#toponim #etimologiya
BOYOVUT – Sirdaryo viloyati tarkibidagi tuman va shahar nomi. Boyovut tumani viloyatning sharqiy qismida, Mirzacho‘l dashtining janubida joylashgan.
Relyefi, asosan, tekisliklardan iborat bo‘lib, uning yuzasi allyuvial yotqiziqlar bilan qoplangan. Tuman nomiga aylangan Boyovut –O‘zbekiston hududida qadimdan yashab kelgan turkiy urug‘lardan birining nomi.
Rashididdinning “Jome ut-tavorix”, Abulg‘ozi Bahodirxonning “Shajarai turk” asarlarida Chingizxon qo‘shinlari bilan birga kelgan qabilalar orasida Boyovut urug‘i tilga olingan. Boyovut – “boy”, “boylar” degan ma’nolarni anglatadi. Qozoqlarning Arg‘in qabilasi tarkibida ham bayaut urug‘i qayd qilingan.
Ayrim mutaxassislar, jumladan, boshqird etnolog olimi R.G.Kuzeyev Boyovut bilan Bayot aslida bir qabila, deb hisoblaydi.Rashididdinning yozishicha, qadimgi vaqtda boyovut ancha katta qabilalardan biri bo‘lib, bir necha tarmoqqa bo‘lingan. XII–XIV asrlarda Boyovutlarning katta bir qismi o‘zbek, turkman xalqlari tarkibiga kirib, ular bilan aralashib ketgan. Qo‘lyozma nasabnomalarning ba’zilarida boyovut qadimiy 92 o‘zbek urug‘ining biri sifatida ko‘rsatilgan talqinlar ham bor.
Masalan, rivoyatlardan birida qadimda bu yer otlarga boy bo‘lgan va “otga boy”, “boy ot” so‘zlaridan kelib chiqqan deyilsa, boshqa rivoyatda bu yerlar o‘tga boy joylar bo‘lgan, Boyovut – “boy o‘t” "o‘tga boy" so‘zlaridan kelib chiqqan deyiladi. XVI asrda yashagan farg‘onalik Mulla Sayfiddin Axsikandiyning “Majmu-at-tavorix” asarida Boyovut 92 bovli o‘zbek urug‘laridan biri sifatida qayd qilingan.
Tuman ma’muriy markazi – Boyovut shahri (1991-yildan). O‘tgan asrning 60-yillarida Mirzacho‘lni o‘zlashtirish harakati boshlanishi bilan uzoq yaqindan ko‘chib kelganlar va quruvchilar hisobiga shahar kengaygan. Shahar 1961–1991-yillari Dmitrovo deb atalgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
BOYOVUT – Sirdaryo viloyati tarkibidagi tuman va shahar nomi. Boyovut tumani viloyatning sharqiy qismida, Mirzacho‘l dashtining janubida joylashgan.
Relyefi, asosan, tekisliklardan iborat bo‘lib, uning yuzasi allyuvial yotqiziqlar bilan qoplangan. Tuman nomiga aylangan Boyovut –O‘zbekiston hududida qadimdan yashab kelgan turkiy urug‘lardan birining nomi.
Rashididdinning “Jome ut-tavorix”, Abulg‘ozi Bahodirxonning “Shajarai turk” asarlarida Chingizxon qo‘shinlari bilan birga kelgan qabilalar orasida Boyovut urug‘i tilga olingan. Boyovut – “boy”, “boylar” degan ma’nolarni anglatadi. Qozoqlarning Arg‘in qabilasi tarkibida ham bayaut urug‘i qayd qilingan.
Ayrim mutaxassislar, jumladan, boshqird etnolog olimi R.G.Kuzeyev Boyovut bilan Bayot aslida bir qabila, deb hisoblaydi.Rashididdinning yozishicha, qadimgi vaqtda boyovut ancha katta qabilalardan biri bo‘lib, bir necha tarmoqqa bo‘lingan. XII–XIV asrlarda Boyovutlarning katta bir qismi o‘zbek, turkman xalqlari tarkibiga kirib, ular bilan aralashib ketgan. Qo‘lyozma nasabnomalarning ba’zilarida boyovut qadimiy 92 o‘zbek urug‘ining biri sifatida ko‘rsatilgan talqinlar ham bor.
Masalan, rivoyatlardan birida qadimda bu yer otlarga boy bo‘lgan va “otga boy”, “boy ot” so‘zlaridan kelib chiqqan deyilsa, boshqa rivoyatda bu yerlar o‘tga boy joylar bo‘lgan, Boyovut – “boy o‘t” "o‘tga boy" so‘zlaridan kelib chiqqan deyiladi. XVI asrda yashagan farg‘onalik Mulla Sayfiddin Axsikandiyning “Majmu-at-tavorix” asarida Boyovut 92 bovli o‘zbek urug‘laridan biri sifatida qayd qilingan.
Tuman ma’muriy markazi – Boyovut shahri (1991-yildan). O‘tgan asrning 60-yillarida Mirzacho‘lni o‘zlashtirish harakati boshlanishi bilan uzoq yaqindan ko‘chib kelganlar va quruvchilar hisobiga shahar kengaygan. Shahar 1961–1991-yillari Dmitrovo deb atalgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2👏1
#tarix
📜STOLBOVO shartnomasi
Stolbovo shartnomasi 1617-yil 9-martda(ba'zan 27-fevral) Shvetsiya imperiyasi bilan Rossiya podsholigi oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi edi. Shartnoma nomi shartnoma imzolangan joy, Rossiyaning Stolbovo shahri sharafiga nomlangan.
Shartnoma Shvetsiya va Rossiya o'rtasidagi Ingria mintaqasini nazorat qilish uchun bo'lib o'tgan, Ingrian urushini (1610-1617) tugatdi. Shartnoma shartlari Shvetsiya uchun qulay edi, chunki Rossiya Novgorod, Koreliya va Viborg hududlarini Shvetsiya imperiyasiga berishga rozi bo'ldi.
Stolbovo kelishuvi Shvetsiya uchun muhim hududiy yutuq bo'ldi va uning Boltiq dengizi mintaqasi ustidan nazoratini mustahkamladi. Shu bilan birga, u Rossiya va Shvetsiya o'rtasida uzoq muddatli adovatni o'rnatdi, bu esa kelajakda Buyuk Shimoliy urush kabi mojarolarga olib keladi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
📜STOLBOVO shartnomasi
Stolbovo shartnomasi 1617-yil 9-martda(ba'zan 27-fevral) Shvetsiya imperiyasi bilan Rossiya podsholigi oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi edi. Shartnoma nomi shartnoma imzolangan joy, Rossiyaning Stolbovo shahri sharafiga nomlangan.
Shartnoma Shvetsiya va Rossiya o'rtasidagi Ingria mintaqasini nazorat qilish uchun bo'lib o'tgan, Ingrian urushini (1610-1617) tugatdi. Shartnoma shartlari Shvetsiya uchun qulay edi, chunki Rossiya Novgorod, Koreliya va Viborg hududlarini Shvetsiya imperiyasiga berishga rozi bo'ldi.
Stolbovo kelishuvi Shvetsiya uchun muhim hududiy yutuq bo'ldi va uning Boltiq dengizi mintaqasi ustidan nazoratini mustahkamladi. Shu bilan birga, u Rossiya va Shvetsiya o'rtasida uzoq muddatli adovatni o'rnatdi, bu esa kelajakda Buyuk Shimoliy urush kabi mojarolarga olib keladi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1🔥1
#iboralar
“Bochkada baliq otish kabi” yoki oddiygina “barrelda baliq ovlash” iborasi nihoyatda oson yoki minimal kuch talab qiladigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladi.
Bu iboraning kelib chiqishi baliqni bochkada otish ularni ushlashning oson va kafolatlangan usuli bo'ladi, chunki ular cheklangan va qochib qutula olmaydilar, degan fikrdan kelib chiqadi.
Ushbu ibora o'ta qulay sharoitlar tufayli muvaffaqiyat deyarli kafolatlangan turli vaziyatlarga metafora sifatida qo'llaniladi.
Iboraga sinonim iboralar ham mavjud:
Pirog kabi oson, Parkdagi sayr, Bir bo‘lak to‘rt
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
“Bochkada baliq otish kabi” yoki oddiygina “barrelda baliq ovlash” iborasi nihoyatda oson yoki minimal kuch talab qiladigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladi.
Bu iboraning kelib chiqishi baliqni bochkada otish ularni ushlashning oson va kafolatlangan usuli bo'ladi, chunki ular cheklangan va qochib qutula olmaydilar, degan fikrdan kelib chiqadi.
Ushbu ibora o'ta qulay sharoitlar tufayli muvaffaqiyat deyarli kafolatlangan turli vaziyatlarga metafora sifatida qo'llaniladi.
Iboraga sinonim iboralar ham mavjud:
Pirog kabi oson, Parkdagi sayr, Bir bo‘lak to‘rt
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#shunchaki
Ko‘p otilgan VULQONLAR🌋
1.Etna🌋 (Italiya)-200 dan ortiq
2. Piton de la Fournaise 🌋Reuinon island (Fransiya)-150 dan ortiq
3. Merapi 🌋(Indoneziya)-80 dan ortiq
4. Sakurajima🌋 (Yaponiya)-60 dan ortiq
5. Kilavea🌋(Gavayi,AQSH)-60 dan ortiq
6. Yasur tog'i🌋 (Vanuatu) - 50 dan ortiq otilishlar
7. Vezuviy tog‘i 🌋(Italiya)-50 dan ortiq
8. Stromboli 🌋(Italiya)-50 dan ortiq
9. Sent-Yelens tog'i 🌋(Vashington, AQSh) - 30 dan ortiq otilishlar
10. Manua Loa 🌋(Gavayi,AQSH)-30 dan ortiq
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Ko‘p otilgan VULQONLAR🌋
1.Etna🌋 (Italiya)-200 dan ortiq
2. Piton de la Fournaise 🌋Reuinon island (Fransiya)-150 dan ortiq
3. Merapi 🌋(Indoneziya)-80 dan ortiq
4. Sakurajima🌋 (Yaponiya)-60 dan ortiq
5. Kilavea🌋(Gavayi,AQSH)-60 dan ortiq
6. Yasur tog'i🌋 (Vanuatu) - 50 dan ortiq otilishlar
7. Vezuviy tog‘i 🌋(Italiya)-50 dan ortiq
8. Stromboli 🌋(Italiya)-50 dan ortiq
9. Sent-Yelens tog'i 🌋(Vashington, AQSh) - 30 dan ortiq otilishlar
10. Manua Loa 🌋(Gavayi,AQSH)-30 dan ortiq
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#toponim #etimologiya
G‘UZOR – Qashqadaryo viloyatidagi tuman (1926), shahar (1977). Qadimgi turkiy toshbitiklarda Xuzor/Xuzar/Xazar tarzida bitilgan nomning tarkibi, ma’nosi, qaysi tilga mansubligi noaniqroq. Muhimi – bu nomning Xuzor/ Xuzar/Xazar tarzida V–VII asr qadimgi turkiy yodnomalarda bitilganligi va turkiy xalqlar yashaydigan eng chekka hududdagi shahar nomi sifatida izoh
berilganligidir
Xalq rivoyatlarida turlicha izohlanib keladi: xuk+zor – cho‘chqa yo‘llari bo‘lgan joy. Yoki mo‘g‘ulcha gazar (tal gazar) – cho‘l, dasht joy; xol – gazar –eng chekka joy. Bu izohlarning barchasini ilmiy izoh deb bo‘lmaydi.
G‘uzor nomi turkiy xazar etnonimi bilan bog‘liq bo‘lishi haqiqatga yaqinroq. Xazar/hazar – qadimgi turkiy qabila, xalq nomi. Xazar/hazar qabilalar ittifoqi yaqin o‘tmishda Afg‘oniston hududida yashaganligi ma’lum. Kavkazda – Kaspiy dengizi atrofida o‘tmishda Xazar davlati bo‘lgan. Kaspiy dengizi Xazar dengizi deb ham atalgan. O‘zbekistonning turli tuman va viloyatlarida Xazara, G‘azara, G‘azira, Hazira, Hazora, Hazara kabi tovush qiyofasida farqlanadigan qishloq nomlari bir nechta. Shu nomlar ham G‘uzor nomi bilan adashlikka ega. Qadimgi turkiy qabila, xalq nomidan G‘uzor nomi yaralgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
G‘UZOR – Qashqadaryo viloyatidagi tuman (1926), shahar (1977). Qadimgi turkiy toshbitiklarda Xuzor/Xuzar/Xazar tarzida bitilgan nomning tarkibi, ma’nosi, qaysi tilga mansubligi noaniqroq. Muhimi – bu nomning Xuzor/ Xuzar/Xazar tarzida V–VII asr qadimgi turkiy yodnomalarda bitilganligi va turkiy xalqlar yashaydigan eng chekka hududdagi shahar nomi sifatida izoh
berilganligidir
Xalq rivoyatlarida turlicha izohlanib keladi: xuk+zor – cho‘chqa yo‘llari bo‘lgan joy. Yoki mo‘g‘ulcha gazar (tal gazar) – cho‘l, dasht joy; xol – gazar –eng chekka joy. Bu izohlarning barchasini ilmiy izoh deb bo‘lmaydi.
G‘uzor nomi turkiy xazar etnonimi bilan bog‘liq bo‘lishi haqiqatga yaqinroq. Xazar/hazar – qadimgi turkiy qabila, xalq nomi. Xazar/hazar qabilalar ittifoqi yaqin o‘tmishda Afg‘oniston hududida yashaganligi ma’lum. Kavkazda – Kaspiy dengizi atrofida o‘tmishda Xazar davlati bo‘lgan. Kaspiy dengizi Xazar dengizi deb ham atalgan. O‘zbekistonning turli tuman va viloyatlarida Xazara, G‘azara, G‘azira, Hazira, Hazora, Hazara kabi tovush qiyofasida farqlanadigan qishloq nomlari bir nechta. Shu nomlar ham G‘uzor nomi bilan adashlikka ega. Qadimgi turkiy qabila, xalq nomidan G‘uzor nomi yaralgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4
#shunchaki
Rim haykallari, binolari, toshlari va quduqlarida ko'rish mumkin bo'lgan SPQR qisqartmasi aslida, "senatus populusque romanus" "Rim Senati va xalqi" degan ma'noni anglatadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Rim haykallari, binolari, toshlari va quduqlarida ko'rish mumkin bo'lgan SPQR qisqartmasi aslida, "senatus populusque romanus" "Rim Senati va xalqi" degan ma'noni anglatadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#tarix
GID QIZLAR yoki SKOUT QIZLAR tashkiloti
Qiz Gidlar ( AQSh va boshqa baʼzi mamlakatlarda Girl Scouts nomi bilan tanilgan) butun dunyo boʻylab harakat boʻlib, dastlab asosan faqat qizlar va ayollar uchun moʻljallangan. Harakat 1910-yilda, qizlar o'sha paytdagi skautlar harakatiga qo'shilishni so'rashganda boshlangan
Qiz Gidlar qizlar va yosh ayollar uchun butun dunyo bo'ylab tashkilot bo'lib, ularning dunyoning mas'uliyatli fuqarolari sifatida to'liq salohiyatini rivojlantirishga imkon berish missiyasidir. Tashkilot Boyskautlar asoschisi Lord Baden-Pauell va uning singlisi Agnes Baden-Pauell tomonidan tashkil etilgan.
Har bir mamlakatda o'zining milliy Qiz Gidlar tashkiloti mavjud bo'lib, u Butunjahon Qizlar Gidlari va Skautlari Uyushmasi (WAGGGS) bilan bog'langan. WAGGGS butun dunyo bo'ylab Milliy Qiz Gidlar tashkilotlarining sa'y-harakatlarini muvofiqlashtiradigan va qo'llab-quvvatlaydigan global tashkilotdir.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
GID QIZLAR yoki SKOUT QIZLAR tashkiloti
Qiz Gidlar ( AQSh va boshqa baʼzi mamlakatlarda Girl Scouts nomi bilan tanilgan) butun dunyo boʻylab harakat boʻlib, dastlab asosan faqat qizlar va ayollar uchun moʻljallangan. Harakat 1910-yilda, qizlar o'sha paytdagi skautlar harakatiga qo'shilishni so'rashganda boshlangan
Qiz Gidlar qizlar va yosh ayollar uchun butun dunyo bo'ylab tashkilot bo'lib, ularning dunyoning mas'uliyatli fuqarolari sifatida to'liq salohiyatini rivojlantirishga imkon berish missiyasidir. Tashkilot Boyskautlar asoschisi Lord Baden-Pauell va uning singlisi Agnes Baden-Pauell tomonidan tashkil etilgan.
Har bir mamlakatda o'zining milliy Qiz Gidlar tashkiloti mavjud bo'lib, u Butunjahon Qizlar Gidlari va Skautlari Uyushmasi (WAGGGS) bilan bog'langan. WAGGGS butun dunyo bo'ylab Milliy Qiz Gidlar tashkilotlarining sa'y-harakatlarini muvofiqlashtiradigan va qo'llab-quvvatlaydigan global tashkilotdir.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#fraza
"Qayiqni silkitmang"
“Don’t rock the boat” idiomasi keraksiz o‘zgarishlar qilish yoki nizolarni qo‘zg‘atish orqali muammo tug‘dirmaslik yoki barqaror vaziyatni buzmaslik ma‘nosini bildiradi. Metaforada o'zi suv ustidagi qayiq inobatga olingan. Agar siz qayiqni silkitsangiz, siz tinchlikni buzasiz va uni ag'darib yuborishingiz mumkin, bu esa betartiblik yoki falokatga olib kelishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Qayiqni silkitmang"
“Don’t rock the boat” idiomasi keraksiz o‘zgarishlar qilish yoki nizolarni qo‘zg‘atish orqali muammo tug‘dirmaslik yoki barqaror vaziyatni buzmaslik ma‘nosini bildiradi. Metaforada o'zi suv ustidagi qayiq inobatga olingan. Agar siz qayiqni silkitsangiz, siz tinchlikni buzasiz va uni ag'darib yuborishingiz mumkin, bu esa betartiblik yoki falokatga olib kelishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#toponim #etimologiya
DEHLI🇮🇳-Hindiston darvozasi
1)Dehli nomining kelib chiqishi bilan bog'liq bir qator afsonalar mavjud . Ulardan biri miloddan avvalgi 50-yilda bu joyda shahar qurgan va uni o'z nomi bilan atagan shoh Dhillu yoki Diludan olingan.
2) Qirol Prithviraj davrida shaharning nomi dilpat boʻlgan va bu dilpat va dilli qadimgi hind tilidagi dil soʻzidan olingan boʻlib, “ulugʻ” degan maʼnoni anglatadi. Hindiston arxeologik tadqiqotining sobiq direktori Aleksandr Kanningem dilli keyinchalik dihli,dehliga aylanganini ta'kidladi
3) Indraprastha qiroli Prithiviraja o'z shohligidagi barcha to'rt tabaqaga qulaylik yaratish uchun yangi qal'a qurdirgan. U qal'aga darvoza qurishni buyurdi va keyinchalik qal'ani dehali deb nomladi. Ba'zi tarixchilar Dxilli yoki Dxillika shaharning asl nomi deyishadi.
4) Boshqa tarixchilar esa: bu nom hindustancha dehleez yoki dehali so'zlarining buzilishi bo'lishi mumkin, deb hisoblashadi - ikkala atama "ostona" yoki "darvoza" degan ma'noni anglatadi
@toponomik
DEHLI🇮🇳-Hindiston darvozasi
1)Dehli nomining kelib chiqishi bilan bog'liq bir qator afsonalar mavjud . Ulardan biri miloddan avvalgi 50-yilda bu joyda shahar qurgan va uni o'z nomi bilan atagan shoh Dhillu yoki Diludan olingan.
2) Qirol Prithviraj davrida shaharning nomi dilpat boʻlgan va bu dilpat va dilli qadimgi hind tilidagi dil soʻzidan olingan boʻlib, “ulugʻ” degan maʼnoni anglatadi. Hindiston arxeologik tadqiqotining sobiq direktori Aleksandr Kanningem dilli keyinchalik dihli,dehliga aylanganini ta'kidladi
3) Indraprastha qiroli Prithiviraja o'z shohligidagi barcha to'rt tabaqaga qulaylik yaratish uchun yangi qal'a qurdirgan. U qal'aga darvoza qurishni buyurdi va keyinchalik qal'ani dehali deb nomladi. Ba'zi tarixchilar Dxilli yoki Dxillika shaharning asl nomi deyishadi.
4) Boshqa tarixchilar esa: bu nom hindustancha dehleez yoki dehali so'zlarining buzilishi bo'lishi mumkin, deb hisoblashadi - ikkala atama "ostona" yoki "darvoza" degan ma'noni anglatadi
@toponomik
👍1👎1
#shunchaki #noodatiy
Pulmonariya-🫁O‘PKA O‘TI🌱
Pulmonariya - Boraginaceae oilasiga mansub, o'pka o'ti deb ataladigan o'simliklarning bir turi.
"Pulmonaria" nomi lotincha "pulmo" so'zidan olingan bo'lib, o'pka🫁 degan ma'noni anglatadi. Bu nom o'simlikning o'pkaga o'xshash barglari bilan bog'liq.
Qadim zamonlarda, tananing ba'zi qismlariga o'xshash o'simliklarni tana a'zolarining kasalliklarini davolash uchun ishlatishgan. Barglarining o'pkaga o'xshash ko'rinishi tufayli Pulmonaria o'simliklari an'anaviy ravishda o‘pka bilan bog'liq, sil,yo‘tal va nafas yo'llari infektsiyalari kabi kasalliklarni davolash uchun xalq tabobatida ishlatilgan.
Pulmonariyani-ba'zi madaniyatlarda omad, himoya va shifo keltiradi deb ishonishgan. Ba'zi turlarning noyob dog'li barglari an'anaviy e'tiqodlarda ilohiy naqshlar yoki sehrli xususiyatlar bilan bog'langan.
Bundan tashqari, ba'zi turlarning ildizlari va barglari turli tabiiy bo'yoqlarni yaratish uchun ishlatilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Pulmonariya-🫁O‘PKA O‘TI🌱
Pulmonariya - Boraginaceae oilasiga mansub, o'pka o'ti deb ataladigan o'simliklarning bir turi.
"Pulmonaria" nomi lotincha "pulmo" so'zidan olingan bo'lib, o'pka🫁 degan ma'noni anglatadi. Bu nom o'simlikning o'pkaga o'xshash barglari bilan bog'liq.
Qadim zamonlarda, tananing ba'zi qismlariga o'xshash o'simliklarni tana a'zolarining kasalliklarini davolash uchun ishlatishgan. Barglarining o'pkaga o'xshash ko'rinishi tufayli Pulmonaria o'simliklari an'anaviy ravishda o‘pka bilan bog'liq, sil,yo‘tal va nafas yo'llari infektsiyalari kabi kasalliklarni davolash uchun xalq tabobatida ishlatilgan.
Pulmonariyani-ba'zi madaniyatlarda omad, himoya va shifo keltiradi deb ishonishgan. Ba'zi turlarning noyob dog'li barglari an'anaviy e'tiqodlarda ilohiy naqshlar yoki sehrli xususiyatlar bilan bog'langan.
Bundan tashqari, ba'zi turlarning ildizlari va barglari turli tabiiy bo'yoqlarni yaratish uchun ishlatilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1👎1
#toponim #etimologiya
SHOHIMARDON – Farg‘ona viloyati Farg‘ona tumanidagi qishloq.
“Mardon“lar shohi deb izohlanadi. Diniy nomlar jumlasiga kirib, Mardon-Ali nomi bilan bog‘liq degan rivoyatlar bor. Shohimardon aynan tarjima qilinganda erkaklar podshohi, zo‘ri, pahlavoni degan ma’noni bildiradi.
Farg‘ona viloyatida Shohimardondan kelgan kishilar tomonidan qurilgan qishloqqa Shohimardonobod deb nom berilgan. Farg‘ona viloyatida Shoimbek (xursand, xushchaqchaq bek), Shomirza (Shoh va Mirza so‘zlaridan iborat), Shopo‘lat (mustahkam, o‘lmas), Shahob (olovdak yolqinli, otashin) kabi kishilar ismlaridan joy nomlari vujudga kelgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
SHOHIMARDON – Farg‘ona viloyati Farg‘ona tumanidagi qishloq.
“Mardon“lar shohi deb izohlanadi. Diniy nomlar jumlasiga kirib, Mardon-Ali nomi bilan bog‘liq degan rivoyatlar bor. Shohimardon aynan tarjima qilinganda erkaklar podshohi, zo‘ri, pahlavoni degan ma’noni bildiradi.
Farg‘ona viloyatida Shohimardondan kelgan kishilar tomonidan qurilgan qishloqqa Shohimardonobod deb nom berilgan. Farg‘ona viloyatida Shoimbek (xursand, xushchaqchaq bek), Shomirza (Shoh va Mirza so‘zlaridan iborat), Shopo‘lat (mustahkam, o‘lmas), Shahob (olovdak yolqinli, otashin) kabi kishilar ismlaridan joy nomlari vujudga kelgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
#mifologiya
PAN
Pan - yunon mifologiyasidagi ma‘bud bo'lib, u ko'pincha tuyoqlari va shoxlari bo'lgan yarim odam, yarim echki sifatida tasvirlangan.Pan Germes va nimfa Dryopening o‘g‘li. U yovvoyi tabiat, cho‘ponlar va suruvlarning xudosi,shuningdek unumdorlik va tabiat bilan bog‘liq ma‘bud hisoblanadi.
Pan odatda nay chalishni va o'rmonlar va o'tloqlarni yoqtiradigan yaramas va o'ynoqi xudo sifatida tasvirlangan.
O'zining o'ynoqi tabiatiga qaramay, Pandan qadimgi yunonlar odamlar va hayvonlar orasida vahima qo'zg'atadigan baland va dahshatli ovozidan uchun qo'rqishgan. Bu xususiyat uning nomidan "vahima" atamasining kelib chiqishiga olib kelgan.
Ba'zi afsonalarda Pan turli uzunlikdagi qamish yoki bambuk quvurlardan yasalgan cholg'u -"syrinx" nomli pan nayni ixtiro qilgan. U ba'zan cho'ponlar va ularning suruvlarining himoyachisi sifatida tasvirlangan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
PAN
Pan - yunon mifologiyasidagi ma‘bud bo'lib, u ko'pincha tuyoqlari va shoxlari bo'lgan yarim odam, yarim echki sifatida tasvirlangan.Pan Germes va nimfa Dryopening o‘g‘li. U yovvoyi tabiat, cho‘ponlar va suruvlarning xudosi,shuningdek unumdorlik va tabiat bilan bog‘liq ma‘bud hisoblanadi.
Pan odatda nay chalishni va o'rmonlar va o'tloqlarni yoqtiradigan yaramas va o'ynoqi xudo sifatida tasvirlangan.
O'zining o'ynoqi tabiatiga qaramay, Pandan qadimgi yunonlar odamlar va hayvonlar orasida vahima qo'zg'atadigan baland va dahshatli ovozidan uchun qo'rqishgan. Bu xususiyat uning nomidan "vahima" atamasining kelib chiqishiga olib kelgan.
Ba'zi afsonalarda Pan turli uzunlikdagi qamish yoki bambuk quvurlardan yasalgan cholg'u -"syrinx" nomli pan nayni ixtiro qilgan. U ba'zan cho'ponlar va ularning suruvlarining himoyachisi sifatida tasvirlangan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👎1
#toponim #etimologiya
Lahor- Sharq Pariji
Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan Lahor shahri qadimiy tarixga ega.Shahar nomi ma‘nosi haqida 2 xil qarash mavjud.
1) "Lahor" nomi sanskritcha "Lavapuri" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, hindu xudosi Ramaning o'g'liga nisbatan "Lava shahri" degan ma'noni anglatadi. Vaqt o'tishi bilan bu nom Lahorga aylandi.
2) Shahar nomi "temirchi" ma‘nosini bildiruvchi Lahor so‘zidan kelib chiqqan degan variant ham bor
Shahar nomi Abu Rayxon Beruniy asarlarida shahar Luhavar,Yoqit Hamaviy asarlarida Laxur tarzida keladi
Lahor asrlar davomida muhim madaniy, tarixiy va iqtisodiy markaz bo'lib kelgan. U turli imperiyalar tomonidan boshqarilgan. Shahar muhim tarixiy voqealarga guvoh bo'lgan va savdo, san'at markazi bo'lgan.
Shahar Shiorlari:
Pokistonning yuragi, Sharqning Pariji, Bog‘lar shahri , Adabiyot shahri ( YUNESKO tomonidan )
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Lahor- Sharq Pariji
Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan Lahor shahri qadimiy tarixga ega.Shahar nomi ma‘nosi haqida 2 xil qarash mavjud.
1) "Lahor" nomi sanskritcha "Lavapuri" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, hindu xudosi Ramaning o'g'liga nisbatan "Lava shahri" degan ma'noni anglatadi. Vaqt o'tishi bilan bu nom Lahorga aylandi.
2) Shahar nomi "temirchi" ma‘nosini bildiruvchi Lahor so‘zidan kelib chiqqan degan variant ham bor
Shahar nomi Abu Rayxon Beruniy asarlarida shahar Luhavar,Yoqit Hamaviy asarlarida Laxur tarzida keladi
Lahor asrlar davomida muhim madaniy, tarixiy va iqtisodiy markaz bo'lib kelgan. U turli imperiyalar tomonidan boshqarilgan. Shahar muhim tarixiy voqealarga guvoh bo'lgan va savdo, san'at markazi bo'lgan.
Shahar Shiorlari:
Pokistonning yuragi, Sharqning Pariji, Bog‘lar shahri , Adabiyot shahri ( YUNESKO tomonidan )
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2🔥1
#shunchaki #noodatiy
Maymun jumboq daraxti 🌲🐒
Ilmiy tilda Araucaria araucana nomi bilan tanilgan maymun jumboq daraxti Janubiy Amerikaning And tog'larida, Chili va Argentinada o‘sadigan noyob va qadimiy daraxt turidir.
Maymun jumboq daraxti dinozavrlar davriga oid tirik fotoalbom hisoblanadi.Qazilma qoldiqlari uning 200 million yil oldin mavjudligini ko'rsatadi.
Daraxt nomini 19-asrda inglizlar o'ylab topgan bo'lishi mumkin, ular maymunning bunday tikanli daraxtga chiqishi jumboq bo'lishini ta'kidlagan.
Araucaria araucana ilmiy nomi daraxtning tug'ilgan hududlarida istiqomat qiluvchi Chilidagi araukan xalqidan olingan.
Maymun jumboq daraxti simmetrik shoxlari, o'tkir va zich barglari va o'ziga xos konus shakli bilan ajralib turadigan o'ziga xos ko'rinishga ega, sekin o'sadigan doimiy yashil ignabargli daraxtdir.Daraxtning bo‘yi 50 metrgacha yetishi mumkin va yuzlab yillar yashashi mumkin, ba'zi namunalarning yoshi ming yildan oshgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Maymun jumboq daraxti 🌲🐒
Ilmiy tilda Araucaria araucana nomi bilan tanilgan maymun jumboq daraxti Janubiy Amerikaning And tog'larida, Chili va Argentinada o‘sadigan noyob va qadimiy daraxt turidir.
Maymun jumboq daraxti dinozavrlar davriga oid tirik fotoalbom hisoblanadi.Qazilma qoldiqlari uning 200 million yil oldin mavjudligini ko'rsatadi.
Daraxt nomini 19-asrda inglizlar o'ylab topgan bo'lishi mumkin, ular maymunning bunday tikanli daraxtga chiqishi jumboq bo'lishini ta'kidlagan.
Araucaria araucana ilmiy nomi daraxtning tug'ilgan hududlarida istiqomat qiluvchi Chilidagi araukan xalqidan olingan.
Maymun jumboq daraxti simmetrik shoxlari, o'tkir va zich barglari va o'ziga xos konus shakli bilan ajralib turadigan o'ziga xos ko'rinishga ega, sekin o'sadigan doimiy yashil ignabargli daraxtdir.Daraxtning bo‘yi 50 metrgacha yetishi mumkin va yuzlab yillar yashashi mumkin, ba'zi namunalarning yoshi ming yildan oshgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2😁1
#mifologiya
KRAKEN 🐙
Kraken - afsonaviy dengiz hayvoni, odatda Norvegiya va Grenlandiya qirg'oqlarida yashaydigan yirik sakkizoyoq yoki kalmar🦑 sifatida tasvirlangan.
Kraken Skandinaviya mifologiyasi, Norvegiya va Islandiya ertaklaridan kelib chiqqan deb ishoniladi. U ulkan sefalopod jonzot sifatida tasvirlangan.
Kraken ko'pincha okean tubidan chiqib, atrofida halokatli girdoblar yaratadi. Afsonalarga ko'ra, Kraken o'zining kattaligi va kuchi bilan katta kemalarni ag'darib dengiz tubiga tortib ketadi
Kraken adabiyot va san'atda mashhur mavzu bo'lib, dengizchilar va bu afsonaviy dengiz jonzoti o'rtasidagi epik janglarni aks ettiruvchi ko'plab hikoyalar, she'rlar va filmlarni ilhomlantirgan.
Lord Tennisonning "Kraken" she'ri, Jyul Vernning "Dengiz ostidagi yigirma ming liga" asarida va "Titanlar to'qnashuvi" kabi filmlarda Kraken ishtirokidagi sahnalar mavjud
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
KRAKEN 🐙
Kraken - afsonaviy dengiz hayvoni, odatda Norvegiya va Grenlandiya qirg'oqlarida yashaydigan yirik sakkizoyoq yoki kalmar🦑 sifatida tasvirlangan.
Kraken Skandinaviya mifologiyasi, Norvegiya va Islandiya ertaklaridan kelib chiqqan deb ishoniladi. U ulkan sefalopod jonzot sifatida tasvirlangan.
Kraken ko'pincha okean tubidan chiqib, atrofida halokatli girdoblar yaratadi. Afsonalarga ko'ra, Kraken o'zining kattaligi va kuchi bilan katta kemalarni ag'darib dengiz tubiga tortib ketadi
Kraken adabiyot va san'atda mashhur mavzu bo'lib, dengizchilar va bu afsonaviy dengiz jonzoti o'rtasidagi epik janglarni aks ettiruvchi ko'plab hikoyalar, she'rlar va filmlarni ilhomlantirgan.
Lord Tennisonning "Kraken" she'ri, Jyul Vernning "Dengiz ostidagi yigirma ming liga" asarida va "Titanlar to'qnashuvi" kabi filmlarda Kraken ishtirokidagi sahnalar mavjud
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4👏1
#toponim #etimologiya
ISFAXON- dunyoning yarmi
Eron hududida joylashgan Isfaxon shahri qadimiy va boy tarixga ega.Eron tarixining turli davrlarida muhim madaniy, iqtisodiy va siyosiy markaz bo'lgan.
Shahar X-XI asrlarda Sulton Malikshoh I davrida Saljuqiylar imperiyasining poytaxtiga aylangan.Isfahon Safaviylar sulolasi davrida, (XVI-XVII asrlarda) ayniqsa Shoh Abbos davrida o‘zining yuksak cho‘qqisiga erishgan.
Isfaxon dunyoda Naqsh-i Jahon maydoni bilan mashhur.Shaharning boy madaniy merosi va go‘zal diqqatga sazovor joylari uni YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritgan.
“Isfaxon” so‘zi turli kelib chiqish va talqinlarga ega. Keng tarqalgan versiyalardan biri "Isfaxon" nomi o'rta forscha "Aspadana" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, bu "qo'shinlar to'planadigan joy" degan ma'noni anglatadi.
Boshqa talqinda- zardushtiy tilidagi asp-"ot" so‘zidan kelib chiqqanligi aytiladi
Shahar taxallusi: Esfahān nesf-e-jahān ast-"Isfaxon dunyoning yarmidir"
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
ISFAXON- dunyoning yarmi
Eron hududida joylashgan Isfaxon shahri qadimiy va boy tarixga ega.Eron tarixining turli davrlarida muhim madaniy, iqtisodiy va siyosiy markaz bo'lgan.
Shahar X-XI asrlarda Sulton Malikshoh I davrida Saljuqiylar imperiyasining poytaxtiga aylangan.Isfahon Safaviylar sulolasi davrida, (XVI-XVII asrlarda) ayniqsa Shoh Abbos davrida o‘zining yuksak cho‘qqisiga erishgan.
Isfaxon dunyoda Naqsh-i Jahon maydoni bilan mashhur.Shaharning boy madaniy merosi va go‘zal diqqatga sazovor joylari uni YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritgan.
“Isfaxon” so‘zi turli kelib chiqish va talqinlarga ega. Keng tarqalgan versiyalardan biri "Isfaxon" nomi o'rta forscha "Aspadana" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, bu "qo'shinlar to'planadigan joy" degan ma'noni anglatadi.
Boshqa talqinda- zardushtiy tilidagi asp-"ot" so‘zidan kelib chiqqanligi aytiladi
Shahar taxallusi: Esfahān nesf-e-jahān ast-"Isfaxon dunyoning yarmidir"
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2🔥1
#toponim #etimologiya
MAZANG – qishloq. Buxoro viloyatining G‘ijduvon tumani.
Mazang so‘zining dastlabki ma’nosi 🗝“yog‘och kalit”dir. Majoziy ma’noda mazang – oziq ovqat, shuningdek, qishloq xo‘jaligi mollarini sotish bilan shug‘ullanuvchi “lo‘lilar”
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
MAZANG – qishloq. Buxoro viloyatining G‘ijduvon tumani.
Mazang so‘zining dastlabki ma’nosi 🗝“yog‘och kalit”dir. Majoziy ma’noda mazang – oziq ovqat, shuningdek, qishloq xo‘jaligi mollarini sotish bilan shug‘ullanuvchi “lo‘lilar”
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2👏1
#shunchaki
Chavandoz haykalining ikkala old oyog‘i ko‘tarilgan bo‘lsa, bu odam jangda halok bo‘lganligini bildiradi.
Agar otning faqat bitta oyog'i ko'tarilgan bo'lsa, bu odam jangda olgan jarohatlaridan vafot etganligini anglatadi.
Agar otning barcha 4 oyog'i yerda bo'lsa, u holda odam tabiiy sabablarga ko'ra vafot etganini bildiradi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Chavandoz haykalining ikkala old oyog‘i ko‘tarilgan bo‘lsa, bu odam jangda halok bo‘lganligini bildiradi.
Agar otning faqat bitta oyog'i ko'tarilgan bo'lsa, bu odam jangda olgan jarohatlaridan vafot etganligini anglatadi.
Agar otning barcha 4 oyog'i yerda bo'lsa, u holda odam tabiiy sabablarga ko'ra vafot etganini bildiradi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4🔥2