#shunchaki

Tempura - yupqa xamirga solingan va qovurilgan dengiz mahsulotlari va sabzavotlardan iborat bo'lgan odatiy yapon taomi.

Tempuraning kelib chiqishi 16-asrga borib taqaladi. Portugal iyezuitlari oziq-ovqatlarni un va tuxum xamiri bilan qoplab, g'arb uslubidagi pishirish usulini Yaponiyaga olib kelishgan.

Ilgari yapon qovurilgan taomlari nonsiz yoki xamirsiz guruch uni bilan qovurilgan. Biroq, 16-asrning oxirlariga kelib, un va tuxum xamiri bilan qovurilgan pishirish texnikasini portugaliyalik missionerlar Nagasakida joriy qilishgan.


"Tempura" (vaqt) so'zi lotincha tempora so'zidan kelib chiqqan bo'lib, bu ro'za vaqtlariga ishora qiluvchi atama hisoblanadi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

Mavzu: "Toni" lar

10. 1990-yil 4-yanvarda tug'ilgan sobiq nemis professional futbolchisi. U o'zining to'p uzatish aniqligi bilan mashxur edi

20. Marvel kinematografiya koinolaridagi xayoliy qahramon. Filmlarda ushbu qahramonni britaniyalik aktyor Robert Downey Jr. gavdalantirgan

30. Amerikalik yozuvchi va muharrir. Birinchi romani "moviy ko'z" 1970-yilda nashr etilgan. 1993-yilda adabiyot bo'yicha Nobel mukofoti sovrindori

40. 1966-yilda tug'ilgan amerikalik qo'shiqchi va aktrisa. Yettita Grammy mukofoti , to‘qqizta Billboard Music Awards , yettita Amerika musiqa mukofoti va boshqa ko‘plab mukofotlarni qo‘lga kiritgan.

50. ingliz musiqachisi. U "Black Sabbath" musiqa guruhi a'zosi va gitarachisi bo'lgan

Javoblar:

10. Kroos
20. Stark
30. Morrison
40. Brakston
50. Iommi

#shunchaki

Skaramuchchi

Skaramuchchi 11 (ba'zan 10) kunni tashkil qiladigan vaqt o'lchov birligi.

Oq uyning aloqalar bo'yicha direktori Entoni Skaramuchchining Prezident Tramp davridagi(1-prezidentlik davri) lavozimida ishlaganlik muddati sharafiga nomlangan.

U juda qisqa vaqt bu lavozimda ishlagan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

"Potyomkin qishloqlari” iborasi

1783-yil Rossiya Qrimni bosib olganidan soʻng imperator Yekaterina II mamlakat janubiga safar qiladi. Safarda unga knyaz G.A.Potyomkin hamrohlik qiladi.

Imperatorning koʻzi yoʻl-yoʻlakay adirlarda oʻtlab yurgan, semizlikdan tirsillab yorilay degan qoramollar galasiga, dehqonlarning uyum-uyum pichanlariga, qop-qop donu dunga, qishloqlarda qoʻshiq aytib raqsga tushayotgan shodon odamlar toʻdalariga tushadi. Butun Ukraina boʻylab bunday manzarani koʻrgach, Yekaterina II nihoyatda xursand boʻladi va fuqarolari toʻkin hayot kechirayotganiga ishonadi.

Aslida esa bu Potyomkin tomonidan imperatorning koʻnglini ovlash uchun ustalik bilan uyushtirilgan tomosha edi, xolos. Qoplarga bugʻdoy oʻrniga qum solingan, xirmon shopirayotgan, oʻyin-kulgi qilayotgan, bashang kiyingan dehqonlar va semiz qoramollar bir joydan ikkinchi joyga koʻchirilardi.

Safarda ishtirok etgan xorijiy elchilar bu koʻzboʻyamachilikni sezib, soxta toʻkinchilik va yashnab turgan qoʻnalgʻalarni kinoya bilan “Potyomkin qishloqlari” deb atashgan.

Shu bois ushbu ibora koʻzboʻyamachilik, qashshoqlikni yashirishga qaratilgan soxtalikni anglatadi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Mahmud Shabestariy (1288–1340) — XIV asrning mashhur fors soʻfiy shoirlaridan biri

〽️Shabistariy 1288 (hijriy 687) yili Tabriz yaqinidagi Shabestar shahrida tug‘ilib, shu yerda ta’lim olgan. U Ibn Arabiyning ramziy terminologiyasini chuqur bilgan.

〽️Uning eng mashhur asari 1311-yilda qofiyali baytlar ( Masnaviy ) bilan yozilgan “ Gulshan-i Raz” ( “Sirlar gulshani ”) nomli tasavvufiy matndir. Bu sheʼr Ruxiddin Amir Husayn Xaraviyning (vafoti 1318-yil) “Tabrizlik soʻfiy adabiy”ga soʻfiy metafizikasiga oid oʻn beshta soʻroviga javob sifatida yozilgan.

〽️Bu, shuningdek, Fransua Bernier tomonidan oʻzining yevropalik doʻstlariga soʻfiylikni tushuntirishda qoʻllagan asosiy maʼlumotnoma boʻlgan ( Lettre sur le Quietisme des Indes ; 1688).

〽️Boshqa asarlar qatoriga “Saodat kitobi” (“Saodat-noma”) va “Olamlar Robbining ilmi to‘g‘risida aniqlik haqiqati” (“Haqq al-yaqin fi ma’rifat rabb al-alamiyn”) kiradi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Ketrin Shvitser - Yugurish marafonida ishtirok etgan birinchi ayol.

Bundan yarim asr muqaddam Amerikaning eng nufuzli musobaqasi – Boston marafonida ayollarning yugurishi taqiqlanganini tasavvur qilish ham qiyin. Ushbu stereotip, aniqrogʻi, taqiqni amerikalik jurnalist, yozuvchi va yuguruvchi Ketrin Shvitser yenggan.

Sportchi 1967-yilgi marafonga “K. V. Shvitser” tablosi bilan start chizigʻidan joy oladi, biroq unga turli toʻsqinliklar qilinadi.

Oʻshanda yuguruvchi va uning sevgilisi marafon tashkilotchilari bilan bellashishiga toʻgʻri kelgan. Shunga qaramay, Ketrin finishgacha yetib boradi va besh yillardan keyin ayollarning marafondagi ishtirokiga qoʻyilgan taqiqni butunlay yengishga muvaffaq boʻladi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

DUDIK

Dudik Memorial bog'i Xorvatiyaning Vukovar shahrida joylashgan, Ikkinchi Jahon urushi yodgorlik majmuasidir.

Bu joy 1941-yil iyulidan 1943-yil fevraligacha Yugoslaviyada qatl etilgan 455 kishiga bag'ishlangan.

1978-1980 yillarda taniqli me'mor Bogdan Bogdanović tomonidan loyihalashtirilgan bu yodgorlik beshta 18 metr balandlikdagi tosh va mis konuslardan iborat bo'lib, ular markaziy element sifatida xizmat qiladi. Konuslar atrofida 27 ta tosh blok joylashgan bo'lib, ular Vukovar shahrining Dunay daryosi bilan tarixiy aloqasini ifodalash uchun qayiq shaklida o'yilgan.

1990-yillardagi Xorvatiya Mustaqillik urushi davrida yodgorlik jiddiy zarar ko'rdi va urushdan keyingi yillarda minalangan hududga aylandi. 2015-2016 yillarda yodgorlik va park qayta tiklandi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Berta Fon Sutner

1889-yilda Berta Fon Sutnerning “Qurollar bilan pastga!” (“Die Waffen nieder!”) kitobi nashr etiladi. Kitobda XIX asrning 60-yillarida Yevropadagi urushlar sabab taqdiri vayron bo‘lgan yosh ayolning hayoti hikoya qilinadi.

Asarda urushga qarshi qizg‘in norozilik katta mahorat bilan tasvirlangan. Urushlarning ayollarga keltirgan jabri oshkora ko‘rsatilgan. Kitob haqli ravishda muallifiga katta shuhrat keltirgan.

Asarni Alfred Nobel ham o‘qib chiqqan va Berta bilan bog‘lanib, unga o‘z mukofoti uchun yangi nominatsiya – Tinchlik nominatsiyasini ta’sis etishga va’da bergan. Aynan Berta tinchlik yo‘nalishidagi ilk Nobel mukofotini qo‘lga kiritgan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki #toponim

Vardona - Vardonze

Vardona toponimini Vardanze, Vardanzi, Vardani shakllari ham bor.

Pahlaviy tilida “vard” - gul, “on” ko'plik qo'shimchasi, “ze” esa "yer" ya’ni “Vardonze” - “Sergul joy ” degan ma’noni bildiradi.

Yana bir boshqa manbada
esa bu toponim sug'dcha “var” so'zi bilan bog'lanib, “qo‘rg‘on, podshohlarning maxsus qarorgohi” degan ma’nolarni bildiradi, deb ko'rsatiladi.

Bu joy hozirgi Buxoro viloyati Shofirkon tumaniga to'g'ri keladi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Xoqoniy Shirvoniy

Afzal al-Din Badil ibn Ali ibn Usmon - Xoqoniy nomi bilan mashhur. (taxminan  1120-1199 )

Yirik fors, ozarbayjon shoiri bo'lgan. U Zakavkaziyada Shirvon nomi bilan mashhur boʻlgan tarixiy mintaqada tugʻilgan va u yerda Shirvonshohlarga qasida yozgan. Unga shon-shuhrat keltirgan asarlari "Devoni" va "Tuhfat al-Iraqayn" avtobiografik sayohatnomasida to'plangan qasidalari hisoblanadi.

U keyinchalik “habsiyat” (“qamoq sheʼri”) nomi bilan mashhur boʻlgan janrni oʻrgangan. Ba'zan bu janr asoschisi deb hisoblanadi.

Hoqoniy yoshlik chog‘laridayoq “Haqayqiy” (“Izlovchi”) taxallusi bilan ijod qilgan.

Shirvonshohlar Xoqon unvoniga ega bo'lib, keyinchalik u " Xoqoniy " ("shohlik") taxallusini olgan .

Baʼzi anʼanaviy hikoyatlar uni mashhur shoir Abul-Ala Ganjaviyning shogirdi va kuyovi deb taʼriflaydi, biroq bu Hoqoniyning oʻz asarlarida tasdiqlanmaydi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Jidda - "Qora dengiz kelini"

Jidda shahri miloddan avvalgi VI asrda baliqchilar qishlog‘i sifatida tashkil topgan.

Islom tarqalishi davrida (milodiy VII asr) u Makka va Madinaga boradigan haj ziyoratchilari uchun asosiy dengiz porti bo'lgan.

Qudaa qabilasining boshlig'i Jidda Ibn Al-Qudaiyga ko'ra, Jiddaning kamida ikkita etimologiyasi mavjud. Ko'proq tarqalgan ma'lumotlarga ko'ra, bu ism arabcha " buvi" so'zi "Jadda" dan olingan. Xalq e'tiqodiga ko'ra, insoniyatning onasi, buvisi hisoblangan Momo Havoning qabri Jiddada joylashgan.

Sayyoh Ibn Battuta 1330-yilda jahon sayohati chog'ida Jiddaga tashrif buyurgan . U shahar nomini o'z kundaligiga "Jidda" deb yozib qo'ygan

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Corypha umbraculifera - Talipot palmasi

🌴Sharqiy va janubiy Hindiston va Shri-Lankada o'suvchi palma turi. Kambodja, Myanma, Tailand, Mavrikiy va Andaman orollarida ham o'stiriladi.

🌴Talipot palmasi dunyodagi eng katta gulli gulli o'simlik va umri davomida faqat bir marta gullaydi.

🌴Balandligi 25-30 metrgacha yetadi. Palma eng katta bargli o'simliklardan bo'lib, 5 metrga yetadigan ulkan ventilyator shaklidagi barglarga ega. 80 yilgacha yashaydi

🌴Talipot palmasining barglari qadimda Hindiston va Shri-Lankada qo‘lyozma yozish uchun ishlatilgan.

🌴Barglaridan yasalgan yelpig‘ichlar va soyabonlar asosan issiq hududlarda keng tarqalgan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Mark Tven o'zining durdona asarlarini yotgan holatida yozgan. Muallifning o‘zi ta’kidlaganidek, to‘g‘ri so‘z va ilhom uning to‘shagida yotar ekan. Ba'zi o'rtoqlari Tvenni " gorizontal muallif " deb atashgan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

1981-yilda Aleksandr Tatarskiy tomonidan suratga olingan "Plastilin qarg'a" multfilmini yaratish uchun taxminan 800 kg plastilin sarflangan.

Xira ranglari tufayli plastilin qo'shimcha ravishda bo'yoqlar bilan bo'yalgan.

Bu multfilm SSSRda birinchi plastilin animatsiyasidan foydalanilgan multfilm hisoblanadi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Abu Bakr Qaffol Shoshiy

Islom olamida imom al-Buxoriy, imom at-Termiziy, imom al-Moturidiy kabi "imom" darajasiga erishgan ko'plab buyuk allomalar orasida imom Abu Bakr Qaffol ash-Shoshiy ham alohida o'rin egallaydi.

Zamondoshlari "Xazrati imom" deb ulug'lagan bu zotning to'liq ismi- Abu Bakr Muhammad ibn Ali ibn Ismoil al-Qaffol ash-Shoshiy bo'lib, arab manbalarida unga alohida hurmat bajo keltirish uchun nomiga "katta, ulug'" ma'nosini ifodayaydigan "al-Kabir" so'zini qo'shib yozadilar.

Alloma mohir hunarmand bo'lib, qulfsozlikda shuhrat qozonganligi bois "al-Qaffol", ya'ni qulfchi, qulfsoz degan nom bilan e'zozlangan va bu so'z uning taxallusiga aylangan.

Alloma fiqh, hadis, usul, tilshunoslik, lug'at, tafsir va kalom ilmida zamonasining imomi bo'lgan.

Manbalarda Qaffol Shoshiy "Katta Qaffol", Qaffol Marvaziy esa "Kichik Qaffol" nomi ostida eslanadi.

Olim ko'plab asarlar yozgan bo'lib, bizga uning 9 asari ma'lum xolos

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

2000-yillar boshida dunyo kino prokatida “Matritsa”ning hissasi katta bo‘ldi. Aka-uka Vachovskilarning filmi zumda ommalashdi va reytinglarni birma-bir egalladi. U kino olamida nafaqat kompyuter grafikasini, balki dunyo falsafasi haqidagi tasavvurni ham o‘zgartirgan ijod mahsuli sifatida ko‘riladi.

Ammo Vachovskilar intervyulardan birida yapon animelarini tilga olib, kinoning g‘oyasida “Qurol-aslahali sharpa”dan ilhomlanganlarini aytishdi.

Bu esa o‘z navbatida yapon madaniyatiga va aynan anime janriga qiziqishni dunyo miqyosida oshirib yubordi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Shoxdor Ona Bugʻu yoki Kiyik Ona

Tangrichilik dinidagi muqaddas hayvonlardan hisoblanadi. Afsonalarga koʻra, Umay Onaning Yerdagi avatari Bugʻu boʻlib, Yer yuzidagi odamlarga shunday qiyofada koʻrinadi.

Odatda, Ona Bugʻu biror yaxshi xabar, mujda yetkazish uchun insonlarga koʻrinish beradi.

Ona Bugʻu tark etgan yerlarda hosil kamayib, qator koʻngilsizliklar roʻy beradi. Shu sababli ham turkiy xalqlar Shoxdor Ona Bugʻu va uning bolalariga ozor bermaslikka harakat qilishgan.

Qirgʻiz afsonalariga koʻra, qirgʻiz urugʻini halokatdan va yer yuzidan yoʻqolib ketishidan Ona Bugʻu asrab qolgan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

Mavzu: Milliy qushlar

10. Hindiston milliy qushi. U Yevropaga Aleksandr Makedonskiy davrida olib kelingan deb taxmin qilinadi


20. Eron va Xorvatiya milliy qushi. Inglizchada "nighttingale" "tunda qo'shiq aytuvchi" deb nomlangan. 15-16,5 sm uzunlikda bo'ladi


30. Isroil milliy qushi. Qadimgi Misrda muqaddas hisoblangan bo'lib, maqbara va ibodatxonalarr devorlarida tasvirlangan. U Naml surasida ham tilga olingan


40. Bu omnivor(ham etxo'r ham o'txo'r) qushlardan biri bo'lib, Yaponiya milliy qushi. Yaponiyada ko'pchilik uni zilziladan qo'rqib "qichqiradi" dev da'vo qiladi. U Yaponiyaning 10 ming iyenlik banknotasida tasvirlangan


50. Chex milliy qushi. Yeroosiyo va Shim. Afrikada keng tarqalgan. Chumchuq kattaligida. Sayoz, oqarsuvli hududlarda juda faol

Javoblar:

10. Tovus
20. Bulbul
30. Hudhud(sassiq po'pishak)
40. Yashil qirg'ovul
50. Qirol baliqchi