#shunchaki
📟Geiger hisoblagichi (Geiger-Müller hisoblagichi) radioaktiv nurlanishni aniqlash va o‘lchash uchun ishlatiladigan asbob.
U ionlovchi nurlanish—alfa, beta va gamma nurlarini aniqlashga mo‘ljallangan.
Asosiy qismi Geiger-Müller naychasi(trubkasi), bu ichida past bosimli gaz (geliy, neon yoki argon) bo‘lgan metall yoki shisha naycha. Ichkarida elektrodlar bor, va ular orasiga yuqori kuchlanish beriladi. Agar ionlovchi nurlanish gaz orqali o‘tib, ionlanish hosil qilsa, elektr signali paydo bo‘ladi. Bu signal odatda "chiqillash" yoki indikator o‘zgarishi sifatida aks etadi.
☢Qurilma atrof-muhit yoki ob’ektlarning radioaktivligini tekshirishda, ilmiy tadqiqotlarda, yadro chiqindilarini boshqarish yoki radiatsiyaviy xatarlarga qarshi himoya maqsadida ishlatiladi.
Bu asbob 1928-yilda nemis fiziklari Hans Geiger va Valter Müller tomonidan takomillashtirilgan. O‘zining oddiyligi va samaradorligi sababli, bugungi kunda ham keng qo‘llanilmoqda.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
📟Geiger hisoblagichi (Geiger-Müller hisoblagichi) radioaktiv nurlanishni aniqlash va o‘lchash uchun ishlatiladigan asbob.
U ionlovchi nurlanish—alfa, beta va gamma nurlarini aniqlashga mo‘ljallangan.
Asosiy qismi Geiger-Müller naychasi(trubkasi), bu ichida past bosimli gaz (geliy, neon yoki argon) bo‘lgan metall yoki shisha naycha. Ichkarida elektrodlar bor, va ular orasiga yuqori kuchlanish beriladi. Agar ionlovchi nurlanish gaz orqali o‘tib, ionlanish hosil qilsa, elektr signali paydo bo‘ladi. Bu signal odatda "chiqillash" yoki indikator o‘zgarishi sifatida aks etadi.
☢Qurilma atrof-muhit yoki ob’ektlarning radioaktivligini tekshirishda, ilmiy tadqiqotlarda, yadro chiqindilarini boshqarish yoki radiatsiyaviy xatarlarga qarshi himoya maqsadida ishlatiladi.
Bu asbob 1928-yilda nemis fiziklari Hans Geiger va Valter Müller tomonidan takomillashtirilgan. O‘zining oddiyligi va samaradorligi sababli, bugungi kunda ham keng qo‘llanilmoqda.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍6🔥2
#shunchaki
Bangalor - Hindiston janubidagi Karnataka shtatining poytaxti va eng yirik shahri
Shahar o'zining parklari va yashilligi tufayli Hindistonning "Bog' shahri" sifatida tanilgan.
Taxalluslari: Hindistonning Silikon vodiysi, Hindistonning IT poytaxti, Hindistonning Garden shahri
"Bengaloru" nomining birinchi eslatmasi Nageshvara ibodatxonasida topilgan miloddan avvalgi 890-yildagi eski Kannada tosh yozuvidan olingan
Bangalor - bu shaharning Kannada nomining ingliz tilidagi versiyasi. Shahar milodiy 16-asrda Vijayanagara davrida "Kalyānapura" yoki "Kalyānapuri" ("Baxtli shahar") va "Dēvarāyapattana" deb ham atalgan.
Apokrifiy hikoyada aytilishicha, XII asrda yashagan Xoysala qiroli Veera Ballala II ov paytida o'rmonda yo'ldan adashgan.U charchagan va och holida qaynatilgan loviya yeyayotgan kambag'al kampirga duch keldi. Minnatdor shoh bu joyni "Benda-Kaal-uru" (so'zma-so'z "qaynatilgan loviya shahri") deb nomladi, u oxir-oqibat "Bengaluru"ga aylangan.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Bangalor - Hindiston janubidagi Karnataka shtatining poytaxti va eng yirik shahri
Shahar o'zining parklari va yashilligi tufayli Hindistonning "Bog' shahri" sifatida tanilgan.
Taxalluslari: Hindistonning Silikon vodiysi, Hindistonning IT poytaxti, Hindistonning Garden shahri
"Bengaloru" nomining birinchi eslatmasi Nageshvara ibodatxonasida topilgan miloddan avvalgi 890-yildagi eski Kannada tosh yozuvidan olingan
Bangalor - bu shaharning Kannada nomining ingliz tilidagi versiyasi. Shahar milodiy 16-asrda Vijayanagara davrida "Kalyānapura" yoki "Kalyānapuri" ("Baxtli shahar") va "Dēvarāyapattana" deb ham atalgan.
Apokrifiy hikoyada aytilishicha, XII asrda yashagan Xoysala qiroli Veera Ballala II ov paytida o'rmonda yo'ldan adashgan.U charchagan va och holida qaynatilgan loviya yeyayotgan kambag'al kampirga duch keldi. Minnatdor shoh bu joyni "Benda-Kaal-uru" (so'zma-so'z "qaynatilgan loviya shahri") deb nomladi, u oxir-oqibat "Bengaluru"ga aylangan.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
🔥3❤1👍1
#shunchaki
Multon — Pokistonning Panjob viloyatidagi shahar Chenab daryosi sohilida joylashgan.
Multon - Osiyodagi eng qadimiy shaharlardan biri bo'lib, tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Multon miloddan avvalgi VI asr boshlarida Eron Ahamoniylar imperiyasi tarkibiga kirgan. Qadimiy shahar Mallian yurishi paytida Makedonskiy Aleksandr tomonidan qamal qilingan. Keyinchalik u Umaviylar harbiy qo'mondoni Muhammad bin Qosim tomonidan milodiy 712-yilda Sindni bosib olgandan keyin bosib olingan. 9-asrda u alohida davlatga aylangan.
Multon ismining kelib chiqishi aniq emas. Shaharning qadimiy nomi Malli-iston edi. Malli mintaqa va shaharda yashovchi qabila nomi edi. Ba'zilar bu nom qadimgi forscha mulastāna, "chegara o'lkasi" so'zidan kelib chiqqan deb taxmin qilishsa, boshqalari uning kelib chiqishini sanskritcha mūlasthāna so'ziga bog'lashgan.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Multon — Pokistonning Panjob viloyatidagi shahar Chenab daryosi sohilida joylashgan.
Multon - Osiyodagi eng qadimiy shaharlardan biri bo'lib, tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Multon miloddan avvalgi VI asr boshlarida Eron Ahamoniylar imperiyasi tarkibiga kirgan. Qadimiy shahar Mallian yurishi paytida Makedonskiy Aleksandr tomonidan qamal qilingan. Keyinchalik u Umaviylar harbiy qo'mondoni Muhammad bin Qosim tomonidan milodiy 712-yilda Sindni bosib olgandan keyin bosib olingan. 9-asrda u alohida davlatga aylangan.
Multon ismining kelib chiqishi aniq emas. Shaharning qadimiy nomi Malli-iston edi. Malli mintaqa va shaharda yashovchi qabila nomi edi. Ba'zilar bu nom qadimgi forscha mulastāna, "chegara o'lkasi" so'zidan kelib chiqqan deb taxmin qilishsa, boshqalari uning kelib chiqishini sanskritcha mūlasthāna so'ziga bog'lashgan.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#qiziq
📌 Koyper belbogʻi
🌌 Quyosh tizimining Neptun orbtasidan boshlanadigan aylanma yulduz diski. Quyoshdan 30 a.b. masofadan 50 a.b. masofagacha boʻlgan qismni oʻz ichiga oladi. Tashqi tuzilishi Asteroidlar belbogʻini eslatadi, biroq Koyper belbogʻi Asteroidlar belbogʻidan taxminan 20 barobar eniga kattaroq va massasi 20-200 barobar ortiqroq.
🌃 1992-yil 30-avgustda astronomlar Jeyn Lu va Devit Juitt Gavay Universtitetidagi Mauna-Kea teleskopidan foydalanib, ilk marta Koyper Belbogʻi Obyektlarini (KBO) kashf etishga muvaffaq boʻlishdi.
🌌 Koyper belbogʻi joylashgan osmon jismlari — Koyper Belbogʻi Obyektlari deb yuritiladi. Yaqin tarixda koinotning bu hududida — Pluton, Makemake va Xaumea aniqlangan. Shuningdek, Plutonning tabiiy yoʻldoshi Xaron, karlik sayyora maqomiga nomzod boʻlgan — Ork, Iksion, Kvavarlar va Varunalar Koyper belbogʻining yirik jismlaridan hisoblanadi.
✨ CHIGʻATOY GURUNGI
📌 Koyper belbogʻi
🌌 Quyosh tizimining Neptun orbtasidan boshlanadigan aylanma yulduz diski. Quyoshdan 30 a.b. masofadan 50 a.b. masofagacha boʻlgan qismni oʻz ichiga oladi. Tashqi tuzilishi Asteroidlar belbogʻini eslatadi, biroq Koyper belbogʻi Asteroidlar belbogʻidan taxminan 20 barobar eniga kattaroq va massasi 20-200 barobar ortiqroq.
🌃 1992-yil 30-avgustda astronomlar Jeyn Lu va Devit Juitt Gavay Universtitetidagi Mauna-Kea teleskopidan foydalanib, ilk marta Koyper Belbogʻi Obyektlarini (KBO) kashf etishga muvaffaq boʻlishdi.
🌌 Koyper belbogʻi joylashgan osmon jismlari — Koyper Belbogʻi Obyektlari deb yuritiladi. Yaqin tarixda koinotning bu hududida — Pluton, Makemake va Xaumea aniqlangan. Shuningdek, Plutonning tabiiy yoʻldoshi Xaron, karlik sayyora maqomiga nomzod boʻlgan — Ork, Iksion, Kvavarlar va Varunalar Koyper belbogʻining yirik jismlaridan hisoblanadi.
✨ CHIGʻATOY GURUNGI
👍3🔥1🥰1
#toponim #etimologiya
Lahor- Sharq Pariji
Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan Lahor shahri qadimiy tarixga ega.Shahar nomi ma‘nosi haqida 2 xil qarash mavjud.
1) "Lahor" nomi sanskritcha "Lavapuri" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, hindu xudosi Ramaning o'g'liga nisbatan "Lava shahri" degan ma'noni anglatadi. Vaqt o'tishi bilan bu nom Lahorga aylandi.
2) Shahar nomi "temirchi" ma‘nosini bildiruvchi Lahor so‘zidan kelib chiqqan degan variant ham bor
Shahar nomi Abu Rayxon Beruniy asarlarida shahar Luhavar,Yoqit Hamaviy asarlarida Laxur tarzida keladi
Lahor asrlar davomida muhim madaniy, tarixiy va iqtisodiy markaz bo'lib kelgan. U turli imperiyalar tomonidan boshqarilgan. Shahar muhim tarixiy voqealarga guvoh bo'lgan va savdo, san'at markazi bo'lgan.
Shahar Shiorlari:
Pokistonning yuragi, Sharqning Pariji, Bog‘lar shahri , Adabiyot shahri ( YUNESKO tomonidan )
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Lahor- Sharq Pariji
Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan Lahor shahri qadimiy tarixga ega.Shahar nomi ma‘nosi haqida 2 xil qarash mavjud.
1) "Lahor" nomi sanskritcha "Lavapuri" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, hindu xudosi Ramaning o'g'liga nisbatan "Lava shahri" degan ma'noni anglatadi. Vaqt o'tishi bilan bu nom Lahorga aylandi.
2) Shahar nomi "temirchi" ma‘nosini bildiruvchi Lahor so‘zidan kelib chiqqan degan variant ham bor
Shahar nomi Abu Rayxon Beruniy asarlarida shahar Luhavar,Yoqit Hamaviy asarlarida Laxur tarzida keladi
Lahor asrlar davomida muhim madaniy, tarixiy va iqtisodiy markaz bo'lib kelgan. U turli imperiyalar tomonidan boshqarilgan. Shahar muhim tarixiy voqealarga guvoh bo'lgan va savdo, san'at markazi bo'lgan.
Shahar Shiorlari:
Pokistonning yuragi, Sharqning Pariji, Bog‘lar shahri , Adabiyot shahri ( YUNESKO tomonidan )
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4
#shunchaki
Miss Havisham sindromi
Ch. Dikkensning "Buyuk umidlar" romanidagi Miss Havisham obrazidan kelib chiqqan psixologik holat bo‘lib, insonning o‘tmishda sodir bo‘lgan og‘riqli voqeadan chiqolmay, unda qolib ketishi bilan tavsiflanadi.
Bu sindrom odatda ruhiy jarohat, xiyonat yoki yo‘qotishlar natijasida paydo bo‘ladi. Shaxs hayotining muayyan lahzasida "muzlab qoladi" va o‘sha voqea ta’siridan chiqa olmaydi. U hozirgi hayotni rad etib, o‘tmish xotiralari ichida yashaydi.
Roman qahramoni Miss Havisham yoshligida sevgan yigitidan xiyonatga uchraydi: kuyov to‘y kuni uni tashlab ketadi. Natijada u butun hayoti davomida to‘y libosida yuradi, nikoh kechasida qolib ketgan dasturxonini yig‘ishtirmaydi va butun uyi chirib ketgan holda yashaydi. U erkaklarga ishonmaydi va o‘zining asrab olgan qizini ham erkaklarni yomon ko‘rib ulg‘aytirishga harakat qiladi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Miss Havisham sindromi
Ch. Dikkensning "Buyuk umidlar" romanidagi Miss Havisham obrazidan kelib chiqqan psixologik holat bo‘lib, insonning o‘tmishda sodir bo‘lgan og‘riqli voqeadan chiqolmay, unda qolib ketishi bilan tavsiflanadi.
Bu sindrom odatda ruhiy jarohat, xiyonat yoki yo‘qotishlar natijasida paydo bo‘ladi. Shaxs hayotining muayyan lahzasida "muzlab qoladi" va o‘sha voqea ta’siridan chiqa olmaydi. U hozirgi hayotni rad etib, o‘tmish xotiralari ichida yashaydi.
Roman qahramoni Miss Havisham yoshligida sevgan yigitidan xiyonatga uchraydi: kuyov to‘y kuni uni tashlab ketadi. Natijada u butun hayoti davomida to‘y libosida yuradi, nikoh kechasida qolib ketgan dasturxonini yig‘ishtirmaydi va butun uyi chirib ketgan holda yashaydi. U erkaklarga ishonmaydi va o‘zining asrab olgan qizini ham erkaklarni yomon ko‘rib ulg‘aytirishga harakat qiladi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍12👏2🔥1
КАМОЛ ҚОЗИ МАДРАСАСИ
Мадрасаи Муҳаммад Амин ёки Камол қози мадрасаси 1829 йилда Муҳаммад Амин деган киши томонидан қурдирилган. Кейинчалик Туркистон миллий Озодлик ҳаракати ташкилотчиларидан бўлган Камол қози Абдураҳмон Шаҳриҳоний ўғиллари томонидан қайта қурилган, шунинг учун "Камол қози мадрасаси" деб аталган. Ғишткўприкда жойлашган бўлган "Қаймоқли гузар" маҳалласи ҳудудида. Хос мадрасалар туркумига кирган. Бош мударрис домла Салимхон охунд мулло Ҳошимхон мухтасиб ўғиллари бўлишган.
Ҳужралар сони - 24;
Толиби илмлар сони - 44;
Мударрислар сони - 2.
2010 йилларда кўчани кенгайтириш жараёнида бузиб ташланган, ўрнига "Камол қози" номли хусусий ошхона қурилган.
Манбаа:
Муҳаммад Яхёхон Хуқандийнинг
"Хўқанди Латиф Маноқиби" китоби.
C. Бахтиёр Пўлатов
Мадрасаи Муҳаммад Амин ёки Камол қози мадрасаси 1829 йилда Муҳаммад Амин деган киши томонидан қурдирилган. Кейинчалик Туркистон миллий Озодлик ҳаракати ташкилотчиларидан бўлган Камол қози Абдураҳмон Шаҳриҳоний ўғиллари томонидан қайта қурилган, шунинг учун "Камол қози мадрасаси" деб аталган. Ғишткўприкда жойлашган бўлган "Қаймоқли гузар" маҳалласи ҳудудида. Хос мадрасалар туркумига кирган. Бош мударрис домла Салимхон охунд мулло Ҳошимхон мухтасиб ўғиллари бўлишган.
Ҳужралар сони - 24;
Толиби илмлар сони - 44;
Мударрислар сони - 2.
2010 йилларда кўчани кенгайтириш жараёнида бузиб ташланган, ўрнига "Камол қози" номли хусусий ошхона қурилган.
Манбаа:
Муҳаммад Яхёхон Хуқандийнинг
"Хўқанди Латиф Маноқиби" китоби.
C. Бахтиёр Пўлатов
👍4🔥3👏1
“Tulki qizini erga berdi”, “bo‘ri bolaladi” – tabiat hodisalarini qanday ataymiz?
Bahordan tashqari yoz, kuz va qishda chaqin chaqnasa, dehqonlar “bir faslni urib ketdi” deyishadi. Bu o‘tayotgan faslning odatdagidek bo‘lmasligini bildiradi. Yana kuzda teraklarning barg to‘kishiga qarab ham qish qanday kelishi taxmin qilinadi.
Batafsil: https://oyina.uz/uz/article/3565
Rasmiy sahifalarimiz👇
Telegram | Facebook | YouTube | X
Bahordan tashqari yoz, kuz va qishda chaqin chaqnasa, dehqonlar “bir faslni urib ketdi” deyishadi. Bu o‘tayotgan faslning odatdagidek bo‘lmasligini bildiradi. Yana kuzda teraklarning barg to‘kishiga qarab ham qish qanday kelishi taxmin qilinadi.
Batafsil: https://oyina.uz/uz/article/3565
Rasmiy sahifalarimiz👇
Telegram | Facebook | YouTube | X
👍7🐳2
O‘ttiz yil oldin Yaponiyadagi sekta Tokio metrosida zarin gazi ishlatib, terakt uyushtirgandi - fotosuratlar
Bu nodavlat tashkilot mustaqil ravishda kimyoviy qurol tayyorlashi va qo‘llashi bilan bog‘liq birinchi va oxirgi holat bo‘lib qoladi.
📸 👉 https://kun.uz/04613823
Kun.uz rasmiy kanali
Bu nodavlat tashkilot mustaqil ravishda kimyoviy qurol tayyorlashi va qo‘llashi bilan bog‘liq birinchi va oxirgi holat bo‘lib qoladi.
📸 👉 https://kun.uz/04613823
Kun.uz rasmiy kanali
👍4😢1🐳1
Kanal faoliyati ma'lum vaqt to'xtab qoldi. 1-apreldan qayta faoliyatini davom ettiradi. Xohlaselar 9860 1701 1263 4176 marta va'da beraman 😁
🐳3👍1
#shunchaki
1-aprel hazillari orasida tarixda qolgan qiziqarli misollar:
Spagetti daraxtlari (1957)
BBC "Panorama" dasturi Shveytsariyada spagetti daraxtlari yetishtirilayotgani haqida reportaj tayyorlagan. Ko‘pchilik bunga ishongan va hattoki BBC’dan “bu daraxtlarni qanday ekish mumkin?” deb so‘rab qo‘ng‘iroq qilgan.
Google Nose (2013)
Google 1-aprel kuni "Google Nose" degan xizmatni e’lon qildi. Unga ko‘ra, foydalanuvchilar ekrandagi rasmning hidini sezishi mumkin edi. Ko‘pchilik bu hazil ekanini tushunmay, yangi funksiya qanday ishlashini sinab ko‘rishga harakat qilgan.
Burger King va chap qo‘llilar uchun burger (1998)
Burger King "chap qo‘llilar uchun maxsus Whopper burger" ishlab chiqarishini e’lon qilgan. Odamlar restoranlarga borib, aynan shu burgerni so‘rashni boshlagan. Aslida esa oddiy burger hech qanday farq qilmasdi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
1-aprel hazillari orasida tarixda qolgan qiziqarli misollar:
Spagetti daraxtlari (1957)
BBC "Panorama" dasturi Shveytsariyada spagetti daraxtlari yetishtirilayotgani haqida reportaj tayyorlagan. Ko‘pchilik bunga ishongan va hattoki BBC’dan “bu daraxtlarni qanday ekish mumkin?” deb so‘rab qo‘ng‘iroq qilgan.
Google Nose (2013)
Google 1-aprel kuni "Google Nose" degan xizmatni e’lon qildi. Unga ko‘ra, foydalanuvchilar ekrandagi rasmning hidini sezishi mumkin edi. Ko‘pchilik bu hazil ekanini tushunmay, yangi funksiya qanday ishlashini sinab ko‘rishga harakat qilgan.
Burger King va chap qo‘llilar uchun burger (1998)
Burger King "chap qo‘llilar uchun maxsus Whopper burger" ishlab chiqarishini e’lon qilgan. Odamlar restoranlarga borib, aynan shu burgerni so‘rashni boshlagan. Aslida esa oddiy burger hech qanday farq qilmasdi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
❤3👍3😁3🔥1🥰1🐳1