Parhez taomlar

Kasallik turiga qarab beriladigan ovqatlar parhez taomlar deyiladi. Ular parhez stollari bilan belgilanib, 15 ta parhez stoliga bolinadi.

Parhez № 1
Qaytalanuvchi meda va on ikki barmoqli ichakning yara kasalligi, qaytalanuvchi surunkali  gastrit, o'tkir gastritning 1-2-kunida qo'llaniladi.
Shuningdek, yuqoridagi kasalliklarning tuzalish davrida ham tavsiya etiladi.

Ovqat tarkibi: 4-5 stakan sut, 70-80 gr yog', qaynatilgan 2 dona tuxum, sutli manniy
bo'tqa, meva sharbatlari, quritilgan oq non, tvorog, qaynatilgan go'sht va baliq.

Parhez № 2
Surunkali gipoatsid gastrit, surunkali enterit va kolitning tuzalish davrida tavsiya etiladi.

Ovqat tarkibi: Yog'siz go'sht, kotlet, baliq, tiftil, meva va sabzavotlar, oq non, pechenye, sariyog', tuxum, qatiq, limon.

Parhez № 3
Surunkali ich qotganda qo'llaniladi.

Ovqat tarkibi: Qora non, sariyog', o'simlik yog'i, meva va sabzavot, yog'li va go'shtli ovqatlar, grechkali bo'tqa, kefir.

Parhez № 4
Qaytalanuvchi enterit va kolit kasalligida beriladi.

Ovqat tarkibi: Quritilgan oq non, sariyog', guruchli va manniy bo'tqa, go'shtli, baliqli va tovuq go'shtli ovqatlar, limon choy.

Parhez № 5
Jigar va o't yo'llari kasalliklari, ularning qaytalanuvchi davrida va pankreatit kasalligida tavsiya etiladi.

Ovqat tarkibi: Biroz qotgan (suvi qochgan) oq yoki qora non, grechkali va sabzavotli bo'tqalar, sariyog', tvorog, kefir, qaynatilgan go'sht, baliq, dimlangan kotlet, quruq pechenye.

Parhez № 6
Podagra kasalligida qo'llaniladi.

Ovqat tarkibi: Suvi qochgan oq yoki qora non, grechkali va sabzavotli bo'tqa, sariyog', qaynatilgan go'sht, baliq.

Parhez № 7
Nefrit, piyelonefrit, sistit, uretrit kasalliklarining o'tkir va surunkali, hamda sog'ayish davrida tavsiya etiladi.

Ovqat tarkibi: Sut-qaymoq, tuzsiz non, qaynatilgan go'sht, baliq, sabzavot va mevalar, cheklangan miqdorda tuxum, sog'ayish davrlarida esa sutkasiga 2-3 grammgacha ovqatga tuz qo'shib beriladi.

Parhez № 8
Semizlik (semirish) kasalligida tavsiya etiladi.

Ovqat tarkibi: Sutli ovqatlar, yog'siz go'sht, sabzavot va mevalar.

Parhez № 9
Qandli diabetkasalligida qo'llaniladi.

Ovqat tarkibi: Tuxum, sir, pishloq, ko'katlar, shirin bo'lmagan mevalar.

Parhez № 10
Kompensatsiya holati buzilgan yurak-qon tomirlar tizimi kasalliklarida beriladi.

Ovqat tarkibi: Sutli mahsulotlar, oq va qora non, qaynatilgan yog'siz go'shtli, baliqli sho'rvalar, sabzavotlar va mevalar.

Parhez №11
Sil, kamqonlik va boshqa qonkasalliklarida beriladi.

Ovqat tarkibi: Yuqori kaloriyali ovqatlar (tuxum, go'sht, baliq). Oqsil sutkasiga 120 grammgacha ko'paytiriladi.

Parhez № 12
Nerv tizimi kasalliklarida qo'llaniladi.

Ovqat tarkibi: Turli-tuman mahsulotlar, biroq achchiq, sho'r, nordon mahsulotlar cheklanadi,
kofe berilmaydi.

Parhez № 13
O'tkir yuqumli kasalliklarda tavsiya etiladi.

Ovqat tarkibi: Ko'p miqdorda suyuqliklar (mineral suv, sharbatlar), qaynatilgan sho'rva, tvorog, tuxum sarig'i.

Parhez №14
Siydik-tosh kasalligida buyuriladi.

Ovqat tarkibi: a) siydikda fosfor cho'kmasi bo'lganda un va go'shtli mahsulotlar miqdori cheklanib, ko'proq loviya, no'xatmahsulotlari beriladi.
b) siydikda oksalat cho'kmalari bo'lganda, bemorga loviya, no'xat mahsulotlari berilmaydi chunki, bular tarkibida shavel kislotasi mavjud.Shuning uchun bemorga olma, nok kabi tarkibida shavel kislotasi kam bo'lgan mahsulotlar beriladi.

Parhez №15
Sog'lom va kasallikdan sog'aygan bemorlar uchun tavsya etiladi.

https://t.me/toifa_javoblari

Assalomu alaykum xayrli tong azizlarim!

САВОЛ ЖАВОБ.

1.Савол: Игна билан ёки бошқа ўткир асбоблар билан жароҳат олинганида сизнинг тактикангиз?
✅Жавоб: Жарохатланган жой дархол совун билан ювилади.
Жароҳат юзаси оқар сувга тутиб турилади.(бир неча минут ёки қон тўҳтагунча) токи жароҳатдан қон эркин оқиб кетгунча . Оқар сув бўлмаганда жароҳатланган жой дизенфекцияловчи эритма, гел ёки қўл ювиш эритмаларида тозаланади.Катта хамширага хабар берилади авария журналига қайд этилиб, 2 соатдан 48-72 соатгача ОИТС марказига боради. Бахоланган хавф даражасига кўра қисқа 28 кунлик ретровирусга қарши препаратлар билан муолажалар курсини ўтказиш

2.Савол: Ичак юқимли касалликларига қандай касалликлар киради?
✅Жавоб: Қорин тифи,Вабо,Ботулизм

3.Савол:Олигофрения касаллигини тўгрисида маълумот беринг
✅Жавоб: Олигофрения - лотин тилидан таржима қилинганда Ақл заифлик деган маънони билдиради.Олигофрения касаллиги 3 босқичга бўлинади:
1.Дебил - енгил даражаси (иш қобилияти сақланган)
2.Имбицил - ўрта оғир даражаси ( ижтимоий мухофазага муҳтож)
3.Идеотия - оғир даражаси ( ижтимоий мухофазага муҳтож)

4.Савол:Иситма деб нимага айтилади?
✅Жавоб: Организмнинг физиологик ўзгаришларига  мос реакцияси

5.Савол: Профилактик дизенфекция нима?
✅ Жавоб: Касалликни олдини олиш мақсадида олиб бориладиган чоралар

6.Савол: Хамширалик ташхиси ва унинг Шифокор ташхисидан фарқи
✅Жавоб: Шифокор тахшиси ўзгармайди.Хамшира ташхиси эса беморнинг шикоятларига ва холатига қараб ўзгаради.

7.Савол: ОИТС ВА ОИВ нима юқиш йўлларини айтинг?
✅Жавоб: ОИВ инфекцияси Ретровирус оиласига мансуб - одам иммунотанқислик вируси (ОИВ) қўзгатадиган юқумли касаллик бўлиб, иккиламчи касалликлар туфайли бемор ўлимига сабаб бўладиган иммун тизимнинг зарарланиши орттирилган иммунитет танқислиги синдроми (ОИТС) ривожланиши билан таърифланади. Парентерал, вертикал, жинсий йўл билан юқади.

8.Савол: Суюқ биологик чиқиндиларни йўқ қилиш тартиби?
✅Жавоб: Махсус мухофаза кийими кийилади. Хўжалик қўлқопи, химоя ачкиси, пластик фартук.Суюқ биологик чиқинди эҳтиёткорлик билан канализацияга қуйилади,
канализация бўлмаса усти ёпиқ чуқур ўрага қуйилади ва устидан қуруқ хлор сепилади чиқиндидан бўшаган идиш 0,5% ишчи эритмага 10 дақиқа зарарсизлантирилади. Қўлқоп ечилиб қўллар ювилади антисептик модда билан зарарсизлантирилади.

9.Савол:Тиббиёт сўзининг маъноси?
✅ Лотинчадан олинган “Парвариш қилмоқ“

10.Савол:Аралаш ички секреция безларига қайсилар киради?
✅Жавоб: Ошқозон ости бези, жинсий без.

📌Тоифа таёрлов курсларимизга уланиш учун @dr_iqro ёки @matluba4045 га ёзинг

👉@toifa_javoblari каналига аъзо бўлинг!

https://t.me/+t3AHnWLPj9dmMTgy

1. Savol: OIV, OIV infeksiyasi va OITSning farqini aytib bering.

OIV (Odam immunitet tanqisligi virusi), OIV infeksiyasi va OITS (O‘tkir immunitet tanqisligi sindromi) atamalari o‘zaro bog‘liq, ammo ular turli darajadagi holatlarni ifodalaydi. Quyida ularning farqlari va umumiy tavsifi haqida batafsil ma’lumot keltiriladi:

1. OIV (Odam immunitet tanqisligi virusi)
- OIV — bu virusning nomi bo‘lib, u odam organizmidagi immunitet tizimining hujayralariga, xususan, CD4 hujayralari deb ataladigan yordamchi T-limfotsitlarga hujum qiladi.
- Virus immun tizimini asta-sekin zaiflashtiradi, shuning uchun organizm infektsiyalar va ba’zi saraton turlariga qarshi kurashish qobiliyatini yo‘qotadi.
- OIV infeksiyasi bemor organizmiga virus kirgandan keyin boshlanadi. Bu virusdan qutulib bo‘lmaydi, ya'ni OIV tanaga kirgandan keyin, odam bu infeksiya tashuvchisi bo‘lib qoladi.
2. OIV infeksiyasi
- OIV infeksiyasi — bu OIV virusining odam organizmiga kirishi va u yerda ko‘payishi bilan boshlanadigan jarayon.

- OIV infeksiyasi uchta asosiy bosqichga ega:

- 1-bosqich: O‘tkir infeksiya:


OIV bilan zararlanishdan keyin bir necha hafta o‘tib paydo bo‘ladi. Bu davrda organizmda virusning ko‘paya boshlashi tufayli grippga o‘xshash simptomlar paydo bo‘lishi mumkin (isitma, bosh og‘rig‘i, tomoq og‘rig‘i). Ushbu bosqichda virus organizmda tez ko‘payadi.


- 2-bosqich: Yashirin bosqich (Asimptomatik bosqich): Virus organizmda faol ravishda ko‘payishda davom etadi, lekin odamda simptomlar kuzatilmasligi mumkin. Ushbu bosqich yillar davomida davom etishi mumkin.


3-bosqich:


OITS: Agar OIV infeksiyasi davolanmasa, oxir-oqibat OITS rivojlanadi.
- Ushbu infeksiya davomida antiretrovirus terapiya (ART) yordamida virus ko‘payishini nazorat qilish va immun tizimining zaiflashishini sekinlashtirish mumkin. ART yordamida OIV bilan yashayotgan odamlar uzoq va sifatli hayot kechirishlari mumkin.



3. OITS (O‘tkir immunitet tanqisligi sindromi)
- OITS — bu OIV infeksiyasining eng so‘nggi va eng og‘ir bosqichi bo‘lib, virus immun tizimini juda zaiflashtirib, boshqa infektsiyalar yoki o‘smalarga nisbatan himoyani deyarli yo‘q qiladi.


OITSning rivojlanishi bilan bog‘liq asosiy xususiyatlar:
- Immun tizimi deyarli ishlamay qoladi (CD4 hujayralari miqdori keskin kamayadi, odatda 200/mkl dan past).



- Oportunistik infektsiyalar (masalan, pnevmotsist pnevmoniyasi, sil) va ba'zi saraton turlari (masalan, Kaposhi sarkomasi) rivojlanadi. Ushbu kasalliklar oddiy odamlar uchun xavfli bo‘lmasligi mumkin, lekin immunitet zaif bo‘lganda hayot uchun xavfli bo‘lishi mumkin.

OIV, OIV infeksiyasi va OITS o‘rtasidagi farqlar:


- OIV — bu virusning o‘zi.


- OIV infeksiyasi — OIV organizmga kirgandan keyin rivojlanadigan holat. Ushbu infeksiya ko‘p yillar davomida simptomlar bermasligi mumkin.



- OITS — bu OIV infeksiyasining eng so‘nggi va eng og‘ir bosqichi bo‘lib, immunitet tizimi deyarli ishlamay qoladi.

OIV infeksiyasi va OITS o‘rtasidagi asosiy farq:


- OIV infeksiyasi barcha bosqichlarda mavjud bo‘ladi, ya'ni odam virus bilan zararlanganidan boshlab OIV tashuvchisi hisoblanadi.


- OITS esa faqatgina kasallikning so‘nggi bosqichida kuzatiladi va undan oldin yillar davomida odamda simptomlar bo‘lmasligi mumkin.

Hamshiralik parvarishi
OIV bilan yashovchi bemorlar uchun hamshiralik parvarishi juda muhimdir va quyidagi sohalarni qamrab oladi:

1. Davolash monitoringi:

- Bemorning ART (antiretrovirus terapiyasi) qabul qilishini nazorat qilish va uning samarasini kuzatish.
- Qon ko‘rsatkichlari, ayniqsa, CD4 hujayralari soni va virus yukini tekshirish.


2. Profilaktika:

- Oportunistik infektsiyalarni oldini olish uchun profilaktik dorilar qo‘llash va muntazam tibbiy ko‘riklar o‘tkazish.
- To‘g‘ri gigiyena va oziqlanish qoidalariga rioya qilish.


3. Psixologik qo‘llab-quvvatlash:

- OIV bilan yashovchi odamlar odatda stress, tushkunlik va ruhiy zo‘riqishlarga duch kelishadi. Shuning uchun psixologik yordam ko‘rsatish, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash guruhlariga yo‘naltirish muhimdir.

👉 @toifa_javoblari kanaliga obuna boʻling

👉https://t.me/+atWM6PyNvuY3OGEy

ТИББИЁТ ЧИҚИНДИЛАРИНИНГ ТАСНИФИ.

2.1. ДПМ лар йўналиши ва жой сонидан қатъий назар фаолияти натижасида турли хил таркибга ва хавфсизлик даражасига эга бўлган чиқиндиларни чиқаради.

2.2. Тиббиёт чиқиндилари эпидемиологик, токсикологик ва радиацион хавфлилиги, шунингдек, яшаш мухитига салбий таъсирига боғлиқ холда бешта хавфлилик синфига киритилади (жадвалга қаранг).

ДПМ чиқиндилари таснифи.

1. А синф -хавфсиз Хавфсиз чиқиндилар - мижозларнинг биологик суюқликлари билан, юқумли касаллик билан огриган беморлар билан контактда бўлмаган; захарли бўлмаган чиқиндилар - ДПМнинг юқумли касалликлар (шу жумладан, тери-таносил), фтизиатрия бўлимидан ташкари барча бўлимларининг озик-овкат чиқиндилари; мебель, асбоблар, захарли унсурлари бўлмаган диагностика ускуналари; инфекцияланмаган қоғоз, хужжат, қурилиш чиқиндилари ва х-к.

2. Б синф -хавфли (тахдид солувчи) - хавфли (тахдид солувчи) чиқиндилар - потенциал инфекция билан зарарланган чиқиндилар: биологик суюқликлар билан ифлосланган материал ва асбоблар (жумладан, мижозларнинг кони, ажратмалари), патологоанатомик чиқиндилар; органик операция чиқиндилари (аъзолар, тукималар ва х-к.), юқумли касалликлар бўлимлари чиқиндилари (шу жумладан озик-овкат чиқиндилари); 3-4 гурух; зарарга эга микроорганизмлар билан ишловчи микробиология лабораториялари чиқиндилари; виварийларнинг биологик чиқиндилари.

3. В синф фавкулодда хавфли жуда хавфли юқумли касаллик билан касалларган бемор билан контактда бўлган барча материаллар, 1-2 гурух зарарли бўлган микроорганизмлар билан ишловчи микробиология лабораториялари чиқиндилари, анаэроб мижозлар чиқиндилари.

4. Г синф чиқиндилари таркиби жихатидан саноат чиқиндиларига якин чиқиндилар Муддати ўтган дори воситалари, дори-дармон ва ташхис препаратлари, фойдаланиш мумкин бўлмаган, муддати утган дезинфекция воситалари; цитостатиклар ва бошқа кимёвий моддалар, таркибида симоб бўлган предметлар асбоб-ускуналар.

5. Д синф - радиоактив чиқиндилар - Радиоактив таркибга эга бўлган, хар кандай агрегат холатидаги, таркибида радионуклидлар миқдори радиация хавфсизлиги меъёрларидан юқори бўлган хар қандай турдаги чиқиндилар.

2.3. Б ва В синфга кирувчи чиқиндилар уларни қайта ишлатиш имкониятига йўл қўйилмайдиган физик таъсир қилиш йўли билан зарарсизлантирилган ва ташқи кўриниши ўзгартирилгандан сўнг А синф чиқиндилари билан йиғилиши, вақтинча сақланиши, ташилиши, йўқ қилиниши ва кўмиб ташланиши мумкин. Б ва В синфга кирувчи чиқиндилар қадоқланган идишлар чиқиндилар зарарсизлантирганлиги тўғрисида ахборот берувчи белгига эга бўлиши керак.

Тиббиёт чиқиндилари учун пакетлар синфлари:

А синф - оқ рангдаги пакетлар.

Б синф - сариқ рангдаги пакетлар.

В синф - тўқ сариқ рангдаги пакетлар.

Г синф - қора рангдаги пакетлар.

Д синф - жигар ранг пакетлар.

👉 @toifa_javoblari каналига обуна бўлинг!

👉https://t.me/+atWM6PyNvuY3OGEy

500 ta testni to'liq variantini @dr_iqro_bot dan ro'yhatdan o'tib ishlashingiz mumkin!