#shunchaki

Attila - to'r va tugunlar bilan bezatilgan venger qobiqli, kalta harbiy ko'ylagi.

Tarixan u gussarlar harbiy formasining bir qismi bo'lgan. Atilla dastlab qishloq erkaklari, zodagonlar va amaldorlarning kundalik kiyimining bir qismi edi.

Atillaning ba'zilari ko‘rinishidan turk dolmaniga o‘xshaydi. Attilaning kelib chiqishi 16-asrga borib taqaladi, o'shanda vengerlar o'zlarining kalta paltolarini bir yelkaga osib qo'yish amaliyotini qabul qilganlar. Ushbu uslubda kiyilganda atilla ko'pincha peliss deb ataladi.

Ingliz generali tomonidan aytilgan, afsonaviy ma'lumotlarga ko'ra, bir kechada Vengriya otliqlari turklar tomonidan qo‘qqisdan hujumga uchragan va to'g'ri kiyinishga vaqtlari bo'lmagan. Shu paytda ular kalta ko‘ylagini yarim yelkada kiyib, jangga kirishgan. Taxminlarga ko'ra, turklar "qisqa paltolarning(atilla) uchar yengi" ni ko'rib, ikki qo'li ko'p bo'lgan erkaklar bilan jang qilmoqdamiz deb o'ylab, qochib ketishgan ekan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Jahon Chempionatidagi ilk gol muallifi

LYUSEN LORAN

Lucien Laurent (1907 yil 10 dekabr - 2005 yil 11 aprel) - (o‘zb-Lyusen Loran) fransuz futbolchisi , hujumchi sifatida o'ynagan. Fransiya terma jamoasida o'ynab, 1930-yilgi Jahon chempionatida Meksikaga qarshi o'yinda FIFA Jahon chempionatlari tarixidagi birinchi gol muallifi bo‘lgan

Bu o‘yin Montevideodagi “Estadio Pocitos” stadionida bo‘lib o‘tgan. O‘yinda fransuzlar meksikaliklarni 4-1 hisobida yengishgan, lekin keyingi ikki o‘yinda mag‘lub bo‘lishgan.

1930-yilgi JCH fransuzlar uchun omadli bo‘lmagan ersada, fransuz futbolchisi Lyusen Loran futbol tarixida o‘chmas iz qoldira olgan.

@toponomik
@futtbolquiz

#toponim #etimologiya

APENNIN yarim orolidagi toponimlar

Yarim orolning Adriatika dengizi sohillarida illiriylar tiliga xos bo'lgan nomlami uchratish mumkin. Illiriy tili hind-evropa tillar oilasiga mansub. Illiriylar mil.avv. III asrning oxirlarida rimliklar ta’sirida lotin tiliga o‘tishgan.

Illiriylar toponimlari: Livorno (illiriylar tarkibidagi libum qabilasi nomidan), Brindizi (brentas - «bug'u»), Taranto (darandos — «emanli»), Triest (trega — «savdo joyi») va boshqalar.

O'rta yer dengizidagi bir qator orollar nomi finikiy tiliga mansub: (Sardiniya (sardo - «tovon», Korsika (khorsi -«o‘rmonli»).

Qadimgi yunon toponimlari sobiq mustamlaka (Janubiy Italiya) hududlarida tarqalgan. Ular qatoriga ancha tanish bo'lgan toponimlar kiritish mumkin: Neapol («yangi shahar»), Ankona («qayirma»), Lipar orollari («hosildor»), Etna («alangalam oq»), Palermo («langarli bekat»), Stromboli («dumaloq»).

Lotincha toponimlar asosan, Rim
hukmronligi davrida shakllangan (Paduya, Trento, Kampaniya)

Appenin yarim oroli geografik nomlarining eng muhim qatlamlardan birini kelt tiliga mansub nomlar tashkil etadi. Turli kelt qabilalari uzoq vaqt davomida rim imperiyasi hukmronligiga qarshi kurashgan.

Kelt toponimlari: Verona (Vergomanos - «olxali maydon»), Milan (Mediolanum - «tekislik markazi»), Apennin (pen — «tog‘\ cho'qqi»), Bergamo va Breshia (briga — «tog '»), Kalabriya (kal —«oq»), Bolonya (keltlar tarkibidagi boyi qabilasi nomidan), Genuya ( gena - «etak»)

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

Рус жиноят оламининг “чўқинтирган отаси” – Япончик

Носоғлом оилавий муҳитда ўсган касалманд боланинг, бунинг устига ғирт руҳий носоғлом ўғрининг пайти келиб бутун совет, кейин эса рус жиноят оламининг “чўқинтирган отаси”га айланиши, шунча тақдир тошларидан омон қолиб, 69 ёшга кириши камёб ҳодиса эмас. Аммо...

Батафсил — https://platina.uz/59636c

👉 @platinauzb

#shunchaki

Tekila🥂

Meksika milliy alkogolli ichimligi bo‘lgan Tekila asosan Gvadalaxaradan 65 km shimoli-g'arbda joylashgan Tekila shahrini o'rab turgan hududda va Meksikaning markaziy g'arbiy qismidagi Xalisko shtatining Xaliskan tog'larida ( Los Altos de Xalisko ) ko'k agave o'simligidan tayyorlanadi

Tekila mintaqasidagi qizil vulqon tuproqlari-ko'k agave🪴 yetishtirish uchun juda mos keladi va u yerda har yili 300 milliondan ortiq o'simliklar yig'iladi.

Tekila so‘zi nahuatl tilidan "o‘simliklar yig‘ib olinadigan joy" ma‘nosini beradi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim

Shveytsariyaning ba‘zi toponimlari:

Alp - tog‘, cho‘qqi
Jeneva - etak
Syurix - suv
Bern - tepa
Altdorf - baland qishloq
Tal - vodiy
Shvartseneng - qora vodiy
Bazel - shoh joyi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#ibora

Al Misoqdan qolgan - juda eski, qadimgi


Al-Misoq - Alloh va insoniyat orasida bo‘lib o‘tgan ahdlashuv. Al-Misoqda Alloh Odam va uning zurriyoti fitratiga O‘zining yagona ekanligini, ya’ni tavhid aqidasini singdirgan. Qachondan beri musulmonsan, deb so‘ralganda “Al-Misoqdan beri”deb javob berilishida ham shu ahdnoma nazarda tutiladi.

Doʻstlar bilan ulashing :
@chigatoygurunggi

#shunchaki

Eng qadimgi futbol maydoni🏟

Sandygate🏟 - Angliyaning Janubiy Yorkshir shtatidagi Krosspul shahrining Sheffild chekkasida joylashgan futbol va kriket stadioni. Bu yerda Hallam FC va Hallam CC o‘z o‘yinlarini o‘tkazgan

1804-yilda ochilgan Hallam FC 1860- yildan beri shu maydonda o'ynab kelmoqda.

Sandygate Ginnesning rekordlar kitobi tomonidan "Dunyodagi eng qadimgi futbol maydonchasi" sifatida tan olingan.

1860-yil 26-dekabrda dunyodagi birinchi klublararo futbol oʻyini aynan shu maydonda oʻtkazildi. Unda Xallam “Sheffild”ga qarshi maydonga tushadi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
@futtbolquiz

#shunchaki

Misr

Misr davlatini yevropaliklar Yegipet deyishadi, bu nom ham juda qadimiy bo‘lib, miloddan avvalgi III asrdan buyon ma’lum va ushbu
hududga nisbatan qo‘llanib kelinadi.

Yegipet- so‘zi qadimgi misr tilida
Ta-Kipet - «qora tuproq» ma’nosini anglatgan, misrliklar Nil vodiysidagi hosildor yerlarni, atrofdagi qizil qumli cho‘llar bilan qiyoslab o‘z yurtini shunday deb atashgan.

Yegipet so‘zi qadimgi yunon tilida
Aigiptos, lotincha Aegyptus, shaklida talaffuz qilingan. Mutaxassislarning aniqlashicha, o‘tmishda Misr davlati hududida keng tarqalgan qadimgi misr tili, milodiy V asrdan boshlab o‘lik tilga aylangan. Bunga hozirgi arab tilining misr lahjasi uni asta-sekin muomaladan siqib chiqarishi sabab bo‘lgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Afrikaning ba‘zi toponimlari

Bantu xalqlari tilida nyasa, nyanza, nyantsa- «kо‘l» ma’nosini anglatadi.

Shu bois, mahalliy xalqlar Afrikaning buyuk ko‘llarini (Nyasa, Viktoriya, Malavi) shu bitta so‘z bilan atashadi.

Shunisi diqqatga sazovorki, mahalliy aholi geografik ob’ektlarni nomlashda tabiiy-geografik omillarga alohida e’tibor berishgan.

Masalan, Mbuji-Mayo («suv echkisi»), Kigali («keng, baland tog‘), Ruvenzori («bulutlar sohibi»), Tanganika (nika - suaxili tilida «tashlandiq yer» - quruq savannani shunday atashadi), Nayrobi («sovuq suv»), Keniya («oq tog‘»), Kampala («impala antilopasi nomidan»), Bangi («ostona»)

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Statistik ma'lumotlarga ko'ra, urushlar va boshqa ofatlar paytida o'g'il bolalar qizlarga qaraganda ko'proq tug'iladi va buning sababini hech kim bilmaydi.

Ushbu hodisa "askarlarni to'ldirish effekti"deb nomlanadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

Biz bilgan Ibn Sinoning biz bilmagan surati

Ibn Sinoga zamondoshlari tomonidan munosib qiymat berilmagani, hatto ba’zi olim va johil mullalar uni “Din dushmani” deb e’lon qilgani, natijada asarlari ta’qiqlangani, oqibatda uning Turkistondan qochib ketish majburiyatida qolgani qayd etilgan.

Batafsil: https://oyina.uz/uz/article/3202

Rasmiy sahifalarimiz👇

Telegram | Facebook | YouTube | X

#shunchaki

Shimoliy Amerikadagi yirik gidronimik ob’ektlar, xususan daryo va ko'llar nomlarida submintaqaning tabiiy xususiyatlari mujassamlashgan:

Ayova - «tinch daryo»,
Viskonsin — «ming orollar daryosi»
Missisipi — «katta suv»,
Missuri—«loyqa suv»,
Niagara — «shovqinli suv»,
Yukon — «katta daryo»,
Vinnipeg - «loyqa suv»,
Michigan - «katta ko‘l»,
Ogayo - «ko‘rkam daryo»,
Ontario - «chiroyli ko'l» ,
Saskachevan - «qayirma daryo»,
Tennesi - «daryo»

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki #karikatura
️

"Ov mavsumi "-ittifoqchilarni qo'llab-quvvatlovchi karikatura (rassom: Gerbert Blok)

"El Alameynning ikkinchi jangi", "Uran operatsiyasi" va "Gvadalkanal uchun dengiz jangi", AQSh, 1942-yil noyabr.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

​​#Бобосўз_изидан

“Тариф”нинг таърифи ва тарихи

Олди-сотди пайтида белгиланадиган ҳақ ва баҳолар кўрсаткичи маъносини англатадиган тариф сўзининг тилимизга кириб келгунига қадар бўлган тарихи жуда узун. Бу сўз араб тилидан француз тилига, сўнг рус тилига ва ундан ўзбек тилига ўтган. Қизиғи шундаки, товарларнинг тўлов ҳақлари тизими маъносини англатган тариф сўзи тилимизга кириб келгунга қадар ҳам бу сўзнинг азалдан тавсифлаш маъносидаги таъриф шакли тилимизда мунтазам ишлатилиб келган. Яъни тариф ва таъриф сўзларининг илдизи бир хил бўлиб, у “билди” деган маънони англатади.
Алишер Навоийда таъриф сўзи “тасвирлаш, аниқлаш, тавсифлаш, мақташ, танитиш” мазмунида келади:
Бўйлаким, таъриф этиб ғурбатни бисёр, эй кўнгул,
Шаҳру кишвардин маломат айлаб изҳор, эй кўнгул.
Бу ҳақда яна бошқа мулоҳазалар ҳам бор. “Бобо сўз изидан” китоби нашридан сўнг андижонлик адиб Дурбек Қўлдошев баъзи сўзлар ҳақида ўз мулоҳазаларини ёзиб юборибдилар. Жумладан, у тариф сўзи ҳақида қуйидаги маълумотларни келтиради: “Араб истилоси давридаги лашкарбошилардан бири ал Торифнинг Андалусияга босқини пайти Ўрта ер денгизи ўрамидаги илк бор забт этилган оролга  — “Ал Ториф” номи берилган. Кейинчалик бу сўз европалашиб, “Тариф” оролига айланган. Гибралтар бўғозига кириб келган хорижий кемалардан олинадиган бож (тўлов) ҳам, 1808 йилдан бошлаб “тариф” деб аталиб келинади. Шундай қилиб тариф (Ториф) сўзи интернационал, яъни жаҳон тилидаги сўзга айланди.”

✍️ Эшқобил ШУКУР, «Бобосўз изидан» китобидан.

@Eshqobil_Shukur_ijodi

#shunchaki

Somnambulizm - uyquda yurish (sleepwalking)

Somnambulizm yoki noktambulizm uyquda yurish hodisasidir.

Bu parasomniya uyqu buzilishi sifatida tasniflanadi. Somnambulizm uyquning sekin to'lqin bosqichida, past ong holatida, odatda to'liq ong holatida bajariladigan faoliyatni bajarish bilan sodir bo'ladi.

Bu harakatlar: gapirish, yotoqda o'tirish, hojatxonaga borish, ovqat iste'mol qilish kabi, yoki ovqat pishirish, avtomobil haydash, zo'ravonlik harakatlari kabi holatlarni o'z ichiga oladi

Uyqusida yuruvchilar ko'pincha voqeani juda kam yoki umuman eslay olmaydilar, chunki ularning ongi xotiralarni eslab qolish qiyin bo'lgan holatga o'zgargan bo'ladi. Ko'zlari ochiq bo'lsa-da, ifodalari xira va sirli. Bu 30 soniyadan 30 daqiqagacha davom etishi mumkin.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Karl Reyxenbax

Karl Ludwig Freiherr von Reichenbach (1788-yil 12 fevral – 19 yanvar, 1869-yil) nemis metallologi sifatida tanilgan tabiatshunos , sanoatchi va faylasuf. Prussiya Fanlar akademiyasining a'zosi.

U qatrondan eupion , mumsimon kerosin , pittakal (birinchi sintetik bo'yoq ) va fenol (antiseptik) kabi iqtisodiy ahamiyatga ega bo'lgan bir qancha kimyoviy mahsulotlarni kashf etgani bilan mashhur.

U o'zining so'nggi yillarini Odik kuch deb atagan barcha tirik mavjudotlardan kelib chiqadigan elektr, magnit va issiqlikni birlashtirgan, isbotlanmagan energiya sohasini tadqiq qilishga bag'ishlagan.

1830-yildan 1834-yilgacha ko'mir va yog'och smolasi kabi organik moddalarni distillashning murakkab mahsulotlarini o'rganib chiqdi, bir qator qimmatli uglevodorod birikmalarini, jumladan kreozot , kerosin , eupion va fenol(antiseptiklar), pittakal va sidreret (sintetik bo'yoqlar), pikamarlarni (atir-upa asosi), assamar, kapnomorlarni topdi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik