👉 Oilada janjal kelib chiqishiga sal qoldi - ba'zi qarindoshlar qizning otasi boshqa millatning begonasi deb o'ylay boshlashdi. Ammo xayriyatki, tez orada ularning oilasida albinos borligi va ularning genlari farzandlariga o‘tgani ma’lum bo‘ldi.
Ushbu anomaliyaning boshqa kamchiliklari qatorida shuni ta'kidlash mumkinki, qizlar quyosh nuriga toqat qilolmaydilar. Ko'chaga chiqishdan oldin ular quyoshdan himoya qiluvchi kremni surtishlari va o'zlari bilan soyabon olishlari kerak. Shuning uchun qizlar kechqurun yurishni afzal ko'radilar.
Opa-singillarning ko‘rish qobiliyati ham yomon.
Aks holda, yosh modellarning onasining so'zlariga ko'ra, ular oddiy bolalardan farq qilmaydi. Uni solishtiradigan narsasi bor, chunki qizlarning Aldiyar degan akasi ham bor, u qozoqlarga xos.
@toponomik
Ushbu anomaliyaning boshqa kamchiliklari qatorida shuni ta'kidlash mumkinki, qizlar quyosh nuriga toqat qilolmaydilar. Ko'chaga chiqishdan oldin ular quyoshdan himoya qiluvchi kremni surtishlari va o'zlari bilan soyabon olishlari kerak. Shuning uchun qizlar kechqurun yurishni afzal ko'radilar.
Opa-singillarning ko‘rish qobiliyati ham yomon.
Aks holda, yosh modellarning onasining so'zlariga ko'ra, ular oddiy bolalardan farq qilmaydi. Uni solishtiradigan narsasi bor, chunki qizlarning Aldiyar degan akasi ham bor, u qozoqlarga xos.
@toponomik
👍2
#termin
Albinos bu — pigment yoki boʻyoq moddalardan butunlay mahrum boʻlgan odamlar. Barcha irqlar maʼlum miqdordagi pigmentga ega, ayrim oq tanlilar (ayniqsa skandinaviyaliklar) tanasida juda oz miqdorda rang beruvchi moddalar mavjud. Odam tanasidagi pigmentatsiya yoki rang berish manbai nima? Tanadagi baʼzi moddalar bir-biri bilan oʻzaro taʼsir qiladi. Bu moddalar xromogen va ayrim fermentlardir. Fermentlar ranglarning negizi boʻlgan xromogenlarga taʼsir qilganda, pigmentatsiya hosil boʻladi.
Agar odamning tanasida bu moddalar yetarli boʻlmasa, pigmentatsiya sodir boʻlmaydi va biz albinos deb ataydigan holat namoyon boʻladi. Bu soʻz lotin tilidan kelib chiqqan boʻlib, “oq” degan maʼnoni anglatadi. Albinosning koʻzi pushti rangda boʻlib, bu koʻzning toʻr pardasida qon aylanishidan hosil boʻladi. Albinosning koʻzi yorugʻlikka juda sezgir va shu tufayli bunday odamning koʻzi doimo qisilib, pirpiraydi. Albinosning butun tanasidagi tuklari ham oq rangda boʻladi. Hatto ichki toʻqimalar, shu jumladan, miya va orqa miyaning ham rangi oq boʻladi. Aytgancha, bunday hodisani nafaqat odamlarda, balki oʻsimlik va barcha turdagi hayvonlar orasida ham uchratish mumkin.
Hatto albinos qushlarni ham uchratish mumkin va albinoslar uchramaydigan bironta ham inson irqi yoʻq. Albinizm nasldan naslga oʻtishi, yaʼni albinos odamlar bu xususiyatni oʻz farzandlariga oʻtkazishi mumkin deb hisoblanadi. Ehtimol, bizga maʼlum albinoslar oqsichqon, kalamush va quyonlardir. Ammo ayrimlar hatto albinos olmaxon va jirafalarni ham koʻrgan.
@toponomik
Albinos bu — pigment yoki boʻyoq moddalardan butunlay mahrum boʻlgan odamlar. Barcha irqlar maʼlum miqdordagi pigmentga ega, ayrim oq tanlilar (ayniqsa skandinaviyaliklar) tanasida juda oz miqdorda rang beruvchi moddalar mavjud. Odam tanasidagi pigmentatsiya yoki rang berish manbai nima? Tanadagi baʼzi moddalar bir-biri bilan oʻzaro taʼsir qiladi. Bu moddalar xromogen va ayrim fermentlardir. Fermentlar ranglarning negizi boʻlgan xromogenlarga taʼsir qilganda, pigmentatsiya hosil boʻladi.
Agar odamning tanasida bu moddalar yetarli boʻlmasa, pigmentatsiya sodir boʻlmaydi va biz albinos deb ataydigan holat namoyon boʻladi. Bu soʻz lotin tilidan kelib chiqqan boʻlib, “oq” degan maʼnoni anglatadi. Albinosning koʻzi pushti rangda boʻlib, bu koʻzning toʻr pardasida qon aylanishidan hosil boʻladi. Albinosning koʻzi yorugʻlikka juda sezgir va shu tufayli bunday odamning koʻzi doimo qisilib, pirpiraydi. Albinosning butun tanasidagi tuklari ham oq rangda boʻladi. Hatto ichki toʻqimalar, shu jumladan, miya va orqa miyaning ham rangi oq boʻladi. Aytgancha, bunday hodisani nafaqat odamlarda, balki oʻsimlik va barcha turdagi hayvonlar orasida ham uchratish mumkin.
Hatto albinos qushlarni ham uchratish mumkin va albinoslar uchramaydigan bironta ham inson irqi yoʻq. Albinizm nasldan naslga oʻtishi, yaʼni albinos odamlar bu xususiyatni oʻz farzandlariga oʻtkazishi mumkin deb hisoblanadi. Ehtimol, bizga maʼlum albinoslar oqsichqon, kalamush va quyonlardir. Ammo ayrimlar hatto albinos olmaxon va jirafalarni ham koʻrgan.
@toponomik
👍3
Robert Oppengeymer
Julius Robert Oppengeymer (1904-yil 22-aprelda AQShning Nyu York shahrida tugʻilgan, 1967-yil 18-fevralda Nyu Jersidagi Prinstonda vafot etgan) — amerikalik nazariy fizik va ilm-fan maʼmuri, atom bombasini yaratish paytida Los Alamos labaratoriyasining rahbari (1943–1945-yillar) va Prinston shahridagi Istiqbolli tadqiqotlar instituti direktori (1947–1966-yillar) sifatida faoliyat yuritgan. Davlatga xiyonat qilish haqidagi ayblov sabab u xafvsizlik ruxsatnomasi va AQSh hukumatining eng yuqori boʻgʻinidagi maslahatchi lavozimidan mahrum etiladi. Bu ish olimlarning hukumatdagi roli bilan bogʻliq siyosiy va axloqiy masalalarga taalluqli boʻlgani uchun ilm-fan olamida shov-shuvga aylandi.
Dastlabki hayoti va taʼlim
Oppengeymer Nyu York shahrida toʻqimachilik mahsulotlarini import qilish orqali boylik orttirgan nemis muhojirining oʻgʻli edi. U Garvard universitetining bakalavriatida oʻqiyotgan payti lotin va yunon tillari, fizika hamda kimyo boʻyicha yuksak natijaga erishgan, sheʼrlari chop etilgan, Sharq falsafasini ham oʻrgangan. 1925-yilda oʻqishni tamomlagach, u Kembrij universiteti qoshidagi Kavendish labaratoriyasida atom tuzilishi boʻyicha oʻzining kashshof tadqiqotlari bilan xalqaro miqyosda shuhrat qozongan Ernest Ruterford boshchiligida tadqiqot oʻtkazish uchun Buyuk Britaniyaga joʻnab ketdi. Oppengeymer Kavendishda Britaniya ilm-fan hamjamiyati bilan atom boʻyicha izlanishlar maqsadini ilgari surish boʻyicha hamkorlik qilish imkoniyatiga ega boʻldi. Maks Born Oppengeymerni Gottingen universitetiga taklif qiladi va u oʻsha yerda Nils Bor va Pol Adrien Mauris Dirak kabi boshqa taniqli fiziklar bilan uchrashadi. Universitetdagi faoliyati davomida Oppengeymer doktorlik darajasini ham qoʻlga kiritdi. Leyden va Syurixdagi ilmiy markazlarga qisqa tashriflardan soʻng u Kaliforniya texnologiyalar instituti va Berkeleydagi Kaliforniya universitetida fizikadan dars berish uchun AQShga qaytdi.
1920-yillarda kvant fizikasi va nisbiylik nazariyasi ilm-fan diqqatiga tushdi. Massa energiyaga ekvivalent boʻlib, u toʻlqinsimon hamda korpuskulyar shaklda boʻlishi mumkinligi oʻsha paytda aniq emas edi. Oppengeymerning dastlabki tadqiqotlari, xususan, atomdan ham kichik boʻlgan zarralar, jumladan, elektron, pozitron va kosmik nurlarning energiya jarayoniga bagʻishlangan edi. U neytron yulduzlar va qora tuynuk ustida ham yangicha tadqiqotlarni amalga oshirdi. Kvant nazariyasi bir necha yil avval taklif qilingandi. Shu sababli uning universitetdagi lavozimi butun faoliyatini shu nazariyaning toʻliq ahamiyatini oʻrganish va rivojlantirishga bagʻishlash uchun ajoyib imkoniyat berdi. Bundan tashqari, u amerikalik fiziklarning butun bir avlodiga taʼlim berdi va uning yetakchilik fazilati va intellektual mustaqilligi ularga katta taʼsir koʻrsatdi.
Oppengeymer va “Manhetten” loyihasi
Germaniyada Adolf Gitler kuchayishi, Oppengeymerda siyosatga nisbatan qiziqish uygʻotadi, U 1936-yili Ispaniyada boʻlgan fuqarolar urushi paytida respublikachilar tarafida boʻlib, u yerda kommunistik talabalar bilan tanishdi. 1937-yilda yuz bergan otasining oʻlimi Oppengeymerga fashizmga qarshi tashkilotlarni subsidiyalash imkonini beradigan boylik qoldirgan boʻlsa-da, Iosif Stalinning rus olimlariga yetkazgan fojiali iztiroblari uni kommunistik partiya bilan aloqalarini toʻxtatishiga sabab boʻldi. Aslida u hech qachon partiyaga qoʻshilmagan edi. Ayni paytda undagi liberal, demokratik falsafa mustahkamlanib ulgurgandi. 1939-yilda Oppengeymer Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetida botanika boʻyicha bitiruvchi talaba Katerina Puening bilan ishqiy munosabat boshlaydi. 1940-yilda esa Puening eri bilan ajrashadi va Oppengeymerga turmushga chiqadi.
1939-yilda fashistlar Polshani bosib olgach, Albert Eynshteyn, Leo Szilard va Evgeniy Vigner kabi fiziklar AQSh hukumatini fashistlarning birinchi boʻlib yadroviy bomba yasashi butun insoniyatga tahdid soladigan xavfga aylanishi haqida ogohlantirdi.
Julius Robert Oppengeymer (1904-yil 22-aprelda AQShning Nyu York shahrida tugʻilgan, 1967-yil 18-fevralda Nyu Jersidagi Prinstonda vafot etgan) — amerikalik nazariy fizik va ilm-fan maʼmuri, atom bombasini yaratish paytida Los Alamos labaratoriyasining rahbari (1943–1945-yillar) va Prinston shahridagi Istiqbolli tadqiqotlar instituti direktori (1947–1966-yillar) sifatida faoliyat yuritgan. Davlatga xiyonat qilish haqidagi ayblov sabab u xafvsizlik ruxsatnomasi va AQSh hukumatining eng yuqori boʻgʻinidagi maslahatchi lavozimidan mahrum etiladi. Bu ish olimlarning hukumatdagi roli bilan bogʻliq siyosiy va axloqiy masalalarga taalluqli boʻlgani uchun ilm-fan olamida shov-shuvga aylandi.
Dastlabki hayoti va taʼlim
Oppengeymer Nyu York shahrida toʻqimachilik mahsulotlarini import qilish orqali boylik orttirgan nemis muhojirining oʻgʻli edi. U Garvard universitetining bakalavriatida oʻqiyotgan payti lotin va yunon tillari, fizika hamda kimyo boʻyicha yuksak natijaga erishgan, sheʼrlari chop etilgan, Sharq falsafasini ham oʻrgangan. 1925-yilda oʻqishni tamomlagach, u Kembrij universiteti qoshidagi Kavendish labaratoriyasida atom tuzilishi boʻyicha oʻzining kashshof tadqiqotlari bilan xalqaro miqyosda shuhrat qozongan Ernest Ruterford boshchiligida tadqiqot oʻtkazish uchun Buyuk Britaniyaga joʻnab ketdi. Oppengeymer Kavendishda Britaniya ilm-fan hamjamiyati bilan atom boʻyicha izlanishlar maqsadini ilgari surish boʻyicha hamkorlik qilish imkoniyatiga ega boʻldi. Maks Born Oppengeymerni Gottingen universitetiga taklif qiladi va u oʻsha yerda Nils Bor va Pol Adrien Mauris Dirak kabi boshqa taniqli fiziklar bilan uchrashadi. Universitetdagi faoliyati davomida Oppengeymer doktorlik darajasini ham qoʻlga kiritdi. Leyden va Syurixdagi ilmiy markazlarga qisqa tashriflardan soʻng u Kaliforniya texnologiyalar instituti va Berkeleydagi Kaliforniya universitetida fizikadan dars berish uchun AQShga qaytdi.
1920-yillarda kvant fizikasi va nisbiylik nazariyasi ilm-fan diqqatiga tushdi. Massa energiyaga ekvivalent boʻlib, u toʻlqinsimon hamda korpuskulyar shaklda boʻlishi mumkinligi oʻsha paytda aniq emas edi. Oppengeymerning dastlabki tadqiqotlari, xususan, atomdan ham kichik boʻlgan zarralar, jumladan, elektron, pozitron va kosmik nurlarning energiya jarayoniga bagʻishlangan edi. U neytron yulduzlar va qora tuynuk ustida ham yangicha tadqiqotlarni amalga oshirdi. Kvant nazariyasi bir necha yil avval taklif qilingandi. Shu sababli uning universitetdagi lavozimi butun faoliyatini shu nazariyaning toʻliq ahamiyatini oʻrganish va rivojlantirishga bagʻishlash uchun ajoyib imkoniyat berdi. Bundan tashqari, u amerikalik fiziklarning butun bir avlodiga taʼlim berdi va uning yetakchilik fazilati va intellektual mustaqilligi ularga katta taʼsir koʻrsatdi.
Oppengeymer va “Manhetten” loyihasi
Germaniyada Adolf Gitler kuchayishi, Oppengeymerda siyosatga nisbatan qiziqish uygʻotadi, U 1936-yili Ispaniyada boʻlgan fuqarolar urushi paytida respublikachilar tarafida boʻlib, u yerda kommunistik talabalar bilan tanishdi. 1937-yilda yuz bergan otasining oʻlimi Oppengeymerga fashizmga qarshi tashkilotlarni subsidiyalash imkonini beradigan boylik qoldirgan boʻlsa-da, Iosif Stalinning rus olimlariga yetkazgan fojiali iztiroblari uni kommunistik partiya bilan aloqalarini toʻxtatishiga sabab boʻldi. Aslida u hech qachon partiyaga qoʻshilmagan edi. Ayni paytda undagi liberal, demokratik falsafa mustahkamlanib ulgurgandi. 1939-yilda Oppengeymer Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetida botanika boʻyicha bitiruvchi talaba Katerina Puening bilan ishqiy munosabat boshlaydi. 1940-yilda esa Puening eri bilan ajrashadi va Oppengeymerga turmushga chiqadi.
1939-yilda fashistlar Polshani bosib olgach, Albert Eynshteyn, Leo Szilard va Evgeniy Vigner kabi fiziklar AQSh hukumatini fashistlarning birinchi boʻlib yadroviy bomba yasashi butun insoniyatga tahdid soladigan xavfga aylanishi haqida ogohlantirdi.
👍3
Keyin Oppengeymer uran-235 ni tabiiy urandan ajratish va bunday bomba yaratish uchun zarur boʻlgan uranning kritik massasini aniqlash jarayonini izlay boshladi. 1942-yil avgust oyida unga AQSh armiyasiga britan va amerikalik fiziklarning atom energiyasidan harbiy maqsadlarda foydalanish yoʻlini izlash boʻyicha saʼy-harakatlarini tashkillashtirish masʼuliyati yuklandi. Bu harakat “Manhetten” loyihasi deb nomlandi. Oppengeymerga ushbu topshiriqni bajarish uchun labaratoriya tashkil etish va uni boshqarish topshirildi. 1943-yilda u Nyu Meksiko shtati markazi — Santa Fe yaqinidagi Los Alamos tepaligini tanladi.
1942-yilda nomaʼlum sabablarga koʻra, Oppengeymer harbiy xavfsizlik agentlari bilan munozaralar boshladi, buning natijasida Oppengeymerning baʼzi doʻst va tanishlari sovet hukumati agentlari boʻlib chiqdi. Bu Kaliforniya universiteti fakultetidagi yaqin doʻstini ishdan ketishiga olib keldi. U 1954-yildagi xavfsizlik boʻyicha bir kengashida ushbu munozaralarga aralashuvini “uydirma” deb atagan.
Los Alamosdagi taniqli olimlarning birgalikdagi saʼy-harakatlari Germaniyaning taslim boʻlishidan soʻng 1945-yil 16-iyulda Nyu Meksiko shtati, Alamogordo yaqinidagi Trinity maydonida birinchi yadroviy portlash bilan yakunlandi. Xuddi shu yilning oktabr oyida Oppengeymer oʻz lavozimidan boʻshadi. 1947-yilda u Istiqbolli tadqiqotlar institutining rahbari boʻldi va 1947-yildan 1952-yilgacha Atom energiyasi boʻyicha komissiyaning bosh maslahat qoʻmitasi raisi lavozimida ishladi, 1949-yil oktabr oyida esa vodorod bombasi ishlab chiqishga qarshilik qiladi.
Xavfsizlik boʻyicha eshittirish va keyingi yillar
U 1953-yil 21-dekabrda oʻtmishda kommunistlar bilan aloqada boʻlganlikda, sovet agentlari ismini oshkor etishni kechiktirganlikda va vodorod bombasini yaratishga qarshi chiqqanlikda ayblanadi. Keyingi yili xavfsizlik mahkamasi uni davlatga xiyonat qilmagan deb eʼlon qildi, ammo u harbiy, maxfiy maʼlumotlarga kirish huquqiga ortiq ega emasligi haqida qaror chiqarildi. Natijada uning AQSh Atom energiyasi komissiyasining maslahatchisi sifatidagi shartnomasi bekor qilindi. Amerikalik olimlar federatsiyasi sud jarayoniga qarshi norozilik bilan darhol uning himoyasiga chiqdi. Oppengeymer ilmiy kashfiyotlardan kelib chiqadigan axloqiy masalalarni yechishga urinib, “jodugar ovi”ning qurboniga aylangan olimning dunyo miqyosidagi ramziga aylandi. U umrining soʻnggi yillarini fan va jamiyat oʻrtasidagi munosabatlarga oid gʻoyalar ustida ishlab oʻtkazdi.
1963-yilda AQShning 36-prezidenti — Lindon Beyns Jonson Oppengeymerga Atom energiyasi komissiyasining Enriko Fermi mukofotini topshirdi. Oppengeymer 1966-yilda Istiqbolli tadqiqotlar institutidan nafaqaga chiqdi va keyingi yili tomoq saratonidan vafot etdi. 2014-yilda, yaʼni Oppengeymerning karyerasini “samarali” yakunlagan sud jarayonidan 60 yil oʻtgach, AQSh Energetika vazirligi sud majlisining toʻliq, maxfiylashtirilgan stenogrammasini (ogʻzaki nutq turi) ning stenografiya usulidagi soʻzma-soʻz yozuvidan iborat matn eʼlon qildi. Koʻplab tafsilotlar allaqachon maʼlum boʻlgan boʻlsa-da, yangi nashr etilgan material Oppegeymerning sodiqlik borasidagi daʼvolarini mustahkamladi va ajoyib olim hasad va makkartizmning byurokratik qorishigʻi tufayli qulagan degan fikrni kuchaytirdi.
2022-yilda Energetika departamenti Oppengeymerning xavfsizlik ruxsatnomasidan mahrum etish haqidagi qarorni rasman bekor qildi. Energetika vaziri Jennifer Granholmning taʼkidlashicha, “notoʻgʻri jarayon” ning “xatoligi va adolatsizligi” uning yadroviy ishlab chiqarishdan chetlanishiga olib keldi. Kristofer Nolanning “Oppengeymer” (2023) filmida Killian Myorfi Oppengeymerning atom bombasini yaratishdagi roli va 1954-yilda xavfsizlik boʻyicha sud jarayoniga sabab boʻlgan voqealarni yorituvchi filmda bosh rolni ijro etgan.
1942-yilda nomaʼlum sabablarga koʻra, Oppengeymer harbiy xavfsizlik agentlari bilan munozaralar boshladi, buning natijasida Oppengeymerning baʼzi doʻst va tanishlari sovet hukumati agentlari boʻlib chiqdi. Bu Kaliforniya universiteti fakultetidagi yaqin doʻstini ishdan ketishiga olib keldi. U 1954-yildagi xavfsizlik boʻyicha bir kengashida ushbu munozaralarga aralashuvini “uydirma” deb atagan.
Los Alamosdagi taniqli olimlarning birgalikdagi saʼy-harakatlari Germaniyaning taslim boʻlishidan soʻng 1945-yil 16-iyulda Nyu Meksiko shtati, Alamogordo yaqinidagi Trinity maydonida birinchi yadroviy portlash bilan yakunlandi. Xuddi shu yilning oktabr oyida Oppengeymer oʻz lavozimidan boʻshadi. 1947-yilda u Istiqbolli tadqiqotlar institutining rahbari boʻldi va 1947-yildan 1952-yilgacha Atom energiyasi boʻyicha komissiyaning bosh maslahat qoʻmitasi raisi lavozimida ishladi, 1949-yil oktabr oyida esa vodorod bombasi ishlab chiqishga qarshilik qiladi.
Xavfsizlik boʻyicha eshittirish va keyingi yillar
U 1953-yil 21-dekabrda oʻtmishda kommunistlar bilan aloqada boʻlganlikda, sovet agentlari ismini oshkor etishni kechiktirganlikda va vodorod bombasini yaratishga qarshi chiqqanlikda ayblanadi. Keyingi yili xavfsizlik mahkamasi uni davlatga xiyonat qilmagan deb eʼlon qildi, ammo u harbiy, maxfiy maʼlumotlarga kirish huquqiga ortiq ega emasligi haqida qaror chiqarildi. Natijada uning AQSh Atom energiyasi komissiyasining maslahatchisi sifatidagi shartnomasi bekor qilindi. Amerikalik olimlar federatsiyasi sud jarayoniga qarshi norozilik bilan darhol uning himoyasiga chiqdi. Oppengeymer ilmiy kashfiyotlardan kelib chiqadigan axloqiy masalalarni yechishga urinib, “jodugar ovi”ning qurboniga aylangan olimning dunyo miqyosidagi ramziga aylandi. U umrining soʻnggi yillarini fan va jamiyat oʻrtasidagi munosabatlarga oid gʻoyalar ustida ishlab oʻtkazdi.
1963-yilda AQShning 36-prezidenti — Lindon Beyns Jonson Oppengeymerga Atom energiyasi komissiyasining Enriko Fermi mukofotini topshirdi. Oppengeymer 1966-yilda Istiqbolli tadqiqotlar institutidan nafaqaga chiqdi va keyingi yili tomoq saratonidan vafot etdi. 2014-yilda, yaʼni Oppengeymerning karyerasini “samarali” yakunlagan sud jarayonidan 60 yil oʻtgach, AQSh Energetika vazirligi sud majlisining toʻliq, maxfiylashtirilgan stenogrammasini (ogʻzaki nutq turi) ning stenografiya usulidagi soʻzma-soʻz yozuvidan iborat matn eʼlon qildi. Koʻplab tafsilotlar allaqachon maʼlum boʻlgan boʻlsa-da, yangi nashr etilgan material Oppegeymerning sodiqlik borasidagi daʼvolarini mustahkamladi va ajoyib olim hasad va makkartizmning byurokratik qorishigʻi tufayli qulagan degan fikrni kuchaytirdi.
2022-yilda Energetika departamenti Oppengeymerning xavfsizlik ruxsatnomasidan mahrum etish haqidagi qarorni rasman bekor qildi. Energetika vaziri Jennifer Granholmning taʼkidlashicha, “notoʻgʻri jarayon” ning “xatoligi va adolatsizligi” uning yadroviy ishlab chiqarishdan chetlanishiga olib keldi. Kristofer Nolanning “Oppengeymer” (2023) filmida Killian Myorfi Oppengeymerning atom bombasini yaratishdagi roli va 1954-yilda xavfsizlik boʻyicha sud jarayoniga sabab boʻlgan voqealarni yorituvchi filmda bosh rolni ijro etgan.
👍3🔥1
#tarix
1 dollar tarixi
Dastlabki 1 dollarlik banknotlar (AQSh banknotlari yoki “Qonuniy toʻlovlar” deb ham ataladi) federal hukumat tomonidan 1862-yilda chiqarilgan va AQSh Moliya vaziri — Selmon Portland Cheyzning (1861–1864-yillar) portretini aks ettirgan.
Faqatgina 1869-yildan boshlab kupyuraning old tarafida AQShning birinchi prezidenti Jorj Vashingtonning, orqa tarafida esa “Buyuk muhr” tasviri tushirilgan va dizayn haligacha oʻzgartirilmagan.
1 dollarlik banknota kamdan kam hollarda qalbakilashtirilgani sababli hukumat bu banknotni qayta ishlab chiqishni rejalashtirmaydi. Bundan tashqari, yillik “Moliyaviy xizmatlar va umumiy davlat mablagʻlari toʻgʻrisidagi” qonunning 116-boʻlimida 1 dollarlik banknotni qayta ishlab chiqishni taqiqlovchi qoida mavjud. Qiziq fakt, agar sizda 10 mlrd 1 dollarlik banknot bor bo‘lsa, har soniyada 1 dollardan sarflasangiz, pulingiz tugashi uchun 317 yil kerak bo‘ladi.
@toponomik
1 dollar tarixi
Dastlabki 1 dollarlik banknotlar (AQSh banknotlari yoki “Qonuniy toʻlovlar” deb ham ataladi) federal hukumat tomonidan 1862-yilda chiqarilgan va AQSh Moliya vaziri — Selmon Portland Cheyzning (1861–1864-yillar) portretini aks ettirgan.
Faqatgina 1869-yildan boshlab kupyuraning old tarafida AQShning birinchi prezidenti Jorj Vashingtonning, orqa tarafida esa “Buyuk muhr” tasviri tushirilgan va dizayn haligacha oʻzgartirilmagan.
1 dollarlik banknota kamdan kam hollarda qalbakilashtirilgani sababli hukumat bu banknotni qayta ishlab chiqishni rejalashtirmaydi. Bundan tashqari, yillik “Moliyaviy xizmatlar va umumiy davlat mablagʻlari toʻgʻrisidagi” qonunning 116-boʻlimida 1 dollarlik banknotni qayta ishlab chiqishni taqiqlovchi qoida mavjud. Qiziq fakt, agar sizda 10 mlrd 1 dollarlik banknot bor bo‘lsa, har soniyada 1 dollardan sarflasangiz, pulingiz tugashi uchun 317 yil kerak bo‘ladi.
@toponomik
👍4
#tarix
"Tinchlik bo'lsin"
Rossiya tomonidan yutqazilgan 1904-1905 yillardagi rus-yapon urushining natijasi 1905 yil 23 avgustda (5 sentyabr) Amerikaning kichik Portsmut shahrida (Nyu-Gempshir) imzolangan tinchlik shartnomasi edi.
Tinchlik konferentsiyasi tashkilotchisi Rossiya va Yaponiya o'rtasidagi muzokaralarda vositachi rolini o'z zimmasiga olgan Amerika prezidenti Teodor Ruzvelt edi (u karikaturaning markazida, chap va o‘ngda urushayotgan mamlakatlar monarxlari joylashgan).
@toponomik
"Tinchlik bo'lsin"
Rossiya tomonidan yutqazilgan 1904-1905 yillardagi rus-yapon urushining natijasi 1905 yil 23 avgustda (5 sentyabr) Amerikaning kichik Portsmut shahrida (Nyu-Gempshir) imzolangan tinchlik shartnomasi edi.
Tinchlik konferentsiyasi tashkilotchisi Rossiya va Yaponiya o'rtasidagi muzokaralarda vositachi rolini o'z zimmasiga olgan Amerika prezidenti Teodor Ruzvelt edi (u karikaturaning markazida, chap va o‘ngda urushayotgan mamlakatlar monarxlari joylashgan).
@toponomik
👍6
#shunchaki
Space Delta 18 (DEL 18) - Milliy kosmik razvedka markazi (NSIC) bo'lgan AQSh kosmik kuchlarining bo'linmasi. Shtab-kvartirasi Ogayo shtati Rayt-Patterson havo kuchlari bazasida joylashgan bo'lib, u 2022-yil 24-iyun kuni ishga tushirilgan (24/06/2022 sanalari qo'shilib 666 tani tashkil etadi).
Logotip ham ko'p narsani aytadi ...
@toponomik
Space Delta 18 (DEL 18) - Milliy kosmik razvedka markazi (NSIC) bo'lgan AQSh kosmik kuchlarining bo'linmasi. Shtab-kvartirasi Ogayo shtati Rayt-Patterson havo kuchlari bazasida joylashgan bo'lib, u 2022-yil 24-iyun kuni ishga tushirilgan (24/06/2022 sanalari qo'shilib 666 tani tashkil etadi).
Logotip ham ko'p narsani aytadi ...
@toponomik
👍2
#shunchaki
O‘qing bu qiziq
216. Osmondagi bulutning o'rtacha vazni 500 tonnaga teng. Bu 80 ta ulkan fil deganidir.
217. Dastlab otvertka devorga qoqilgan mixlarni sug'urish maqsadlarida yaratilgan. Shurup esa otvertkadan keyin oradan 100 yil o'tgachgina paydo bo'ldi.
218. Antarktidada bittagina soy bor. Bu soy yiliga 60 kungina oqadi. Qolgan vaqtda suvi muzlab qoladi.
219. Qadimiy Misrda firavn olamdan o'tsa, xizmatkorlari ham o'ldirilib, u bilan birga dafn etilgan.
220. Peruda maysadan bunyod etilgan osma ko'prik bor. U Kanas viloyatida qishloqlarni bir-biri bilan bog'lash uchun qadimiy ink qabilalari tarafidan qurilgan. Bu yer odamlari har yili iyun oyida ko'prik maysasini yangilashadi.
221. Janubiy Koreyada hatto bomjlar ham qimmatbaho smartfonga ega.
222. Gollandiyada fohishalik qonunlashtirilgan. Ammo suyuqoyoqlar to'laydigan soliq miqdori oddiy fuqarolarnikidan yuz barobar ko'proqni tashkil etadi.
223. Yaponiyada axlat borki albatta qayta ishlanadi. Shuning uchun yaponiyaliklar axlatni to'rtta turga bo'lib chiqishgan. Har bir axlat turini olib chiqib ketish uchun alohida kun belgilangan. Xudo ko'rsatmasin, axlatning qaysidir turini boshqa kuni olib chiqsangiz, baloga qolasiz. Sizni mutasaddilar juda katta miqdordagi jarimaga tortishadi.
224. 1981-yili Xitoyda maxsus qonun qabul qilingan. Bunga ko'ra, 11 yoshga to'lgan bolalar har yili belgilangan manzilda bittadan daraxt o'tqazishi shart.
225. Kanadadagi Cherchill shahri aholisi ko'chaga mashinasini qo'yib uyga kirib ketayotganda, qulflamaydi. Ular ko'chada yurganlardan kimdir oq ayiq ta'qibiga uchrasa, mashina saloniga berkinib jon saqlashi uchun shunday yo'l tutishadi.
226. 1-aprel — Xalqaro kulgi kuni Fransiyada o'ylab topilgan. Tamaki mahsulotlari fabrikasi ham ilk bor 1559-yili shu mamlakatda bunyod etilgan. Darvoqe, yangi yil archasini bezatish g'oyasi ham aynan fransuzlarga tegishli ekan.
227. Filippinliklarning sevimli taomi nomi «Balut» deb ataladi. Bu o'rdakning palag'da tuxumi bo'lib, oldin tuxumni qaynatib pishirishadi. So'ngra birinchi navbatda ichidagi suyuqlikni ichib, ketidan o'lik jo'jani tuzga botirib yeyishadi.
228. Shri-Lankada do'konga kirib mineral suv sotib olsangiz, uni muzlatkichda sovitib berishlari uchun alohida pul to'lashingiz kerak.
229. Shvetsiyada qiz bola turmushga chiqish uchun oldin homilador bo'lishi shart. Aks holda cherkovda nikoh o'qishmaydi. Ikki yosh rasman ZAGS dan ham o'ta olmaydi. Bu odatni ular qiz bola kelgusida o'zidan yangi avlod qoldirishga shay ekanini isbotlashi uchun o'ylab topishgan.
230. «Trioniks Trionyx cartilagineus» — Bu yumshoq tanaga ega toshbaqa zoti. Bu toshbaqalar to'dasi och qolsa, manaman degan ulkan mahluqlarni ham o'ldirib yeb tashlay oladi
@toponomik
O‘qing bu qiziq
216. Osmondagi bulutning o'rtacha vazni 500 tonnaga teng. Bu 80 ta ulkan fil deganidir.
217. Dastlab otvertka devorga qoqilgan mixlarni sug'urish maqsadlarida yaratilgan. Shurup esa otvertkadan keyin oradan 100 yil o'tgachgina paydo bo'ldi.
218. Antarktidada bittagina soy bor. Bu soy yiliga 60 kungina oqadi. Qolgan vaqtda suvi muzlab qoladi.
219. Qadimiy Misrda firavn olamdan o'tsa, xizmatkorlari ham o'ldirilib, u bilan birga dafn etilgan.
220. Peruda maysadan bunyod etilgan osma ko'prik bor. U Kanas viloyatida qishloqlarni bir-biri bilan bog'lash uchun qadimiy ink qabilalari tarafidan qurilgan. Bu yer odamlari har yili iyun oyida ko'prik maysasini yangilashadi.
221. Janubiy Koreyada hatto bomjlar ham qimmatbaho smartfonga ega.
222. Gollandiyada fohishalik qonunlashtirilgan. Ammo suyuqoyoqlar to'laydigan soliq miqdori oddiy fuqarolarnikidan yuz barobar ko'proqni tashkil etadi.
223. Yaponiyada axlat borki albatta qayta ishlanadi. Shuning uchun yaponiyaliklar axlatni to'rtta turga bo'lib chiqishgan. Har bir axlat turini olib chiqib ketish uchun alohida kun belgilangan. Xudo ko'rsatmasin, axlatning qaysidir turini boshqa kuni olib chiqsangiz, baloga qolasiz. Sizni mutasaddilar juda katta miqdordagi jarimaga tortishadi.
224. 1981-yili Xitoyda maxsus qonun qabul qilingan. Bunga ko'ra, 11 yoshga to'lgan bolalar har yili belgilangan manzilda bittadan daraxt o'tqazishi shart.
225. Kanadadagi Cherchill shahri aholisi ko'chaga mashinasini qo'yib uyga kirib ketayotganda, qulflamaydi. Ular ko'chada yurganlardan kimdir oq ayiq ta'qibiga uchrasa, mashina saloniga berkinib jon saqlashi uchun shunday yo'l tutishadi.
226. 1-aprel — Xalqaro kulgi kuni Fransiyada o'ylab topilgan. Tamaki mahsulotlari fabrikasi ham ilk bor 1559-yili shu mamlakatda bunyod etilgan. Darvoqe, yangi yil archasini bezatish g'oyasi ham aynan fransuzlarga tegishli ekan.
227. Filippinliklarning sevimli taomi nomi «Balut» deb ataladi. Bu o'rdakning palag'da tuxumi bo'lib, oldin tuxumni qaynatib pishirishadi. So'ngra birinchi navbatda ichidagi suyuqlikni ichib, ketidan o'lik jo'jani tuzga botirib yeyishadi.
228. Shri-Lankada do'konga kirib mineral suv sotib olsangiz, uni muzlatkichda sovitib berishlari uchun alohida pul to'lashingiz kerak.
229. Shvetsiyada qiz bola turmushga chiqish uchun oldin homilador bo'lishi shart. Aks holda cherkovda nikoh o'qishmaydi. Ikki yosh rasman ZAGS dan ham o'ta olmaydi. Bu odatni ular qiz bola kelgusida o'zidan yangi avlod qoldirishga shay ekanini isbotlashi uchun o'ylab topishgan.
230. «Trioniks Trionyx cartilagineus» — Bu yumshoq tanaga ega toshbaqa zoti. Bu toshbaqalar to'dasi och qolsa, manaman degan ulkan mahluqlarni ham o'ldirib yeb tashlay oladi
@toponomik
👍2
#shunchaki
Yapon bastakori va musiqachisi 1960-yil 13-avgustda tug‘ilgan
Koji Kondo
U Nintendo video o'yinlari uchun saundtreklari bilan mashhur.
Asosiy asarlar: "Super Mario", "Zelda afsonasi" va boshqalar.
Eng yaxshi original musiqa uchun BAFTA video oʻyin mukofoti gʻolibi
https://youtu.be/QKap57-TTwQ
@toponomik
Yapon bastakori va musiqachisi 1960-yil 13-avgustda tug‘ilgan
Koji Kondo
U Nintendo video o'yinlari uchun saundtreklari bilan mashhur.
Asosiy asarlar: "Super Mario", "Zelda afsonasi" va boshqalar.
Eng yaxshi original musiqa uchun BAFTA video oʻyin mukofoti gʻolibi
https://youtu.be/QKap57-TTwQ
@toponomik
👍2
#shunchaki
● O'zini himoya qilish uchun ayollar qo'lqoplari. Ular 1850 yilda Viktoriya davridagi Angliyada yaratilgan.
@topomomik
● O'zini himoya qilish uchun ayollar qo'lqoplari. Ular 1850 yilda Viktoriya davridagi Angliyada yaratilgan.
@topomomik
👍1
#shunchaki
Tasvirchi: Oxara Koson
Lotus
Yapon madaniyatida turli xil rangdagi lotuslar turli xil ma'nolarga ega. Oq lotus ruhiy poklik va ruhiy barkamollikni anglatadi. Qizil lotus sevgi va rahm-shafqat ramzidir. Moviy lotus donolik va aqlni ifodalaydi va har doim qisman ochiq tasvirlangan. Oltin lotus to'liq ma'rifatga erishishni anglatadi
@toponomik
Tasvirchi: Oxara Koson
Lotus
Yapon madaniyatida turli xil rangdagi lotuslar turli xil ma'nolarga ega. Oq lotus ruhiy poklik va ruhiy barkamollikni anglatadi. Qizil lotus sevgi va rahm-shafqat ramzidir. Moviy lotus donolik va aqlni ifodalaydi va har doim qisman ochiq tasvirlangan. Oltin lotus to'liq ma'rifatga erishishni anglatadi
@toponomik
👍2