#toponim #etimologiya
G'azalkent
Ayrim olimlar arab geograflari asarlarida qayd qilingan Gazak shahri hozirgi G'azalkent bo'lsa kerak, degan fikr bildirishadi. Professor H. Hasanov G'azalkent toponimi “g'izol” - “ ohu” va "kent" - "shahar" so'zlaridan tarkib topgan degan fikrni bildirgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
G'azalkent
Ayrim olimlar arab geograflari asarlarida qayd qilingan Gazak shahri hozirgi G'azalkent bo'lsa kerak, degan fikr bildirishadi. Professor H. Hasanov G'azalkent toponimi “g'izol” - “ ohu” va "kent" - "shahar" so'zlaridan tarkib topgan degan fikrni bildirgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#oronim #etimologiya
TYANSHAN 🏔
Tyanshan - Toshkent viloyati hududining shimoliy va shimoliy-sharqiy qismida joylashgan tog" tizmasi.
Tyanshan oronimi qadimiy xitoycha nom bo‘lsa ham, hozirgi zamon faniga rus olimlari tomonidan ikki asrcha oldin kiritilgan. Bu tog‘ning turkiy nomi Xontangri yoki Tangritov bo‘lgan degan fikrda jon bor, chunki xitoycha Tyanshan - “osmon tog‘lari” demakdir.
Qirg‘izlar Tyanshanni Olatov deyishadi. Akademik Radlov, turkiy al-ol so‘zi ‘‘yuksak” , “ buyuk”, “dahshatli” ma’nolarini anglatishini ta’kidlagan . Olatovni “ ola- bula” , “qorli tog ” ’ deyish ham mumkin. G. Miller bu tog‘ni “ Muztog‘ tizmasi” deb atagan. Potanin esa “ Qirg‘iz olatovi” deb atagan. Tyanshanning yana Kungay tog‘, Ketmon tog ‘, Holiq tog ‘, Qorli tov degan nomlari ham bor.
Demak Tyanshan - “ baland, osmono‘par tog‘ ” ma’nosida.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
TYANSHAN 🏔
Tyanshan - Toshkent viloyati hududining shimoliy va shimoliy-sharqiy qismida joylashgan tog" tizmasi.
Tyanshan oronimi qadimiy xitoycha nom bo‘lsa ham, hozirgi zamon faniga rus olimlari tomonidan ikki asrcha oldin kiritilgan. Bu tog‘ning turkiy nomi Xontangri yoki Tangritov bo‘lgan degan fikrda jon bor, chunki xitoycha Tyanshan - “osmon tog‘lari” demakdir.
Qirg‘izlar Tyanshanni Olatov deyishadi. Akademik Radlov, turkiy al-ol so‘zi ‘‘yuksak” , “ buyuk”, “dahshatli” ma’nolarini anglatishini ta’kidlagan . Olatovni “ ola- bula” , “qorli tog ” ’ deyish ham mumkin. G. Miller bu tog‘ni “ Muztog‘ tizmasi” deb atagan. Potanin esa “ Qirg‘iz olatovi” deb atagan. Tyanshanning yana Kungay tog‘, Ketmon tog ‘, Holiq tog ‘, Qorli tov degan nomlari ham bor.
Demak Tyanshan - “ baland, osmono‘par tog‘ ” ma’nosida.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
#ibora
"Mollyuska kabi baxtli"
"Mollyuska kabi baxtli" iborasi juda baxtli yoki mamnun odamni tasvirlash uchun ishlatiladigan mashhur idiomadir.
Eski versiya - "Yuqori suvda mollyuska kabi baxtli" iborasi vaqt o'tishi bilan oddiygina "mollyuska kabi baxtli"ga aylandi.
Bu ibora 19 - asrda, xususan, Qo'shma Shtatlarning shimoliy-sharqiy qismida mashhur bo'lgan. Odatda, baliq ovlash jamoalari suv oqimi past bo'lganda ularni muvaffaqiyatli to'plashlari mumkin. To'lqin baland bo'lsa, ularni olish deyarli mumkin emas.
Shunday qilib, farazga ko'ra, agar mollyuskalar his-tuyg'ularni his qilish qobiliyatiga ega bo'lsa, ular suv toshqini paytida juda xursand bo'lishadi, chunki ular plyajdagi biron bir kulbada, pechda pishirilmaydi va odamlar boshqa kechki ovqatni likopchaga qo'yishadi.
Bu iboraning birinchi qoʻllanilishi Jeyms Xollning 1833-yilda chop etilgan “Harpening boshi – Kentukki afsonasi” nomli xotira kitobida kuzatilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Mollyuska kabi baxtli"
"Mollyuska kabi baxtli" iborasi juda baxtli yoki mamnun odamni tasvirlash uchun ishlatiladigan mashhur idiomadir.
Eski versiya - "Yuqori suvda mollyuska kabi baxtli" iborasi vaqt o'tishi bilan oddiygina "mollyuska kabi baxtli"ga aylandi.
Bu ibora 19 - asrda, xususan, Qo'shma Shtatlarning shimoliy-sharqiy qismida mashhur bo'lgan. Odatda, baliq ovlash jamoalari suv oqimi past bo'lganda ularni muvaffaqiyatli to'plashlari mumkin. To'lqin baland bo'lsa, ularni olish deyarli mumkin emas.
Shunday qilib, farazga ko'ra, agar mollyuskalar his-tuyg'ularni his qilish qobiliyatiga ega bo'lsa, ular suv toshqini paytida juda xursand bo'lishadi, chunki ular plyajdagi biron bir kulbada, pechda pishirilmaydi va odamlar boshqa kechki ovqatni likopchaga qo'yishadi.
Bu iboraning birinchi qoʻllanilishi Jeyms Xollning 1833-yilda chop etilgan “Harpening boshi – Kentukki afsonasi” nomli xotira kitobida kuzatilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#oronim #etimologiya
YETIMTOG‘ va ZIRABULOQ
Yetimtog‘ — Samarqand viloyatidagi qoldiq tog‘. Nurota tog‘idan shimoli-sharqqa kirib boradigan tekislikda joylashgan. Buxoroda ham shu nomdagi tog‘ bor.
Yetimtog' “ boshqa tog‘lardan ajralib turgan yakka cho'qqi, tog‘ ” degan ma'noni bildiradi.
Zirabuloq - Samarqand viloyatining Kattaqo'rg‘on tumanidagi tog‘ nomi. Xalq orasida toponimning zarbuloq degan izohi keng tarqalgan. “Zarbuloq” toponimi zir so‘zi yordamida yasalib, “quyi buloq, pastdagi buloq” ma’nolarini bildiradi. Qishloq nomiga asoslanib tog‘ ham shunday nomlangan.
Zirabuloq - "pastdagi, quyidagi buloq"
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@topononik
YETIMTOG‘ va ZIRABULOQ
Yetimtog‘ — Samarqand viloyatidagi qoldiq tog‘. Nurota tog‘idan shimoli-sharqqa kirib boradigan tekislikda joylashgan. Buxoroda ham shu nomdagi tog‘ bor.
Yetimtog' “ boshqa tog‘lardan ajralib turgan yakka cho'qqi, tog‘ ” degan ma'noni bildiradi.
Zirabuloq - Samarqand viloyatining Kattaqo'rg‘on tumanidagi tog‘ nomi. Xalq orasida toponimning zarbuloq degan izohi keng tarqalgan. “Zarbuloq” toponimi zir so‘zi yordamida yasalib, “quyi buloq, pastdagi buloq” ma’nolarini bildiradi. Qishloq nomiga asoslanib tog‘ ham shunday nomlangan.
Zirabuloq - "pastdagi, quyidagi buloq"
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@topononik
#savol
Surxondaryodagi tug‘ nomiga tik qoyalarda yashaydigan, o‘limtiklar bilan ovqatlanadigan, burgut kabi katta yirtqich qush nomi berilgan. Bu qush nomining asl ma‘nosi tik, baland, quruq ma‘nolarini beradi
Savol: tog‘ nomini yozib bering
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Surxondaryodagi tug‘ nomiga tik qoyalarda yashaydigan, o‘limtiklar bilan ovqatlanadigan, burgut kabi katta yirtqich qush nomi berilgan. Bu qush nomining asl ma‘nosi tik, baland, quruq ma‘nolarini beradi
Savol: tog‘ nomini yozib bering
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Tarix va Toponomika
#savol Surxondaryodagi tug‘ nomiga tik qoyalarda yashaydigan, o‘limtiklar bilan ovqatlanadigan, burgut kabi katta yirtqich qush nomi berilgan. Bu qush nomining asl ma‘nosi tik, baland, quruq ma‘nolarini beradi Savol: tog‘ nomini yozib bering Do‘stlaringizga…
#javob
Javob: G‘ajirqoya
Izoh: G‘ajir- savol matnida ta‘riflangan qush nomi.Keyinchalik bu nom tog‘ nomiga aylangan
Javob: G‘ajirqoya
Izoh: G‘ajir- savol matnida ta‘riflangan qush nomi.Keyinchalik bu nom tog‘ nomiga aylangan
#oronim #etimologiya
BO‘KANTOV
Bo‘kantov - Markaziy Qizilqumdagi tog‘. V. V. Radlovning yozishicha bo'kan so‘zining " to‘g'on , to‘siq, bukri, past” kabi ma’nolari bor. Shunday ekan, Bo'kantov “bukri tog ‘, past tog ‘” demakdir.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
BO‘KANTOV
Bo‘kantov - Markaziy Qizilqumdagi tog‘. V. V. Radlovning yozishicha bo'kan so‘zining " to‘g'on , to‘siq, bukri, past” kabi ma’nolari bor. Shunday ekan, Bo'kantov “bukri tog ‘, past tog ‘” demakdir.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
#mifologiya
Merman ( p. : mermen ), afsonaviy ayol suv parisi( mermaid ) ning erkak hamkasbi bo'lib, afsonaviy mavjudot hisoblanadi.
U beldan yuqorida odam va beldan pasti baliqqa o'xshaydi, lekin afsonalarda oddiy odam shaklini olishi mumkinligi ham aytilgan. Ba'zida mermanlar jirkanch, ba'zida esa chiroyli deb ta'riflanadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@mifologikk
@toponomik
Merman ( p. : mermen ), afsonaviy ayol suv parisi( mermaid ) ning erkak hamkasbi bo'lib, afsonaviy mavjudot hisoblanadi.
U beldan yuqorida odam va beldan pasti baliqqa o'xshaydi, lekin afsonalarda oddiy odam shaklini olishi mumkinligi ham aytilgan. Ba'zida mermanlar jirkanch, ba'zida esa chiroyli deb ta'riflanadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@mifologikk
@toponomik
👍2
#shunchaki
TRIPOLI shaharLARI haqida
Geografik kartalarda Tripoli shahri ikkita. Biri Liviya poytaxti, yana biri Livandagi shahar. Ularni bir-biridan farqlash uchun arablar, Liviya poytaxti hisoblangan Tripoli shahrini Trabulus-al-G'arb («G'arbiy Tripoli»). Livandagi Tripoli shahrini esa -Trabulus-al-Sharq («Sharqiy Tripoli») deb atashadi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
TRIPOLI shaharLARI haqida
Geografik kartalarda Tripoli shahri ikkita. Biri Liviya poytaxti, yana biri Livandagi shahar. Ularni bir-biridan farqlash uchun arablar, Liviya poytaxti hisoblangan Tripoli shahrini Trabulus-al-G'arb («G'arbiy Tripoli»). Livandagi Tripoli shahrini esa -Trabulus-al-Sharq («Sharqiy Tripoli») deb atashadi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#toponim #etimologiya
Ma'lumki, ko'p xalqlar o‘z vatanlari, yerlarini dunyo markaziga qiyoslashgan. Masalan, qadimgi inklar imperiyasi va uni poytaxtining nomi ham xuddi shu yo'l bilan paydo bo'lgan. Ular mamlakatni Tiuantisiiyyu - «dunyo to'rt tomoni davlati», poytaxtni esa - Kusko, ya'ni «kindik», aniqrog'i dunyoni markazi deb atashgan.
Shunday an'ana, xitoylar uchun ham xos bo'lgan. Ular qadim zamonlardan buyon o'z davlatlarini Chjungo - «O'rtadagi mamlakat» deb atashadi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Ma'lumki, ko'p xalqlar o‘z vatanlari, yerlarini dunyo markaziga qiyoslashgan. Masalan, qadimgi inklar imperiyasi va uni poytaxtining nomi ham xuddi shu yo'l bilan paydo bo'lgan. Ular mamlakatni Tiuantisiiyyu - «dunyo to'rt tomoni davlati», poytaxtni esa - Kusko, ya'ni «kindik», aniqrog'i dunyoni markazi deb atashgan.
Shunday an'ana, xitoylar uchun ham xos bo'lgan. Ular qadim zamonlardan buyon o'z davlatlarini Chjungo - «O'rtadagi mamlakat» deb atashadi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#toponim #etimologiya
Pasxa🗿 oroli
Tinch okeanining janubi-sharqida Pasxa oroli bor. Orolni 1722 -yili gollandiyalik dengizchi Ya.Roggeven pasxa kuni kashf qilgan va xristianlar bayrami sharafiga unga Pasxa oroli deb nom bergan.
Qadimda orol tubjoy aholisi o‘z yerlarini Te-pito-no-te-Xenua - «Yer kindigi» yoki Mataki-te-Rangi - «samoni ko'ruvchi ko'z» deb atashgan. Ular dunyoning eng katta okeanining cheksiz suvlari orasida bir parcha yerlarini shunday tasavvur qilishgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@topononik
Pasxa🗿 oroli
Tinch okeanining janubi-sharqida Pasxa oroli bor. Orolni 1722 -yili gollandiyalik dengizchi Ya.Roggeven pasxa kuni kashf qilgan va xristianlar bayrami sharafiga unga Pasxa oroli deb nom bergan.
Qadimda orol tubjoy aholisi o‘z yerlarini Te-pito-no-te-Xenua - «Yer kindigi» yoki Mataki-te-Rangi - «samoni ko'ruvchi ko'z» deb atashgan. Ular dunyoning eng katta okeanining cheksiz suvlari orasida bir parcha yerlarini shunday tasavvur qilishgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@topononik
🗿4👍1
#toponim #tomonlar
Arabiston yarim orolida yashagan qadimiy aholini ham dunyo tamonlarini belgilashda o'ziga xos an'analari bo'lgan. Ularda tomonlarni aniqlash sharqdan boshlangan va u old tomon hisoblangan. Shuning uchun, Makka shahridagi musulmonlar uchun muqaddas bo'lgan Ka'ba yonida sharqqa qaragan kishini orqa tomoni tabiiyki g'arb, o'ng tomoni janub, chap tomoni esa shimol hisoblangan.
Yaman, Shom, Mashriq, Mag'rib kabi geografik nomlar ham shu yo'sinda paydo bo'lgan. Yaman so'zi - «o'ng». ash-Shom - «chap» tomon ma’nosida qo'llanilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@topononik
Arabiston yarim orolida yashagan qadimiy aholini ham dunyo tamonlarini belgilashda o'ziga xos an'analari bo'lgan. Ularda tomonlarni aniqlash sharqdan boshlangan va u old tomon hisoblangan. Shuning uchun, Makka shahridagi musulmonlar uchun muqaddas bo'lgan Ka'ba yonida sharqqa qaragan kishini orqa tomoni tabiiyki g'arb, o'ng tomoni janub, chap tomoni esa shimol hisoblangan.
Yaman, Shom, Mashriq, Mag'rib kabi geografik nomlar ham shu yo'sinda paydo bo'lgan. Yaman so'zi - «o'ng». ash-Shom - «chap» tomon ma’nosida qo'llanilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@topononik
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
#shunchaki
Tovus o'rgimchakning juftlashish raqsi 🕷 🦚
Tovus o'rgimchak-bu jonli ranglari va urg'ochilarni jalb qilish uchun erkaklari tomonidan ijro etiladigan murakkab juftlashish raqslari bilan tanilgan o'rgimchakning kichik turi.(4-5 mm)
Ular Avstraliyada uchraydi va Maratus jinsiga kiradi. Tovus o'rgimchaklari odamlar uchun xavfli emas va birinchi navbatda kichik hasharotlar bilan oziqlanadi. "Spektakl" taxminan 50 daqiqa(ba‘zan kamroq) davom etadi va bu spektaklga bahoni urg‘ochi o‘rgimchak qo‘yadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Tovus o'rgimchakning juftlashish raqsi 🕷 🦚
Tovus o'rgimchak-bu jonli ranglari va urg'ochilarni jalb qilish uchun erkaklari tomonidan ijro etiladigan murakkab juftlashish raqslari bilan tanilgan o'rgimchakning kichik turi.(4-5 mm)
Ular Avstraliyada uchraydi va Maratus jinsiga kiradi. Tovus o'rgimchaklari odamlar uchun xavfli emas va birinchi navbatda kichik hasharotlar bilan oziqlanadi. "Spektakl" taxminan 50 daqiqa(ba‘zan kamroq) davom etadi va bu spektaklga bahoni urg‘ochi o‘rgimchak qo‘yadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
#toponim #etimologiya
Yurtimiz toponimiyasi singari, dunyo toponimiyasida ham o'simlik turlariga nisbat berilib atalgan nomlar ko'p. Qarag'anda - “qora akatsiya", Bangkok - “yovvoyi olcha", Dakar -''yulg'un", Yava - "javdar", Liyepaya - “ lipa". Almati - "olmali" va hokazo.
MADEYRA
Madeyra - Afrikaning shimoli-g'arbidagi orollar nomi. Orollar nomining paydo bo'lish tarixi XV asrga borib taqaladi. 1420-yili Portugaliya taxt vorisi Enrike qimmatbaho yog'och beradigan ajdaho daraxti o'sadigan orollarni topish maqsadida ekspeditsiya tashkil etadi. Notanish orollarga yetib kelgan ekspeditsiya a'zolari qalin o'rmonlar bilan qoplangan orollarni ko'rib uni Madeyra (ispancha, madero - «o'rmon») deb atashadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Yurtimiz toponimiyasi singari, dunyo toponimiyasida ham o'simlik turlariga nisbat berilib atalgan nomlar ko'p. Qarag'anda - “qora akatsiya", Bangkok - “yovvoyi olcha", Dakar -''yulg'un", Yava - "javdar", Liyepaya - “ lipa". Almati - "olmali" va hokazo.
MADEYRA
Madeyra - Afrikaning shimoli-g'arbidagi orollar nomi. Orollar nomining paydo bo'lish tarixi XV asrga borib taqaladi. 1420-yili Portugaliya taxt vorisi Enrike qimmatbaho yog'och beradigan ajdaho daraxti o'sadigan orollarni topish maqsadida ekspeditsiya tashkil etadi. Notanish orollarga yetib kelgan ekspeditsiya a'zolari qalin o'rmonlar bilan qoplangan orollarni ko'rib uni Madeyra (ispancha, madero - «o'rmon») deb atashadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3