Tarix va Toponomika
1.53K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#shunchaki

Yunon oyog‘i - Morton barmog‘i

Ozodlik haykali yunon oyog'iga ega va odamlarning taxminan 10 foizida bunday oyoq bor.

Bu atama ikkinchi barmog'i birinchisidan uzunroq bo'lgan oyoqning tuzilishini anglatadi - va "Morton barmog'i" deb ataladi.

Qadimgi yunonlar va rimliklar uchun bunday oyoq estetik standart bo'lib, u qadimgi haykallarda aks etgan.

Har bir barmoq oldingisidan qisqaroq bo'lsa, bu "Misr oyog'i" deb ataladi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍6
#shunchaki

"Enui revolveri" 1855 - yilda Midlsekslik Jozef Enui tomonidan patentlangan noyob prototipdir.

Unda qo'lda aylanadigan barabanga o'rnatilgan sakkizta 48 zarbali o'tish silindrlari mavjud.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#shunchaki

141 078 yil-bu eng uzoq muddatli qamoq jazosi!

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#shunchaki

UMM JIRSAN G‘ORI

Arxeologlar Saudiya Arabistonida qadimgi odamlar taxminan 7 ming yil oldin yashagan "yer osti shahri" ni topdilar
. Saudiyada bunday g‘orlar ko‘p. Bu tabiiy boshpanalar odamlar uchun yashash, yovvoyi hayvonlardan himoyalanish, hamda suv manbai hisoblangan

Uzunligi 1,5 kilometr bo'lgan Umm Jirsan g'ori LAVA oqimi natijasida hosil bo'lgan va qulay tabiiy boshpana bo'lib xizmat qilgan. Topilmalar orasida kiyim-kechak parchalari, yog'och buyumlar, tosh konstruktsiyalar qoldiqlari va tosh buyumlar mavjud

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍5
#shunchaki

🦧

Rio-De-Janeyro aholisi 1988-yilgi saylovlar paytida Braziliya siyosatchilaridan shunchalik norozi bo‘lganki, norozilik sifatida odamlar mahalliy hayvonot bog'idagi shaharda "mashhur "ga ovoz berishadi. Maymun saylov yakunlarida 400 000 dan ortiq ovoz yig‘adi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2😁1
#shunchaki

1976- yil 28- iyul

️Uchuvchi Eldon Ueyn Yoers Lockheed sr-71a supersonik samolyotida Blekberd 3529,5 km/soat tezlik bo'yicha jahon rekordini o'rnatdi

📸 U o'sha paytda olgan selfi hali ham eng zo'r suratlardan biri hisoblanadi.

Rekord hali buzilmagan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:


@toponomik
⚡1👍1
Diyora Keldiyorova Parij Olimpiya o‘yinlari chempioni 🥇
👍3❤‍🔥1🤣1
#mifologiya

Leumanlar
😶

O'rta asr bestiariyalarida, boshqa dahshatli qabilalar bilan bir qatorda, ba'zida og'zi bo'lmagan va shuning uchun faqat hid bilan oziqlanadigan xalqlar tasvirlangan.

Turli xil versiyalarda ular turli xil nomlarga ega bo'lgan (masalan, slavyan bestiariyalarida ular Astonii yoki Astromove deb nomlanadi).

G'arbiy versiyalarda ular leumanlar deb nomlangan. Leumanlar — qovurilgan baliq hidlari va gullarning hidlari bilan oziqlangan
.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
@mifologikk
👍2😱1
#shunchaki

Badland milliy bog‘i

Janubiy Dakotada(AQSH) joylashgan Badland milliy bog‘i tor tog‘ tizmalari va chuqur jarliklari bo'lgan tepaliklardan tashkil topgan relyef. Bunday hudud qishloq xo'jaligi uchun mos emas va harakatni qiyinlashtiradi.

Buni uning nomidan bilish mumkin — "yomon yer"

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1🔥1
#shunchaki

Metrodagi birinchi eskalator

🚇 Londonda 1911-yilda metroda birinchi eskalator ishga tushirildi. Odamlar undan foydalanishdan qo'rqishdi. Metro xodimlaridan biri Uilyam Xarris yangilikning zararsizligini ko'rsatib, uni yuqoriga va pastga minishni boshladi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#toponim #etimologiya

Namangan viloyatining qishloqlari nomlari

Irvodon.

Ma'lumotlarga qaraganda, qishloq nomi “Elobodon” so'zining vaqtlar o'tishi bilan buzilgan shaklidir.

Rovuston.

Bugungi kunda Namangan tumanida joylashishiga qarab Pastki Rovuston va Yuqori Rovuston deb nomlanuvchi qishloqlar mavjud. Aytishlaricha, qishloq Qo'qon xoni Xudoyorxon davrida tashkil topgan. Nomi esa “rohi bo'ston” - “bog‘ yo'li” degan iboradan olingan.

Langarbobo.

Langar - “mozor”, “g'aribxona”, “karvonsaroy” degan ma’nolari bildiradi.

G'irvon.

G'irvon qishlog'i XV - XVI asrlardan ma'lum. Aytishlaricha, qadimda bu yerlarda tez-tez suv toshqini bo'lib turgani uchun, qishloq aholisi doim taxlikada, soy bo'yiga chodir qurib omonatgina yashagan ekanlar. “Bu yerda kimlar yashaydi?” - deb so'raganlarida, "tabiiy ofatdan zarar ko'rganlar, “g'aribon” ya'ni g'ariblar deb javob berishgan ekan. G'irvon atamasining kelib chiqishini ana shu “g'aribon” so'zi bilan bog'laydilar.

Kurmak.

Qadimdan qishloq hududida sholi ko'p ekilgan. Qishloq yerlarining suvga yaqin bo'lgani, kurmak o'ti ko'p bo'lgani uchun qishloq nomi ham Kurmak deb atalgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🔥2
#toponim #etimologiya

MULLAKUDING qishlog‘i

MULLAKUDING – Namangan viloyatining Namangan tumanidagi qishloq nomi.

Mullakuding oykonimining lisoniy shakllanishi haqida quyidagi qarashlar mavjud:

1. Mullakuding (ilgarigi nomi Qozonqo‘rg‘on) qishlog‘ida Naqshbandiy tariqatining ko‘zga ko‘ringan piri, murshidlaridan biri Xoja Ahmad Yassaviyning ukasi Sadir xoja avlodlaridan biri bo‘lgan Ne’matulloh hoji yashagan ekan. U kishi Turkistonda Hazrat Yassaviy qo‘lida tarbiyalanib, Namangan hokimlari tomonidan ajratilgan hozirgi Mullakuding qishlog‘i yonidagi yerda
xonaqoq qurdirib, xudojo‘ylik qilarkan. Aslida Ne’matulloh hoji to‘qilgan matoga jilo beruvchi kudangar bo‘lgan ekan. Qishloq nomi kudangar Ne’matilloh hojiga nisbat berib, Mullakuding nomini olgan emish.

2. Kunlarning birida Qo‘qon xonligining vakillaridan bir nechtasi Namangan beklari oldidan qaytayotib, hozirgi Mullakudingga Namangan tomonidan kiraverishdagi buloq yonida o‘tirgan uch kishiga duch kelishib, ulardan:
“Bu yerda jam bo‘lib qolibsizmi?” – deb so‘rashibdi. Shunda ulardan biri:
“Oramizda mullamiz ham bor” – deb, sheriklaridan kallasidan kattaroq salla o‘raganini ko‘rsatishgan. Shunda suvoriylardan biri, “mullalaringizning
ham kudingdek kallasi bor ekan”, degan. Shu kungi uchrashuvdan keyin sheriklarini hazillashib “Mullakuding” deb chaqiradigan bo‘lishgan. Keyinchalik bu nom qishloq nomiga aylangan. Yuqorida keltirilgan xalq etimologiyasiga mansub rivoyatlar tahlilidan ko‘rinadiki, nom haqidagi birinchi rivoyatda mantiqiy asos bo‘lib, oykonimning etimologik talqinida shunga asoslansa bo‘ladi.

Bizningcha, qishloq nomi mulla va kuding asoslarining qo‘shiluvidan yasalgan bo‘lib, tarkibiy tuzilishiga ko‘ra qo‘shma tarkibli oykonim.

Kudung-forscha yog‘och to‘qmoq, kurakcha, jo‘va ma’nosini anglatib, maxsus to‘qilgan matoni urib tekislash, silliqlash va unga jilo berish uchun ishlatiladigan to‘qmoqsimon yog‘och asbob va shu asbob yordamida qilingan pardozni anglatadi.

Kudungar so‘zi esa kasb oti bo‘lib, shunday kasb bilan shug‘ullanuvchi kishini bildiradi. “O‘zbek tilining izohli lug‘ati”da kudungar, kudunglamoq, kudungchi so‘zlari ham berilgan.

Davrlar o‘tishi bilan kudung leksemasi tarkibida o‘zgarish yuz berishi natijasida u unlisi i unlisiga almashgan. Nom tarkibidagi gar kasb oti yasovchi qo‘shimcha tushib qolgan. Natijada nom Mullakuding shakliga aylangan. Mulla kudingar otli birikmasi nom uchun etimondir.

Demak, nomning lisoniy shakllanishi quyidagicha: mulla kudungar > mulla kuding > mullakuding > Mullakuding

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍5
🇺🇿O‘zbekiston "ZAKOVAT ASIAN CUP 2024" chempioni🔥🔥🔥
🤣6🔥2
#shunchaki

KATARINA KEPLER (1547-1622)

Katarina Kepler (Guldenmann) mashhur astronom Yoxannes Keplerning onasi. U XVI asr oxiri XVII asr boshlarida Germaniyada yashagan. Katarina Yoxannesning astronom bo‘lib shakllanishida muhim rol o'ynagan.

Katarina ko'pincha qiyin hayoti bilan, ayniqsa o'sha paytda Yevropani qamrab olgan jodugar sinovlari paytida esga olinadi.

1615-yilda shishachining rafiqasi Ursula Reynbold Katarinani u bilan bo'lgan biznes mojarosidan keyin uni kasal qilgan achchiq ichimlik berganlikda ayblaydi va u Leonberg idorasining gersoglik sub-sud ijrochisiga xabar qilib, o‘zi azob chekkan og'riq uchun Katarinadan tovon pulini talab qildi. Shundan so‘ng uni jodigarlikda ayblash boshlanadi.

Katarina bir necha yil turli shaharlarda qochib yurishga majbur bo‘ladi.Uning o'g'li Yoxannes Kepler uni bu ayblovlardan himoya qildi, va onasining aybsizligini isbotladi.

Katarina hikoyasida o‘sha davr ijtimoiy va madaniy bosimlari, jamiyatda ayollar duch kelgan muammolar keng yoritilgan.


@toponomik
👍4
#shunchaki #qiziq

Maks Plank fizika bo'yicha Nobel mukofotiga sazovor bo'lib, gastrol safariga chiqadi va hamma joyda bir xil ma'ruza qiladi. Uning haydovchisi zalda o'tirib, matnni yodlab oladi, va keyin u Plankga hazil qilishni taklif qiladi, ya‘ni: Plankga uni shaxsan tanuvchilar kam ekanligini va o‘zi ma'ruza qilishini, Plank esa zalda haydovchining kepkasida o'tirshini. Bu g'oya Plankni kuldirdi va u rozi bo'ldi.

Shunday qilib, haydovchi kvant mexanikasi bo'yicha ma'ruza qiladi. Bir fizika professori savol beradi. Haydovchi tinglaydi va gapiradi:

- Bunday ilg'or shaharda menga bunday oddiy savol beriladi deb hech o'ylamagandim. Sizning ruxsatingiz bilan men haydovchimdan unga javob berishini so'rayman.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🤣6
#shunchaki

Gipertimeziya-bu juda kam uchraydigan kognitiv kasallik bo'lib, unda odam butun hayotini eng kichik tafsilotlarigacha eslaydi.

Mutaxassislarning fikriga ko'ra,
gipertimeziya dunyodagi atigi 60 kishida uchraydi.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4🤔2
#shunchaki

Amien operatsiyasi

Sana: Avgust 8-Noyabr 11, 1918
Manzil: Amien, Fransiya
Qo'mondonlar: Britaniyalik Feldmarshal Duglas Xeyg, Fransuz Generali Ferdinand Foch
Maqsad: nemis chiziqlarini kesib o'tish va oxir-oqibat urushni tugatish

"Germaniya armiyasining qora kuni": hujumning birinchi kuni ittifoqchilar uchun muvaffaqiyat bo'ldi. Tanklar, artilleriya va kutilmagan taktikalardan foydalanish katta yutuq va Germaniyaning katta yo'qotishlariga olib keldi.

Amien operatsiyasi " yuz kunlik hujum " deb nomlanuvchi bir qator hujumlarning boshlanishi bo'lib, natijada nemislarning taslim bo'lishiga olib keldi.

Amien operatsiyasi birinchi Jahon urushidagi asosiy burilish nuqtalaridan biri hisoblanadi va bu nemis armiyasi uchun mag'lubiyatning boshlanishini anglatadi.

Amien operatsiyasi keng yoritilgan manba:

Adam Toozening "yuz kun: Buyuk urushning oxiri" asari

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#shunchaki

Bizning tanamiz daqiqada 19 ta potentsial saraton hujayralarini o'ldiradi.

Boshqacha qilib aytganda, har daqiqada 19 marta tanamiz bizni saraton kasalligidan qutqaradi.


Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4❤‍🔥1👏1
#shunchaki

BERMUD GERBI

Bermud gerbida 1609-yilda Virjiniyaga kemada ketayotgan 150 mustamlakachi bo'ron tufayli halokatga uchragan fojiali voqeani xotirlash uchun cho'kayotgan kema tasvirlangan.

Jamoa omon qolgan va sayohatni davom ettirish o'rniga yaqin atrofdagi orolda qolishni tanlagan. Bu Bermud orollaridan biri edi va shu paytdan boshlab bu orollarning mustamlaka tarixi boshlanadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3❤‍🔥1👎1👀1