نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
انتخاب ملت یا مردم؟ (صفحه اول)
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

انتخابات در ایران با تمام دنیا متفاوت است. البته در تمام سرزمین ها انتخابات یک سری زمینه های بومی برای انتخاب تفاوت ها دارد. در ایران هم این گونه است، اما زمینه های بومی آن تأثیرگذار و قابل توجه هستند. تا کنون فرصت این که در انتخابات چپ و راست روبروی هم قرار گیرند یا انتخاب سومی از آن نوع که آنتونی گیدنز مد نظر قرار دارد یا آن گونه نواندیشی که مصطفی و موسی صدر در پی اش بودند، به میان نیامده است تا مردم با موج سومی به عنوان گفتمان بینابینی آشنا شده باشند.

آن چه در رفتارهای انتخاباتی در دهه ی اخیر مورد مشاهده قرار گرفته است این است که دو رویکرد انتخاباتی بیشتر داعیه داری کرده اند و آن دو اغلب در مفاهیمی را به عنوان نشانه های اجتماعی به میان انداخته اند تا رای دهندگان در این گوی و میدان خود را معنی کنند. کنشگران همواره زندگی و نقش خود را معنی می کنند و از خلال همین معناها است که در انتخابات ها رای می دهند و آن جمله که می گویند مردم دولت خود را تعیین می کنند یا مردم لایق دولت خود هستند، همین جا عیان می شود. در نتیجه اعضای جامعه هم با تعبیرات و توجه های خودشان میدانی از معنا را برای دولت ها می آفرینند تا دولت ها بتوانند گوی انتخاب شدن را بربایند.

دو مفهوم مرکزی که به نشانه های بسیار دیگری هم امکان نقش آفرینی در میدان انتخابات می دهند، دو استراتژی مهم از نقشمندی انسان ها در میدان های زندگی شان می باشد. یعنی این که اعضای جامعه بخواهند در زندگی روزمره شان و حتی در انتخابات چه نقشی را بازی کنند، در انتخاب شدن کاندیداها موثر است. اینکه کنشگران بخواهند مردم باشند یا ملت، در انتخاب نمایندگان شان نقش اساسی بازی می کند. دو رفتار مردم گرایانه و ملت گرایانه از سیاستمداران را نیز در آستانه انتخابات مشاهده می کنیم. مردم آن تصوری از کنشگران جامعه هست که پیشتر و پیش از شکل گرفتن دولت مدرن در جایی که بعدترها ایران نامیده شد، وجود داشت، اما ملت تصوری از حضور مدرن در شرایط دولت-ملت دموکراتیک ایرانی می باشد که پس از مشروطه، نهضت نفت و انقلاب اسلامی حاصل شده و تحکیم یافته است.

از این رو برخی سیاستمدارن همواره نام مردم در زبان شان است و به سیاست های پیش از نظام های رفاهی بیشتر وام دارند و سعی می کنند به صورت عمومی و خارج از ساختارهای خشک رفاهی رفتارهای مهربانانه، قهرمانانه و حامیانه به خصوص به اعضای ضعیف جامعه داشته باشند تا آن ها را از این طریق برای انتخاب خود وشبکه های سیاسی جذب کنند. از این طریق نشانه هایی کاریزما از خود خلق می کنند، مانند جوانمردان که یکی از صفات بومی خیر و احسان در جامعه ما هست، دست ضعفا را می گیرند و بیش از این که قوانین و اقتصادهای مالیاتی و رفاهی را محل دادگری ضعفا قلمداد کنند، زمینه های بومی از خیریه و انسان دوستی که به نظر می رسد در جامعه فراموش شده است، را تقویت می کنند.

اما وقتی اعضای جامعه خود را جزء طبقاتی از جامعه حساب کرده و به شکل مدرن و منظم دولت اعتماد کنند و سعی کنند در ساختارهای آگاهی و دانش جدید بالا روند، به احزاب و سیستم های بروکراتیک سیاست و اقتصاد اعتماد کنند، دیگر به قهرمانان کاریزما و ساختارشکن نظم جدید توجه نمی کنند و بیشتر به سیاست به مثابه علم توجه میکنند و از این رو طالب حضور کسانی در سیاست هستند که بیشتر رویکردی نظم مدارانه داشته و در قالب نهاد دولت و دانشگاه سیاست خود را ابراز می کنند. در این حالت، اعضای جامعه خود را ملت معنا می کنند و به حقوق خود قانع بوده و دنبال انتخاب های کاریزما برای رشد خارج از ساختار نظم جدید نمی روند.

در این جا، ضعف ساختار نوین جامعه یک عنصر اساسی برای پیدایش این دو رویکرد به عنوان رویکردهای موفق حاضر در سیاست هستند. معماری سیستمی که بتواند به این دو گروه مجال حضور بدهد نیز اهمیت دارد. این که رفتار امت مدار و حامی مردم محروم از یک سو و رفتار ملت مدار و حامی حزب و حقوق شهروندی از سوی دیگر داعیه داری می کنند، نشان دهنده این است که ساخت جامعه دچار یک دوگانگی در سیاست و حتی زندگی می باشد. اعضای جامعه هنوز میان این دو انتخاب مردم بودن و ملت بودن سرگردان هستند و نمی دانند باید همچنان نقش پیشامدرن خود به عنوان مرید و معتقد به سیاستمداران را بازی کنند یا می توانند تحولات ساختی را پذیرفته به عنوان شهروند، عضو حزب و سلیقه سیاسی انتخابی عقلانی داشته باشند.

@thing
انتخاب ملت یا مردم؟ (صفحه دوم)
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

انتخابات ایرانی سالها است این دو گفتمان را می پرورد و یکی از دلایلش این است که رقابت فرهنگی میان سنت ایرانی و مدرنیسم ایرانی در فرهنگ جامعه نهادینه شده است. اشعاری که ورد زبان وجود دارد اغلب به ادبیات کلاسیک، رویکردهای جوانمردانه و لوطی مسلکی و عارف بازی های سنتی گرایش دارد تا این که دنبال حقوق انسانی و نگاه های مدرن به ذات و زندگی مردم داشته باشد. لذا تفاسیر اجتماعی که به مردم می دهد، هنوز آن رنگ و بوی سنت را همراه دارد و این بر رای های خاکستری تأثیر گذار است که چه شعرهایی بخوانند، لا اقل در استانه انتخابات! با شعر، داستان، فیلم و حتی سخنرانی ها است که نشانه های جوانمردی، حمایت از محرومین، رفتن به خانه های فقرا و ... گل می کند یا این که حقوق شهروندی، انسانیت مردم، عقلانیت زندگی، حق بیان صریح و ... گل می کند.

انتخابات در ایران، حتی در رده های شورا و مجلس نیز از میدان های همین دو رفتار تأثیر می پذیرد و آن چه در قوم گرایی هم شاهد هستیم، همین رویکردهای کاریزماتیک و بومی سران قبایل است که در برابر نظم ملت-دولت قرار می گیرد. رفتارهای عقلانی و عمومیت بخش مردم است که در این رویکرد خود را نشان می دهد. این که کنشگران چقدر ساختارهای نوین را با روابط و دوستان و فامیل های خود شکسته اند، به میان می آید و آن ها را معنی می کند که چقدر به دوست (در برابر دشمن) رای بدهند یا تنها به شخصی که روی تفکر و دانش او برای عقلانیت زندگی خود حساب می کنند. از این رو انتخابات شورا و وزن قبیله گرایی ان در تفسیر رای دهندگان از این که مردم هستند یا ملت، بر رای ریاست جمهوری هم تأثیر گذار خواهد بود.

سنت و مدرنیسم، در ایران با مفاهیم مردم گرایانه و ملت گرایانه در تقابل هم قرار گرفته اند و سیستم سیاسی و نظم جدید دولت با پیکر و ساختارهای کجدار و مریض خود در برابر تصورات بومی و سنتی از حمایت و دست یابی به رده های سیاسی و اقتصادی قرار گرفته است. این که دوباره به خاطر بومی اندیشی و عدم اصرار رای دهندگان برای ملت بودن تصورات سنتی چون مردم بودن اعضای جامعه در برابر نظم جدید قد علم می کند و دوباره سازمان برنامه بودجه از بین خواهد رفت و اعضای ستاد به عنوان مدیران کل و میانی انتخاب خواهند شد و اقتصاد از قواعد بروکراتیک خارج خواهد شد. همه این ها در این ریشه دارد که بخش اعظمی از رای دهندگان چقدر این نظم مدرن خشک امروزی را دوست دارند یا چقدر اهداف متعالی خود را خارج از این نظم بروکراتیک و قوانین رایج کشور میجویند.

@thing
فلكلورهاي شهري ( صفحه اول)

محمد زينالي اُناري، پژوهشگر فرهنگ عامه، روزنامه اعتماد

شنيدن موسيقي‌هاي امروزي از جمله اشعار عاشقانه و گاه حماسي، آدم را ياد آهنگ‌هاي محلي و تصنيف‌هاي قديمي مي‌اندازد كه بر پيوندهاي انساني تاكيد مي‌كردند. بسياري از آهنگ‌هاي جديد عامه‌پسند، تشابه عجيبي با آواهاي محلي دارند. آن زمان، هيچ كس خود را موسيقيدان نمي‌دانست و اغلب مردم موقع مراسم‌ها و كار مي‌خواندند. خواندن نوعي سخن گفتن همراه با وزن بود و گاه از طريق هنرمنداني در مراسم‌ها اجرا مي‌شد. اما امروزه، خواندن، يك صنعت است و مراسم‌هاي ويژه‌اي دارد، با اينكه باز همان عناصر خاص شادماني و مبتني بر ارتباطات انساني و گاه اقتصادي در آن وجود دارد. 

موسيقي قومي تنها به عنصر موسيقي بسنده نمي‌كند، ارتباط زيادي هم با امور روزمره زندگي اقوام و جوامع محلي دارد. لالايي و سوگواره مادران، زمزمه روي‌ دار قالي، جار زدن در زير بازارچه و حتي بانگ دادن در بلنداي كوه، همه و همه از آهنگ‌هاي ساده زندگي است كه با تعميم و ترميم تبديل به آهنگ‌هاي محلي گشته است. موسيقي قومي، ادبيات شفاهي خاصي دارد كه يكي از كالبدهاي فلكلور و ذخيره موسيقي ملي است. فلكلور، اشعار، مثل‌ها و عناصر ديگر محلي را هم شامل مي‌شود؛ گنجينه ادب محلي كه در سال‌هاي اخير بسيار هم مورد توجه قرار گرفته است.

يكي از تازه‌ترين برنامه‌هاي جهاني نيز توجه به چنين ارزش‌هاي محلي است كه دوست دارد تنوع‌هاي فرهنگي و روحيه مردم مختلف را زنده نگه دارد.  ارزش اين گنجينه، به تاريخي و در حال انزوا بودن اين هنر مربوط بوده، گذشته از اين، ذخيره اساسي براي زبان، فرهنگ و احساس‌هايي است كه زندگي محلي توانسته است بدون واسطه صنعت و پيچيدگي‌هاي امروزين از فضاي زندگي و روابط خود اكتساب و نمادين كند. همه ساله برنامه‌هاي زيادي در جهت معرفي و ثبت اين فرهنگ مي‌شود تا اين گنجينه حفظ شود.

گاهي هم در ميان برنامه‌هاي رسمي، مراسم‌ها و برنامه‌هاي مربوط به آداب و سنن محلي و فلكلور هم ديده مي‌شود. آداب زندگي و فلكلورهاي محلي عمدتا در زندگي روستايي گذشته شالوده گرفته است. در شهرها هم هنري رايج بوده كه امروزه به صورت سلسله هنرهاي ايراني قابل توجه است. امروزه، خواننده‌هاي جوان و حتي ميانسال، موسيقي روز ديگري مي‌خوانند، صنعت شاعري هر روز حرفي تازه مي‌زند و جاي امثال و حكم محلي را خردورزي و گمانه‌زني‌هاي فكري زندگي شهري گرفته است.

آدابي جديد رونق گرفته كه برگرفته از وضعيت جديد زندگي شهري است. گاه آواها و اداهاي تازه‌اي از طريق تلويزيون در ميان مردم رواج مي‌يابد و گاه كلمات و كنايات كليدي خاصي از فيلم‌هايي شب‌هاي برره و پايتخت ساخته مي‌شود كه محصول يك نوع بازنگري و تاكيد در فرهنگ‌هاي بومي و محلي است. گذشته از اين اشعار و نواهاي جديدي نيز ساخته شده كه كاملا مبتني بر رنگ و بوي زندگي جديد شهري و سرشار از عنصر زمان و ريتم است.  فرهنگ كلانشهري، توليدكننده نظم زندگي جديد و نمادهاي تازه‌اي است كه به كل زندگي حال حاضر رنگ و بو مي‌دهد. فلكلورهاي شهري چيزي جز آن نيستند كه فرهنگ شهري جديد با اداها و الحان خود آفريده است.

الحان و آوازها از قالي بافتن و روابط عاطفي بومي به موضوعات تازه‌اي چون هديه دادن و ماه عسل رفتن و... تغيير شكل داده است و به توليد ترانه‌ها و موسيقي‌هاي سبك جديدي انجاميده است كه عموم مردم قصد بازآفريني و شنيدن آن را دارند. در جامعه شهري ديگر اين جمعيت نيست كه الحان را مي‌آفريند و آدم‌هاي سر ذوق آن را تعميم مي‌دهند، بلكه سر ذوق بودن به يك صنعت مهيج و رقابتي تبديل شده و صورت‌هاي آرماني از احساسات و اعمال را براي مردم مي‌آفريند. 

در گذشته بيشترِ مادران، پدران و نمايندگان آنها آواز مي‌خواندند و حس و حال موسيقي روستايي، بيشتر ساده، عاطفي و نشان‌دهنده صنعت‌ها و رفتارهاي آنها بود. امروز هم صنعت‌ها و رفتارهاي زندگي شهري و نسل غالب آن خود را در موسيقي نشان مي‌دهند. زمان با ريتم، با هيجان جوانان مخلوط شده و انواع مختلفي از موسيقي سرشار از تكرار و طنين را شكل مي‌دهد.

موسيقي در عصر حاضر بيشتر به سمت تپش‌هاي قلب و احساسات جواني مي‌رود، موسيقي‌اي كه مي‌توان آن را « فلكلورهاي شهري » دانست كه سرشار از احساسات و بازخوردهاي روابط اجتماعي نسل غالب جمعيتي هستند.  در ربع قرن اخير، فرهنگ، احساسات و حتي تفريح‌هاي جواني بر فضاي عمومي جامعه غالب بوده و منجر به تغييرات عميقي در روابط فردي و اجتماعي شده است.

http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=672&PageNO=16

@thing
فلکلورهای شهری ( صفحه دوم)


اگر در ربع قرن پيش، آواز و ترانه ويژگي ميانسال‌تر و پخته‌تر داشت، اينك تفاوت يافته است. احساسات جديد تعميم يافته به شكل فرم‌هاي نمادين‌تر و هنري‌تري چون ادبيات و موسيقي شهري در شكل موسيقي عامه‌پسند ظاهر مي‌شوند. اينك شاهد روندي از آوا، آداب و الحاني هستيم كه به صورت آواها و نواهاي شهري درآمده‌اند و اين ويژگي جامعه شهري جديدي است كه بيشتر از سوي فرهنگ كلانشهري ساماندهي مي‌شود.

بهترين نمونه‌هاي فلكلورهاي شهري توسط خواننده‌ها و هنرمنداني شكل مي‌گيرد كه از اين راه ارتزاق مي‌كنند و نمايش بزرگي از بازآفريني صنعتي عواطف و آداب شهري به اجرا مي‌گذارند. فلكلورهاي شهري را عمدتا به صورت هنر و مصرف فرهنگي مي‌شناسيم و در ادبيات جديدمان توليد‌كنندگان آن را به عنوان قشر هنري و مكاتب موسيقيايي مردم‌پسند مي‌ناميم. الحان جديدي در زندگي شهري شكل گرفته و بيشتر از احساسات و ادبيات مبتني بر اعمال و رفتار روزمره شهري نشأت مي‌گيرد.

اينكه چرا ويژگي‌هاي خاصي چون جوان بودن، احساسي و گاه كمدي بودن دارد، ناشي از گستره جمعيتي و احساسات جوانان در زندگي شهري بوده است. امروزه، شهر و زندگي روزمره جواني آن، توليد‌كننده آواها و الحان آن بوده و كنايه‌ها، رازها، احساسات و حتي ناله‌هاي آنان را در نواهاي توليد شده بازآفريني مي‌كند كه به توليد فلكلور در زندگي روزمره شهري منجر مي‌شود.

http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=672&PageNO=16


@thing
رکود عاشق تورم است
محمد زینالی اُناری

این روزها و چه بسا از اوائل آغاز فعالیت دولت تدبیر و امید که تورمرا هدف کنترل قرار داده بود، واژه ای دیگر به میان آمد و آن "رکود" بود. هنوز حتی تغییراتی اعمال نشده بود و تورم کنترل نشده بود که اسم رکود به میدان آمد. اما رکود چه بود و چرا برای مبارزه با کاهش تورم به میدان آمد؟ اساسا تورم ابزاری پول ساز است و همیشه تورم برای بسیاری از بازاریان و سایه های پنهان بازار درآمدزایی خوبی داشته است و طبیعتا با کنترل آن سود خیلی ها از دست شان می رفت و باید نمی گذاشتند چنین اتفاقی بیفتد.
در نتیجه، هنوز کنترل تورم به میان نیامده، گفتمانی را در بازار اشاعه دادند که همه را از رکود بنالاند.

سپس رکود هم چه بسا برای مردم به یک باور تبدیل شد. حال بررسی رکود واقعی و رکود غیر واقعی باید توسط اقتصاد دانان صورت بگیرد و بگویند که چه اتفاقی در عمل و در سبدهای خانوارها افتاد، اما به نظر می رسد دم زدن از رکود نه به خاطر مردم و به ویژه دهک های پایین، که بیشتر به خاطر کسانی صورت گرفت که روی تورم سفره پهن کرده بودند. مالکیت زمین و کالاهای با ارزش (مانند بازار پرافت و خیز سکه که یادمان هست)، از مشاغلی بود که برای خیلی ها نان و آب داشت.

تورم چندین سوداگر دارد که یکی از آن دلالان هستند، یکی دیگر مالکانی که در وجود این عنصر سود می برند و در نهایت، کسانی که کارشان سوداگری کالاهای پر افت و خیز است. از این رو به این گروه زیان بزرگی در کنترل تورم وارد شد و از آن جا که دست و دهان بزرگی در بازار دارند، به سرعت از کاهش تورم نالیدند و به طور غیر مستقیم آن را در قالب گفتمان "رکود" بیان کردند. یکی از امکان های شیرین شدن بازار برای گروه های کوچک تجاری هم دست و دل بازی همین گروه های بزرگ و چرخاندن پول در بازار بود که به علت بی رغبتی و سودنگری این گروه، دیگر این دست و دلبازی تعطیل شد و گروه های ضعیف تر بازاری هم رکود را فورا حس کردند.

حال می توان فهمید که رکود همان تورم است، چرا که وقتی در چنین اقتصادی تورم بالا برود، بازار شیرین می شود و گروه های بزرگ و کوچک بازاری سود می کنند و فشار به دهک های پایین و بخشهای تولیدی و خدماتی بیفتد البته، به جز آنان که نیم نگاهی به مالکیت دارند و تورم موجب شد اغلب مردم صفت دلال پیشگی را برای ارتقای عمودی در جامعه به خود بگیرند. با پیدایش گفتمان رکود، اگر چه برای این افراد تولیدات داخلی (همان شعار همیشگی اقتصاد مقاومتی و تولید ملی و ...) بی معنا است، فشارها به گروه های مختلف اقتصادی مجددا وارد شد تا مردمی که از تورم در ناله بودند، از بی تورمی هم در ناله باشند.

@thing
جنبش های اودیپی: قانون و گفتمان معارض (صفحه اول)
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

قانون همیشه برای خود گفتمان های مغایری داشته است. در واقع قانون در فرایند استقرار با چالش مشروعیت مواجه بوده است. ام ابرای تصریح بیشتر این دو سطر باید به این اشاره کرد که کدام قانون؟ قانون همیشه قانونی مدنی و مورد تصویب و اجماع دموکراتیک مردم نبودن است، به اضافه این که در دموکراتیک ترین روند هم قاون لازم دارد تا مورد بازنگری قرار گیرد. اما قانون از قدما، مبتنی بر دیدگاه پدر بوده است. در یک گروه قومی کوچک، فرزندان و همسران بر اساس تربیت پدرسالارانه بزرگ می شوند و قانون همان چیزی است که پدر می گوید.
اما در یک جامعه عشیریه ای بزرگ، بافتهای بزرگتری وجود دارند. در واعق شکل خانواده/حکومت ایرانی در دوران پیش از ناسیونالیسم شکلی بوده که مبتنی بر قدرت خواده سالار و عشیره ای بود. ساختهای خویشاوندی عشایر ساختهای قدرت هم بودند. پدر، خان و نواب پادشاهان در امتداد هم بودند و هر خانواده ای باید بر اساس هنجارهای زیردامنه این رده ها خود را تطبیق می دادند. در موضوع اقتصاد هم قانون همین بوده و از گروه های ساده خانوار باید تولید شکل می گرفت و به دست خان و نواب به دست پادشاهان می رسید. همین شکل قانون بود که با مشروطه دچار خدشه واقع گردید و مردم بر علیه قانون پدر/شاهی برپا خاستند.
گفتمان معارض با پدر/شاهی خود را در جنبش مشروطه متجلی دید و این در ادامه همان جنبش هایی بود که از دیرباز در ایران و بر علیه سیستم پدر/شاهی وجود داشت و چه بسا به دلیل نداشتن ابزار رسانه ای و خفقان حاکم توسط حکومت قجری خفه می شد. گفتمان معارض در اثر آشنایی روشمفکران ایرانی با فلسفه حقوق غربی صورت گرفت، حقوقی که این بار مشروعیت پدر/شاهی را از بین می برد و به مردم فرصت و قدرت نمادین میداد تا با قانون موجود پدر/شالهی به معارضه برخیزند. نتیجه این معارضه، تغییر و تحولی بود که در سیستم قانون صورت گرفت و مشروطه به بار نشست. هر چند محمدعلی میرزا در موقعیتی ان را به توپ بست و سعی در برقراری خودمداری قاجاری داشت، اما این جنبش کار خود را انجام داده بود و جنبش چیزی نیست جز معارضه ای که به تعبیر روشنفکری کانتی در فکر مردم صورت می گیرد، مردم احساس داشتن حق کرده بودند.
این جنبش در فکر مشروطه و در واقع تشکیل جمهوری بود. اما چنین اتفاقی نیفتاد و قانون پدرشاهی دوباره برقرار شد و قدرت نمادین دیگری به جای قاجاریه به جای نشست و در عین حال معارضه های مختلفی در برابر سینما، خیابان و حتی قوانین بهداشتی و عمرانی ناشی از برنامه های توسعه صورت می گرفت. قانون (به ظاهر) من درآوردی پدر/شاه، هر چه قدر هم عقلانی بود و با سعایت روشنفکران دولتی و مستشاران خارجی خدمات ارائه می کرد، معارض هایی در جامعه داشت که بر علیه آن می شوریدند. اتصال حکومت پهلوی به سرمایه داری جهانی و مبادلات نفتی، چیزی بود که به شدت با آن مواجهه شد و بر علیه آن ستیز به میان آمد. آن فرصت های نمادینی که در موضوع تریاک، حجاب و هنر بود، خود را در مسئله نفت نشان داد و جنبش دیگری به وقوع پیوست و نفت ملی شد.
تجارت نفت از انگلیس به دست آمریکا افتاد اما اتفاقی که باید افتاده بود. جنبش مشروطه معارضه مردم را رسمیت داد و کمر قاجاریه را شکست و جنبش نفت هم کمر پهلوی را شکست و انقلاب سفید و سیاه هم نشناخت و بالاخره دگرگونی به وقوع پیوست. آن چیزی که در معارضه علیه قانون مورد اتفاق است، پذیرش مردمی و ساخت فکری مردم است. ساخت فکری مردم هر چیزی باشد، قانون همان است. وقتی فرزند میل و اراده خود را بر علیه پدر به کار می گیرد و به اتفاق هم او را می کشند تا مادران را تصاحب کنند، آن چیزی که اصالت دارد، میل است، ولو این که در این میان نادانی وجود داشته باشد. در نتیجه معارضه علیه قانون، چه قاجار باشد چه پهلوی، از میل و قضاوت مردم برخاسته بود.

@thing

👇👇👇👇👇
جنبش های اودیپی: قانون و گفتمان معارض (صفحه دوم)

قانون همواره با گفتمان میل مردم در معارضه است. مردم چیزهایی را می خواهند که مورد تصدیق آنان است، نیاز روزمره است و مسئله زندگی شان است و بر اساس آن دنبال قانونی می گردند که امورات شان را بگذراند و اگر اقتصادشان اقتصادی غیرعقلانی و معیشتی است، دنبال قانونی می گردند که همان را تثبیت کند. در واقع جنبش های روشنفکری برای تغییر وضعیت اقتصاد و عقلانی کردن آن نه باید ساخت قانونی کشور را صرفاً مورد توجه قرار دهند و تنها کار ممکن آن است که به فرهنگ مردم هدایت شده و کار مردممدارانه انجام دهند. اینها در حالی است که فعالیت های مردم مدارانه در ساخت نوشتاری و ادبی هم امکان کمی دارد. در جامعه ای که قومیت های متفاوتی وجود دارد، زبان رسمی امکان فعالیت روشنفکری نمی دهد و باید به ساخت های قالبی ذهن مردم ورود کرده و به "ترویج" (و نه آموزش) بپردازد که در مورد قانون و دولت مغفول شده است.

قوانین توسعه نوشته می شوند و به دنبال آبادانی و پایداری جامعه و زندگی مردم هستند، اما مردم در عمل دنبال اشتغالات سودآورانه، دلالی و تجربههای معیشتی زودگذر و زود پولدار شدن هستند و جامعه به سمت ساخت بخشیدن به دست فروشی، بازارهای محلی و پاساژهای پردرآمد است. چرا که خواست عقلانیت تنها از سوی آکادمیسین های دانشگاهی صورت گرفته و به رده های اجتماعی ورود پیدا نکرده است. سازمان های کلان اقتصادی و اجتماعی وجود دارد، اما مردم مطالبه دیگری دارند و خواست شان بیشتر بر توزیع عادلانه، استخدام های دولتی و بازارهای پر سود است. چرا که باورهای روشنفکران اقتصادی به باورهای مردم سرایت پیدا نمیکند. همین بافت مردم است که بر حماسه، شور و خروش توده ای می انجامد و خواست خود را در اولویت قرار می دهد و برای خود دنبال رهبران سازمانی عدالت پیشه هستند تا با قوانین توسعه و اقتصاد عقلانیای که مسائل اساسی در درون خود دارد، مقابله کنند. اما روشنفکران به جای این که این نقص خود را مورد توجه قرار دهند، کسانی که رشد سیاست خود درا بر اساس خواست مردم بنیان می نهند و شعارها و اقدامات مردم پسند انجام می دهند، را پوپولیست می نامند. چه بسا خواست بومیان معارض قوانین توسعه و خصوصی شدن و سپهر نمادین باشد، چرا که آن ها بیشتر بر اسلوبهای زندگی بومی خود فکر و زندگی می کنند.

تعارض با قانون، امری مبتنی بر خواست مردم و هدایت فرهنگی از طریق سیاستمداران متکی بر خواست مردم است و همواره در تغییر و تحول سیاستهای ایرانی نقش موثری داشته است. این بر ساخت بازار، عقلانیت اقتصادی و عادت های روزمره مردم در معیشت و منفعت طلبی متکی است. هر قدر مردم تکیه بر فعالیت اقتصادی بلند مدت و همراهی و تعاون باشند، امکان همراهی با برنامه های توسعه را دارند ولی در عمل برعکس این رویه وجود دارد و همواره حلول ستاره هایی که با اتکا به این خواست مردم دنبال تعارض با اقتصاد عقلانی باشند، جدی و محاسبه می باشد.
@thing
✨دومین ویژه نامه اتحادیه جامعه شناسان ایرانی در تلگرام(اجادت)

با موضوع "انتخابات ریاست جمهوری" ✨

22 فروردین

✅برای " گذار به دموکراسی" ، به روحانی نیازمندیم!
✍️مهران صولتی
https://t.me/solati_mehran/288
✅ اهل تسنن، زنان و انتخابات ریاست جمهوری
✍ سیروان محمدی
https://t.me/Social_Science/6755
✅آمدن حجه الاسلام رئیسی و پایان یک آغاز
✍️سید جواد میری
https://t.me/seyedjavadmiri/1278
✅ رقابت نامتقارن عادی سازان و استثناطلبان
✍ محمد مهدی مجاهدی
https://t.me/MMojahedi/310
✅انتخاب ملت یا مردم؟
✍️محمد زینالی اُناری
https://t.me/thing/564
✅بی تفاوتی سیاسی
✍️ پرنیا رضی پور
https://t.me/jameshena3o/239
✅ضرورت استقلال نسبی سیاست و سیاست‌گذاری
✍ ندا رضوی زاده
https://t.me/nedarazavichannel/369
✅پروسه تاریخی اصلاح و خطر گسل انتخاباتی
✍️عباس نعیمی جورشری
https://t.me/abbasnaeemi/1225
✅"هیچکس ها" و منجیان
✍ محمد حسام مظاهری
https://t.me/mohsenhesammazaheri/226
✅ آمدن دو سر باخت نظامِ سیاسیِ دینی
✍️محمدرضا پویافر
https://t.me/mr_pouyafar/191
✅نقاط ضعف و قوت دولت روحانی
✍️شهروز فروتن کیا
https://t.me/foroutankia/132
Forwarded from اتچ بات
‍ تمسخر بی‌ریاترین و بی‌غش‌ترینِ «جمهور»، به بهانه‌ی دفاع از جمهوری
یادداشتی از گیتی خزاعی

این ویدئوی کوتاه را ببینید و شرمگین شویم به خاطر دفاع‌مان از جمهوری..

این ویدئو‌ باعث تاسف و شرم ماست... نه به خاطر حرف‌های ساده‌دلانه‌ی مرد روستایی‌ای که برای ثبت نام ریاست جمهوری آمده است..
بلکه تاسف و شرم و خجالت برای کسی که به نام خبزنگار و‌ به اتکای میکروفونی که در دست دارد و به پشتوانه‌ی چند واژه، خودش رو‌ خدایگان مرد روستایی تصور کرده که می تواند در مقابل دوربین او را به خاطر ندانستن کلمه «استراتژیک» مسخره کند..

هنوز راه درازی در پیش داریم تا دموکراسی... راهی دراز... هنوز به مدخل‌اش هم ‌حتی نرسیده‌ایم..

‎تماس با ادمین
@gitan70

https://t.me/EnvironmentalSociology
دموکراسی هراسی در ایران
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

برخی از مردم می گویند رای نخواهند داد و این اعجاب انگیز است. چه اتفاقی افتاده تا چنین میلی در برخی ایجاد شود که نسبت به عقد قرارداد سیاسی خود بی انگیزه باشند. می گویند در زمان شاه عباس که خود وی قهوه خانه ها را راه انداخت، مردم می نشستند در این جا و همراه با برنامه های فرهنگی چون شعرخوانی و ... با هم صحبت می کردند. تا این که رفتار حکومتی شاه عباس بد شد و مردم در این باره صحبت می کردند که شاه ترفندی اندیشید و مردم را بعد از ساعت صبحانه از قهوه خانه فراری داد. عده ای در قهوه خانه ها می آمدند و پس از صحبتی کوتاه مردم را با این استدلال که نشستن در قهوه خانه مانع کار و زندگی شان خواهد شد گفت و گوها را خاموش کرد.

امروز نیز همین نهاد قهوه خانه که در غرب موجب شکل گیری فضای عمومی و اتباطات اجتماعی رسانه ای شد، هیچ کارکردی جز نشستن افراد بیکار ندارد. اما به قطع چندان گفت و گوی با اهمیتی در این فضا هم شکل نمی گیرد. چرا که از زمان شروع هم اندیشیهای جمعی درایران، این رویه رمانده شده است. دموکراسی نیز نوعی گفت و گو است، وقتی مردم این قدر از گفت و گوی حضوری رمانده و بی میل شده اند، آیا آنان خواهند توانست روزنامه بخوانند و به شکل دادن دموکراسی گفتگویی و پیگیری دموکراسی قراردادی بپردازند؟

انتخابات، جای شکل دادن به قراردادهای رسمی در دموکراسی است تا به تدریج به علایق و خواسته های مردم که اتفاقا در مطبوعات و نهادهای سیاسی طرح می شود، جامه ی عمل بپوشاند، ما گروهی از مردم در کمال ژست یا نامیدی از دموکراسی می گویند که رای نخواهند داد. اگرچه تعداد این قبیل افراد کم است، اما چنین سخنانی معنادار هستند و ضرورت دارد مورد توجه و تفسیر قرار گیرند. که چرا در جامعه امروزی و با تجربه بیش از یک صد سال مشروطه، میل بخشی مردم از قرار داد بستن با مجریان و قانونگذاران شهر و کشور باز می ماند.

گفتگو در ایران پرورده نیست و دموکراسی، به جای این که از پرورش گفتگوهای رسمی مردم تکامل یابد، از الگوهای غربی ستانده شده است و بعیدنیست مانند تلفن و موبایل که مردم مدت ها با آن فوت می کردند و برایشان مسخره می نمود، برای شان مسخره و بی معنا باشد. چه بسا رمانده شدن مردم از گفت و گو که به دلیل عدم امکان گفتگو در نهادهای با قدمت ارباب و رعیتی وجود داشت باعث هراس آنان از گفت و گو و حتی قرارداد آزادانه باشد.

دموکراسی در ایران هنوز آکبند مانده و از قاب در نیامده است، ما هنوز به جعبه و عکس ان دل خوش کرده ایم و قرار است با استقامت در داشتنش در آینده از قوطی درآورده و در دست داشته باشیم. اما سابق بر این، نادرشاه و رضاشاه داشتیم و تجربه های حماسه ایرانی و جوش و خروش را تجربه کرده ایم که برخی از قدرتمندان ترسیده اند و برخی هنوز میل به افکار قدرتمندانه دارند. بدیهی است که هر دو گروه میلی به گفت وگو و انتخاب مشخص نداشته باشند، یا از قدرت می ترسند یا از بی قدرتی و همین باعث می شود که از دموکراسی هراس داشته باشند.

@thing
Forwarded from كليدملی 😷
@kelidemelli
انسجام یا همبستگی ؟
یادداشتی از سبحان معصومی
http://kelidemelli.com/fa/news/8035
شَلَلَلَلَلَلَ... | روال

«وقتی داشتم موسیقی یاد می گرفتم، یکی از دوستانم از قول استادش گفت عموماً کسانی که شش دانگ صدا دارند و رو ندارند، خواننده نمی‌شوند، اما در عوض کسی که دو دانگ صدا دارد و شش دانگ رو دارد، معمولاً خواننده می‌شود. همین طور هم هست، به قول معروف خودمان نعمت روی زمین نصیب پر رویان است، خون دل می‌خورد آن کس که صدایی دارد.»

ادامه این تحلیل را در لینک زیر بخوانید:

https://revaal.com/mohamadzeinali/%d8%b4%d9%8e%d9%84%d9%8e%d9%84%d9%8e%d9%84%d9%8e%d9%84%d9%8e%d9%84%d9%8e%d9%84%d9%8e/

@thing
جلقوربلقور
محمد زینالی اُناری

در اردبیل چهارراهی به نام تازه میدان هست که در آن جا نوعی غذا پخته می شود به نام جزّ و وزّ که به فارسی به آن جلقور بلقور می گویند. ویژگی این غذا این است که ارزان است و درست جلو دید همه در مجمع های بزرگ پخته می شود. مردم که از روستا می آیند برای خرید و انجام امورات شان، ناهار را هم جلقور بلقور روغنی خوشمزه ای می خورند و قبل از این که ماشین روستا برود، برای بازگشت می شتابند.

عضویت مردم در شورا هم امروز به جلقور بلقور تبدیل شد تا جایی که دامنه ی این احساس جلقور بلقوری به انتخابات ریاست جمهوری هم کشید. شهروندان از یاد رفته در انتخابات شورا ورود کردند و برخی از این شهروندان که رسالت خودرا بیشتر و بیشتر می دانستند، به ساختمان وزارت کشور رفتند تا ادعای مدیریت کشور بکنند. هر چه باشد در ایران ادعاهای بزرگ(هر چند بی اساس) مدتی است که باب شده و این به یک احساس جمعی تبدیل شده است.

همان طور که غذا هر قدر ارزان تر باشد، همان قدر مشتری اش زیاد تر می شود چون رویه ی طبقات اجتماعی در ایران این طور است که گروه های ضعیف تر تا کنون افزون بوده اند. همین ارزانی را هم در شرکت در انتخابات صورت گرفته و چون هیچ گونه هزینه ای درباره آن وجود نداشته است، برخی از مردم مشتری شلوغ کردن این نعمت شدند.

دموکراسی گران قیمت است و تبدیل کردن آن به جلقور بلقور، اگر که از روی نادانی نیست، یک اشتباه است. ارزان بودن هزینه ثبت نام در انتخابات که موجب شده عده بسیاری در آن شرکت کنند، غلط انداز است. هزینه اصلی دموکراسی را شهیدان انقلابهای متعدد اعم از مشروطه، نفت و انقلاب اسلامی داده اند و سالها مردم ایران تحت حملات موشکی بودند.

هر روز چندین برنامه تلویزیونی درباره شهیدان و انقلاب اسلامی پخش می شود و شهرها سرشار از نور وجودی و عکس شهیدانی است که پای جمهوری اسلامی فدا شده اند، اما گذشته از اشتباه اساسی برخی از شهروندان، همین رسانه های شریف، میراث معنوی جمهوری اسلامی که با همت والای شهیدان و مردم ایران متبلور شده است را تبدیل به جلقور بلقور کرده اند.

@thing
سیاست و بدن
محمد زینالی اناری

بدن، در امر معنا و خلق معنا دخالت مستقیم دارد و این را ما ایرانی ها هم از قدیم گفته ایم که امر سالم در بدن سالم. اما در تفاوتهای جدید که شکل گرفته، این موضوع به سالم و ناقص بسنده نمی کند و باید گفت که بدن در تولید معنا دخالت دارد و آن بیشتر بسته به گفتمان بدن است تا سلامتی بدن. طبیعی است که بدن ناسالم، گفتمان بیمار هم خواهد داشت. البته در این جا سخن این است که هر نوع رفتاری که بدن دارد، در تولید نوع خاصی از ادبیات و شیوهای تفکر موثر خواهد بود؛ اما این موضوع چگونه اتفاق می افتد؟

بدن، محل نمایش شیوه تفکر است. زبان بدن، به طور محسوسی ناشی از شخصیت، تفکر و احساسات نهادینه شده افراد می باشد. الگوهای هر عملی، به تدریج در نوع تعاملات افراد موثر واقع می گردد و به تدریج افراد، فرضا اگر ورزشکار باشند، غیورتر و در موقع صحبت شجاع ترند و حتی در زمان تصمیم گیری نیز ابتنا به بن مایه های فکری خود می کنند. در واقع مقولات فکر در هر فردی، بر اساس تجارب ان ها تولید می شوند و این مقولات فکر، شکل دهنده ی مخزن اساسی فکر فرد هستند. اما تفکر جا افتاده چه تأثیری در سیاست که همان تولید معنا است، دارد؟

یک قاضی بیشتر تجربه و منزلت خود را مدیون کرسی های محاکمه و اطاعت محکومین است یا یک وکیل معمول تجاربی در خصوص برائت و دفاع از موکلین داشته است. لذا بعید نیست اگر این دو گروه دم از قانون و سخت گیری ها آن نزنند. یکداستان نویس می تواند متکی بر تحقیق درباره زندگی مردم و چه بسا درام هایی که نوشته فرار نخبگان را مانند یک داستان، با روئیدن ساقه ها و غیب شدنش و سر از جای دیگر در آوردن آن توصیف کند. به این صورت، سبک های تفکر در تولید معنا موثرند و همین موضوع هم خود را در مسئله بدن نشان می دهد.

به همین ترتیب یک نظامی بیشتر به شیوه های دید زدن و استراتژی پردازی در زمینه های نظمی و جنگی می پردازد و به همین خاطر مخزن فکر او، بر اساس شیوه های رزم آورانه و تهاجمی یا گاه تدافعی است. در این موضوع اخیر، دلالت های زدن به طور صریح خود را نشان خواهد دارد. عموم افراد در موقع فعالیت کاری و علمی، متکی بر بدن هستند و اغلب از آن فراتر می روند، اما ورزشکار و نظامی بر اساس مقولات فاهمه و حتی انطباعات (مفاهیم جا افتاده ی ذهنی) خود سخن می گویند، که طبیعتا تجارب قبلی شان در این امر موثر خواهد بود.

به همین خاطر سال ها است که در ادبیات سیاسی ایران موضوعی چون برخورد تمدن ها یا گفتگوی تمدن ها از سوی استراتژیست های جنگی به جنگ نرم ترجمه می شود یا مذاکره های سیاسی جای خود را به شیوه ادبیات تهاجمی و تدافعی می دهد. در این جا، همان طور که بدن بیمار می تواند زبانی یأس آلود و هراس مرگ را در فرد خلق کند، بدن شجاع هم البته زبانی جسورانه و رزم آورانه را تولید می کند که البته شجاعت هم در جای خود مایه فخر مردمان هر سرزمینی است. اما طبیعی است که این زبان اگر جای عرصه سیاست را بگیرد، احتمال دارد برخوردهای زبانی تنش هایی مرگ بار بیافریند.

به همین خاطر است که در سرزمینی چون سوریه، که به نمایندگی از اغلب کشورهای خاورمیانه میراث سال ها تفکر بنیادگرایی شده و خشونت موجود در تفکرهای رادیکال را از هر دو طرف به منصه ظهور بیاورد. بعید نیست در زبانی که در آن تربیت با فعل زدن صورت بگیرد ( به یاد بیاورید ضرب زیدٌ عمراً، ضربا ... مثال صرف افعال در آموزش عربی می باشد) از آن روش های آلوده به جنگ خلق می شود. یا این که وقتی در جامعه ما قمه زدن هنوز هم یکی از فراغت های معنوی برخی از مردم باشد، این چه تأثیری در شیوه تفکر مردم و خدای نکرده عصبانیت های آن ها بگذارد.

از تجربه های بدن تان به خصوص وقتی دنبال برنامه ریزی برای جمعی از مردم هستید، غافل نشوید.

@thing
Forwarded from Faramarz Payvar
Banan-Marufi-Rahi-Homayun
@faramarzpayvar
🔺🔺🔺
💢دستگاه همایون.
🔹آواز:استاد بنان.
▫️پیانو:جواد معروفی.
🔹غزل:رهی معیری.
▫️همراه خود نسیم صبا می برد مرا.
▫️Banan-Marufi-Rahi-Homayun
----
🔻کانال استاد "فرامرزپایور"🔻
▶️ @faramarzpayvar ◀️
استاندارد و تفاوت؛ محمد زینالی اناری
روزنامه اعتماد، ۳۰فروردین۱۳۹۶

@thing
Forwarded from یادداشت
اتحادیه جنوب شهر
نشریه زمان اردبیل، شماره۷

@ardabilnote
جمهوری احساس
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

رئیس جمهور، وکیل مجلس و شورا، همه و همه انتخاب و اعتماد مردم هستند. یعنی علاوه بر عنصر عقلانی و منفعت جویانه ای که رای دهندگان نسبت به منافع خود می جویند، عنصر احساسی نیز در آن وجود دارد و آن یکی از با اهمیت ترین عناصر احساس است، اعتماد! آری مردم رای اعتماد به کسی می دهند که با سخنانش توافق کنند. در نتیجه، احساس مردم یک سوی قرارداد است و عقل کاندیدا، سوی دیگر. در واقع در این رابطه عقلانی، مردم تنها رابطه احساسی دارند، چون در انتهای عقلانیت شان هم یک پدیده احساسی میانجی گری می کند و آن اعتماد است.

لذا بازار رقبا این است که علاوه بر خلق فرصت های عقلانیت به رای دهندگان، خلق فرصت های اعتماد هم بکنند و چه بسا در فرصت های اعتماد رقبایشان هم رخنه کنند. به همین ترتیب بسیاری از تبلیغات روی احساسات مردم و آن احساس مهم، یعنی اعتماد حساب باز می کنند. اعتماد به این قرارداد، عین اعتماد یه چک یا حساب نسیه ای است که در بازار وجود دارد. یعنی اگر کسی بیاید و بگوید که رابطه ام را با جهان تعمیق می دهم و ارتباطات دوستانه با جهان خلق می کنم، ضمن این که توافق ما با او مهم است، باید ببینیم چقدر میشود روی حرف او حساب باز کرد.

طبیعی است ما به کل جهان رای نمی دهیم و تنها به تنش زدایی ای رای می دهیم که کاندیدا قول آن را داده است و اگرچه بعدا دنیا در برابر ما بدعهدی نمود، یا تبلیغاتی شنیدیم که بدعهدی دیگران را به ما گوشزد می کنند، دیگر نباید ناامید و ناراحت شویم، بلکه این توافق ما بود که چنین رفتاری را عقلانیت بپنداریم. یا این که اگر کسی شعار انقلابی داد و گفت من موازنه های دنیا را به هم خواهم ریخت و ضعفا را با توزیع عادلانه اسکناس ثروتمند خواهم کرد و ما به او اعتماد کردیم، باید نتیجه را در رضایت خود نجوئیم، چرا که امکان دارد محاسبات او اشتباه بوده و هیچ گاه ضعفا با تزریق اسکناس ثروتمند نشده اند و اتفاقا فاکتورهای فرهنگی مهم تر هم هستند.

اما در هر دو فرد، ما اعتماد می کنیم و تبلیغات چی هایی که اعتماد ما را به آن سخن عقلانی جلب می کنند، اهمیت دارند. چرا که در اثر تبلیغات و سخنرانی های پشت سر هم ما بیش از آن که به آینده نگری بپردازیم، روی سخنانی که قبولش داریم، حساب راستی و درستگویی میکنیم. اما چه بسا این اعتماد به این خاطر باشد که در اثر بدبینی نتوانسته ایم به دیگران اعتماد کنیم و تنها به کسی رای داده ایم که به او کمتر بدبین بودیم. در هر حال، احساس در انتخاب کاندیدا مهم است و اهمیت آن هم نه صرفا در جنبه های عاطفی آن، که اتفاقا در عقلانی ترین وجه آن به کار می رود.

این روزها همه مشغول این هستند که به چند مثقال عقل، هزاران تُن احساس(اعتماد) پیوند بزنند؛ یا این که چند تُن عقلانیت را با ذره ای بدبینی برای مان بی معنا کنند.

@thing