Tarix va Toponomika
1.53K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#shunchaki

Polo 🏑🥅

🔹️Polo yoki Chovgan — otda oʻynaladigan toʻp oʻyini va dunyodagi eng qadimgi jamoaviy sport turlaridan biri.

🔹️U qadimgi Forsda ( Eron ) paydo boʻlgan boʻlib, 2000 yillik tarixga ega.

Dastlab fors zodagonlari tomonidan otliq qo'shinlar uchun mashg'ulot sifatida o'ynagan polo dunyoning boshqa qismlariga ham tarqaldi. O'yin ikki qarama-qarshi jamoa tomonidan o'ynalib, uzun tutqichli yog'och bolg'acha yordamida to'pni raqib jamoa darvozasiga kiritiladi

🔹️Polo "qirollar sporti" deb nomlangan. Poloning ajdodi va uning turlari miloddan avvalgi 6-asrdan eramizning 1-asrigacha eronliklar tomonidan oʻynaladigan ot sporti oʻyini sifatida mavjud boʻlgan.

🔹️Hozirda Xalqaro polo federatsiyasiga 100 dan ortiq mamlakatlar aʼzo boʻlib, 1900-yildan 1936-yilgacha Olimpiya sport turi boʻlgan.

🔹️O'yinning forscha nomi "Chovgan". O'yinning inglizcha nomi Balti tilidan, "polo"-"to'p" so'zidan olingan.

🔹️Polo buzkashi yoki koʻkparining arxaik turi hisoblanadi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
❤1
#hikmatli

Odam bolasiga xayronman...boshida ikki qo'riqchisi bor. Uning tili u ikkisining qalami, so'lagi esa siyohidir. Shunday bo'lishiga qaramasdan u befoyda so'zlar bilan band...

©️ Xasan Basriy
👍6
#shunchaki

Stage diving - sahna sho'ng'ishi

🔹️Stayjdiving-konsert paytida ijrochining sahnadan olomonga sakrashi.

🔹️Birinchi marta Iggi Pop tomonidan ijro etilgan. U zaldan qizlarni sahnaga yaqinroq chaqirishga urinib, sahnadan yiqilib tushgan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
😁2🔥1
#shunchaki

Pireney shartnomasi 📜

🔹️Pireney shartnomasi 1659 -yil 7-noyabrda imzolangan va 1635-yilda boshlangan Franko-Ispan urushini tugatgan

🔹️Ikki davlat chegarasidagi Bidasoa daryosining o'rtasida joylashgan, o'sha vaqtdan beri fransuz-ispan kondominiumi bo'lib qolgan Qirg‘ovul orolida muzokaralar olib borildi va shartnoma imzolandi. Uni fransiyalik Lui XIV va ispaniyalik Filipp IV, shuningdek, ularning bosh vazirlari Kardinal Mazarin va Don Luis Mendes de Xaro imzoladilar.

🔹️1620-yillarda Gollandiya qoʻzgʻoloni va 1634-yilda Shvetsiyaga qarshi Nördlingen jangida ispan Gabsburglari gʻalaba qozonganidan soʻng Fransiya Oʻttiz yillik urushga kirdi.

🔹️1658-yil 14 iyunda Dunes jangida ingliz-fransuz ittifoqi g'alaba qozondi, ammo keyingi yili Fransiyaning Milanni egallash kampaniyasi mag'lubiyatga uchragach, urush to'xtadi. 1659-yil noyabrda Pireney shartnomasi asosida tinchlik o'rnatildi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3❤1🔥1
I O da barchaga omad 🔥🔥🔥
👍4🔥4❤1
Forwarded from Zakonet
#mifologiya

📌. Hubal


⭕ Arab butparast panteonining xudosi, ayniqsa islomdan oldingi davrda Makkada paygʻambarimiz Muhammad s.a.v chiqqan Quraysh qabilasi tomonidan hurmatga sazovor boʻlgan. U arablar tomonidan ajdodlarining xudosi, qadimgi arab qabilasi Qurayshning homiysi, shuningdek, osmon va oy xudosi hisoblangan.


⭕ Hubal butini Arabistonga Amr ibn Luhay ismli kishi olib kelgan, keyin esa uni Makkaga olib ketgan, deb ishoniladi. Hubalga sig'inishning asosiy markazi Makkadagi Ka'ba bo'lib, u erda u asosiy but hisoblangan.



⭕ Paygʻambarimiz Muhammad s.a.v Makkani zabt etgach, butparastlik dinini man qildi va Ka’badagi boshqa 360 ta but bilan birga Hubal butini ham yo‘q qildi.


⭕ But oltin qo'li bilan qizil karneliandan yasalgan odamning haykali edi.





Doʻstlar bilan ulashing
@chigatoygurunggi
👍2🔥2🐳1
#shunchaki

1833 - yil 18 - dekabrda Sankt-Peterburgda birinchi marta Rossiya imperiyasining yangi madhiyasi, rus xalqining ibodati (Lvov musiqasi, Jukovskiy so'zlari) omma oldida ijro etildi.

1833 - yil 31 - dekabrdan boshlab madhiya Rossiya imperiyasining rasmiy madhiyasiga aylandi va 1917-yil fevral inqilobigacha mavjud bo'lgan.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1
#shunchaki

💠Maymun noni (inglizcha: Monkey Bread) — dolchin sepilgan xamirturushli xamir boʻlaklaridan tashkil topgan amerika shirin pirogi.

💠"Maymun noni“ atamasi pishiriqni qoʻllar bilan isteʼmol qilishdan kelib chiqqan bo‘lib, odam maymundek nonni uzadi.

💠Boshqa tahlilga koʻra, non toʻplari maymunlar juda yaxshi koʻradigan baobab mevalariga oʻxshaydi. Shuning uchun afrikaliklar baobabni „maymun noni“ deb atashadi

💠Qoʻshma Shtatlarda tanilgan maymun noni aslida venger shirinligi, Aranj galushka (veng.: Aranygaluska, „oltin kletski/galushki“), eritilgan sariyogʻ, soʻngra shakar va maydalangan yongʻoq aralashmasida oʻralgan xamirturush xamirining toʻplaridan iborat.

💠Bu 1880-yillarda venger kitoblarida qayd etilgan va vengriyalik muhojirlar bu taomni Amerikaga olib kelishgan. XX asrning oʻrtalarida venger va yahudiy novvoyxonalari uni sotishni boshladilar

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4🐳1🙈1
“Ular xalifalik tarkibidagi eng jangovar xalq edi”. Turon harbiy san’ati tarixi arab manbalarida

Istaxriy tilga olgan Marzubon al-Turkashiy ham turkiy qoʻmondonlardan biri boʻlib, ustrushonalik Afshin Haydar kabi arablar orasida mashhur sarkarda edi.

Batafsil: https://oyina.uz/uz/article/3316

Rasmiy sahifalarimiz👇

Telegram | Instagram | X | YouTube
👍3
#shunchaki

🔹️Tarantula kalxati - tarantulalarni ovlaydigan ari turi

🔹️Tarantula kalxati ( tarantula hawk ) - tarantulalarni ovlaydigan o'rgimchak ari (Pompilidae) .

🔹️Tarantula kalxatlari eng katta parazit arilardan biri bo'lib, o'ljasini tirik ozuqa sifatida nasl uyasiga sudrab borishdan oldin chaqishi orqali falaj qiladi va o'ljaga bitta tuxum qo'yiladi, u tirik xo'jayinni yeydigan lichinkaga aylanadi.

🔹️Ular Yevropa va Antarktidadan tashqari barcha qit'alarda uchraydi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🔥4👍1
#shunchaki

YALDO kechasi-bugun eng uzun tun

🔹️Yaldo kechasi yoki Chilla kechasi Eronning eng qadimiy bayramlaridan biridir. Yaldo so‘zi suryoniy tilida tug‘ilish ma’nosidagi so‘zdan olingan.

🔹️Ushbu so‘zning nomi Yaldo kechasi va qishning birinchi kunida quyosh chiqqandan keyin kechaning davomiyligi asta-sekin qisqarganligi va kunlarning davomiyligi uzoqroq bo‘lganligi bilan bog‘liq bo‘lib, ma’lum ma’noda yer qayta tiklanadi.

🔹️Bu kechaning Chilla kechasi deb atalishiga sabab, qishning birinchi qirq kuni «Buyuk Chilla» va undan keyingi yigirma kuni «Kichik Chilla» deb nomlanadi.

🔹️Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, Yaldo kechasi deb nomlanuvchi narsa miloddan avvalgi 500-yil va uning Doro I davrida qadimgi forslarning rasmiy taqvimiga kiritilgan sanasi bilan bog‘liq.

🔹️Yaldo kechasi ko‘plab tarixiy kitoblarda ham tilga olingan. Buyuk olim va taqvimshunos bobomiz Abu Rayhon Beruniy Yaldo kechasini Milodi Akbar deb eslagan va uni quyoshning tug‘ilishi deb nomlagan

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3☃1🐳1
#mifologiya

Tulpor - qanotli ot

🔹️Tulpar — turkiy mifologiyadagi afsonaviy qanotli yoki samoviy ot boʻlib, yunoncha Pegasusga oʻxshaydi.

🔹️Bu afsonaviy mavjudot Qozog'iston va Boshqirdistonning davlat gerblarida ko'zga tashlanadi. Tulporning kelib chiqishi O'rta Osiyo xalqlarining ovchilik an'analari bilan uzviy bog'liq bo'lib, ular otlarni yirtqich qushlar bilan birga ishlatgan. Vaqt o‘tishi bilan bu ikki hayvon inson tasavvurida qo‘shilib, “Tulpar” nomi bilan mashhur qanotli otni yaratdi.

🔹️Tulparning qanotlari parvoz uchun emas, balki uning beqiyos tezligining ramzidir.

🔹️Qozogʻiston gerbida ikkita tilla tulpor, oʻtov tepasi va koʻk fonda quyosh nurlari aks etgan, tulporlar chopayotgan osmon ramzidir.

🔹️Tulpor turkiyzabon xalqlar, jumladan turklar, o‘zbeklar, qozoqlar va qirg‘izlarning madaniy merosiga chuqur singib ketgan. Turkiy mifologiyada “Tulpor” nomi bilan mashhur bo‘lgan “Samoviy ot” o‘zida chaqqonlik, nafislik va chuqur madaniy ahamiyatga ega.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4🔥1
#shunchaki

Kenotaf — qoldiqlari boshqa joyda boʻlgan, yoʻqolgan shaxs yoki odamlar guruhi sharafiga oʻrnatilgan boʻsh qabr yoki yodgorlik.

🔹️Kenotaf boshqa joyga qayta dafn etilgan odam uchun dastlabki qabr bo'lishi ham mumkin. Garchi ko'pchilik kenotaflar alohida shaxslar uchun bo‘lsa ham, ko'plab taniqli kenotaflar mamlakat yoki imperiyaning yo'qolgan askarlari kabi shaxslar guruhlari xotiralariga bag'ishlangan.

🔹️Kenotaf" "bo'sh qabr" degan ma'noni anglatadi va yunoncha kenotaphion qo'shma so'zdan olingan.

🔹️Kenos "bo'sh" degan ma'noni va taphos "maqbara" degan ma'noni anglatadi.

🔹️Kenotaflar qadimgi dunyoda keng tarqalgan. Ularning aksariyati Qadimgi Misrda , Qadimgi Yunonistonda va Shimoliy Yevropada qurilgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3🔥1
#shunchaki

Tholos, tholoi, toloy - asalari uyasiga o‘xshash dafn qilish uchun tosh maqbara

Asalari uyasi maqbarasi, yunoncha tholos (koʻplikda "tholoi" yunoncha "gumbazli maqbaralar" o‘zbekchada toloy) deb ham ataladi.

Tosh xalqalari yuqoriga qarab torayib boradigan dafn qilish uchun maqbaralar tuzilishi.

Struktura asalari uyasiga o'xshagani uchun inglizlar shunday nom berishgan

Toloy O'rta yer dengizi va G'arbiy Osiyodagi bir nechta madaniyatlarda dafn qilish uchun ishlatilgan, ammo ba'zi hollarda ular uylar (Kipr), marosimlar uchun joy (Bolgariya, Suriya) va hatto istehkom (Ispaniya, Sardiniya) kabi turli maqsadlarda ishlatilgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3🔥1
#shunchaki

Iron Maiden - qiynoq qurolidan nom olgan guruh

Iron Maiden - 1975 yilda baschi va solist Stiv Xarris tomonidan Leyton shahrida tashkil etilgan ingliz og'ir metal guruhi.

Guruh tarkibining katta qismi Xarris, bosh vokalchi Bryus Dikkinson , barabanchi Nikko Makbreyn va gitarachilar Deyv Myurrey , Adrian Smit va Jenik Gersdan iborat edi.

Britaniya og'ir metall harakati yangi to'lqinining kashshoflari sifatida Iron Maiden bir qator Buyuk Britaniya va AQSh Platinum va Gold albomlarini chiqardi, jumladan 1980-yilgi debyut albomi, 1981-yildagi Killers va 1982-yilgi The Number of the Beast

1975-yil 25-dekabr Rojdestvo kunida baschi Stiv Xarris - Iron Maidenni tashkil etgan. Xarris guruh nomini Aleksandr Dyumaning romanidan olingan "Temir niqobli odam" filmiga bog'ladi, chunki nom unga temir qiz (iron maiden) qiynoq vositasini eslatgan.

Ular dastlab Ash Mountain nomini ishlatishgan, lekin guruh a'zolarining aksariyati Iron Maiden nomini afzal ko'rishgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👨‍💻2
#shunchaki

Uyat bochkasi

Schandmantel yoki Schandtonne ( nemischa , "uyat paltosi" yoki "uyat bochkasi"), ba'zan "ispancha palto "

13-asrda ishlatilgan qiynoq vositasidir.

Schandmantellar yog'ochdan yasalgan va ba'zan metall plitalar bilan qoplangan. Jabrlanuvchilar bu qurilmani jamoat joylarida kiyishga majbur qilingan, u yerda ular haqoratlangan, kamsitilgan va ularga chirigan sabzavotlar otilgan.

Schandmantel asosan brakonerlar va fohishalar uchun jazo sifatida ishlatilgan .

Shandmantel og'ir xalq xo'rligiga qo'shimcha ravishda, jismoniy jazo usuli ham edi.

19-asrda temir qiz (iron maiden)ning rivojlanishi Schandmantel funksiyasining noto'g'ri talqini bo'lishi mumkin.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🔥3👍1
#shunchaki

Mosul

Mosul - shimoliy Iroqdagi yirik shahar va Nineviya gubernatorligining poytaxti boʻlib xizmat qiladi. Shahar Iroqning aholisi va maydoni boʻyicha poytaxt Bagʻdoddan keyingi ikkinchi yirik shahar hisoblanadi

Mosul qadimdan strategik joylashuvi tufayli an'anaviy ravishda xalqaro savdo va sayohat markazlaridan biri bo'lib xizmat qilgan

Tarixiy jihatdan, hududning muhim mahsulotlari Mosul marmarini va neftni o'z ichiga oladi

Mosul toʻgʻrirogʻi, “Mavsil” atamasi arabchada “bogʻlanish nuqtasi” yoki “Birlashuvchi shahar” degan maʼnoni anglatadi.

Mosulning sharqiy tomonida qadimiy Nineviya shahrining xarobalari bor va ossuriyaliklar haligacha butun shaharni Nineviya deb atashadi.

Mosul - al-Fayha "jannat", al-Xadra "yashil" va al-Xadba "qo'zg'olon" deb ham ataladi. Uni ba'zan "Shimolning marvaridi" va "million askarlar shahri" deb atashadi.

637-yilda (ba‘zan 641-yil), xalifa Umar davrida Mosul Rashidun xalifaligiga qoʻshib olingan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4🔥2