​​#mifologiya

CHOY 🌱ni kashf etgan IMPERATOR afsonasi

Imperator Shen Nong-"Ilohiy dehqon" sifatida tanilgan Xitoy va Vetnam mifologiyasi va folkloridagi xudoga aylangan birinchi Yan imperatori.Vetnamda Than Nong deb ataladi. U turli xil qishloq xo'jaligi va dorivor o‘simliklar jumladan, choy kashfiyoti bilan mashhur.

Afsonaga ko'ra, Shen Nong o'z xalqining salomatligi va farovonligini yaxshilashga intilgan dono hukmdor edi. Qishloqlar bo'ylab sayohat qilib, u bir daraxt tagida dam olish uchun to'xtaydi va daraxt tagida qaynayotgan suvni ko‘radi. Yuqoridagi daraxtning ba'zi barglari qozonga tushib, aromatik infuzionni yaratadi. Shen Nong bu iforli suyuqlikni tatib ko‘radi va uning tetiklantiruvchi ekanligini xis qiladi. Bu tasodifiy kashfiyot Xitoyda choy yetishtirish va ommalashtirishga olib keldi.

Shen Nong qadimgi xitoy xalqiga qishloq xo‘jaligi, dehqonchilik texnikasi, ekinlar yetishtirish va o‘simliklarning dorivor xususiyatlaridan foydalanishni o‘rgatganligi bilan ham tanilgan. Aytishlaricha, U omochni ixtiro qilgan va odamlarga urug‘ ekishni o‘rgatgan, shifobaxsh xususiyatiga ega bo‘lgan turli o‘simliklarni aniqlagan.

Shen Nong- Xitoy dorivor o‘simliklarining otasi hisoblanadi.U yuzlab o‘t va o‘simliklarning shifobaxsh xususiyatlari va inson organizmiga ta’sirini tushunish uchun shaxsan o‘zi sinab ko‘rgan. Shen Nongning kashfiyotlari an'anaviy xitoy tabobatining asosini tashkil etadi

Shen Nong ko'pincha an'anaviy xitoy san'ati va adabiyotida inson qiyofasiga ega bo'lgan ilohiy mavjudot sifatida tasvirlangan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#tarix

KATIN qirg‘ini

Katin qirgʻini 1940-yilda Sovet maxfiy politsiyasi (NKVD) tomonidan Polsha harbiy ofitserlari, politsiyachilar va ziyolilarning ommaviy qatl etilishi boʻlgan. Qotilliklar Rossiyaning Smolensk yaqinidagi Katin oʻrmonida va boshqa joylarda sodir etilgan.

Sovet Ittifoqi dastlab qirgʻin uchun fashistlarni ayblagan, biroq 1990 yilda Rossiya hukumati qotilliklar uchun NKVD masʼul ekanini rasman tan olgan. Katin qirg‘ini paytida 22 mingga yaqin Polsha fuqarosi qatl etilgani taxmin qilinmoqda.

Ushbu qirg'in Polsha va Sovet Ittifoqi o'rtasidagi munosabatlarni uzoq yillar davomida keskinlashtirgan va Polsha-Rossiya munosabatlarida ham nozik mavzu bo'lib kelmoqda. Katin qirg‘ini Ikkinchi jahon urushidagi eng mashhur harbiy jinoyatlardan biri sanaladi.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Selenonim-Oydagi har qanday tabiiy ob‘ektning (atoqli)nomi

Masalan: Lomonosov krateri, Alp tog‘lari, Bo‘ronlar okeani

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#tarix #atama

Andabat🗡🛡

Andabat - kam o'rganilgan gladiator turi.Ular ko'zlari uchun tirqishlarsiz dubulg'a kiyishgan ya'ni ko'r-ko'rona jang qilgan.

Andabatning qurollari 🗡kalta xanjar,🛡qalqon,⛓️zanjirli qurollar bo‘lgan. Andabatning raqibi yana bir andabat bo‘lgan

Andabatlar gladiatorning alohida turi bo'lmagan degan taxmin mavjud. Ehtimol, bu ko'zlar uchun tirqishsiz dubulg'a kiyib jang qilgan har qanday gladiatorga berilgan ismdir.Yoki janglarda ko‘zlaridan ayrilgan gladiatorlar shunday atalgan bo‘lishi mumkin

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#noodatiy

Fobiyalar kitobi

Qalqib chiquvchi kitob sahifalarida o'z qo'rquvlaringiz bilan uchrashishingiz mumkin

Metyu Raynxartning fobiyalar haqidagi ajoyib kitobi, 1999-yilda nashr qilingan

Ushbu kitobning har bir sahifasi eng keng tarqalgan fobiyalarning haqiqiy rasmlarini o'z ichiga olgan immersiv 3D tajribasiga aylanadi.‌‌

Kimda qanday fobiya bor ? IZOH da yozinglarchi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

🐍

Qadimgi Rimliklar- ilonlardan qo'rqib, ularni o'lim va yer osti dunyosining ramzi sifatida bilishgan. Ular ilonlarni o'choq homiysi ma'buda Proksima bilan bog'lashgan. Ilonlar xavf va baxtsizlikning xabarchisi edi va rimliklar ilonni ko'rish baxtsizlik belgisi yoki kelajakdagi baxtsizlikning xabarchisi deb ishonishgan.

Ba‘zi manbalarda Yuliy Sezar o'ldirilishidan oldin uni ilon chaqqanligi qayd qilingan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim #atama

Dromonim - (yunoncha "dramas" - chopish, harakat, yo‘l) ko‘cha, yo‘llar nomini anglatuvchi toponimlar

Masalan: Xon yo‘li, Buyuk ipak yo'li, Amir Temur ko‘chasi kabi.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim #etimologiya

Torob — qishloq, Jondor tumani.

Tarixiy manbalarda Torob qishlog‘i- Buxorodan oldin paydo bo‘lgani qayd etilgan. Qishloq dastlab Narshaxiyning “Buxoro tarixi” asarida tilga olingan.Bu qishloq 1238-yilda dehqonlar va hunarmandlarning moʻgʻullarga va mahalliy mulkdorlarga qarshi ko‘targan qo‘zgo‘loni (Mahmud Torobiy qo‘zg‘oloni) bilan mashhur

Torob so‘zi - "daryo bo‘yi" degan ma'noni anglatadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#tabrik

🌸Assalomu alaykum kanalimizdagi barcha opa-singillar.Sizlarni 💐8-mart Xalqaro xotin qizlar bayrami bilan tabriklaymiz💐.Sizlarni hech qachon bahoriy go‘zallik tark etmasin.Yuzingizdan quvonch va labingizdan kulgu arimasin🌹

@toponomik

#shunchaki

Kolokaziya - Fil qulog‘i o‘simligi

Gulli oʻsimliklar turkumiga kiruvchi Araceae oilasi vakili. Vatani Osiyoning janubi-sharqiy qismi va Hindiston yarimoroli. Ba'zi turlari boshqa tropik va subtropik mintaqalarda keng tarqalgan va tabiiylashtirilgan.

O‘simlik o‘z nomini katta quloq👂 yoki qalqon🛡, ba‘zan yurak💚 shaklli yirik barglari uchun olgan.Barglari 20-150 sm gacha o‘sadi.

Qadimda o‘simlik barglaridan mevalar uchun savat 🧺sifatida foydalanishgan.O‘simlik ildizi huddi kartoshka🥔 kabi iste‘mol qilinadi.Janubiy Osiyoning mashxur taomlari (petra,dalma,erkmba) retseptida O‘simlik asosiy maxsulot hisoblanadi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim #etimologiya

BOYOVUT – Sirdaryo viloyati tarkibidagi tuman va shahar nomi. Boyovut tumani viloyatning sharqiy qismida, Mirzacho‘l dashtining janubida joylashgan.

Relyefi, asosan, tekisliklardan iborat bo‘lib, uning yuzasi allyuvial yotqiziqlar bilan qoplangan. Tuman nomiga aylangan Boyovut –O‘zbekiston hududida qadimdan yashab kelgan turkiy urug‘lardan birining nomi.

Rashididdinning “Jome ut-tavorix”, Abulg‘ozi Bahodirxonning “Shajarai turk” asarlarida Chingizxon qo‘shinlari bilan birga kelgan qabilalar orasida Boyovut urug‘i tilga olingan. Boyovut – “boy”, “boylar” degan ma’nolarni anglatadi. Qozoqlarning Arg‘in qabilasi tarkibida ham bayaut urug‘i qayd qilingan.

Ayrim mutaxassislar, jumladan, boshqird etnolog olimi R.G.Kuzeyev Boyovut bilan Bayot aslida bir qabila, deb hisoblaydi.Rashididdinning yozishicha, qadimgi vaqtda boyovut ancha katta qabilalardan biri bo‘lib, bir necha tarmoqqa bo‘lingan. XII–XIV asrlarda Boyovutlarning katta bir qismi o‘zbek, turkman xalqlari tarkibiga kirib, ular bilan aralashib ketgan. Qo‘lyozma nasabnomalarning ba’zilarida boyovut qadimiy 92 o‘zbek urug‘ining biri sifatida ko‘rsatilgan talqinlar ham bor.

Masalan, rivoyatlardan birida qadimda bu yer otlarga boy bo‘lgan va “otga boy”, “boy ot” so‘zlaridan kelib chiqqan deyilsa, boshqa rivoyatda bu yerlar o‘tga boy joylar bo‘lgan, Boyovut – “boy o‘t” "o‘tga boy" so‘zlaridan kelib chiqqan deyiladi. XVI asrda yashagan farg‘onalik Mulla Sayfiddin Axsikandiyning “Majmu-at-tavorix” asarida Boyovut 92 bovli o‘zbek urug‘laridan biri sifatida qayd qilingan.

Tuman ma’muriy markazi – Boyovut shahri (1991-yildan). O‘tgan asrning 60-yillarida Mirzacho‘lni o‘zlashtirish harakati boshlanishi bilan uzoq yaqindan ko‘chib kelganlar va quruvchilar hisobiga shahar kengaygan. Shahar 1961–1991-yillari Dmitrovo deb atalgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#tarix

📜STOLBOVO shartnomasi

Stolbovo shartnomasi 1617-yil 9-martda(ba'zan 27-fevral) Shvetsiya imperiyasi bilan Rossiya podsholigi oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi edi. Shartnoma nomi shartnoma imzolangan joy, Rossiyaning Stolbovo shahri sharafiga nomlangan.

Shartnoma Shvetsiya va Rossiya o'rtasidagi Ingria mintaqasini nazorat qilish uchun bo'lib o'tgan, Ingrian urushini (1610-1617) tugatdi. Shartnoma shartlari Shvetsiya uchun qulay edi, chunki Rossiya Novgorod, Koreliya va Viborg hududlarini Shvetsiya imperiyasiga berishga rozi bo'ldi.

Stolbovo kelishuvi Shvetsiya uchun muhim hududiy yutuq bo'ldi va uning Boltiq dengizi mintaqasi ustidan nazoratini mustahkamladi. Shu bilan birga, u Rossiya va Shvetsiya o'rtasida uzoq muddatli adovatni o'rnatdi, bu esa kelajakda Buyuk Shimoliy urush kabi mojarolarga olib keladi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#iboralar

“Bochkada baliq otish kabi” yoki oddiygina “barrelda baliq ovlash” iborasi nihoyatda oson yoki minimal kuch talab qiladigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladi.

Bu iboraning kelib chiqishi baliqni bochkada otish ularni ushlashning oson va kafolatlangan usuli bo'ladi, chunki ular cheklangan va qochib qutula olmaydilar, degan fikrdan kelib chiqadi.

Ushbu ibora o'ta qulay sharoitlar tufayli muvaffaqiyat deyarli kafolatlangan turli vaziyatlarga metafora sifatida qo'llaniladi.

Iboraga sinonim iboralar ham mavjud:

Pirog kabi oson, Parkdagi sayr, Bir bo‘lak to‘rt

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

Ramazon muborak bo‘lsin

#shunchaki

Ko‘p otilgan VULQONLAR🌋


1.Etna🌋 (Italiya)-200 dan ortiq
2. Piton de la Fournaise 🌋Reuinon island (Fransiya)-150 dan ortiq
3. Merapi 🌋(Indoneziya)-80 dan ortiq
4. Sakurajima🌋 (Yaponiya)-60 dan ortiq
5. Kilavea🌋(Gavayi,AQSH)-60 dan ortiq
6. Yasur tog'i🌋 (Vanuatu) - 50 dan ortiq otilishlar
7. Vezuviy tog‘i 🌋(Italiya)-50 dan ortiq
8. Stromboli 🌋(Italiya)-50 dan ortiq
9. Sent-Yelens tog'i 🌋(Vashington, AQSh) - 30 dan ortiq otilishlar
10. Manua Loa 🌋(Gavayi,AQSH)-30 dan ortiq

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim #etimologiya

G‘UZOR – Qashqadaryo viloyatidagi tuman (1926), shahar (1977). Qadimgi turkiy toshbitiklarda Xuzor/Xuzar/Xazar tarzida bitilgan nomning tarkibi, ma’nosi, qaysi tilga mansubligi noaniqroq. Muhimi – bu nomning Xuzor/ Xuzar/Xazar tarzida V–VII asr qadimgi turkiy yodnomalarda bitilganligi va turkiy xalqlar yashaydigan eng chekka hududdagi shahar nomi sifatida izoh
berilganligidir

Xalq rivoyatlarida turlicha izohlanib keladi: xuk+zor – cho‘chqa yo‘llari bo‘lgan joy. Yoki mo‘g‘ulcha gazar (tal gazar) – cho‘l, dasht joy; xol – gazar –eng chekka joy. Bu izohlarning barchasini ilmiy izoh deb bo‘lmaydi.

G‘uzor nomi turkiy xazar etnonimi bilan bog‘liq bo‘lishi haqiqatga yaqinroq. Xazar/hazar – qadimgi turkiy qabila, xalq nomi. Xazar/hazar qabilalar ittifoqi yaqin o‘tmishda Afg‘oniston hududida yashaganligi ma’lum. Kavkazda – Kaspiy dengizi atrofida o‘tmishda Xazar davlati bo‘lgan. Kaspiy dengizi Xazar dengizi deb ham atalgan. O‘zbekistonning turli tuman va viloyatlarida Xazara, G‘azara, G‘azira, Hazira, Hazora, Hazara kabi tovush qiyofasida farqlanadigan qishloq nomlari bir nechta. Shu nomlar ham G‘uzor nomi bilan adashlikka ega. Qadimgi turkiy qabila, xalq nomidan G‘uzor nomi yaralgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Rim haykallari, binolari, toshlari va quduqlarida ko'rish mumkin bo'lgan SPQR qisqartmasi aslida, "senatus populusque romanus" "Rim Senati va xalqi" degan ma'noni anglatadi.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik