Tarix va Toponomika
1.53K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#shunchaki

JIQ-JIQ

Jiq-jiq (Scotocerca inquieta) — chumchuqsimonlar turkumining moyqutlar oilasiga mansub kichkina qush, vazni 8—9 g.

Choʻl va dashtlardagi past boʻyli butalar orasida yashaydi. Yulgʻun, baʼzan shuvoqlar orasiga in quradi. Oʻzbekistonda asosan Qizilqumda uchraydi. Mart—iyunda 5—8 tadan tuxum qoʻyadi. Yozda hasharotlar, qishda oʻsimlik urugʻi bilan oziqlanadi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1
#shunchaki

JAMOL OMAROVA MUKASHEVNA

Jamol Omarova (1912-yil - 1976-yil) - qozoq sovet qo'shiqchisi, SSSR xalqlari qo'shiqlari ijrochisi. 1937-1976-yillarda - Qozog'iston filarmoniyasining solisti . Qozogʻiston SSR xalq artisti (1943). Qozog'iston madhiyasiga aylangan "Mening Qozog'istonim" qo'shig'ining birinchi ijrochisi .

Jamol Omarovaning repertuarida SSSR xalqlarining o'n besh tildagi ikki yuzdan ortiq qo'shiqlari mavjud.

Uning ijrosida "Mening Qozog'istonim" qo'shig'i birinchi marta ijro etilgan va juda mashhur bo'lgan - Qozog'iston madhiyasiga aylangan

Mukofotlari:

Lenin ordeni (1959 yil 3 yanvar) - qozoq san'ati va adabiyotini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun hamda tog'larda qozoq san'ati va adabiyoti dekadasi o'tkazilishi munosabati bilan.

Moskva Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1946)
Qozogʻiston SSR xalq artisti (1943)

"Shon-sharaf belgisi" ordeni

"SSSR madaniyati a'lochisi" ko'krak nishoni

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
#arxitektura

"ANDROPOV QULOG‘I"

“Andropov qulogʻi” nomi bilan mashhur boʻlgan beton arkalar 1983-yilda O.Kalandarishvili va G.Potsxishvili tomonidan Tbilisida Oliy Sovet Prezidiumi raisining rasmiy tashrifi uchun qurilgan.

Ular 2005-yil aprel oyida buzib tashlangan va Prezident Saakashivili ularni yo'q qilish tadbirini o'zi ochib bergan. Biroq, statik sabablarga ko‘ra poydevor va beton arkalarning ayrim qismlari bugungi kunda ham saqlanib qolgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2❤1
#shunchaki

PANAMA OLTIN QURBAQASI

Panama oltin qurbaqasi yoki Atelopus zeteki nomi bilan tanilgan, Panamaning tropik o'rmonlarida yashovchi(yashagan) kichik, yorqin rangli qurbaqalar turi.

Panama oltin qurbaqalari qora xolli jonli oltin (to‘q sariq) terisi bilan mashhur bo‘lib, bu yirtqichlarga uning zaharliligidan ogohlantirish bo‘lib xizmat qilgan. Odatda uzunligi 3,8 dan 6,4 sm gacha

Bu qurbaqalar asosan nam, togʻli bulutli oʻrmonlarda va Panamadagi tez oqadigan daryolar yaqinida joylashgan.

Panama oltin qurbaqalari teri orqali kuchli neyrotoksin moddalarini chiqaradi. Bu toksin yirtqichlarga qarshi himoya mexanizmi bo'lib xizmat qiladi.

Panama oltin qurbaqasi Panamada omad va farovonlik ramzi hisoblangan.

Panama oltin qurbaqasi tabiatda yo‘q bo‘lib ketishiga - halokatli xitrid qo'ziqorini🍄 (Batrachochytrium dendrobatidis) yordam bergan muhim omil edi.

2007-yilda Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi tomonidan rasman yovvoyi tabiatda yo'q bo'lib ketgan deb e'lon qilindi.

@toponomik
👍1
" 25-kadr effekti "

Inson ko'zi video tomosha qilayotganda soniyasiga 24 kadrni sezishi mumkin. Biroq, agar 25-kadr ishlatilsa, u ongni chetlab o'tadi va undagi ma'lumotlar to'g'ridan-to'g'ri ong ostiga tushadi. Bu ma'lumot odam tomonidan ko'rilmagan, lekin miya tomonidan saqlangan va u bir nuqtada ongdan o'chirish yoki g'oya sifatida chiqadi. 25-kadrning ta'siri gipnoz ta'siriga o'xshaydi.

25-kadrning asoschisi amerikalik biznesmen Jeyms Ueykeridir. 1957- yilda u juda qiziqarli tajriba g'oyasi bilan chiqdi. Nyu-Jersi kinoteatrida filmlar namoyish qilinayotganda, har soniyada qo'shimcha kadrlarni proyeksiyalovchi qo'shimcha proyektor qo'shildi, unda ikkita yashirin reklama xabari bor edi: “ Coca Cola iching ” va “ Popkorn yeying ”. Tajribadan keyingi natijalar kinoteatrda Coca Cola va popkorn iste'moli 17 foizga oshganini ko'rsatdi. Ueykeri o'z ixtirosini patentladi va bu unga 38 million dollar olib keldi, ammo 1974-yilda to'satdan u aniq izoh bermasdan, bu boradagi huquqlaridan voz kechdi.

@toponomik
👍3
#shunchaki #fakt

Yangi Gvineyada yashovchi burgut to'tiqushi o'zining ajoyib rangi tufayli Drakula to'tiqushi laqabini olgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1
#art

🇹🇷 Turkiyaning birinchi ayol rassomi

Sabiha Rüştü Bozcali (1904 - 12 aprel 1998) 20-asr o'rtalari va oxirlarida Turkiyada vizual madaniyatni shakllantirishda ta'sir ko'rsatgan tasviriy rassom va illyustrator edi.

U "Turkiyaning birinchi ayol rassomi " hisoblanadi. Bozcali oʻzining portretlari, landshaftlari, natyurmortlari, shuningdek, reklama, nashriyot va banklar va davlat idoralari kabi yirik muassasalar orqali tarqalgan illyustratsiyalari bilan mashhur.

Tarixchi Reshad Ekrem Koju tomonidan yozilgan Istanbul madaniyatiga oid yirik qomusiy asar boʻlgan “ Istanbul Ansiklopedisi” ning asosiy illyustratorlaridan biri boʻlib ishlagandan soʻng uning ishi koʻproq ommalashdi.

2015–16 yillarda Istanbul va Anqaradagi SALT tadqiqot instituti uning amaliyotiga bagʻishlangan yirik koʻrgazma tashkil qildi. SALT hozirda Uning eskizlari, portret va landshaft rasmlari hamda dizayn ishlarini oʻz ichiga olgan shaxsiy arxivini saqlaydi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#ibora

" 🍇Nordon uzum🍇" iborasi

"Nordon uzum" iborasi Ezopning ertaklaridan biridan kelib chiqqan bo'lib, unda tulki tokda baland osilgan uzumlarni olishga harakat qiladi, lekin ularga erisha olmaydi. Bir necha muvaffaqiyatsiz urinishlardan so'ng, tulki uzoqlashadi va uzumni nordon va yetarlicha pishmaganligini aytadi

Zamonaviy qo'llanishda "nordon uzum" iborasi ega bo'la olmagan yoki erisha olmaydigan narsalarni yomon ko'radigan kishini tasvirlash uchun ishlatiladi.

Bu, o'zlari erisha olmagani uchun biror narsani kamsitadigan yoki qadrsizlantiradigan odamni nazarda tutadi.

Ibora ko'pincha kimdir rashk yoki umidsizlik tufayli biror narsani tanqid qilgan yoki kamsitadigan holatlarda qo'llaniladi. Bundan tashqari, u o'z muvaffaqiyatsizliklarini o'zlari xohlagan narsaga birinchi navbatda ega bo'lishga arzigulik emasligiga ishontirish orqali o'zini oqlaydigan odamni tasvirlash uchun ham ishlatilishi mumkin.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍5
#shunchaki

🌰 Makadamiya - dunyodagi eng qimmat yong'oq hisoblanadi.

@toponomik
👍2
#

Stenford qamoqxonasi tajribasi

1971- yilda Stenford universitetida psixolog Filipp Zimbardo tomonidan o'tkazilgan tadqiqot. Tadqiqot simulyatsiya qilingan qamoqxona muhitida mahbus yoki qamoqxona qo'riqchisi bo'lishning psixologik ta'sirini o'rganishga qaratilgan.

Zimbardo va uning jamoasi talabgorlarni yollashdi va ularni tasodifiy mahbuslar yoki soqchilar rollariga tayinlashdi. Ishtirokchilar Stenford psixologiya binosi podvalidagi soxta qamoqxonaga joylashtirildi, Zimbardo boshliq vazifasini bajardi.

Tadqiqot tezda avj oldi, chunki soqchilar mahbuslarga nisbatan haqoratli va avtoritar xatti-harakatlarni ko'rsata boshladilar, mahbuslarda esa ruhiy iztirob va bo'ysunish belgilari namoyon bo'ldi. Soqchilar qat'iy qoidalar va jazolarni qo'llashdi, bu esa mahbuslarning ruhiy holatining yomonlashishiga olib keldi.

Eksperiment ikki hafta davom etishi kerak edi, ammo soqchilarning haddan tashqari va axloqsiz xatti-harakatlari va mahbuslarning ruhiy jarohati tufayli olti kundan keyin to'xtatildi.

@toponomik
👍2
#tarix

"Saturnaliya" bayrami

Qullar o'zlarini xo'jayindek his qilishlari mumkin bo'lgan qadimgi Rim bayrami


Qadimgi Rimdagi eng ajoyib bayram Saturnaliya edi - Yulian taqvimi bo'yicha 17- dekabrda boshlangan qishloq xo'jaligi xudosi Saturn sharafiga bag'ishlangan bayram. Shu kuni qullar ko'p erkinliklarga ega bo'lishdi.

Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, qullar egalari bilan bayram dasturxonida birga ovqatlanishgan.

Boshqa manbalarga ko‘ra, birinchi navbatda qullar ovqatlangan, hatto egalari qullar uchun dasturxon tuzagan, lekin baribir ovqat pishirish xizmatchilarga topshirilgan.

Shuningdek, ushbu bayramda qullar jazolanishdan qo‘rqmasdan xo'jayinlarini erkin tanqid qilish huquqiga ega edilar.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#arxitektura

"Sulaymon" milliy tarixiy-arxeologik muzey majmuasi.O'sh, Qirg'iziston

Muzey binosi Sovet Ittifoqi davrida 1978-yilda O'sh shahrining 3000
yilligini nishonlash sharafiga qurilgan.

U 2009 - yilda YuNESKOning Jahon merosi ro'yxatiga kiritilgan. Muzey Sulaymon-Too tog'ida o'yib ishlangan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
#mifologiya

" SHAHBOZ " - ERON mifologiyasi

Shahboz ( fors . sẖahbạz ) — fors mifologiyasidagi afsonaviy qush. Shahboz burgutga oʻxshash tanaga ega , lochindan kattaroq boʻlib , Buyuk Eronning Zagros , Alborz va Kavkaz mintaqalarida yashagan . Qadimgi fors mifologiyasida Shahboz Eron xalqlariga yordam bergan va Faravaharni Eron yerlariga yetaklagan xudo hisoblangan.

Shahbaz so‘zi so‘zma-so‘z tarjimada “qirol lochin” yoki " shoh lochin "degan ma’noni anglatadi.

Fors shohi uchun "shoh lochin" yoki boshqa yirtqich qushni saqlash odatiy hol edi . Bu belgi ham kuch, ham tajovuzkorlikni ifodalagan. Ahamoniylar imperiyasiga asos solgan Buyuk Kirning standarti uchun Shahboz arxetip bo'lgan

Qadimgi Fors madaniyatida lochin yoki u kabi o'xshash qushlar - tezlik, chaqqonlik va kuchning ramzi bo'lgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#shunchaki

6 -aprel - BOHRING-OPITZ sindromidan ogohlik kuni

Bohring-Opitz sindromi yoki Opitz trigonosefali C sindromi sifatida ham tanilgan, rivojlanishning kechikishi, aqliy zaiflik, o'ziga xos yuz xususiyatlari va bir qator jismoniy anomaliyalar bilan tavsiflangan juda kam uchraydigan genetik kasallikdir.

Bohring-Opitz sindromi odatda ASXL1 genidagi mutatsiyalar natijasida yuzaga keladi. Bu mutatsiyalar odatda " de novo " ya'ni ular ota-onadan meros emas, balki o'z-o'zidan paydo bo'ladi.

Bohring-Opitz sindromi bilan og'rigan odamlarda og'ir aqliy nuqsonlar, ovqatlanishda qiyinchiliklar, rivojlanishda qobiliyatsizlik, nafas olish muammolari, o'sishning kechikishi va peshonaning ko'tarilishi, keng qamrovli ko'zlar va boshqa o'ziga xos yuz xususiyatlari namoyon bo'lishi mumkin.

Ushbu sindrom bilan og'rigan bemorlarda suyak tizimida anormallik, jumladan bo'g'imlarning dislokatsiyasi va boshqa ortopedik muammolar kuzatiladi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#so‘z #ma‘no

G‘ILMON

Gʻilmon (birlikda arabcha: غُلاَم gʻulām, koʻplikda esa غِلْمَان gʻilmān) islom dunyosidagi qoʻshinlarda qul-askar yoki yollanma askar.

IX asr boshidan XIX asr boshlarigacha islom davlatlari doimiy ravishda qullardan askar sifatida foydalangan. Bu holat islom olamidan tashqarida juda kam uchraydi

Qurʼonda - gʻilmon (غِلْمَان) islomning jannat neʼmatlaridan biri boʻlgan xizmatchi oʻgʻil bolalar sifatida tilga olingan

Gʻilmon (غِلْمَان) va uning birlik varianti gʻulom (غلام) soʻzlari arab tilidan olingan boʻlib, oʻgʻil yoki xizmatkor degan maʼnoni bildiradi. Bu soʻz arabcha gʻ-l-m (غ ل م‎) asosidan kelib chiqqan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#shunchaki #qiziq

1996-yilda noma'lum shaxs gonkonglik milliarder Li Ka-Shingning o'g'lini o'g'irlab ketib, 130 million dollar to'lashni talab qilgan. Jinoyatchi pulni olgach, milliarderga yana qo‘ng‘iroq qilib, uni qayerga sarmoya qilish bo‘yicha maslahat so‘ragan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍7😁4