Tarix va Toponomika
1.53K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#shunchaki

Misr

Misr davlatini yevropaliklar Yegipet deyishadi, bu nom ham juda qadimiy bo‘lib, miloddan avvalgi III asrdan buyon ma’lum va ushbu
hududga nisbatan qo‘llanib kelinadi.

Yegipet- so‘zi qadimgi misr tilida
Ta-Kipet - «qora tuproq» ma’nosini anglatgan, misrliklar Nil vodiysidagi hosildor yerlarni, atrofdagi qizil qumli cho‘llar bilan qiyoslab o‘z yurtini shunday deb atashgan.

Yegipet so‘zi qadimgi yunon tilida
Aigiptos, lotincha Aegyptus, shaklida talaffuz qilingan. Mutaxassislarning aniqlashicha, o‘tmishda Misr davlati hududida keng tarqalgan qadimgi misr tili, milodiy V asrdan boshlab o‘lik tilga aylangan. Bunga hozirgi arab tilining misr lahjasi uni asta-sekin muomaladan siqib chiqarishi sabab bo‘lgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🔥3👍1👏1
#shunchaki

Afrikaning ba‘zi toponimlari

Bantu xalqlari tilida nyasa, nyanza, nyantsa- «kо‘l» ma’nosini anglatadi.

Shu bois, mahalliy xalqlar Afrikaning buyuk ko‘llarini (Nyasa, Viktoriya, Malavi) shu bitta so‘z bilan atashadi.

Shunisi diqqatga sazovorki, mahalliy aholi geografik ob’ektlarni nomlashda tabiiy-geografik omillarga alohida e’tibor berishgan.

Masalan, Mbuji-Mayo («suv echkisi»), Kigali («keng, baland tog‘), Ruvenzori («bulutlar sohibi»), Tanganika (nika - suaxili tilida «tashlandiq yer» - quruq savannani shunday atashadi), Nayrobi («sovuq suv»), Keniya («oq tog‘»), Kampala («impala antilopasi nomidan»), Bangi («ostona»)

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍5🔥1
#shunchaki

Statistik ma'lumotlarga ko'ra, urushlar va boshqa ofatlar paytida o'g'il bolalar qizlarga qaraganda ko'proq tug'iladi va buning sababini hech kim bilmaydi.

Ushbu hodisa "askarlarni to'ldirish effekti"deb nomlanadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
😁9👍2🔥2
Biz bilgan Ibn Sinoning biz bilmagan surati

Ibn Sinoga zamondoshlari tomonidan munosib qiymat berilmagani, hatto ba’zi olim va johil mullalar uni “Din dushmani” deb e’lon qilgani, natijada asarlari ta’qiqlangani, oqibatda uning Turkistondan qochib ketish majburiyatida qolgani qayd etilgan.

Batafsil:
https://oyina.uz/uz/article/3202

Rasmiy sahifalarimiz👇

Telegram | Facebook | YouTube | X
👍2🔥1
#shunchaki

Shimoliy Amerikadagi yirik gidronimik ob’ektlar, xususan daryo va ko'llar nomlarida submintaqaning tabiiy xususiyatlari mujassamlashgan:

Ayova - «tinch daryo»,
Viskonsin — «ming orollar daryosi»
Missisipi — «katta suv»,
Missuri—«loyqa suv»,
Niagara — «shovqinli suv»,
Yukon — «katta daryo»,
Vinnipeg - «loyqa suv»,
Michigan - «katta ko‘l»,
Ogayo - «ko‘rkam daryo»,
Ontario - «chiroyli ko'l» ,
Saskachevan - «qayirma daryo»,
Tennesi - «daryo»

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👏5❤1🔥1
#shunchaki #karikatura
️

"Ov mavsumi "-ittifoqchilarni qo'llab-quvvatlovchi karikatura (rassom: Gerbert Blok)

"El Alameynning ikkinchi jangi", "Uran operatsiyasi" va "Gvadalkanal uchun dengiz jangi", AQSh, 1942-yil noyabr.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍5🔥1
​​#Бобосўз_изидан

“Тариф”нинг таърифи ва тарихи

Олди-сотди пайтида белгиланадиган ҳақ ва баҳолар кўрсаткичи маъносини англатадиган тариф сўзининг тилимизга кириб келгунига қадар бўлган тарихи жуда узун. Бу сўз араб тилидан француз тилига, сўнг рус тилига ва ундан ўзбек тилига ўтган. Қизиғи шундаки, товарларнинг тўлов ҳақлари тизими маъносини англатган тариф сўзи тилимизга кириб келгунга қадар ҳам бу сўзнинг азалдан тавсифлаш маъносидаги таъриф шакли тилимизда мунтазам ишлатилиб келган. Яъни тариф ва таъриф сўзларининг илдизи бир хил бўлиб, у “билди” деган маънони англатади.
Алишер Навоийда таъриф сўзи “тасвирлаш, аниқлаш, тавсифлаш, мақташ, танитиш” мазмунида келади:
Бўйлаким, таъриф этиб ғурбатни бисёр, эй кўнгул,
Шаҳру кишвардин маломат айлаб изҳор, эй кўнгул.

Бу ҳақда яна бошқа мулоҳазалар ҳам бор. “Бобо сўз изидан” китоби нашридан сўнг андижонлик адиб Дурбек Қўлдошев баъзи сўзлар ҳақида ўз мулоҳазаларини ёзиб юборибдилар. Жумладан, у тариф сўзи ҳақида қуйидаги маълумотларни келтиради: “Араб истилоси давридаги лашкарбошилардан бири ал Торифнинг Андалусияга босқини пайти Ўрта ер денгизи ўрамидаги илк бор забт этилган оролга  — “Ал Ториф” номи берилган. Кейинчалик бу сўз европалашиб, “Тариф” оролига айланган. Гибралтар бўғозига кириб келган хорижий кемалардан олинадиган бож (тўлов) ҳам, 1808 йилдан бошлаб “тариф” деб аталиб келинади. Шундай қилиб тариф (Ториф) сўзи интернационал, яъни жаҳон тилидаги сўзга айланди.”

✍️ Эшқобил ШУКУР, «Бобосўз изидан» китобидан.

@Eshqobil_Shukur_ijodi
👍4🔥1
#shunchaki

Somnambulizm - uyquda yurish (sleepwalking)

Somnambulizm yoki noktambulizm uyquda yurish hodisasidir.

Bu parasomniya uyqu buzilishi sifatida tasniflanadi. Somnambulizm uyquning sekin to'lqin bosqichida, past ong holatida, odatda to'liq ong holatida bajariladigan faoliyatni bajarish bilan sodir bo'ladi.

Bu harakatlar: gapirish, yotoqda o'tirish, hojatxonaga borish, ovqat iste'mol qilish kabi, yoki ovqat pishirish, avtomobil haydash, zo'ravonlik harakatlari kabi holatlarni o'z ichiga oladi

Uyqusida yuruvchilar ko'pincha voqeani juda kam yoki umuman eslay olmaydilar, chunki ularning ongi xotiralarni eslab qolish qiyin bo'lgan holatga o'zgargan bo'ladi. Ko'zlari ochiq bo'lsa-da, ifodalari xira va sirli. Bu 30 soniyadan 30 daqiqagacha davom etishi mumkin.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
❤2🔥1🐳1
#shunchaki

Karl Reyxenbax

Karl Ludwig Freiherr von Reichenbach (1788-yil 12 fevral – 19 yanvar, 1869-yil) nemis metallologi sifatida tanilgan tabiatshunos , sanoatchi va faylasuf. Prussiya Fanlar akademiyasining a'zosi.

U
qatrondan eupion , mumsimon kerosin , pittakal (birinchi sintetik bo'yoq ) va fenol (antiseptik) kabi iqtisodiy ahamiyatga ega bo'lgan bir qancha kimyoviy mahsulotlarni kashf etgani bilan mashhur.

U o'zining so'nggi yillarini Odik kuch deb atagan barcha tirik mavjudotlardan kelib chiqadigan elektr, magnit va issiqlikni birlashtirgan, isbotlanmagan energiya sohasini tadqiq qilishga bag'ishlagan.

1830-yildan 1834-yilgacha ko'mir va yog'och smolasi kabi organik moddalarni distillashning murakkab mahsulotlarini o'rganib chiqdi, bir qator qimmatli uglevodorod birikmalarini, jumladan kreozot , kerosin , eupion va fenol(antiseptiklar), pittakal va sidreret (sintetik bo'yoqlar), pikamarlarni (atir-upa asosi), assamar, kapnomorlarni topdi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4🔥1
#shunchaki

Gazir ( ruscha : turkchadan gazyr , " tayyor " ) — miltiq o‘qini saqlab turadigan asbob: o‘q va o‘q o‘lchovi bo‘lgan trubka. qog'oz kartrij.

Gazirlar gazir sumkalarida yoki ko'krakdagi kichik cho'ntaklarga joylashtiriladi. Keyinchalik gazir cho'ntaklari choxa kabi Kavkaz xalqlari milliy liboslarining o'ziga xos elementiga aylandi.

"Gazirlar" rus kazaklari tomonidan Kavkaz xalqlari kiyimining boshqa elementlari bilan birgalikda harbiy kiyimning bir qismiga aylangan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🔥4💋1
#Millatbayrogʻi

Zargʻaldoq rang, “Ishtar qoʻli” hamda sher va quyosh ramzi. Oʻzbek bayroqlari tarixi


Eng yirik turkiy xalqlardan biri boʻlgan oʻzbeklar bayrogʻi tarixini turkiylarning shonli imperiyasi – Buyuk Turk xoqonligi yalovidan boshlash mumkin. Hozirda Buyuk Turk xoqonligi ramzi sifatida ishlatilgan bayroqning aniq versiyasi boʻlmasa-da, turli olimlar tadqiqotlar natijasida uning taxminiy koʻrinishini yaratgan.

Batafsil:
https://oyina.uz/uz/article/3208

Rasmiy sahifalarimiz👇

Telegram | Facebook | YouTube | X
🔥2❤1
17-noyabr "Xalqaro talabalar kuni" bilan kanalimizdagi barcha talabalarni tabriklayman
🔥5😇2
#shunchaki

Bu rasm " Uyda yolg'iz" filmidan. Bolakay akasining sevgan qizini rasmini topib oladi va muncha xunuk deya ta'rif beradi.

Rejissor qiz bolani bunaqa gapirishiga qarshi bo'lib, o'g'il bolaga parik kiydiradi. Xullas rasmdagi qiz aslida o'g'il bola

Qizlarni xunugi bo'lmaydi...

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
😁11👍3💋2🤪1
#shunchaki

Shashka - 🗡

Shashka ( adige :seshxue— uzun pichoq ) — Shimoliy Kavkaz qilichlarining bir turi ; bir qirrali, bir qo'l uchun qilich. Shashka pichog'ining nisbatan nozik egri chizig'i qurolni odatda egri va tekis qilich o'rtasiga qo'yadi. Qilich ham kesish, ham surish uchun samarali.

Shashka dastlab, Shimoliy Kavkazning tog'li qabilalari orasida paydo bo'lgan. Ushbu qilichning dastlabki tasvirlari 17-asrning oxirlariga to'g'ri keladi

Eng qadimgi misol 1713-yil. Keyinchalik rus va ukrain kazaklarining aksariyati qurolni qabul qilgan. Shashkaning ikki turi mavjud: kavkaz/cherkes shashka va kazak shashkasi

Odatda cherkes (Adige) qilich shakli kazak turiga qaraganda uzunroq. Aslida, ruscha shashka so'zi dastlab adige so'zidan kelib chiqqan - Adyghe : seshxue ( Sashko ) - "uzun pichoq" degan ma'noni anglatadi. U asta-sekin 19-asrda gussarlardan tashqari barcha otliq qo'shinlarda asosiy qilich aylandi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#shunchaki

Glass gem corn - shisha marvarid makkajo'xori 🌽

Shisha marvarid makkajo'xori -Amerika makkajo'xori turi. Bu tur, odamlar "hind makkajo'xorisi" deb ataydigan turli xil va kamalak rangi tufayli noyob hisoblanadi

Makkajo'xori navi 1980-yillarda Oklaxoma shtatida yashovchi Karl Leon Barns (1928 yil 18 iyun - 2016 yil 16 aprel) tomonidan yetishtirilgan.

Makkajo'xori suratlari 2012-yilda ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqaldi va mashxurlikka erishdi. U ko'pincha dekorativ maqsadlarda ekiladi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4
#shunchaki

Polkovnik Teodor Ruzvelt, AQShning 1-ko'ngilli otliq askarlari ( "Rough Riders" - "qo'pol chavandozlar" nomi bilan tanilgan) rahbari. Bu surat 1898-yilda Ispaniya-Amerika urushi paytida chizilgan. U 1901-yilda AQShning 26-prezidenti bo'lgan.

Teddi Ruzveltni
bu ko‘rinishini "Muzeydagi tun" amerika fantastik komediya filmida ham ko‘rish mumkin

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍10
Epladik, amalladik, chidadik, kuttik xullas 3 ochko oldik
🎉8👍4