل می کردند. متأسفانه مخالفان فمینیسم که با جلو انداختن بحث مذهب و سنت به کثافت دروغ دست می زدند نمی دانستند که در ذهن من، اوشین همان مادرم بود که ازشش سالگی در کارگاه های فرش دهه چهل اردبیل مشغول به کار شده و با دستان خود هنر زیبایی میآفرید. اما متأسفانه راه این هنرهای زنانه با کثافت کاری های بعدی که به اسم مذهب و سنت تمام شد، برای سایر دختران ناتمام ماند. باری مادرم بعد از ازدواج همواره با هنر دستش و بافتن لباس های مختلف برای فرزندانش و مشتریانش یاریگر زندگی مان شد.
اتفاقاتی که امروز می افتد، شاید ارتباط چندانی به فیلم اوشین نداشته باشد، اما بی ارتباط به آن نیز نیست. اگرچه ایده ی اوشین در ژاپن بود، اما اوشین واقعی در ایران هم زندگی می کرد. به همین سبب بود که هر قدر بگویند فمینیسم مقوله ای غربی است و سنت ما با حضور زن در جامعه مشکل دارد و همه دغدغه های زنان را به فساد آرایشگاه اوشین و رقص عجین مشابه سازند، وقایع امروز نشان می دهد که مقاومت آن زن ژاپنی که فرزند اولش را نیز در جنگ جهانی دوم از دست داد، می تواند نمونه بارز زنانی که باشد که این سریال را دیده اند و در برابر سختی ها و غم هایی این چنین شکیبا هستند.
@THING
تورم، گرانی یا سلب مالکیت
محمد زینالی اُناری
این روزها مردم و مطبوعات از تورم صحبت می کنند. این سرزمین هنوز با قواعد اقتصاد پولی خوی نگرفته است. « تورم » مدام و به صورت پشت سر هم می آید، گرانی می آید، سرمایه مردم افت می کند و فقیر می شوند! در نتیجه مردم روی جمع آوری یا «حبس» کالاهایی که به دلیل نقش محوری آن ارزش سرمایه ای دارند، رقابت می کنند، تا جایی که عمر مردم صرف این شده که چگونه کالای ارزشی حبس کنند و سر این با هم بستیزند.
پول به شهرهای ما نیامده، خدا شده است. مردم به جهت ریشه دار بودن اضطراب و احساس عدم امنیت مدام به جمع آوری و حبس اشیاء زیربنایی می پردازند. «غریزه جمع آوری» یکی از غرایز مورچه گانه ای است که در زندگی طبیعی، بدوی و پیش از پدید آمدن ابزارهایی مانند یخچال در این سرزمین از غرایز طبیعی بشر بود. یعنی مردم ایل، شهر و روستا انبار آذوقه داشتند و در تابستان برای زمستان آذوقه جمع می کردند و از گنجشک صفتی دوری جسته و می گفتند جیک جیک مستونت بود، فکر زمستونت بود!
با گذار از اقتصاد طبیعی و پایاپای به اقتصاد پولی، توطن در شهرهای جدید به جای ده کوره و بادیه و در نهایت با توسعه حمل و نقل، شبکه تولید و توزیع نسبتا پایدار مواد مصرفی و توسعه سردخانه ها و غیره، ضرورتی برای بقای غریزه جمع آوری نیست. اما غریزه، غریزه است و برای تغییر آن، آدمی باید احساس امنیت کرده و از جنبه های مختلف نیازهای روزمره فارغ شود یا بلکه انسان اهل کار و کسب و درآمد، تا حدی اطمینان از رفع نیاز خود بواسطه ی دستمزد و پس اندازش در دل اقتصاد شهری پایدار داشته باشد.
در اقتصاد ما به جهت تشدید ناامنی و فشار مزمن فقر، غریزه جمع آوری تداوم یافته؛ بازار کالاهای ارزشی و اقتصاد کشور نه از جانب دجّالان، بلکه از جانب عموم و حتی نهادهای اقتصادی اسیر غریزه جمع آوری شده است. در چنین شرایطی، همه دجال شده و حرص جمع آوری و حبس طلا و زمین شهری و روستایی را دارند. طبیعتاً دست بالای دست بسیار شده و دمل های چرکین سرمایه به وجود می آید که کارش در کارزارهای حبس بار می گیرد. برنده ی اصلی تورم، گرانی و هر عنوانی که باشد، کارتل های پولی خاصی هستند که سودشان در چنین شرایطی است.
اقتصادی که کارش حبس و دپوسازی طلا، مسکن، آهن، خودرو و ... باشد و سودش در فروش در دوره ی تورم و جابجایی سرمایه مردم به سود خود است (در دوره تورم مردم احساس می کنند در حال از دست دادن همه چیز هستند، به جمع آوری هر آنچه می پردازند که توان دارند)، با فرایندهای سیاسی خاصی همین وضع را نگه داشته و ایران را به جزیره ای برای حبس اموال مردم توسط دمل های چرکین اقتصادی می کند. در چنین شرایطی آن چه هست، تورم و گرانی نیست، مصادره یا سلب مالکیت درآمد روزمره مردم توسط کارتل های پولی است. مردم در اثر احساس ناامنی اقتصادی به رقابت می پردازند تا تمام درآمد روزمره، استراحت و جان خود را در قمارهای اقتصادی ببازند تا این دمل ها رشد کنند!
@thing
محمد زینالی اُناری
این روزها مردم و مطبوعات از تورم صحبت می کنند. این سرزمین هنوز با قواعد اقتصاد پولی خوی نگرفته است. « تورم » مدام و به صورت پشت سر هم می آید، گرانی می آید، سرمایه مردم افت می کند و فقیر می شوند! در نتیجه مردم روی جمع آوری یا «حبس» کالاهایی که به دلیل نقش محوری آن ارزش سرمایه ای دارند، رقابت می کنند، تا جایی که عمر مردم صرف این شده که چگونه کالای ارزشی حبس کنند و سر این با هم بستیزند.
پول به شهرهای ما نیامده، خدا شده است. مردم به جهت ریشه دار بودن اضطراب و احساس عدم امنیت مدام به جمع آوری و حبس اشیاء زیربنایی می پردازند. «غریزه جمع آوری» یکی از غرایز مورچه گانه ای است که در زندگی طبیعی، بدوی و پیش از پدید آمدن ابزارهایی مانند یخچال در این سرزمین از غرایز طبیعی بشر بود. یعنی مردم ایل، شهر و روستا انبار آذوقه داشتند و در تابستان برای زمستان آذوقه جمع می کردند و از گنجشک صفتی دوری جسته و می گفتند جیک جیک مستونت بود، فکر زمستونت بود!
با گذار از اقتصاد طبیعی و پایاپای به اقتصاد پولی، توطن در شهرهای جدید به جای ده کوره و بادیه و در نهایت با توسعه حمل و نقل، شبکه تولید و توزیع نسبتا پایدار مواد مصرفی و توسعه سردخانه ها و غیره، ضرورتی برای بقای غریزه جمع آوری نیست. اما غریزه، غریزه است و برای تغییر آن، آدمی باید احساس امنیت کرده و از جنبه های مختلف نیازهای روزمره فارغ شود یا بلکه انسان اهل کار و کسب و درآمد، تا حدی اطمینان از رفع نیاز خود بواسطه ی دستمزد و پس اندازش در دل اقتصاد شهری پایدار داشته باشد.
در اقتصاد ما به جهت تشدید ناامنی و فشار مزمن فقر، غریزه جمع آوری تداوم یافته؛ بازار کالاهای ارزشی و اقتصاد کشور نه از جانب دجّالان، بلکه از جانب عموم و حتی نهادهای اقتصادی اسیر غریزه جمع آوری شده است. در چنین شرایطی، همه دجال شده و حرص جمع آوری و حبس طلا و زمین شهری و روستایی را دارند. طبیعتاً دست بالای دست بسیار شده و دمل های چرکین سرمایه به وجود می آید که کارش در کارزارهای حبس بار می گیرد. برنده ی اصلی تورم، گرانی و هر عنوانی که باشد، کارتل های پولی خاصی هستند که سودشان در چنین شرایطی است.
اقتصادی که کارش حبس و دپوسازی طلا، مسکن، آهن، خودرو و ... باشد و سودش در فروش در دوره ی تورم و جابجایی سرمایه مردم به سود خود است (در دوره تورم مردم احساس می کنند در حال از دست دادن همه چیز هستند، به جمع آوری هر آنچه می پردازند که توان دارند)، با فرایندهای سیاسی خاصی همین وضع را نگه داشته و ایران را به جزیره ای برای حبس اموال مردم توسط دمل های چرکین اقتصادی می کند. در چنین شرایطی آن چه هست، تورم و گرانی نیست، مصادره یا سلب مالکیت درآمد روزمره مردم توسط کارتل های پولی است. مردم در اثر احساس ناامنی اقتصادی به رقابت می پردازند تا تمام درآمد روزمره، استراحت و جان خود را در قمارهای اقتصادی ببازند تا این دمل ها رشد کنند!
@thing
👍5
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «تورم، گرانی یا سلب مالکیت محمد زینالی اُناری این روزها مردم و مطبوعات از تورم صحبت می کنند. این سرزمین هنوز با قواعد اقتصاد پولی خوی نگرفته است. « تورم » مدام و به صورت پشت سر هم می آید، گرانی می آید، سرمایه مردم افت می کند و فقیر می شوند! در نتیجه مردم روی…»
پلاستیکی شدن نوروز
محمد زینالی اُناری؛
مقدمه
نوروز آئینی از نو شدن، تغییر و انقلاب درونی انسانی، در رازورزی میان خورشیدِ سوزان فلات و سرمای کوه بودهاست. آنچه در گذشتهی این سرزمین فلسفه نوروز را میساخت، آئینیشدن در پیرامون مجموعهای از قصهها بود که مردم هر منطقه آن را با دید زدن و دنبال کردن طلوع خورشید و آمدن بهار باز میشناختهاند. قصههایی که در سفرهها و رسمهای نوروز نمادین شده و این جشن را معنادار میکرد. مناسکهای محلی، به همراه دید و بازدید از همراهان و همسایگان، به دنبال یافتن زمانی جدید برای تغییر در فضای زندگی بودند. مردم هم زمان و هم مکان را پاکیزه میکردند؛ خاطرات را از سردیهای کینه و خانه را از ردپای پوشالهای مانده از زمستان تمیز کرده و با همهی قهرها و دوستها دیدار تازه میکردند. به این معنا، نوروز بازسازی زمان، فضا و جماعت بود، به نوعی که میتوان گفت در این روزها، زندگی جماعتهای ایرانی به همراه طبیعت، دوباره زنده میشد.
امروز به موازات گذار اجتماعی عظیم جماعتها از سنتهای طبیعیشان به نظم پلاستیکی امروزین، نوروز هم دستخوش تحول شده و به جای محتوای معرفت شناختیاش، تنها پوستینی نمادین را بازنمایی میکند. انگارهی امروزی از نوروز، بیش از آن که به آئین سابق پاکسازی زمان و مکان و بازسازی همدلانهی جماعت باشد، به فرصت مهمانی یا گردشگری تبدیل شده است. نوروز امروزی بیشتر شبیه تعطیلات آخر هفته و مرخصی طولانی از یک سال کار صعب و دلهرهآور شده و فنرهایی که به زور در روزمرگی نگه داشته شده، ناگهان آزاد میشوند. تعطیلات نوروزی برای کسانی که در بند زمان و مکان بوده و درگیر اضطراب ساعت و تکراری شدن عصبی آدرسهایند، فرصت به دست آوردن تجربهی رهایی از فشارهای روزمره و افکنده شدن در بیزمانی و بیمکانی است.
روزمرّگی
این قضیه تا حدی قابل فهم و اثبات است، چرا که انسان امروزی، انسانی جماعتزدایی شده، بسته به زنجیر ساعت و آدرس بوده و در دل اقتصاد پولی شهر، روزمره و تنها شده است. فرد امروزی، اگرچه فامیل و خویشاوند هم دارد، دوست و انجمن صنفی هم دارد، اما تنها است. این تنهایی نه ناشی از فردگرایی یا انزوا، که ناشی از گذاری است که در شهرهای ما رخ داده است. فرد امروزی به واقع بیمکان است، اگرچه با هزار زور و زحمت آشیانهای دارد، آدرسی دارد و میتوان او را در کنجی از مثلثات شهر پیدا کرد، اما بیمکان است. اگرچه او خود را در دل قرار ملاقاتهای متعدد و سالگردها و ماهگردها یافته و هر روز به مسیر ثابتی رفته و باز میگردد، اما نه در نوروز، که او در روزمرگی خود احساسی کویری داشته و نه آزاد که گم شده در درجاتی از زمان و فضا است.
همانطور که زمستان برای جماعات افکنده در زیست طبیعی و پیشامدرن به صورت طولانی و (به خصوص در جاهای کوهستانی نظیر شهر نگارنده) از آغاز پاییز تا پایان اسفند تجربه میشد، در ملغمات دورهی مدرن دچار زمستان شده است. زمستان همانند دوره طبیعت نمیگذارد که او زمان خود را با آفتاب تنظیم کند، شب و روز برای او فرقی ندارد، تابستان و زمستان تفاوتی ندارد. روزمرّگی نمیگذارد که او به بالای کوه رفته و جغرافیای خود را تشخیص بدهد، سفر کند تا در بازگشتی مجدد خانهی خود را کشف کرده و احساس مکانمندی کند. او ساعت و آدرس دارد و فصل سرما نمیتواند جلوی فهم زمان و مکان را از او بگیرد. با ابزارهای تردد در سختترین شرایط با بازگشایی ریزش سنگ و بهمن به کمک راهداری و ایرانایر میخزد و میپرد تا در کوتاهترین زمان به هر جایی که دلش خواست سفر کند. اما چنین فردی اسیر روزمرگی و پرتاب شدن در ورطهی بیزمانی و بیمکانی، اما در روزمرّگی زمان و فضا است، کویری بزرگ از نشانها و اعدادِ تکراری و دلهرهآور! زمستان قفس آهنینی از اعدادی است که او را در روزهای متعدد سال خفه میکند و تنها در روزهای طولانی تعطیلی نوروز میتوان از آن فرار کرد؛ از قرارهای متعددی همچون: ساعت 13، پلاک 89، کوچه دهم، خیابان فرضی!
...
ادامه مطلب را می توانید از ویژه نامه نوروزی انسان شناسی و فرهنگ که از روی لینک زیر قابل دسترسی است، مطالعه کنید.
https://anthropologyandculture.com/%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%8c%da%98%d9%87-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%b21402-%d9%88-%d9%87%d9%81%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d9%84%da%af/
@thing
محمد زینالی اُناری؛
مقدمه
نوروز آئینی از نو شدن، تغییر و انقلاب درونی انسانی، در رازورزی میان خورشیدِ سوزان فلات و سرمای کوه بودهاست. آنچه در گذشتهی این سرزمین فلسفه نوروز را میساخت، آئینیشدن در پیرامون مجموعهای از قصهها بود که مردم هر منطقه آن را با دید زدن و دنبال کردن طلوع خورشید و آمدن بهار باز میشناختهاند. قصههایی که در سفرهها و رسمهای نوروز نمادین شده و این جشن را معنادار میکرد. مناسکهای محلی، به همراه دید و بازدید از همراهان و همسایگان، به دنبال یافتن زمانی جدید برای تغییر در فضای زندگی بودند. مردم هم زمان و هم مکان را پاکیزه میکردند؛ خاطرات را از سردیهای کینه و خانه را از ردپای پوشالهای مانده از زمستان تمیز کرده و با همهی قهرها و دوستها دیدار تازه میکردند. به این معنا، نوروز بازسازی زمان، فضا و جماعت بود، به نوعی که میتوان گفت در این روزها، زندگی جماعتهای ایرانی به همراه طبیعت، دوباره زنده میشد.
امروز به موازات گذار اجتماعی عظیم جماعتها از سنتهای طبیعیشان به نظم پلاستیکی امروزین، نوروز هم دستخوش تحول شده و به جای محتوای معرفت شناختیاش، تنها پوستینی نمادین را بازنمایی میکند. انگارهی امروزی از نوروز، بیش از آن که به آئین سابق پاکسازی زمان و مکان و بازسازی همدلانهی جماعت باشد، به فرصت مهمانی یا گردشگری تبدیل شده است. نوروز امروزی بیشتر شبیه تعطیلات آخر هفته و مرخصی طولانی از یک سال کار صعب و دلهرهآور شده و فنرهایی که به زور در روزمرگی نگه داشته شده، ناگهان آزاد میشوند. تعطیلات نوروزی برای کسانی که در بند زمان و مکان بوده و درگیر اضطراب ساعت و تکراری شدن عصبی آدرسهایند، فرصت به دست آوردن تجربهی رهایی از فشارهای روزمره و افکنده شدن در بیزمانی و بیمکانی است.
روزمرّگی
این قضیه تا حدی قابل فهم و اثبات است، چرا که انسان امروزی، انسانی جماعتزدایی شده، بسته به زنجیر ساعت و آدرس بوده و در دل اقتصاد پولی شهر، روزمره و تنها شده است. فرد امروزی، اگرچه فامیل و خویشاوند هم دارد، دوست و انجمن صنفی هم دارد، اما تنها است. این تنهایی نه ناشی از فردگرایی یا انزوا، که ناشی از گذاری است که در شهرهای ما رخ داده است. فرد امروزی به واقع بیمکان است، اگرچه با هزار زور و زحمت آشیانهای دارد، آدرسی دارد و میتوان او را در کنجی از مثلثات شهر پیدا کرد، اما بیمکان است. اگرچه او خود را در دل قرار ملاقاتهای متعدد و سالگردها و ماهگردها یافته و هر روز به مسیر ثابتی رفته و باز میگردد، اما نه در نوروز، که او در روزمرگی خود احساسی کویری داشته و نه آزاد که گم شده در درجاتی از زمان و فضا است.
همانطور که زمستان برای جماعات افکنده در زیست طبیعی و پیشامدرن به صورت طولانی و (به خصوص در جاهای کوهستانی نظیر شهر نگارنده) از آغاز پاییز تا پایان اسفند تجربه میشد، در ملغمات دورهی مدرن دچار زمستان شده است. زمستان همانند دوره طبیعت نمیگذارد که او زمان خود را با آفتاب تنظیم کند، شب و روز برای او فرقی ندارد، تابستان و زمستان تفاوتی ندارد. روزمرّگی نمیگذارد که او به بالای کوه رفته و جغرافیای خود را تشخیص بدهد، سفر کند تا در بازگشتی مجدد خانهی خود را کشف کرده و احساس مکانمندی کند. او ساعت و آدرس دارد و فصل سرما نمیتواند جلوی فهم زمان و مکان را از او بگیرد. با ابزارهای تردد در سختترین شرایط با بازگشایی ریزش سنگ و بهمن به کمک راهداری و ایرانایر میخزد و میپرد تا در کوتاهترین زمان به هر جایی که دلش خواست سفر کند. اما چنین فردی اسیر روزمرگی و پرتاب شدن در ورطهی بیزمانی و بیمکانی، اما در روزمرّگی زمان و فضا است، کویری بزرگ از نشانها و اعدادِ تکراری و دلهرهآور! زمستان قفس آهنینی از اعدادی است که او را در روزهای متعدد سال خفه میکند و تنها در روزهای طولانی تعطیلی نوروز میتوان از آن فرار کرد؛ از قرارهای متعددی همچون: ساعت 13، پلاک 89، کوچه دهم، خیابان فرضی!
...
ادامه مطلب را می توانید از ویژه نامه نوروزی انسان شناسی و فرهنگ که از روی لینک زیر قابل دسترسی است، مطالعه کنید.
https://anthropologyandculture.com/%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%8c%da%98%d9%87-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%b21402-%d9%88-%d9%87%d9%81%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d9%84%da%af/
@thing
انسانشناسی و فرهنگ
انتشار ویژهنامه نوروز 1402 و هفدهمین سالگرد موسسه انسانشناسی و فرهنگ
همچون هر سال ویژهنامه نوروزی و سالگرد موسسه انسانشناسی و فرهنگ منتشر میشود. در ویژهنامه امسال که با سردبیری ناصر فکوهی، مدیر موسسه و دستیاری خانم پگاه دودانگه منتشر میشود. بخش بزرگی از اعضای شورای عالی، شورای مرکزی، همکاران و علاقمندان انسانشن
👍1
Forwarded from سرونامه
فراخوان یادداشت
ویژهنامه علی رضاقلی
مجله رسانه فرهنگ
مهلت ارسال یادداشت: 15 اردیبهشت 1402
ارسال یادداشت و ارتباط با سردبیر مهمان:
mostafaie.soren@gmail.com
#علی_رضاقلی
@sarvmagazin
ویژهنامه علی رضاقلی
مجله رسانه فرهنگ
مهلت ارسال یادداشت: 15 اردیبهشت 1402
ارسال یادداشت و ارتباط با سردبیر مهمان:
mostafaie.soren@gmail.com
#علی_رضاقلی
@sarvmagazin
123.pdf
2.3 MB
نگاهی تاریخی به موضوع ارث، روزنامه ایران۱۶فروردین۱۴۰۲.pdf
زندگی بدون جوشش
محمد زینالی اناری
- همه به فکر بودن یا نبودن جان هنرمند هستند و این وسط آنچه که هنرمند به خاطر آن پدیدار و نابود می شود، مورد توجه قرار نمی گیرد. این که آیا بدون این که هنری وجود داشته باشد امکانی برای زندگی و هنرمند ماندن هست یا نه؟! و اگر زندگی بدون امکان خلق و صحنه پردازی و نغمهی خود خواندن باشد، آیا برای هنرمندی که تعلق به سوژگی دارد، زندگی است یا مرگ؟
- وقتی هنر یعنی ذات متنی که خلاقیت و جوشش درونی از آن می خیزد، در فیلم وداستان و حتی خود زندگی نباشد، آیا امکانی برای آن هست؟ آیا میشود هنرمندانه نگریست و زیست یا این ناامکانیت نوعی زندگی بی روح و مردن تدریجی نیست؟ آیا می توان زیستنی را که دچار روزمرگی جشن تولد و قفسه های تودرتوی لباسهای پیدرپی شده و هیچ صحنهای در آن کلید نمیخورد، هیچ بیتی در آن حرفی نمیزند و هیچ چشمی عاشقانه خیره نمیشود، زندگی دانست؟
- در زمانهای چنین، به جای نوآوری و خلاقیت، کپیبرداری و پرستش گیشه سینمای ایرانی را اکشن و خندان کرده تا به سریالی کردن ذهن ایرانی از خیره شدن متوالی به جنجال، دزدی و جنایت بپردازد. آش صدا، تصویر و قلم آن قدر شور شده که بچه سیزده ساله جای آواز مرشدوار ایرانی را گرفته و از جک گویی و مسخره بازی به عنوان تئاتر و هنر استقبال می شود. آیا در این زمانه که زندگی و سیاست با کارت زردهای مجلس و سلیطه نوشتن در مطبوعات عرصه ی سیاست و تفکر را هم به گل کوچک و دعوای سر کوچه تبدیل کرده، میتوان از آفرینش و اندیشه سخن گفت؟
- ما زندهها چقدر با جوش و انگیزش زندگی میکنیم که به کسانی که نیستند مرده بگوئیم؟ آیا در چنین فضایی که هزل و بحران تمام زندگی ما را گرفته، میتوانیم از انگیزهای برای هنرمند صحبت کنیم که بماند و برای ما که دهانمان با مزه فلافل و شبهایمان با خشت و گشنیز اشباع شده داستان بنویسد و فیلم بسازد؟ هر هنرمندی که عمری کوتاه خلاقیت و جوشش روحی را تجربه کرده باشد، از مزه دهان ها و فهم اذهان ما زود خسته شده و اگر نه به خواب ابدی رود، دست کم افسرده میشود.
@thing
محمد زینالی اناری
- همه به فکر بودن یا نبودن جان هنرمند هستند و این وسط آنچه که هنرمند به خاطر آن پدیدار و نابود می شود، مورد توجه قرار نمی گیرد. این که آیا بدون این که هنری وجود داشته باشد امکانی برای زندگی و هنرمند ماندن هست یا نه؟! و اگر زندگی بدون امکان خلق و صحنه پردازی و نغمهی خود خواندن باشد، آیا برای هنرمندی که تعلق به سوژگی دارد، زندگی است یا مرگ؟
- وقتی هنر یعنی ذات متنی که خلاقیت و جوشش درونی از آن می خیزد، در فیلم وداستان و حتی خود زندگی نباشد، آیا امکانی برای آن هست؟ آیا میشود هنرمندانه نگریست و زیست یا این ناامکانیت نوعی زندگی بی روح و مردن تدریجی نیست؟ آیا می توان زیستنی را که دچار روزمرگی جشن تولد و قفسه های تودرتوی لباسهای پیدرپی شده و هیچ صحنهای در آن کلید نمیخورد، هیچ بیتی در آن حرفی نمیزند و هیچ چشمی عاشقانه خیره نمیشود، زندگی دانست؟
- در زمانهای چنین، به جای نوآوری و خلاقیت، کپیبرداری و پرستش گیشه سینمای ایرانی را اکشن و خندان کرده تا به سریالی کردن ذهن ایرانی از خیره شدن متوالی به جنجال، دزدی و جنایت بپردازد. آش صدا، تصویر و قلم آن قدر شور شده که بچه سیزده ساله جای آواز مرشدوار ایرانی را گرفته و از جک گویی و مسخره بازی به عنوان تئاتر و هنر استقبال می شود. آیا در این زمانه که زندگی و سیاست با کارت زردهای مجلس و سلیطه نوشتن در مطبوعات عرصه ی سیاست و تفکر را هم به گل کوچک و دعوای سر کوچه تبدیل کرده، میتوان از آفرینش و اندیشه سخن گفت؟
- ما زندهها چقدر با جوش و انگیزش زندگی میکنیم که به کسانی که نیستند مرده بگوئیم؟ آیا در چنین فضایی که هزل و بحران تمام زندگی ما را گرفته، میتوانیم از انگیزهای برای هنرمند صحبت کنیم که بماند و برای ما که دهانمان با مزه فلافل و شبهایمان با خشت و گشنیز اشباع شده داستان بنویسد و فیلم بسازد؟ هر هنرمندی که عمری کوتاه خلاقیت و جوشش روحی را تجربه کرده باشد، از مزه دهان ها و فهم اذهان ما زود خسته شده و اگر نه به خواب ابدی رود، دست کم افسرده میشود.
@thing
👍3
Forwarded from جامعه شناسی سیاسی (Hossein Bashiri kivi)
دکتر سید یعقوب موسوی جامعه شناس
حسین بشیری کیوی
#جامعه_شناس
✍دکتر سید یعقوب موسوی، دکترای جامعه شناسی شهری را از دانشگاه نیوکاسل انگلستان اخذ کرده و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا بوده است و در اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ رخت از جهان فرو بست.
✍دکتر موسوی در دوره دکترا در دانشگاه علوم تحقیقات استاد ما بود. علاوه بر اینکه در کلاس مباحث علمی را به صورت آزاد برگزار می کرد همیشه با رویکرد انتقادی و اخلاقی می خواست به تحلیل و تبیین بپردازد. موضوعی که من با دکتر موسوی کار کردم نقدی بر تئوری شیوه تولید آسیایی کارل مارکس بود. از ابتدای انتخاب موضوع تا نتیجه گیری همیشه یادآور می شد که برای نقد از کلمات با بار معنایی مثبت و انتقادی استفاده کنید.
✍دکتر موسوی از خاطرات اوایل انقلاب می گفت و اخلاقیات آن دهه را با اخلاقیات دهه ۹۰ مقایسه می کرد و افسوس می خورد. دکتر یادآور می شد که اویل انقلاب در صداوسیما کار می کردم به خاطر مسئولیتی که داشتم سر ماه به ما چک سفید می دادند که میزان حقوق را خودمان تعیین کنیم ما که از میزان حقوق های اقشار با خبر بودیم همان میزان حقوق به عنوان مثال در اداره فرهنگ را برای خودمان می نوشتیم و یادآوری می کرد که اکثریت مردم ایران چنیین رویکرد اخلاقی داشتند و همه به آنچه که داشتند قانع بودند. متأسفانه در دهه ۹۰ در بین مدیران و مردم یک رویکرد ضدفرهنگی در حال نهادینه شدن است و آن هم نهادینه شدن استفاده از رانت و اختلاس است. در بین همین صحبت های دکتر موسوی وارد بحث شدم و گفتم الناس علی دین ملوکهم و ادامه دادم که طبق تئوری پارسونز روباهان در جامعه جولان می دهند اکثریت خاموش و بی تفاوت و اقلیت روباه به تاخت و تاز و چپاول مشغول هستند و در نتیجه در این میان بازتولید رندی و رانتی افزایش می یابد. دکتر موسوی دوباره وارد بحث شد و گفت هفته آینده در سمینار نقد تئوری شیوه تولید آسیایی مارکس این بحث را هم به صورت کامل بحث کنید.
✍در زمان سمینار ۱۵ دقیقه درباره شیوه تولید آسیایی مارکس صحبت کردم و در ادامه بحث را دکتر موسوی تا آخر کلاس با حرارت و انتقادی سخنرانی کردند.
✍دکتر موسوی به موضوعات به صورت انتقادی نگاه می کرد و دانشجویان را تشویق و ترغیب می کرد که بیشتر به مطالعه و تحقیق وقت بگذارند یاد این استاد فقید همیشه جاویدان باد.
https://t.me/azadikhojastehazadi
حسین بشیری کیوی
#جامعه_شناس
✍دکتر سید یعقوب موسوی، دکترای جامعه شناسی شهری را از دانشگاه نیوکاسل انگلستان اخذ کرده و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا بوده است و در اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ رخت از جهان فرو بست.
✍دکتر موسوی در دوره دکترا در دانشگاه علوم تحقیقات استاد ما بود. علاوه بر اینکه در کلاس مباحث علمی را به صورت آزاد برگزار می کرد همیشه با رویکرد انتقادی و اخلاقی می خواست به تحلیل و تبیین بپردازد. موضوعی که من با دکتر موسوی کار کردم نقدی بر تئوری شیوه تولید آسیایی کارل مارکس بود. از ابتدای انتخاب موضوع تا نتیجه گیری همیشه یادآور می شد که برای نقد از کلمات با بار معنایی مثبت و انتقادی استفاده کنید.
✍دکتر موسوی از خاطرات اوایل انقلاب می گفت و اخلاقیات آن دهه را با اخلاقیات دهه ۹۰ مقایسه می کرد و افسوس می خورد. دکتر یادآور می شد که اویل انقلاب در صداوسیما کار می کردم به خاطر مسئولیتی که داشتم سر ماه به ما چک سفید می دادند که میزان حقوق را خودمان تعیین کنیم ما که از میزان حقوق های اقشار با خبر بودیم همان میزان حقوق به عنوان مثال در اداره فرهنگ را برای خودمان می نوشتیم و یادآوری می کرد که اکثریت مردم ایران چنیین رویکرد اخلاقی داشتند و همه به آنچه که داشتند قانع بودند. متأسفانه در دهه ۹۰ در بین مدیران و مردم یک رویکرد ضدفرهنگی در حال نهادینه شدن است و آن هم نهادینه شدن استفاده از رانت و اختلاس است. در بین همین صحبت های دکتر موسوی وارد بحث شدم و گفتم الناس علی دین ملوکهم و ادامه دادم که طبق تئوری پارسونز روباهان در جامعه جولان می دهند اکثریت خاموش و بی تفاوت و اقلیت روباه به تاخت و تاز و چپاول مشغول هستند و در نتیجه در این میان بازتولید رندی و رانتی افزایش می یابد. دکتر موسوی دوباره وارد بحث شد و گفت هفته آینده در سمینار نقد تئوری شیوه تولید آسیایی مارکس این بحث را هم به صورت کامل بحث کنید.
✍در زمان سمینار ۱۵ دقیقه درباره شیوه تولید آسیایی مارکس صحبت کردم و در ادامه بحث را دکتر موسوی تا آخر کلاس با حرارت و انتقادی سخنرانی کردند.
✍دکتر موسوی به موضوعات به صورت انتقادی نگاه می کرد و دانشجویان را تشویق و ترغیب می کرد که بیشتر به مطالعه و تحقیق وقت بگذارند یاد این استاد فقید همیشه جاویدان باد.
https://t.me/azadikhojastehazadi
تعارض منافع پزشکان ایرانی (ص۱)
محمد زینالی اُناری
بحث درباره کارآمدی و ناکارآمدی سیسم بهداشت در جامعه ایرانی، یک نقطه ثقل دارد و آن کارکرد یا ساختار دولتی بهداشت در ایران است. اگر از منظر جامعه شناسی به سیستم بهداشت نگاه کنیم، این سیستم دارای یک عاملیت انسانی در جامعه، شمول گستردهای دارد. از این نظر، هر سیستمی دارای ساختارهایی است که اجزای آن را تشکیل میدهند و عاملان انسانی بر اساس قواعد این ساختارها عمل میکنند و عکس العمل نشان میدهند.
مدل حکمرانی یونسکو کارکرد ساختاری حکمروایی را شامل سه جزء دولت، بازار و جامعه مدنی میداند؛ یعنی قلمرو حکمرانی شامل قواعد مرسوم این سه ساختار و کنش عاملان انسانی آنهاست. دولت به عنوان ناظر بر انجام قواعد مرسوم عمل میکند؛ بازار گروه ذینفعانی است که ذیل بخشهای تولیدی، خدماتی و مصرفی کار میکنند. جامعه مدنی نهاد نمایندگی افکار مردم مانند مجلس، مطبوعات و ... است که از تدوین و تغییر متون قانونی و نقادی آنها تا تعاملات شفاهی کوچه و محله را شامل میشود.
بر این اساس حکمرانی در سیستم بهداشت بخش جزئیتری از ساختار حکمرانی است، بخش دولتی یعنی وزارتخانه؛ بازار یعنی بیمارستان، دانش طب و پیشگیری به عنوان قواعد بهداشت، و کلیه قلمروهای تولیدی، آموزشی، خدماتی و ... که عاملان سیستم بهداشت، اغلب پزشکان و پیراپزشکان، در ذیل آن فعالیت میکنند؛ جامعه مدنی نیز از تولید منزلت پزشکی در جامعه شروع میشود و گسترۀ آن مطبوعات، روزنامه سپید، حضور موثر پزشکان و غیرپزشکان در مجلس برای تدوین و تغییر قوانین و ایجاد ساختارهای جدیدی چون بیمه و تحقیقات برای نظام بهداشتی را دربر میگیرد!
***
اساساً در جامعه ایرانی دولت، بازار و جامعه مدنی، هر سه در هم هضم شدهاند، و عملاً خط مرز دولت و بازار در وزارتخانه بزرگ آموزش پزشکی روشن و مشخص نیست. بخش درمانی در خود دولت هضم است، بخش آموزشی هم عنوان وزارتخانه را تحت تسلط دارد و در دل بخش درمانی قرار گرفته است. خبری از دولتی واضع و متمایز نیست؛ وزارتخانه عنوان دانشگاهی را یدک میکشد و نظام صنفی بخش زیادی از رایزنی امتیازات را در خود دارد و بسیاری از پزشکان دولتی در آن عضوند.
بخشی از پزشکان، هم در بخش خدمات درمانی دولتی هم در بخش غیردولتی (یعنی مطب که یادگار حکیمخانههای انفرادی سنتی اند) فعالیت میکنند و قدرت بزرگ نظام صنفی شناسنامهدار پشتوانه حضور و رقابت پزشکان با غیرپزشکان، مخصوصا در کمیسیونهای مرتبط در مجلس است. این عاملیت نامتمایز دولت و بازار در اغلب کشمکشهای مربوط به امتیازات و منافع پزشکان و جدال آنها در نحوه و میزان مصرف خدمات پزشکی خود را نشان میدهد و تحلیل و تدقیق این وضعیت بیمرز کمتر صورت گرفته است.
«تعارض منافع»، در جامعهای که خود را دارای دولت نوین پس از دوره فئودالیسم میداند، ام الفساد بوده، به معنای افول حکمرانی نوین یا بیدولتی و بازگشت به اصول دوره فئودالیسم است. در این وضعیت، عامل انسانی دولتی، بازاری و مردمی ناواضح است و چهره خود را مشخص نمیکند. شما متوجه نیستید که پزشک دستگاه ایدئولوژیک دولت، فروشنده خدمت یا ذینفع صنفی است!
حکمرانی در ایران یا دولت در ایران از زمان تغییر آن از دارالحکومه به دستگاه بوروکراتیک مدرن تا کنون یک پدیده نابالغ است، و تقریبا تمامی ذینفعان نهادی صنفی سعی داشتهاند نخست در نهاد بروکراسی دولت استخدام شوند و سپس در دل دولت به جمعآوری منافع به سود نهادهای صنفی خود بپردازند. عاملان نهادی اول از دولت و نظارت بر بازار منافع اصناف شروع میکنند، سپس در مجلس، در ظاهر به دفاع از حقوق مردم و در واقع به قانونگذاری نهادی میپردازند.
عاملان نهادی، صبح در نهاد نظارت بازار فعالیت میکنند، و بعدازظهر در مطب که بیقاعدهترین نقطه در دل بازار است، فعالیت میکنند و چندی بعد در مقام استاد دانشگاه دارای بورد تخصصی ( که در تبلیغات مطبها مرسوم است) درس میدهند. همینها باعث شده که سیستم بهداشت به جای پیشگیری و نوین سازی کلینیکها و تخصصی شدن خدمات، از دل مطبها و تصدیگری پزشکان بر نهادهای اقتصادی چون بیمهها سر دربیاورد.
@thing
محمد زینالی اُناری
بحث درباره کارآمدی و ناکارآمدی سیسم بهداشت در جامعه ایرانی، یک نقطه ثقل دارد و آن کارکرد یا ساختار دولتی بهداشت در ایران است. اگر از منظر جامعه شناسی به سیستم بهداشت نگاه کنیم، این سیستم دارای یک عاملیت انسانی در جامعه، شمول گستردهای دارد. از این نظر، هر سیستمی دارای ساختارهایی است که اجزای آن را تشکیل میدهند و عاملان انسانی بر اساس قواعد این ساختارها عمل میکنند و عکس العمل نشان میدهند.
مدل حکمرانی یونسکو کارکرد ساختاری حکمروایی را شامل سه جزء دولت، بازار و جامعه مدنی میداند؛ یعنی قلمرو حکمرانی شامل قواعد مرسوم این سه ساختار و کنش عاملان انسانی آنهاست. دولت به عنوان ناظر بر انجام قواعد مرسوم عمل میکند؛ بازار گروه ذینفعانی است که ذیل بخشهای تولیدی، خدماتی و مصرفی کار میکنند. جامعه مدنی نهاد نمایندگی افکار مردم مانند مجلس، مطبوعات و ... است که از تدوین و تغییر متون قانونی و نقادی آنها تا تعاملات شفاهی کوچه و محله را شامل میشود.
بر این اساس حکمرانی در سیستم بهداشت بخش جزئیتری از ساختار حکمرانی است، بخش دولتی یعنی وزارتخانه؛ بازار یعنی بیمارستان، دانش طب و پیشگیری به عنوان قواعد بهداشت، و کلیه قلمروهای تولیدی، آموزشی، خدماتی و ... که عاملان سیستم بهداشت، اغلب پزشکان و پیراپزشکان، در ذیل آن فعالیت میکنند؛ جامعه مدنی نیز از تولید منزلت پزشکی در جامعه شروع میشود و گسترۀ آن مطبوعات، روزنامه سپید، حضور موثر پزشکان و غیرپزشکان در مجلس برای تدوین و تغییر قوانین و ایجاد ساختارهای جدیدی چون بیمه و تحقیقات برای نظام بهداشتی را دربر میگیرد!
***
اساساً در جامعه ایرانی دولت، بازار و جامعه مدنی، هر سه در هم هضم شدهاند، و عملاً خط مرز دولت و بازار در وزارتخانه بزرگ آموزش پزشکی روشن و مشخص نیست. بخش درمانی در خود دولت هضم است، بخش آموزشی هم عنوان وزارتخانه را تحت تسلط دارد و در دل بخش درمانی قرار گرفته است. خبری از دولتی واضع و متمایز نیست؛ وزارتخانه عنوان دانشگاهی را یدک میکشد و نظام صنفی بخش زیادی از رایزنی امتیازات را در خود دارد و بسیاری از پزشکان دولتی در آن عضوند.
بخشی از پزشکان، هم در بخش خدمات درمانی دولتی هم در بخش غیردولتی (یعنی مطب که یادگار حکیمخانههای انفرادی سنتی اند) فعالیت میکنند و قدرت بزرگ نظام صنفی شناسنامهدار پشتوانه حضور و رقابت پزشکان با غیرپزشکان، مخصوصا در کمیسیونهای مرتبط در مجلس است. این عاملیت نامتمایز دولت و بازار در اغلب کشمکشهای مربوط به امتیازات و منافع پزشکان و جدال آنها در نحوه و میزان مصرف خدمات پزشکی خود را نشان میدهد و تحلیل و تدقیق این وضعیت بیمرز کمتر صورت گرفته است.
«تعارض منافع»، در جامعهای که خود را دارای دولت نوین پس از دوره فئودالیسم میداند، ام الفساد بوده، به معنای افول حکمرانی نوین یا بیدولتی و بازگشت به اصول دوره فئودالیسم است. در این وضعیت، عامل انسانی دولتی، بازاری و مردمی ناواضح است و چهره خود را مشخص نمیکند. شما متوجه نیستید که پزشک دستگاه ایدئولوژیک دولت، فروشنده خدمت یا ذینفع صنفی است!
حکمرانی در ایران یا دولت در ایران از زمان تغییر آن از دارالحکومه به دستگاه بوروکراتیک مدرن تا کنون یک پدیده نابالغ است، و تقریبا تمامی ذینفعان نهادی صنفی سعی داشتهاند نخست در نهاد بروکراسی دولت استخدام شوند و سپس در دل دولت به جمعآوری منافع به سود نهادهای صنفی خود بپردازند. عاملان نهادی اول از دولت و نظارت بر بازار منافع اصناف شروع میکنند، سپس در مجلس، در ظاهر به دفاع از حقوق مردم و در واقع به قانونگذاری نهادی میپردازند.
عاملان نهادی، صبح در نهاد نظارت بازار فعالیت میکنند، و بعدازظهر در مطب که بیقاعدهترین نقطه در دل بازار است، فعالیت میکنند و چندی بعد در مقام استاد دانشگاه دارای بورد تخصصی ( که در تبلیغات مطبها مرسوم است) درس میدهند. همینها باعث شده که سیستم بهداشت به جای پیشگیری و نوین سازی کلینیکها و تخصصی شدن خدمات، از دل مطبها و تصدیگری پزشکان بر نهادهای اقتصادی چون بیمهها سر دربیاورد.
@thing
تعارض منافع پزشکان ایرانی (ص۲)
محمد زینالی اناری
***
وقتی مرز دولت وخدمت محو میشود و عاملان بازار و ناظر تداخل میشوند، طبیعی است نهادهای خدمات آموزشی، درمانی و بیمهای هم میان خود مرز روشنی نداشته باشند و از قواعد روشنی برخوردار نباشند. چرا که عاملان جاخوش کرده در دولت، خدمات درمانی، سرفصلهای آموزشی و مقررات بیمه را بر اساس منافع و سلایق عاملان بازار بنیان مینهند و نظارت مولود منافع را نمیتوان تحت عنوان دولت بازشناخت.
این در حالی است که وظیفه اصلی دولت، قانونگذاری برای اصناف با اولویت نظارت و پیشگیری از آسیب است، چه در مسئله شرکتهای اقتصادی چه در موضوع مشکلات روان و چه در مورد عوارض جسمانی، نه دستوپازدن بیمارگونه در میان منافع ذینفعان نهادی سیستم بهداشت.
بنابراین در معاملات اقتصادی، تعاملات انسانی و مدیریت بدن، نیازمند نظارت دولت بر رفتار سالم شهروندان و پیشگیری از بیماری و آسیب در کلیت آن است. باری، نظامهای صنفی و منافع نهادی سعی میکنند از طرق گفتهشده مرز خود را با دولت نامرئیتر کرده و بر قواعد نظارتی آن غلبه کنند. راه نجات از این بدبختی، تحرک انتقادی جامعه مدنی است که باید دولت را از دسترس دستدرازیها درآورده و آن را در راستای منافع شهروندان حراست کند. اما جامعه مدنی نیز بیبهره از این تسلطها نیست، چرا که نهادهای صنفی در ایران بسیار نافذتر از نهاد شهروندی و منافع جمعی است.
گذار از این وضعیت بسیار دشوار و طاقتفرساست و نیازمند مطالعات انتقادی و تأمل در مفهوم دولت، نظارت، عاملیت و جدایی و پرهیز بخش دولتی از هر نوع معاملات اقتصادی و تداخلات نهادی است؛ عملی که شاید توسط کارگزاران بوروکراسی دولتی بخش بهداشت بهسختی تفهیم و پذیرفته شود.
@thing
محمد زینالی اناری
***
وقتی مرز دولت وخدمت محو میشود و عاملان بازار و ناظر تداخل میشوند، طبیعی است نهادهای خدمات آموزشی، درمانی و بیمهای هم میان خود مرز روشنی نداشته باشند و از قواعد روشنی برخوردار نباشند. چرا که عاملان جاخوش کرده در دولت، خدمات درمانی، سرفصلهای آموزشی و مقررات بیمه را بر اساس منافع و سلایق عاملان بازار بنیان مینهند و نظارت مولود منافع را نمیتوان تحت عنوان دولت بازشناخت.
این در حالی است که وظیفه اصلی دولت، قانونگذاری برای اصناف با اولویت نظارت و پیشگیری از آسیب است، چه در مسئله شرکتهای اقتصادی چه در موضوع مشکلات روان و چه در مورد عوارض جسمانی، نه دستوپازدن بیمارگونه در میان منافع ذینفعان نهادی سیستم بهداشت.
بنابراین در معاملات اقتصادی، تعاملات انسانی و مدیریت بدن، نیازمند نظارت دولت بر رفتار سالم شهروندان و پیشگیری از بیماری و آسیب در کلیت آن است. باری، نظامهای صنفی و منافع نهادی سعی میکنند از طرق گفتهشده مرز خود را با دولت نامرئیتر کرده و بر قواعد نظارتی آن غلبه کنند. راه نجات از این بدبختی، تحرک انتقادی جامعه مدنی است که باید دولت را از دسترس دستدرازیها درآورده و آن را در راستای منافع شهروندان حراست کند. اما جامعه مدنی نیز بیبهره از این تسلطها نیست، چرا که نهادهای صنفی در ایران بسیار نافذتر از نهاد شهروندی و منافع جمعی است.
گذار از این وضعیت بسیار دشوار و طاقتفرساست و نیازمند مطالعات انتقادی و تأمل در مفهوم دولت، نظارت، عاملیت و جدایی و پرهیز بخش دولتی از هر نوع معاملات اقتصادی و تداخلات نهادی است؛ عملی که شاید توسط کارگزاران بوروکراسی دولتی بخش بهداشت بهسختی تفهیم و پذیرفته شود.
@thing