#shunchaki
MITRIDATIZM
Mitridatlar yoki MitridatVI (Eupator) Mil. avv. 135-63 yillar. Shimoliy Anadoludagi Pont qirolligining mil. avv.120-63 yillardagi hukmdori
Rimning eng kuchli dushmanlaridan biri bo‘lgan. U shafqatsiz hukmdor bo'lib, Kichik Osiyo va Qora dengiz mintaqasida hukmronlik qilishga intilgan. Ellin dunyosi va Rim hukmronligini buzish uchun bir necha yirik, ammo oxir-oqibat muvaffaqiyatsiz tugagan urushlar ( Mitridatik urushlar ) olib borgan.
U Pont qirolligining eng buyuk hukmdori bo‘lgan. U o'limga olib keladigan zahar dozalarini muntazam ravishda iste'mol qilish orqali zaharlarga qarshi immunitetni rivojlantirishga intilgan. Hozir mitridatizm deb ataladigan bu amaliyot uning nomi bilan atalgan.
Mitridatizm- asta-sekin zahar dozasini oshirish orqali zaharga qarshi umminitet hosil qilish amaliyoti. Ushbu atama bugungi kunda ham qo'llaniladi, ammo u toksikologiyada baxsli mavzu bo'lib qolmoqda.
@toponomik
MITRIDATIZM
Mitridatlar yoki MitridatVI (Eupator) Mil. avv. 135-63 yillar. Shimoliy Anadoludagi Pont qirolligining mil. avv.120-63 yillardagi hukmdori
Rimning eng kuchli dushmanlaridan biri bo‘lgan. U shafqatsiz hukmdor bo'lib, Kichik Osiyo va Qora dengiz mintaqasida hukmronlik qilishga intilgan. Ellin dunyosi va Rim hukmronligini buzish uchun bir necha yirik, ammo oxir-oqibat muvaffaqiyatsiz tugagan urushlar ( Mitridatik urushlar ) olib borgan.
U Pont qirolligining eng buyuk hukmdori bo‘lgan. U o'limga olib keladigan zahar dozalarini muntazam ravishda iste'mol qilish orqali zaharlarga qarshi immunitetni rivojlantirishga intilgan. Hozir mitridatizm deb ataladigan bu amaliyot uning nomi bilan atalgan.
Mitridatizm- asta-sekin zahar dozasini oshirish orqali zaharga qarshi umminitet hosil qilish amaliyoti. Ushbu atama bugungi kunda ham qo'llaniladi, ammo u toksikologiyada baxsli mavzu bo'lib qolmoqda.
Pont qirolligi va Parfiyadagi Mitridatlar tamoman boshqa sulolalardir
@toponomik
🤔1
#shunchaki
"Amanauz" Mehmonxonasi
Dombay, Karachay-Cherkeziya
Arxitektorlar: G. Kostomarov, E. Perchenkov
Ish to'xtatilgan yil: 1985-yil
Mehmonxona dizayniga - 🐝Asalari uyasi asos bo‘lgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Amanauz" Mehmonxonasi
Dombay, Karachay-Cherkeziya
Arxitektorlar: G. Kostomarov, E. Perchenkov
Ish to'xtatilgan yil: 1985-yil
Mehmonxona dizayniga - 🐝Asalari uyasi asos bo‘lgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#shunchaki
Shanti Tigga - Hindistonlik birinchi ayol askar
Hindistonlik ayollar jangovar samolyotlarni boshqarish va armiyada xizmat qilish huquqi uchun sudga ariza berishgan. Chunki Hindiston havo marshali Arup Raha ayollar bir necha soat ketma-ket qiruvchi samolyotlarni boshqarishga va boshqa jangovar vazifalarni bajarishga jismonan tayyor emasliklarini rasmiy ravishda e'lon qilgan edi. Hindiston hukumati ayollarning o‘z hoxishlari bilan armiyada xizmat qilish taklifini maqullashgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Shanti Tigga - Hindistonlik birinchi ayol askar
Hindistonlik ayollar jangovar samolyotlarni boshqarish va armiyada xizmat qilish huquqi uchun sudga ariza berishgan. Chunki Hindiston havo marshali Arup Raha ayollar bir necha soat ketma-ket qiruvchi samolyotlarni boshqarishga va boshqa jangovar vazifalarni bajarishga jismonan tayyor emasliklarini rasmiy ravishda e'lon qilgan edi. Hindiston hukumati ayollarning o‘z hoxishlari bilan armiyada xizmat qilish taklifini maqullashgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1🔥1
#hikmatli
Bir mavzuda erkaklar soatlab gaplashishi mumkin. Ayollar esa buni hech qanday mavzusiz ham qila oladi.
©️ Ayman Yog‘iy
@toponomik
Bir mavzuda erkaklar soatlab gaplashishi mumkin. Ayollar esa buni hech qanday mavzusiz ham qila oladi.
©️ Ayman Yog‘iy
@toponomik
😁2🥰1😱1
#shunchaki
Qadimgi Xitoy - Kalamush qiynoqlari🐀
Kalamush qiynoqlari qadimgi Xitoyda juda mashhur bo‘lgan. Yalang'och jabrlanuvchi stolga yotqizilgan va oyoq qo‘llari mahkam bog'langan. Ataylab ochlikda saqlangan kalamushlari bo'lgan katta, og'ir qafas odamning qorniga va ko'kragiga qo'yilgan. Qafasning pasti ochilgan. Kalamushlarni qo'zg'atish uchun qafasning yuqori qismiga yonib turgan issiq ko'mir qo'yilgan. Issiq ko'mirning issiqligidan qochishga urinib va yo‘l topish uchun kalamushlar odam etini tishlagan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Qadimgi Xitoy - Kalamush qiynoqlari🐀
Kalamush qiynoqlari qadimgi Xitoyda juda mashhur bo‘lgan. Yalang'och jabrlanuvchi stolga yotqizilgan va oyoq qo‘llari mahkam bog'langan. Ataylab ochlikda saqlangan kalamushlari bo'lgan katta, og'ir qafas odamning qorniga va ko'kragiga qo'yilgan. Qafasning pasti ochilgan. Kalamushlarni qo'zg'atish uchun qafasning yuqori qismiga yonib turgan issiq ko'mir qo'yilgan. Issiq ko'mirning issiqligidan qochishga urinib va yo‘l topish uchun kalamushlar odam etini tishlagan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👏2
#hikmatli
Qo‘ylar bir umr bo‘ridan qo‘rqib yashaydi, ammo ularni cho‘pon so‘yib yeydi
©️ Usmon ibn Affon r.a
@toponomik
Qo‘ylar bir umr bo‘ridan qo‘rqib yashaydi, ammo ularni cho‘pon so‘yib yeydi
©️ Usmon ibn Affon r.a
@toponomik
👍4
#mifologiya
GARMONIYA - UYG‘UNLIK ma'budasi
Garmoniya - Yunon mifologiyasida uyg'unlik ma'budasi. U tinchlik va farovonlik keltiradigan muvozanatni ifodalaydi.
Ares (urush xudosi) va Afrodita (Sevgi ma'budasi) ning qizi. Garmoniya majoziy tarzda sevgi va urush, ehtiros va aql o'rtasidagi muvozanatni anglatadi.
Fiva asoschisi va birinchi qiroli Kadmusga turmushga chiqqan. Ularning oilasi baxtli nikohning afsonaviy prototipi hisoblanadi. Ularning bir nechta bolalari bor jumladan Semele (Dionisning onasi) va Ino.
Afrodita qiziga to‘y sovg‘asi sifatida Gefest yasagan la'natlangan marjon beradi. Marjon unga ega bo'lgan har bir kishiga baxtsizlik keltirgan va Garmoniyaning ko'p avlodlari uchun fojia olib kelgan.
Marjon la'nati ma‘joziy ma‘noda uyg'unlikning mo'rtligini va hatto sevgi munosabatlarida ham ziddiyat ehtimolini ta'kidlaydi.
@toponomik
@mifologikk
GARMONIYA - UYG‘UNLIK ma'budasi
Garmoniya - Yunon mifologiyasida uyg'unlik ma'budasi. U tinchlik va farovonlik keltiradigan muvozanatni ifodalaydi.
Ares (urush xudosi) va Afrodita (Sevgi ma'budasi) ning qizi. Garmoniya majoziy tarzda sevgi va urush, ehtiros va aql o'rtasidagi muvozanatni anglatadi.
Fiva asoschisi va birinchi qiroli Kadmusga turmushga chiqqan. Ularning oilasi baxtli nikohning afsonaviy prototipi hisoblanadi. Ularning bir nechta bolalari bor jumladan Semele (Dionisning onasi) va Ino.
Afrodita qiziga to‘y sovg‘asi sifatida Gefest yasagan la'natlangan marjon beradi. Marjon unga ega bo'lgan har bir kishiga baxtsizlik keltirgan va Garmoniyaning ko'p avlodlari uchun fojia olib kelgan.
Marjon la'nati ma‘joziy ma‘noda uyg'unlikning mo'rtligini va hatto sevgi munosabatlarida ham ziddiyat ehtimolini ta'kidlaydi.
@toponomik
@mifologikk
👍2
#shunchaki
Oq,ko'k,pushti - yoqali ishchilar
Oq Yoqali Ishchilar - bular ko'pincha ofis ishchilari, hisobchilar, psixolog, mutaxassislar va menejerlar hisoblanadi. Bu nom ular ko'pincha ofislarda" toza " ish kiyimi, kostyum yoki ko'ylak kiyish bilan bog'liq edi.
Ko'k yoqali ishchilar - bular qo'l mehnati talab qiladigan ishlar, zavod-fabrika, qurilish, tog'-kon va boshqa ishlarda ishlovchilarni o'z ichiga oladi. Bu nom ko'pincha ko'k rangli ish formasi bilan bog'liq.
Pushti Yoqali Ishchilar - bu atama an'anaviy ravishda ayollar faollik qiladigan sohalarda, masalan: hamshiralik, o'qituvchilik va kotibalik ishlaridagi ishchilarni tasvirlash uchun ishlatilgan. Ko'pincha "pushti" ayollik rangi hisoblanadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Oq,ko'k,pushti - yoqali ishchilar
Oq Yoqali Ishchilar - bular ko'pincha ofis ishchilari, hisobchilar, psixolog, mutaxassislar va menejerlar hisoblanadi. Bu nom ular ko'pincha ofislarda" toza " ish kiyimi, kostyum yoki ko'ylak kiyish bilan bog'liq edi.
Ko'k yoqali ishchilar - bular qo'l mehnati talab qiladigan ishlar, zavod-fabrika, qurilish, tog'-kon va boshqa ishlarda ishlovchilarni o'z ichiga oladi. Bu nom ko'pincha ko'k rangli ish formasi bilan bog'liq.
Pushti Yoqali Ishchilar - bu atama an'anaviy ravishda ayollar faollik qiladigan sohalarda, masalan: hamshiralik, o'qituvchilik va kotibalik ishlaridagi ishchilarni tasvirlash uchun ishlatilgan. Ko'pincha "pushti" ayollik rangi hisoblanadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#hikmatli
Sening kulib turishingni istaydigan yagona odam suratkashdir. Lekin u ham buning haqini oladi.
©️ Ahmad Duvaydor
@toponomik
Sening kulib turishingni istaydigan yagona odam suratkashdir. Lekin u ham buning haqini oladi.
©️ Ahmad Duvaydor
@toponomik
#toponim #etimologiya
QIZIRIQ – Surxondaryo viloyati tarkibidagi tuman nomi.
Mutaxassislarning fikricha, tuman nomining ilk shakli Qizariq. Ko‘p asrlik qo‘llash jarayonida transformatsiyalashib nom sodda, ixcham va talaffuzga qulay bo‘lgan shaklga kelgan. Respublika toponimiyasi tarkibida qiz so‘zi bilan yasalgan joy nomlari ko‘plab topiladi. Qizqal’a, Qizquduq, Qizariq, Qiztosh, Uchqiz, Qirqqiz, Yetimqiz va hokazo.
Ko‘pincha qiz so‘zi nomning asosiy tarkibiy qismini tashkil qiladi va aniqlovchi vazifasini bajaradi, ya’ni geografik ob‘ektning tabiiy belgisini bildiradi. Ba’zi hollarda, qiz so‘zi nomning so‘ngida keladi. Tarkibida qiz so‘zi bo‘lgan barcha nomlarning yaratilish tarixi haqida ko‘plab rivoyat va afsonalar to‘qilgan. Ularda qiz (ayol)larning dushmanga, g‘ayridinlarga qarshi kurashi, el obodligi yo‘lidagi jasorati hikoya qilinadi.
Qiz so‘zi bilan yaratilgan joy nomlarining hozirgi holati bilan uning asl ma’nosini aniqlash birmuncha murakkab. Chunki qiz so‘zining qadimiy shakli – quz. Quz so‘zi qadimiy turkiy tilda tog‘ning quyosh nuri tushmas tomoni, terskay, ko‘lami baland qoya, cho‘qqi kabi ma’nolarni anglatgan.
O‘zbek adabiy tilining XIII – XIV asrlar va undan keyingi taraqqiyotida quz so‘zi qayd etilmagan, yozma manbalarda ham uchramaydi. Ammo xalq og‘zaki nutqida bo‘lgan, joy nomlari buning isbotidir. Quz so‘zining o‘rta asrlardagi ma’nosi yordamida Qizariq nomini izohlash mumkin.
Qizariq – balandlik bag‘ridagi ariq, adir yoqalab notekis joydan o‘tkazilgan suv yo‘li kabi ma‘nolarni bildiradi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
QIZIRIQ – Surxondaryo viloyati tarkibidagi tuman nomi.
Mutaxassislarning fikricha, tuman nomining ilk shakli Qizariq. Ko‘p asrlik qo‘llash jarayonida transformatsiyalashib nom sodda, ixcham va talaffuzga qulay bo‘lgan shaklga kelgan. Respublika toponimiyasi tarkibida qiz so‘zi bilan yasalgan joy nomlari ko‘plab topiladi. Qizqal’a, Qizquduq, Qizariq, Qiztosh, Uchqiz, Qirqqiz, Yetimqiz va hokazo.
Ko‘pincha qiz so‘zi nomning asosiy tarkibiy qismini tashkil qiladi va aniqlovchi vazifasini bajaradi, ya’ni geografik ob‘ektning tabiiy belgisini bildiradi. Ba’zi hollarda, qiz so‘zi nomning so‘ngida keladi. Tarkibida qiz so‘zi bo‘lgan barcha nomlarning yaratilish tarixi haqida ko‘plab rivoyat va afsonalar to‘qilgan. Ularda qiz (ayol)larning dushmanga, g‘ayridinlarga qarshi kurashi, el obodligi yo‘lidagi jasorati hikoya qilinadi.
Qiz so‘zi bilan yaratilgan joy nomlarining hozirgi holati bilan uning asl ma’nosini aniqlash birmuncha murakkab. Chunki qiz so‘zining qadimiy shakli – quz. Quz so‘zi qadimiy turkiy tilda tog‘ning quyosh nuri tushmas tomoni, terskay, ko‘lami baland qoya, cho‘qqi kabi ma’nolarni anglatgan.
O‘zbek adabiy tilining XIII – XIV asrlar va undan keyingi taraqqiyotida quz so‘zi qayd etilmagan, yozma manbalarda ham uchramaydi. Ammo xalq og‘zaki nutqida bo‘lgan, joy nomlari buning isbotidir. Quz so‘zining o‘rta asrlardagi ma’nosi yordamida Qizariq nomini izohlash mumkin.
Qizariq – balandlik bag‘ridagi ariq, adir yoqalab notekis joydan o‘tkazilgan suv yo‘li kabi ma‘nolarni bildiradi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1🔥1
#toponim #etimologiya
TRAFALGAR - "g'arbiy taraf"
( Trafalgar burni, Trafalgar jangi, Trafalgar maydoni )
Trafalgar burni - Pireney yarim orolining g‘arbiy qismida joylashgan.
Trafalgar jangi - Fransiya bilan 3 antifransuz koalitsiyasi oʻrtasida Kadis shahri (Ispaniya) yaqinida, Trafalgar boʻgʻozida sodir boʻlgan jang (1805.21.10). Admiral G. Nelson qoʻmondonligidagi ingliz floti admiral P. Vilnyov qoʻmondonligi ostidagi fransuz - ispan flotini tormor keltirgan. Bu gʻalaba ingliz flotining dengizdagi hukmronligini taʼminlagan.
Bu tarixiy g‘alaba sharafiga London shahridagi eng katta maydonlardan biriga ham Trafalgar nomi berilgan.
Trafalgar aslida arabcha, Taraf al-G’arb - «g'arbiy taraf» so'zidan olingan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
TRAFALGAR - "g'arbiy taraf"
( Trafalgar burni, Trafalgar jangi, Trafalgar maydoni )
Trafalgar burni - Pireney yarim orolining g‘arbiy qismida joylashgan.
Trafalgar jangi - Fransiya bilan 3 antifransuz koalitsiyasi oʻrtasida Kadis shahri (Ispaniya) yaqinida, Trafalgar boʻgʻozida sodir boʻlgan jang (1805.21.10). Admiral G. Nelson qoʻmondonligidagi ingliz floti admiral P. Vilnyov qoʻmondonligi ostidagi fransuz - ispan flotini tormor keltirgan. Bu gʻalaba ingliz flotining dengizdagi hukmronligini taʼminlagan.
Bu tarixiy g‘alaba sharafiga London shahridagi eng katta maydonlardan biriga ham Trafalgar nomi berilgan.
Trafalgar aslida arabcha, Taraf al-G’arb - «g'arbiy taraf» so'zidan olingan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#toponim #etimologoya
Toponimikada "nomlardagi tejamkorlik" degan jumla bor.Bu aytilishi qiyin yoki nomi uzun toponimlarni xalq tilida qisqarishi va qulaylashishi hisoblanadi.Nomlardagi tejamkorlik nafaqat O'zbekiston balki boshqa mamlakatlar toponimiyasida ham bor.
Masalan, Sankt-Piterburgni - Piter, San-Frantsiskoni - Frisko, Los Anjelesni - El-Ey (inglizcha bosh harflari bilan) deb atashadi.
Ispan tilli toponimiyaga ham tejamkorlik xos. Chunonchi, 1535-yili La-Plata daryosining quyi oqimida asos solingan shaharga ispanlar Ciudad de la santissima Trinidad e Puerto de nuestra sefiora la virgen Maria de los Buenos aires, ya’ni Trinidad muqaddas shahri, Bibi Maryam yoqimli shamollari porti Buenos-Ayres nomini berishgan. Hozirda shahar Buenos-Ayres yoki уana ham qisqaroq Bayres deb ataladi.Bu shahar qaysi davlat poytaxti ekanligini esa sizlar yaxshi bilasiz
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Toponimikada "nomlardagi tejamkorlik" degan jumla bor.Bu aytilishi qiyin yoki nomi uzun toponimlarni xalq tilida qisqarishi va qulaylashishi hisoblanadi.Nomlardagi tejamkorlik nafaqat O'zbekiston balki boshqa mamlakatlar toponimiyasida ham bor.
Masalan, Sankt-Piterburgni - Piter, San-Frantsiskoni - Frisko, Los Anjelesni - El-Ey (inglizcha bosh harflari bilan) deb atashadi.
Ispan tilli toponimiyaga ham tejamkorlik xos. Chunonchi, 1535-yili La-Plata daryosining quyi oqimida asos solingan shaharga ispanlar Ciudad de la santissima Trinidad e Puerto de nuestra sefiora la virgen Maria de los Buenos aires, ya’ni Trinidad muqaddas shahri, Bibi Maryam yoqimli shamollari porti Buenos-Ayres nomini berishgan. Hozirda shahar Buenos-Ayres yoki уana ham qisqaroq Bayres deb ataladi.Bu shahar qaysi davlat poytaxti ekanligini esa sizlar yaxshi bilasiz
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
❤2
#shunchaki
"O'lim zinapoyasi"
🪜 - bu zinapoya shunday nomlangan, chunki Mauthausen konsentratsion lageri mahbuslari uning ustida 50 kg og'irlikdagi granit toshlarni olib yurishgan. Qo'riqchilar mahbuslarni 186 ta zinapoyada yukni ko'tarishga majbur qilishgan, yozgi jazirama issiq yoki qishgi sovuq qo'riqchilarni zig'ircha qiziqtirmagan.
Mahbuslar bir ish kunida o'n martagacha bunday ko'tarilishlarni amalga oshirishgan. Bunday og'ir ishda ko'plab mahbuslar kuchsizlanib yiqilishgan va ko'tarib ketayotgan toshlarini ko'p xollarda orqa tomonga tashlaganlar va bu domino effektini keltirib chiqargan, shu orqali ko'pchilik qurbon bo'lgan, jarohat olgan yoki oyoq-qo'llaridan ayrilishgan
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"O'lim zinapoyasi"
🪜 - bu zinapoya shunday nomlangan, chunki Mauthausen konsentratsion lageri mahbuslari uning ustida 50 kg og'irlikdagi granit toshlarni olib yurishgan. Qo'riqchilar mahbuslarni 186 ta zinapoyada yukni ko'tarishga majbur qilishgan, yozgi jazirama issiq yoki qishgi sovuq qo'riqchilarni zig'ircha qiziqtirmagan.
Mahbuslar bir ish kunida o'n martagacha bunday ko'tarilishlarni amalga oshirishgan. Bunday og'ir ishda ko'plab mahbuslar kuchsizlanib yiqilishgan va ko'tarib ketayotgan toshlarini ko'p xollarda orqa tomonga tashlaganlar va bu domino effektini keltirib chiqargan, shu orqali ko'pchilik qurbon bo'lgan, jarohat olgan yoki oyoq-qo'llaridan ayrilishgan
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#hikmatli
Ochlar boshidagi bo'sh idishdan ham og'irroq narsa yo'qdir.
©️ Jubron Halil Jubron
@toponomik
Ochlar boshidagi bo'sh idishdan ham og'irroq narsa yo'qdir.
©️ Jubron Halil Jubron
@toponomik
👍2
#shunchaki
Pol Gogen
Rassom haqida qiziqarli fakt: Pol Gogen Panama kanali qurilishida ishlagan
1886-1888 yillarda Pol Gogen Bretaniya, Panama va Martinikaga sayohat qildi.
Panamada yashagan rassom pulga juda muhtoj bo'lib qoladi
Uning ahvoli uni Panama kanali qurilishiga olib boradi va u yerda Pol Gogen bir qancha vaqt qazuvchi bo'lib ishlagan.
@toponomik
Pol Gogen
Rassom haqida qiziqarli fakt: Pol Gogen Panama kanali qurilishida ishlagan
1886-1888 yillarda Pol Gogen Bretaniya, Panama va Martinikaga sayohat qildi.
Panamada yashagan rassom pulga juda muhtoj bo'lib qoladi
Uning ahvoli uni Panama kanali qurilishiga olib boradi va u yerda Pol Gogen bir qancha vaqt qazuvchi bo'lib ishlagan.
@toponomik
👍4
#hikmatli
Mol-dunyo bilan baxt sotib olib bo'lmaydi, deganlar, kitob do'koniga kirib ko'rmaganlar-da.
©️ Ahmad Xoyriy Umariy
@toponomik
Mol-dunyo bilan baxt sotib olib bo'lmaydi, deganlar, kitob do'koniga kirib ko'rmaganlar-da.
©️ Ahmad Xoyriy Umariy
@toponomik
👍2👏1