#fobiya
HAFEFOBIYA--TEGINISHDAN QO'RQISH
Hafefobiya--teginishdan nafratlanish yoki teginish fobiyasi sifatida ham tanilgan bo'lib, kuchli qo'rquv yoki boshqalarning teginishidan nafratlanish bilan tavsiflangan o'ziga xos fobiya. Hafefobiya bilan og'rigan odamlar jismoniy teginish bilan aloqa qilganda haddan tashqari tashvish, vahima yoki qayg'uga duch kelishlari mumkin. Bu qo'rquvni qo'l siqish, quchoqlash yoki hatto tasodifiy teginish kabi turli vaziyatlar qo'zg'atishi mumkin. Hafefobiya insonning kundalik hayoti va munosabatlariga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, bu esa ijtimoiy izolyatsiyaga yoki shaxsiy munosabatlardagi qiyinchiliklarga olib keladi. Hafefobiya bilan og'rigan shaxslar uchun professional yordam so'rash juda muhim, chunki bu qo'rquvni boshqarish va yengishga yordam beradigan terapiya va ta'sir qilish usullari kabi davolash usullari mavjud.
@toponomik
HAFEFOBIYA--TEGINISHDAN QO'RQISH
Hafefobiya--teginishdan nafratlanish yoki teginish fobiyasi sifatida ham tanilgan bo'lib, kuchli qo'rquv yoki boshqalarning teginishidan nafratlanish bilan tavsiflangan o'ziga xos fobiya. Hafefobiya bilan og'rigan odamlar jismoniy teginish bilan aloqa qilganda haddan tashqari tashvish, vahima yoki qayg'uga duch kelishlari mumkin. Bu qo'rquvni qo'l siqish, quchoqlash yoki hatto tasodifiy teginish kabi turli vaziyatlar qo'zg'atishi mumkin. Hafefobiya insonning kundalik hayoti va munosabatlariga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, bu esa ijtimoiy izolyatsiyaga yoki shaxsiy munosabatlardagi qiyinchiliklarga olib keladi. Hafefobiya bilan og'rigan shaxslar uchun professional yordam so'rash juda muhim, chunki bu qo'rquvni boshqarish va yengishga yordam beradigan terapiya va ta'sir qilish usullari kabi davolash usullari mavjud.
@toponomik
😱1
# toponim # etimologiya
FARG'ONA VILOYATINING BA'ZI TOPONIMLARI
Akbarobod -qishloq, Quva tuman.Qo'qon xoni Xudoyorxonning nabirasi Akbarali nomi bilan atalgan.
Arziktepa -qishloq, Dang'ara tumani. Ganchga o'xshash oq tuproq arzik deyiladi. Rus adabiyotiga ham Arzik atamasi ham kirgan.Mang'it qabilasi arzuq degan urug' qayd qilingan.
Arsif --qishloq, Quva tumani. Dastlab Istaxriy va Ibn Xavqal asklarida tilga olingan. Mashhur etimologiya
emas.
Baytalchi -Marg'ilon shahar mahallalaridan biri. Asl nusxasi
Baytur - "ip yigirish va ipni arqoqlash" so'zidan. Baytalchi-bayturchi.
Bag'dod -shaharcha, Bag'dod tumani markazi. Shaharcha nomi "bog" va "dod" so'zlaridan bo'lib, "arz so'rash bog'i",ma'nosini bildiradi degan fikr bor. Qadimgi Eron tillarada bag'-bog'-fag'- "Xudo"; Bag'dod - "Xudo bergan"," tangri yaratgan", ma'noni anglatgan.
Bachqir -qishloq, Uchko'prik tumani. Mahalliy aholi orasida "bostirib kelgan dushmanni "bos, qir" so'zlaridan tarkib topgan degan afsona tarqalgan. Etnonim, o'zbek qipchoqlarining boshqir(boshqird) degan urug'i bulgan.
Buvayda -qishloq, Buvayda-tumani markazi. Shoh Jamolning yagona singlisi Bibi Xuvaydo nomi bilan atalgan deishadi. Qo'qon xonligi arxivida Bibi Ubayda shaklida tilga olingan.
Yozyovon -Markaziy Farg'onadagi cho'l. Bu nomni bunday izoxlaydilar: ilgarilari Isfayramsoydan kelgan suv yetishmas, xalq quduqlaridan suv ichar ekan, Marg'ilonliklar Yozyovonda Lalmiga qovun-tarvuz ekib, kapa tikib dalaga ko'chib chiqishar ekan. Yozyovon, ya'ni"Yozlik ayvon" shundan qolgan emish.Yozyovonni" Yozi yomon"" Issiq " degan rivoyat ham bor. Aslida bu toponim tarkibida ikkala so'z yoz-"yozi" hamda yovon-"chul, dala, yalanglik" demakdir.
Isfara --soy. Asbara shaklida Arab geografi Ibn Xavqal, Istaxriy aslarida qayd qilingan. Etimologiyas aniq emas
Marg'ilon -shahar. Dastlab arab geograflaridan Muqaddasiy so'ngra "Boburnoma" da Marginon shakli tilga olingan, Marginot shakli ham uchraydi. Samarqand yakinida Marg'ilontepa degan qishloq va ariq bulgan. Etimologiyasi anik emas. Har xolda Marg' ("o'tloq", "kukalamzor") ma'nolarini anglatadi.
@toponomik
emas.
Baytur - "ip yigirish va ipni arqoqlash" so'zidan. Baytalchi-bayturchi.
@toponomik
👍1
#shunchaki #noodatiy
MUZ GULLARI
Muz gullari-juda sovuq va quruq sharoitda yuzaga keladigan tabiiy hodisadir. Ular gullar yoki patlarga o'xshash nozik, murakkab muz shakllanishlari hisoblanadi. Ular odatda muzlagan ko'l usti yoki poyalar kabi o'simliklar yuzasida paydo bo'ladi va havodagi namlik muzlab, kristallanganda hosil bo'ladi. Muz kristallari o'sib, tashqariga kengayib, gullarga o'xshash chiroyli naqshlarni hosil qiladi. Muz gullari kamdan-kam uchraydi va vaqtinchalik, ko'pincha harorat ko'tarilganda yoki quyosh nuri tushganda tez eriydi.
@toponomik
MUZ GULLARI
Muz gullari-juda sovuq va quruq sharoitda yuzaga keladigan tabiiy hodisadir. Ular gullar yoki patlarga o'xshash nozik, murakkab muz shakllanishlari hisoblanadi. Ular odatda muzlagan ko'l usti yoki poyalar kabi o'simliklar yuzasida paydo bo'ladi va havodagi namlik muzlab, kristallanganda hosil bo'ladi. Muz kristallari o'sib, tashqariga kengayib, gullarga o'xshash chiroyli naqshlarni hosil qiladi. Muz gullari kamdan-kam uchraydi va vaqtinchalik, ko'pincha harorat ko'tarilganda yoki quyosh nuri tushganda tez eriydi.
@toponomik
👍2
#shunchaki
MAPO KO‘PRIGI HAQIQATTAN HAM "HAYOT KO‘PRIGI"MI ?
Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan Mapo ko'prigi- afsuski, ko‘plab odamlar o'z hayotlarini sakrash orqali tugatishni tanlagan ko‘prik hisoblanadi.Ko‘prikda fojiali vaziyatga javoban o'z joniga qasd qilishning oldini olish va ruhiy salomatlik to'g'risida xabardorlikni oshirish uchun turli choralar ko'rildi.
Masalan:E'tiborli tashabbuslardan biri bu o'z joniga qasd qilishga urinishlarni oldini olish uchun ko'prik bo'ylab xavfsizlik to'siqlari o'rnatildi.Bundan tashqari, ko'prik rang-barang chiroqlar va umid va dalda beruvchi xabarlar bilan "bezatildi". Ushbu harakatlar ko'prik haqidagi tasavvurni umidsizlik joyidan hayot va umid ramziga o'zgartirishga qaratilgan edi.
2012-yilda o‘limlar sonini kamaytirish uchun ko‘prik nomi "Hayot kop‘rigi" deb o‘zgartiriladi.Lekin shu davrdan boshlan o‘limlar soni 6 baravar ortadi.
Ko‘prikda o'z joniga qasd qilishga yordam beradigan asosiy muammolarni hal qilish uchun maslahat xizmatlari, ishonch telefonlari va jamoatchilikni xabardor qilish kampaniyalari mavjud.
Agar ko‘prikka kelganlar ruhiy xastalik bilan kurashayotgan bo'lsa yoki o'z joniga qasd qilish fikri bo'lsa, yordamga murojaat qilishlari mumkin.Janubiy Koreyada yordam ko'rsatadigan,o'z joniga qasd qilishning oldini olish bo'yicha ishonch telefonlari (1393 ) mavjud.
@toponomik
MAPO KO‘PRIGI HAQIQATTAN HAM "HAYOT KO‘PRIGI"MI ?
Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan Mapo ko'prigi- afsuski, ko‘plab odamlar o'z hayotlarini sakrash orqali tugatishni tanlagan ko‘prik hisoblanadi.Ko‘prikda fojiali vaziyatga javoban o'z joniga qasd qilishning oldini olish va ruhiy salomatlik to'g'risida xabardorlikni oshirish uchun turli choralar ko'rildi.
Masalan:E'tiborli tashabbuslardan biri bu o'z joniga qasd qilishga urinishlarni oldini olish uchun ko'prik bo'ylab xavfsizlik to'siqlari o'rnatildi.Bundan tashqari, ko'prik rang-barang chiroqlar va umid va dalda beruvchi xabarlar bilan "bezatildi". Ushbu harakatlar ko'prik haqidagi tasavvurni umidsizlik joyidan hayot va umid ramziga o'zgartirishga qaratilgan edi.
2012-yilda o‘limlar sonini kamaytirish uchun ko‘prik nomi "Hayot kop‘rigi" deb o‘zgartiriladi.Lekin shu davrdan boshlan o‘limlar soni 6 baravar ortadi.
Ko‘prikda o'z joniga qasd qilishga yordam beradigan asosiy muammolarni hal qilish uchun maslahat xizmatlari, ishonch telefonlari va jamoatchilikni xabardor qilish kampaniyalari mavjud.
Agar ko‘prikka kelganlar ruhiy xastalik bilan kurashayotgan bo'lsa yoki o'z joniga qasd qilish fikri bo'lsa, yordamga murojaat qilishlari mumkin.Janubiy Koreyada yordam ko'rsatadigan,o'z joniga qasd qilishning oldini olish bo'yicha ishonch telefonlari (1393 ) mavjud.
@toponomik
#toponim #etimologiya
XORAZMNING O HARFLI TOPONIMLARI
Oydin — Xonqa tumani, qishloq. Xorazmda oydin- ko‘l, ko‘lning chuqur joyi, o'simliksiz ko‘lning ochiq joyi, o'rtasi degan ma‘noni bildiradi.
Olchinsolma — qishloq, Bogʻot, Xazorasp tumanlari. Olchinsolma "alchin (qabilasi) arig'i" (solma-xorazmiylar tilida kichik "ariq").
Orolli — qishlogʻi, Xazorasp tumani. "orol"urug'i nomidan
Otaliqarbob — qishloq, Xazorasp tumani. Xonlik davrida butun bir tumanda sug‘orish ishlariga rahbarlik qilgan amaldor "arbob"deb atalgan. Mirobchilik va suv ishlari bilan shugʻullanuvchi boshqa amaldorlar arbobga boʻysungan. Togʻli tumanlarda esa saylab qo‘yilgan qishloq oqsoqollari Arbob deb atalgan.Sudlov, yasovulchilik ishlarini amalga oshirish, ma'muriy usullar bilan aholiga ta'sir o'tkazish shu shaxsning zimmasida edi.Bu kishilar yer sotish va meros taqsimoti vaqtida “in‘omlar” olgan
Otaliqarna — Xorazmdagi Mang‘itarna kanalining ikkinchi nomi. Otaliq, — Xiva xonligidagi oliy amaldorlardan biri, eng obroʻli shaxs, biy. Bu unvon Xorazmda Abulgʻoziy Bahodirxonning otasi (17-asr) Arab Muhammadxon xonligi davrida boʻlganida joriy qilingan.
Otashxalfa - qishloq, Qo‘shko‘pir tumani. Otashparastlikda muqaddas olov oqsoqoli.O‘tog‘asi.
Oqsaroy — qishloq. Xazorasp tumani. Amudaryoning irmoqlaridan biri Oqsaroy deb ham ataladi. Oqsaray — saroy urugʻining bir qismi.
@toponomik
XORAZMNING O HARFLI TOPONIMLARI
Oydin — Xonqa tumani, qishloq. Xorazmda oydin- ko‘l, ko‘lning chuqur joyi, o'simliksiz ko‘lning ochiq joyi, o'rtasi degan ma‘noni bildiradi.
Olchinsolma — qishloq, Bogʻot, Xazorasp tumanlari. Olchinsolma "alchin (qabilasi) arig'i" (solma-xorazmiylar tilida kichik "ariq").
Orolli — qishlogʻi, Xazorasp tumani. "orol"urug'i nomidan
Otaliqarbob — qishloq, Xazorasp tumani. Xonlik davrida butun bir tumanda sug‘orish ishlariga rahbarlik qilgan amaldor "arbob"deb atalgan. Mirobchilik va suv ishlari bilan shugʻullanuvchi boshqa amaldorlar arbobga boʻysungan. Togʻli tumanlarda esa saylab qo‘yilgan qishloq oqsoqollari Arbob deb atalgan.Sudlov, yasovulchilik ishlarini amalga oshirish, ma'muriy usullar bilan aholiga ta'sir o'tkazish shu shaxsning zimmasida edi.Bu kishilar yer sotish va meros taqsimoti vaqtida “in‘omlar” olgan
Otaliqarna — Xorazmdagi Mang‘itarna kanalining ikkinchi nomi. Otaliq, — Xiva xonligidagi oliy amaldorlardan biri, eng obroʻli shaxs, biy. Bu unvon Xorazmda Abulgʻoziy Bahodirxonning otasi (17-asr) Arab Muhammadxon xonligi davrida boʻlganida joriy qilingan.
Otashxalfa - qishloq, Qo‘shko‘pir tumani. Otashparastlikda muqaddas olov oqsoqoli.O‘tog‘asi.
Oqsaroy — qishloq. Xazorasp tumani. Amudaryoning irmoqlaridan biri Oqsaroy deb ham ataladi. Oqsaray — saroy urugʻining bir qismi.
@toponomik
#shunchaki
Utagava Kuniyoshi. 1847 yil
"53 Tokaydo stantsiyasining mushuklari"
Rasm Edo davrining eng mashhur asarlaridan biridir. Unda aslida Tokaydo yo‘lining 53 ta bekatidagi mushuklar tasvirlangan. Ehtiyotkorlik bilan qarasangiz, ularning barchasi bir-biridan farq qiladi va har birining yonida bekat nomi yozilgan.
@toponomik
Utagava Kuniyoshi. 1847 yil
"53 Tokaydo stantsiyasining mushuklari"
Rasm Edo davrining eng mashhur asarlaridan biridir. Unda aslida Tokaydo yo‘lining 53 ta bekatidagi mushuklar tasvirlangan. Ehtiyotkorlik bilan qarasangiz, ularning barchasi bir-biridan farq qiladi va har birining yonida bekat nomi yozilgan.
@toponomik
👍1
#shunchaki
FREDERICK DOUGLAS
Frederik Duglas (1818-1895) afro-amerikalik ijtimoiy islohotchi, abolitsionist, notiq, yozuvchi va davlat arbobi edi. Merilend shtatida qullikda tug'ilgan, u 1838 yilda shimolga qochib ketgan va taniqli abolitsionist ma'ruzachi va yozuvchi bo'lgan. Duglas qullikka barham berish va irqi va jinsidan qat'iy nazar barcha odamlarning tengligini targ'ib qiluvchi kuchli nutqlari va yozuvlari bilan mashhur edi. U, shuningdek, ayollarning saylov huquqi harakatida muhim rol o'ynadi va AQSh marshali va Gaiti vaziri etib tayinlandi. Frederik Duglas qullikka qarshi kurashga qo'shgan hissasi va fuqarolik huquqlariga sodiqligi uchun Amerika tarixidagi nufuzli shaxslardan biriga aylandi.
@toponomik
FREDERICK DOUGLAS
Frederik Duglas (1818-1895) afro-amerikalik ijtimoiy islohotchi, abolitsionist, notiq, yozuvchi va davlat arbobi edi. Merilend shtatida qullikda tug'ilgan, u 1838 yilda shimolga qochib ketgan va taniqli abolitsionist ma'ruzachi va yozuvchi bo'lgan. Duglas qullikka barham berish va irqi va jinsidan qat'iy nazar barcha odamlarning tengligini targ'ib qiluvchi kuchli nutqlari va yozuvlari bilan mashhur edi. U, shuningdek, ayollarning saylov huquqi harakatida muhim rol o'ynadi va AQSh marshali va Gaiti vaziri etib tayinlandi. Frederik Duglas qullikka qarshi kurashga qo'shgan hissasi va fuqarolik huquqlariga sodiqligi uchun Amerika tarixidagi nufuzli shaxslardan biriga aylandi.
@toponomik
#flower
OMEGA GULI-"SHAYTON QO'LI"
Omega guli o'ziga xos ko'rinishi tufayli odatda "Shaytonning qo'li" deb nomlanuvchi gul turidir. U 170 ga yaqin turli xil gulli o'simliklardan iborat "Amorphophallus" turiga tegishli.
Omega guli o'zining o'ziga xos shakli tufayli o'z nomini olgan.U cho'zilgan barmoqlarga o'xshash gul barglari bilan odam qo'liga o'xshaydi.Odatda pushti,qizil va binafsha rangda gullaydi
Bu gul chirigan go'shtga o'xshash kuchli va yoqimsiz hid bilan mashhur. Yomon hid-chirigan moddalarning hidiga jalb qilingan o'lik qo'ng'iz va pashsha kabi changlatuvchilarni jalb qilish mexanizmi bo'lib xizmat qiladi.
Omega gullarining vatani tropik mintaqalar, ayniqsa Janubi-Sharqiy Osiyo. Ular odatda yomg'irli o'rmonlarda o'sadi va gullab-yashnashi uchun issiq va nam sharoitlarni talab qiladi. O'simlik har yili unib chiqadigan chig'anoq deb ataladigan yer osti tuber shakliga ega.
Omega gullarining gullash davri nisbatan qisqa, odatda bir necha kun yoki hafta davom etadi. Bu vaqt ichida ular turlarga qarab 2 dan 10 futgacha bo'lgan balandlikka erishishlari mumkin. Gullashdan keyin o'simlik keyingi vegetatsiya davriga qadar harakatsiz qoladi.
Omega gullari o'zlarining kuchli hidi tufayli bog'larda yoki gulzorlarda keng tarqalgan bo'lmasa-da, ba'zida ular o'zlarining noyob va ekzotik ko'rinishini qadrlaydigan ishqibozlar tomonidan yetishtiriladi.
@toponomik
OMEGA GULI-"SHAYTON QO'LI"
Omega guli o'ziga xos ko'rinishi tufayli odatda "Shaytonning qo'li" deb nomlanuvchi gul turidir. U 170 ga yaqin turli xil gulli o'simliklardan iborat "Amorphophallus" turiga tegishli.
Omega guli o'zining o'ziga xos shakli tufayli o'z nomini olgan.U cho'zilgan barmoqlarga o'xshash gul barglari bilan odam qo'liga o'xshaydi.Odatda pushti,qizil va binafsha rangda gullaydi
Bu gul chirigan go'shtga o'xshash kuchli va yoqimsiz hid bilan mashhur. Yomon hid-chirigan moddalarning hidiga jalb qilingan o'lik qo'ng'iz va pashsha kabi changlatuvchilarni jalb qilish mexanizmi bo'lib xizmat qiladi.
Omega gullarining vatani tropik mintaqalar, ayniqsa Janubi-Sharqiy Osiyo. Ular odatda yomg'irli o'rmonlarda o'sadi va gullab-yashnashi uchun issiq va nam sharoitlarni talab qiladi. O'simlik har yili unib chiqadigan chig'anoq deb ataladigan yer osti tuber shakliga ega.
Omega gullarining gullash davri nisbatan qisqa, odatda bir necha kun yoki hafta davom etadi. Bu vaqt ichida ular turlarga qarab 2 dan 10 futgacha bo'lgan balandlikka erishishlari mumkin. Gullashdan keyin o'simlik keyingi vegetatsiya davriga qadar harakatsiz qoladi.
Omega gullari o'zlarining kuchli hidi tufayli bog'larda yoki gulzorlarda keng tarqalgan bo'lmasa-da, ba'zida ular o'zlarining noyob va ekzotik ko'rinishini qadrlaydigan ishqibozlar tomonidan yetishtiriladi.
@toponomik
#shunchaki
QALAMPIRNING ACHCHIQLI VA ISSIQLIGI QANDAY O‘LCHANADI ?
Scoville shkalasi chili qalampiri va boshqa achchiq ovqatlarning issiqligini yoki achchiqligini baholash uchun ishlatiladigan o'lchovdir. U 1912 yilda amerikalik farmatsevt Uilbur Skovil tomonidan chili qalampiridagi issiqlik hissi uchun mas'ul bo'lgan kapsaitsin miqdorini o'lchash uchun ishlab chiqilgan.
Kapsaitsin ta'm kurtaklaridagi retseptorlarga bog'lanadi va yonish hissini keltirib chiqaradi. Scoville shkalasi kapsaitsinni tatib ko'radiganlar paneli tomonidan aniqlanmaydigan suyultirish darajasini o'lchash orqali bu hisni aniqlaydi. Suyultirish qanchalik yuqori bo'lsa, Skovil shkalasi bo'yicha reyting shunchalik yuqori bo'ladi.
Dastlab, Scoville shkalasi issiqlik darajasini aniqlash uchun inson ta'miga tayangan, ammo bugungi kunda u aniqroq va izchil natijalarni ta'minlaydigan yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC) yordamida aniqlanadi. Issiqlik darajasi Scoville issiqlik birliklarida (SHU) o'lchanadi.
Scoville shkalasi bo'yicha ba'zi mashhur misollar:
1. Bolgar qalampiri: 0 SHU
2. Jalapeno qalampiri: 2500-8000 SHU
3. Cayenne qalampiri: 30 000-50 000 SHU
4. Habanero qalampiri: 100 000-350 000 SHU
5. Karolina Reaper: 1,5 million SHU dan ortiq.
6.Pepper X :2.69 million SHU.2023-yilning oktabr oyi o‘rtalarida bu eng achchiq qalampir sifatida Ginnes rekordlar kitobini zabt etdi.
Shuni ta'kidlash kerakki, ziravorlarga individual bag'rikenglik odamlar orasida juda katta farq qilishi mumkin, shuning uchun bir kishi uchun juda issiq bo'lishi mumkin bo'lgan narsa boshqasi uchun yumshoq bo'lishi mumkin.
Scoville shkalasi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari tomonidan o'zlarining achchiq mahsulotlarini etiketlash va iste'mol qilishdan oldin iste'molchilarga qanchalik issiq ekanligi haqida fikr berish uchun keng qo'llaniladi. Bundan tashqari, u oshpazlar va oziq-ovqat ixlosmandlariga chili qalampiri bilan taomlarni pishirish yoki tayyorlashda istalgan achchiqlik darajasiga qarab qalampir tanlashda yordam beradi.
So'nggi yillarda chili qalampirining ba'zi navlari Scoville shkalasi bo'yicha oldingi rekordlardan oshib ketdi, bu esa chili qalampiri ishqibozlari o'rtasida yanada yuqori issiqlik darajasiga ega qalampir yaratish uchun bahslar va musobaqalarga olib keldi.
@toponomik
QALAMPIRNING ACHCHIQLI VA ISSIQLIGI QANDAY O‘LCHANADI ?
Scoville shkalasi chili qalampiri va boshqa achchiq ovqatlarning issiqligini yoki achchiqligini baholash uchun ishlatiladigan o'lchovdir. U 1912 yilda amerikalik farmatsevt Uilbur Skovil tomonidan chili qalampiridagi issiqlik hissi uchun mas'ul bo'lgan kapsaitsin miqdorini o'lchash uchun ishlab chiqilgan.
Kapsaitsin ta'm kurtaklaridagi retseptorlarga bog'lanadi va yonish hissini keltirib chiqaradi. Scoville shkalasi kapsaitsinni tatib ko'radiganlar paneli tomonidan aniqlanmaydigan suyultirish darajasini o'lchash orqali bu hisni aniqlaydi. Suyultirish qanchalik yuqori bo'lsa, Skovil shkalasi bo'yicha reyting shunchalik yuqori bo'ladi.
Dastlab, Scoville shkalasi issiqlik darajasini aniqlash uchun inson ta'miga tayangan, ammo bugungi kunda u aniqroq va izchil natijalarni ta'minlaydigan yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC) yordamida aniqlanadi. Issiqlik darajasi Scoville issiqlik birliklarida (SHU) o'lchanadi.
Scoville shkalasi bo'yicha ba'zi mashhur misollar:
1. Bolgar qalampiri: 0 SHU
2. Jalapeno qalampiri: 2500-8000 SHU
3. Cayenne qalampiri: 30 000-50 000 SHU
4. Habanero qalampiri: 100 000-350 000 SHU
5. Karolina Reaper: 1,5 million SHU dan ortiq.
6.Pepper X :2.69 million SHU.2023-yilning oktabr oyi o‘rtalarida bu eng achchiq qalampir sifatida Ginnes rekordlar kitobini zabt etdi.
Shuni ta'kidlash kerakki, ziravorlarga individual bag'rikenglik odamlar orasida juda katta farq qilishi mumkin, shuning uchun bir kishi uchun juda issiq bo'lishi mumkin bo'lgan narsa boshqasi uchun yumshoq bo'lishi mumkin.
Scoville shkalasi oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilari tomonidan o'zlarining achchiq mahsulotlarini etiketlash va iste'mol qilishdan oldin iste'molchilarga qanchalik issiq ekanligi haqida fikr berish uchun keng qo'llaniladi. Bundan tashqari, u oshpazlar va oziq-ovqat ixlosmandlariga chili qalampiri bilan taomlarni pishirish yoki tayyorlashda istalgan achchiqlik darajasiga qarab qalampir tanlashda yordam beradi.
So'nggi yillarda chili qalampirining ba'zi navlari Scoville shkalasi bo'yicha oldingi rekordlardan oshib ketdi, bu esa chili qalampiri ishqibozlari o'rtasida yanada yuqori issiqlik darajasiga ega qalampir yaratish uchun bahslar va musobaqalarga olib keldi.
@toponomik
#shunchaki
TURLI XIL O‘LCHOV SHKALALARI
1. Rixter shkalasi: Zilzilalarning intensivligini oʻlchash uchun foydalaniladi, bu logarifmik shkala boʻlib, unda har bir butun sonning oʻsishi magnitudaning oʻn barobar ortishini bildiradi.
2. Scoville shkalasi: kapsaitsinoidlar kontsentratsiyasiga asoslangan chili qalampiri va boshqa achchiq ovqatlarning achchiqligi yoki issiqligini o'lchaydi.
3. Beaufort shkalasi: shamol tezligini va uning quruqlik yoki dengizga ta'sirini o'lchaydi, tinch (0) dan bo'ron kuchiga (12) qadar.
4. PH shkalasi: 0 (eng kislotali) dan 14 (eng ishqoriy) gacha bo'lgan moddaning kislotalilik yoki ishqoriyligini o'lchaydi.
5. Kardashev shkalasi: sivilizatsiyalarni energiya iste'moli darajasiga qarab tasniflaydi, I toifa - o'z sayyorasidagi barcha energiya manbalaridan foydalanish imkoniyatiga ega, II toifa - o'z yulduzidan energiya ishlata oladi va III toifa - o'z galaktikasidan foydalanadi.
6. Fujita-Pirson tornado shkalasi: tornadolarni F0 (eng zaif) dan F5 (eng kuchli) gacha bo'lgan etkazilgan zarar va shamol tezligiga qarab baholaydi.
7. Torino shkalasi: asteroid yoki kometaning Yerga potentsial ta'sirini o'lchaydi, 0 (xavfsiz) dan 10 (global falokat) gacha.
8. Mohs qattiqlik shkalasi: Minerallarni chizishga chidamliligiga qarab baholaydi, "talk"eng yumshoq 1 ball va olmos eng qattiq 10 balldir.
9. Og'riq shkalasi: Sog'liqni saqlash muassasalarida bemorning og'riq intensivlik darajasini o'lchash uchun ishlatiladi, 0 (og'riq yo'q) dan 10 (eng yomon og'riq) gacha.
10. Saffir-Simpson bo'ronli shamol shkalasi: Dovullarni doimiy shamol tezligi va potentsial zararga qarab toifalarga ajratadi, 1-toifadan (eng zaif) 5-toifaga (eng kuchli).
@toponomik
TURLI XIL O‘LCHOV SHKALALARI
1. Rixter shkalasi: Zilzilalarning intensivligini oʻlchash uchun foydalaniladi, bu logarifmik shkala boʻlib, unda har bir butun sonning oʻsishi magnitudaning oʻn barobar ortishini bildiradi.
2. Scoville shkalasi: kapsaitsinoidlar kontsentratsiyasiga asoslangan chili qalampiri va boshqa achchiq ovqatlarning achchiqligi yoki issiqligini o'lchaydi.
3. Beaufort shkalasi: shamol tezligini va uning quruqlik yoki dengizga ta'sirini o'lchaydi, tinch (0) dan bo'ron kuchiga (12) qadar.
4. PH shkalasi: 0 (eng kislotali) dan 14 (eng ishqoriy) gacha bo'lgan moddaning kislotalilik yoki ishqoriyligini o'lchaydi.
5. Kardashev shkalasi: sivilizatsiyalarni energiya iste'moli darajasiga qarab tasniflaydi, I toifa - o'z sayyorasidagi barcha energiya manbalaridan foydalanish imkoniyatiga ega, II toifa - o'z yulduzidan energiya ishlata oladi va III toifa - o'z galaktikasidan foydalanadi.
6. Fujita-Pirson tornado shkalasi: tornadolarni F0 (eng zaif) dan F5 (eng kuchli) gacha bo'lgan etkazilgan zarar va shamol tezligiga qarab baholaydi.
7. Torino shkalasi: asteroid yoki kometaning Yerga potentsial ta'sirini o'lchaydi, 0 (xavfsiz) dan 10 (global falokat) gacha.
8. Mohs qattiqlik shkalasi: Minerallarni chizishga chidamliligiga qarab baholaydi, "talk"eng yumshoq 1 ball va olmos eng qattiq 10 balldir.
9. Og'riq shkalasi: Sog'liqni saqlash muassasalarida bemorning og'riq intensivlik darajasini o'lchash uchun ishlatiladi, 0 (og'riq yo'q) dan 10 (eng yomon og'riq) gacha.
10. Saffir-Simpson bo'ronli shamol shkalasi: Dovullarni doimiy shamol tezligi va potentsial zararga qarab toifalarga ajratadi, 1-toifadan (eng zaif) 5-toifaga (eng kuchli).
@toponomik
👍1
#mifologiya
OLTIN MO‘YNA
Oltin mo‘yna yunon mifologiyasidagi muhim ob'ekt bo'lib, Yason va Argonavtlar hikoyasida uchraydi. Afsonaga ko'ra, Boeotiya qiroli Atama Nefele ismli ayolga uylangan va ularning ikki farzandi Friks va Xelle bo'lgan. Biroq, keyinchalik Atamas Ino ismli ayolga uylanadi.Ino o'z farzandlarining taxt vorisi sifatidagi mavqeyini ta'minlash uchun Friks va Xelleni o'ldirishni rejalashtirgan.
Nefele kundoshining fitnasidan bolalarini qutqarish uchun oltin mo‘ynali sehrli uchuvchi qo'chqorni yubordi. Friks va Xelle qo‘chqorga chalqancha minib ketishadi, lekin sayohat paytida Xelle dengizga qulab tushdi, va keyinchalik U tushib ketgan joy Xellening sharafiga Hellespont (hozirgi Dardanel deb nomlanadi) deb nomlandi.
Friks Kolxidaga (hozirgi Jorjiya) eson-omon yetib keladi va u yerda qo'chqorni Zevsga qurbon qiladi va uning oltin mo‘ynasini qirol Eitesga sovg'a qildi. Keyin mo‘ynani hech qachon uxlamaydigan ajdaho qo'riqlayotgan to'qaydagi eman daraxtiga osib qo'yishdi.
Yillar o'tgach, Yason o'zining Argonavtlar nomi bilan tanilgan qahramonlari bilan birga Oltin mo‘ynani olish uchun izlanishga kirishdi. U buni Iolkus taxtiga bo'lgan haqli da'vosining bir qismi sifatida qidiradi va unga oshiq bo'lgan qirol Aetning qizi Medeya Yason katta yordam beradi.
Medeya o'zining sehrli kuchlaridan foydalanib, Yasonga otasi tomonidan qo'yilgan turli vazifalarni bajarishga yordam beradi. U mo‘ynani qo'riqlayotgan ajdahoni Yason qo'lga olishi uchun uxlatib qo‘yadi. Oltin mo‘ynani qo'lga kiritgandan so'ng, Yason Medeya bilan Gretsiyaga ketishadi.
Oltin mo‘yna yunon mifologiyasida kuch, boylik va shohlikni anglatadi. Bu, shuningdek, sharaf va sarguzasht izlayotgan qahramonlar tomonidan amalga oshirilgan muhim qidiruvni ifodalaydi. Yasonning hikoyasi va uning "Oltin mo‘yna" uchun izlanishlari tarix davomida ko'plab san'at, adabiyot va filmlarni ilhomlantirgan.
@toponomik
@mifologikk
OLTIN MO‘YNA
Oltin mo‘yna yunon mifologiyasidagi muhim ob'ekt bo'lib, Yason va Argonavtlar hikoyasida uchraydi. Afsonaga ko'ra, Boeotiya qiroli Atama Nefele ismli ayolga uylangan va ularning ikki farzandi Friks va Xelle bo'lgan. Biroq, keyinchalik Atamas Ino ismli ayolga uylanadi.Ino o'z farzandlarining taxt vorisi sifatidagi mavqeyini ta'minlash uchun Friks va Xelleni o'ldirishni rejalashtirgan.
Nefele kundoshining fitnasidan bolalarini qutqarish uchun oltin mo‘ynali sehrli uchuvchi qo'chqorni yubordi. Friks va Xelle qo‘chqorga chalqancha minib ketishadi, lekin sayohat paytida Xelle dengizga qulab tushdi, va keyinchalik U tushib ketgan joy Xellening sharafiga Hellespont (hozirgi Dardanel deb nomlanadi) deb nomlandi.
Friks Kolxidaga (hozirgi Jorjiya) eson-omon yetib keladi va u yerda qo'chqorni Zevsga qurbon qiladi va uning oltin mo‘ynasini qirol Eitesga sovg'a qildi. Keyin mo‘ynani hech qachon uxlamaydigan ajdaho qo'riqlayotgan to'qaydagi eman daraxtiga osib qo'yishdi.
Yillar o'tgach, Yason o'zining Argonavtlar nomi bilan tanilgan qahramonlari bilan birga Oltin mo‘ynani olish uchun izlanishga kirishdi. U buni Iolkus taxtiga bo'lgan haqli da'vosining bir qismi sifatida qidiradi va unga oshiq bo'lgan qirol Aetning qizi Medeya Yason katta yordam beradi.
Medeya o'zining sehrli kuchlaridan foydalanib, Yasonga otasi tomonidan qo'yilgan turli vazifalarni bajarishga yordam beradi. U mo‘ynani qo'riqlayotgan ajdahoni Yason qo'lga olishi uchun uxlatib qo‘yadi. Oltin mo‘ynani qo'lga kiritgandan so'ng, Yason Medeya bilan Gretsiyaga ketishadi.
Oltin mo‘yna yunon mifologiyasida kuch, boylik va shohlikni anglatadi. Bu, shuningdek, sharaf va sarguzasht izlayotgan qahramonlar tomonidan amalga oshirilgan muhim qidiruvni ifodalaydi. Yasonning hikoyasi va uning "Oltin mo‘yna" uchun izlanishlari tarix davomida ko'plab san'at, adabiyot va filmlarni ilhomlantirgan.
@toponomik
@mifologikk
👍1
#shunchaki #flower #noodatiy
Lathraea squamaria-TISH O‘TI
Odatda Tish o'ti yoki binafsha tish o'ti sifatida tanilgan, o'ziga xos ko'rinishi tufayli ko'pincha e'tiborni tortadigan ajoyib gulli o'simlikdir. Bu o'simlik Orobanchaceae oilasiga tegishli bo'lib, vatani Evropa va Osiyoning bir qismidir.
Tish o‘tining eng qiziqarli jihatlaridan biri uning turli xil inson organlariga o'xshash gullaridir. Gullar quvur shaklida bo'lib, pushti, binafsha yoki oq rangga ega. To'liq ochilganda, ular mayda tumshug'larga yoki tishga o'xshash tuzilmalarga o'xshaydi.
Tish o‘tida xlorofill yo'q va ko'pchilik o'simliklar kabi fotosintez qila olmaydi. Buning o'rniga u boshqa o'simliklarning, xususan, tol va terak kabi daraxtlarning ildizlarida parazitlik qiladi. U oziq moddalar va suv olish uchun mezbon o'simlikning tomir tizimiga kiradi.
"Tish o'ti" nomi bu o'simlikning tashqi qismi qo'llanilganda tish og'rig'ini yengillashtirishi mumkinligiga ishonishdan kelib chiqqan. Biroq, uning shifobaxsh xususiyatlari ilmiy jihatdan isbotlanmagan.
Tish o‘ti odatda mezbon o'simliklarning barglari paydo bo'lishidan oldin erta bahorda gullaydi. Gullar asalarilar va chivinlar kabi hasharotlar tomonidan changlanadi.
Tish o‘ti ko'rinishi inson a'zolariga o'xshashligi tufayli g'ayrioddiy yoki hatto dahshatli bo'lishi mumkin bo'lsa-da, u tabiatning xilma-xilligi va moslashuvchanligiga misol bo'lib xizmat qiladi. Uning noyob gul tuzilishi asrlar davomida botaniklar va tabiat ixlosmandlarini hayratda qoldiradi.
@toponomik
Lathraea squamaria-TISH O‘TI
Odatda Tish o'ti yoki binafsha tish o'ti sifatida tanilgan, o'ziga xos ko'rinishi tufayli ko'pincha e'tiborni tortadigan ajoyib gulli o'simlikdir. Bu o'simlik Orobanchaceae oilasiga tegishli bo'lib, vatani Evropa va Osiyoning bir qismidir.
Tish o‘tining eng qiziqarli jihatlaridan biri uning turli xil inson organlariga o'xshash gullaridir. Gullar quvur shaklida bo'lib, pushti, binafsha yoki oq rangga ega. To'liq ochilganda, ular mayda tumshug'larga yoki tishga o'xshash tuzilmalarga o'xshaydi.
Tish o‘tida xlorofill yo'q va ko'pchilik o'simliklar kabi fotosintez qila olmaydi. Buning o'rniga u boshqa o'simliklarning, xususan, tol va terak kabi daraxtlarning ildizlarida parazitlik qiladi. U oziq moddalar va suv olish uchun mezbon o'simlikning tomir tizimiga kiradi.
"Tish o'ti" nomi bu o'simlikning tashqi qismi qo'llanilganda tish og'rig'ini yengillashtirishi mumkinligiga ishonishdan kelib chiqqan. Biroq, uning shifobaxsh xususiyatlari ilmiy jihatdan isbotlanmagan.
Tish o‘ti odatda mezbon o'simliklarning barglari paydo bo'lishidan oldin erta bahorda gullaydi. Gullar asalarilar va chivinlar kabi hasharotlar tomonidan changlanadi.
Tish o‘ti ko'rinishi inson a'zolariga o'xshashligi tufayli g'ayrioddiy yoki hatto dahshatli bo'lishi mumkin bo'lsa-da, u tabiatning xilma-xilligi va moslashuvchanligiga misol bo'lib xizmat qiladi. Uning noyob gul tuzilishi asrlar davomida botaniklar va tabiat ixlosmandlarini hayratda qoldiradi.
@toponomik
#shunchaki
BENEDIKT ROHIBLARI
Benedikt rohiblari katolik cherkovidagi Avliyo Benedikt qoidasiga amal qiladigan diniy tartibdir. Ular o'z ismini VI asrda Italiyada yashagan va G'arb monastirizmining asoschisi hisoblangan Nursiy Avliyo Benediktdan olgan.Benedikt rohiblari ko‘p manbalarda"qora rohiblar"deb yuritiladi.
Avliyo Benedikt qoidasi jamoaviy hayot va ma'naviy o'sish uchun ko'rsatmalar to'plamidir. Bu har bir rohibning hayotida itoatkorlik, kamtarlik va barqarorlikni ta'kidlaydi. Benedikt ma'naviyatining maqsadi ibodat, ish va jamoat hayoti orqali Xudoni izlashdir.
Benedikt rohiblari monastirlarda yashaydilar va o'z hayotlarini ibodat, o'qish va qo'l mehnatiga bag'ishlaydilar. Ular umumiy ibodat, shaxsiy ibodat, lectio divina (Muqaddas Bitikni aks ettiruvchi o'qish) va dehqonchilik yoki monastirni saqlash kabi jismoniy ishlarni o'z ichiga olgan qat'iy kundalik rejimga rioya qilishadi.
Jamiyat hayoti Benedikt ta'limotining muhim jihati hisoblanadi. Rohiblar birgalikda ahillikda yashaydilar, o'z resurslarini baham ko'rishadi va bir-birlarini ma'naviy qo'llab-quvvatlaydilar. Ular o'zaro rag'batlantirish va javobgarlik orqali ma'naviy yuksalish uchun qulay muhit yaratishni maqsad qilgan.
Benedikt ma'naviyatida mehmondo'stlik ham yuqori baholanadi. Monastirlar ko'pincha "chekinish"(dunyo hayotidan) yoki ruhiy yo'l-yo'riq izlayotgan mehmonlarni kutib olishadi. Rohiblar mehmondo'stlikni kamtarlik va xizmat qilish usuli sifatida taklif qilishadi, shu bilan birga boshqalarga Xudoning huzurini his qilishlari uchun joy beradilar.
Benedikt ta'limoti hayotning barcha jabhalarida muvozanatni ta'kidlaydi. Ish ibodatning bir turi sifatida qaraladi, qo'l mehnati ibodat kabi muhim hisoblanadi. Rohiblar hamma narsada mo''tadil bo'lishga intiladilar va haddan tashqari narsalardan qochishga harakat qilishadi.
Benediktin rohiblarining ta'limotlari itoatkorlik, kamtarlik, barqarorlik, ibodat, mehnat, jamoat hayoti, mehmondo'stlik, muvozanat va mo''tadillikni ta'kidlaydigan Avliyo Benedikt qoidasi atrofida aylanadi. Ushbu ta'limotlar ruhiy o'sish va monastir jamoasida o'z e'tiqodini yashash uchun asos yaratadi.
@toponomik
BENEDIKT ROHIBLARI
Benedikt rohiblari katolik cherkovidagi Avliyo Benedikt qoidasiga amal qiladigan diniy tartibdir. Ular o'z ismini VI asrda Italiyada yashagan va G'arb monastirizmining asoschisi hisoblangan Nursiy Avliyo Benediktdan olgan.Benedikt rohiblari ko‘p manbalarda"qora rohiblar"deb yuritiladi.
Avliyo Benedikt qoidasi jamoaviy hayot va ma'naviy o'sish uchun ko'rsatmalar to'plamidir. Bu har bir rohibning hayotida itoatkorlik, kamtarlik va barqarorlikni ta'kidlaydi. Benedikt ma'naviyatining maqsadi ibodat, ish va jamoat hayoti orqali Xudoni izlashdir.
Benedikt rohiblari monastirlarda yashaydilar va o'z hayotlarini ibodat, o'qish va qo'l mehnatiga bag'ishlaydilar. Ular umumiy ibodat, shaxsiy ibodat, lectio divina (Muqaddas Bitikni aks ettiruvchi o'qish) va dehqonchilik yoki monastirni saqlash kabi jismoniy ishlarni o'z ichiga olgan qat'iy kundalik rejimga rioya qilishadi.
Jamiyat hayoti Benedikt ta'limotining muhim jihati hisoblanadi. Rohiblar birgalikda ahillikda yashaydilar, o'z resurslarini baham ko'rishadi va bir-birlarini ma'naviy qo'llab-quvvatlaydilar. Ular o'zaro rag'batlantirish va javobgarlik orqali ma'naviy yuksalish uchun qulay muhit yaratishni maqsad qilgan.
Benedikt ma'naviyatida mehmondo'stlik ham yuqori baholanadi. Monastirlar ko'pincha "chekinish"(dunyo hayotidan) yoki ruhiy yo'l-yo'riq izlayotgan mehmonlarni kutib olishadi. Rohiblar mehmondo'stlikni kamtarlik va xizmat qilish usuli sifatida taklif qilishadi, shu bilan birga boshqalarga Xudoning huzurini his qilishlari uchun joy beradilar.
Benedikt ta'limoti hayotning barcha jabhalarida muvozanatni ta'kidlaydi. Ish ibodatning bir turi sifatida qaraladi, qo'l mehnati ibodat kabi muhim hisoblanadi. Rohiblar hamma narsada mo''tadil bo'lishga intiladilar va haddan tashqari narsalardan qochishga harakat qilishadi.
Benediktin rohiblarining ta'limotlari itoatkorlik, kamtarlik, barqarorlik, ibodat, mehnat, jamoat hayoti, mehmondo'stlik, muvozanat va mo''tadillikni ta'kidlaydigan Avliyo Benedikt qoidasi atrofida aylanadi. Ushbu ta'limotlar ruhiy o'sish va monastir jamoasida o'z e'tiqodini yashash uchun asos yaratadi.
@toponomik
#shunchaki
Angliya o'rmonlari nomlari
1. Shervud oʻrmoni
2. Yangi o'rmon
3. Epping o'rmoni
4. Ashdown o'rmoni
5. Dekan o'rmoni
6. Thetford o'rmoni
7. Savernake o'rmoni
8. Cannock Chase
9. Kielder o'rmoni
10. Delamere o'rmoni
11. Wychwood o'rmoni
12. Windsor Great Park (o'rmon maydonini o'z ichiga oladi)
13. Bedgebury milliy pinetum va o'rmon
14. Uayr o'rmoni
15. Grizedeyl o'rmoni
@toponomik
xaritadagi ba'zi o'rmon nomlari o'zgargan
Angliya o'rmonlari nomlari
1. Shervud oʻrmoni
2. Yangi o'rmon
3. Epping o'rmoni
4. Ashdown o'rmoni
5. Dekan o'rmoni
6. Thetford o'rmoni
7. Savernake o'rmoni
8. Cannock Chase
9. Kielder o'rmoni
10. Delamere o'rmoni
11. Wychwood o'rmoni
12. Windsor Great Park (o'rmon maydonini o'z ichiga oladi)
13. Bedgebury milliy pinetum va o'rmon
14. Uayr o'rmoni
15. Grizedeyl o'rmoni
@toponomik
xaritadagi ba'zi o'rmon nomlari o'zgargan
#shunchaki
Qadimda Sibir va Rossiyaning shimoliy-shimoli-sharqiy mintaqalarida yashagan xalqlar turli tubjoy guruhlarni o'z ichiga olgan. Ushbu guruhlardan ba'zilari:
1. Yakutlar (Saxa): Yakutlar turkiyzabon tub aholi guruhi boʻlib, asosan Sibirdagi Saxa Respublikasida (Yakutiya) yashaydi.
2. Evenklar (tunguslar): Evenklar, shuningdek, tungus nomi bilan ham tanilgan, tungus tilida so'zlashuvchi xalq bo'lib, ular an'anaviy ravishda Sibirning tayga mintaqalarida ko'chmanchi ovchilar va bug'u chorvachilari sifatida yashagan.
3. Chukchi: Chukcha - Rossiyaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan Chukotka avtonom okrugida istiqomat qiluvchi mahalliy xalq. Ular ko'chmanchi bug'uchilik va an'anaviy dengiz ovchiligi amaliyotlari bilan mashhur.
4. Nenets: Nenets - Rossiya shimolidagi Yamalo-Nenets avtonom okrugi va Nenets avtonom okrugida yashovchi samoyed tilida so'zlashuvchi mahalliy guruh. Ular ham an'anaviy ravishda bug'ularning ko'chmanchi chorvadorlari hisoblanadi.
5. Hatto (Lamut): Even, Lamut nomi bilan ham tanilgan, Rossiyaning Magadan viloyati va Xabarovsk o'lkasida yashovchi tungus tilida so'zlashuvchi mahalliy xalq. Ular an'anaviy ravishda bug'u boqish va baliq ovlash bilan shug'ullangan.
6. Xanti: Xanti, Ostyaklar nomi bilan ham tanilgan, Gʻarbiy Sibirdagi Xanti-Mansi avtonom okrugida yashovchi ural tilida soʻzlashuvchi tub aholi guruhidir. Ular an'anaviy ravishda ovchilik, baliq ovlash va bug'u boqish bilan shug'ullanishgan.
7. Mansi: Vogullar nomi bilan ham tanilgan Mansilar Gʻarbiy Sibirdagi Xanti-Mansi avtonom okrugi va Yamalo-Nenets avtonom okrugida istiqomat qiluvchi ural tilida soʻzlashuvchi mahalliy xalqdir. Ular an'anaviy ravishda bug'u boqish, baliq ovlash va ov qilish bilan shug'ullangan.
@toponomik
Qadimda Sibir va Rossiyaning shimoliy-shimoli-sharqiy mintaqalarida yashagan xalqlar turli tubjoy guruhlarni o'z ichiga olgan. Ushbu guruhlardan ba'zilari:
1. Yakutlar (Saxa): Yakutlar turkiyzabon tub aholi guruhi boʻlib, asosan Sibirdagi Saxa Respublikasida (Yakutiya) yashaydi.
2. Evenklar (tunguslar): Evenklar, shuningdek, tungus nomi bilan ham tanilgan, tungus tilida so'zlashuvchi xalq bo'lib, ular an'anaviy ravishda Sibirning tayga mintaqalarida ko'chmanchi ovchilar va bug'u chorvachilari sifatida yashagan.
3. Chukchi: Chukcha - Rossiyaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan Chukotka avtonom okrugida istiqomat qiluvchi mahalliy xalq. Ular ko'chmanchi bug'uchilik va an'anaviy dengiz ovchiligi amaliyotlari bilan mashhur.
4. Nenets: Nenets - Rossiya shimolidagi Yamalo-Nenets avtonom okrugi va Nenets avtonom okrugida yashovchi samoyed tilida so'zlashuvchi mahalliy guruh. Ular ham an'anaviy ravishda bug'ularning ko'chmanchi chorvadorlari hisoblanadi.
5. Hatto (Lamut): Even, Lamut nomi bilan ham tanilgan, Rossiyaning Magadan viloyati va Xabarovsk o'lkasida yashovchi tungus tilida so'zlashuvchi mahalliy xalq. Ular an'anaviy ravishda bug'u boqish va baliq ovlash bilan shug'ullangan.
6. Xanti: Xanti, Ostyaklar nomi bilan ham tanilgan, Gʻarbiy Sibirdagi Xanti-Mansi avtonom okrugida yashovchi ural tilida soʻzlashuvchi tub aholi guruhidir. Ular an'anaviy ravishda ovchilik, baliq ovlash va bug'u boqish bilan shug'ullanishgan.
7. Mansi: Vogullar nomi bilan ham tanilgan Mansilar Gʻarbiy Sibirdagi Xanti-Mansi avtonom okrugi va Yamalo-Nenets avtonom okrugida istiqomat qiluvchi ural tilida soʻzlashuvchi mahalliy xalqdir. Ular an'anaviy ravishda bug'u boqish, baliq ovlash va ov qilish bilan shug'ullangan.
@toponomik
#shunchaki #noodatiy
"QONLI OY HODISASI"
Qonli oy hodisasi to'liq oy tutilishini anglatadi va yerda oy qizg'ish rangga ega bo'lib ko'rinadi. Bu hodisa Yerning Quyosh va Oy o'rtasida "tekislanib" Oyga soya tushganda sodir bo'ladi. Qizil rang quyosh nurining Yer atmosferasidan o'tishi natijasida yuzaga keladi, bu yorug'likning qisqaroq to'lqin uzunliklarini tarqatadi va uzunroq qizil to'lqin uzunligining Oyga yetib borishiga imkon beradi. Bu Oyga qizg'ish ko'rinish beradi, shuning uchun "qonli oy" deb nomlanadi. Qonli oy hodisasi tarix davomida ko‘p kuzatilgan va odamlar buni ko'pincha turli madaniy va diniy e'tiqodlar bilan bog'liq deb o‘ylashadi. Ba'zi odamlar buni muhim voqealar yoki o'zgarishlarning belgisi deb bilishsa, boshqalari bu noyob samoviy hodisaga guvoh bo'lishdan zavqlanishadi.
Bugun Yer aholisi bu hodisaga guvoh bo‘lishi mumkin.
@toponomik
"QONLI OY HODISASI"
Qonli oy hodisasi to'liq oy tutilishini anglatadi va yerda oy qizg'ish rangga ega bo'lib ko'rinadi. Bu hodisa Yerning Quyosh va Oy o'rtasida "tekislanib" Oyga soya tushganda sodir bo'ladi. Qizil rang quyosh nurining Yer atmosferasidan o'tishi natijasida yuzaga keladi, bu yorug'likning qisqaroq to'lqin uzunliklarini tarqatadi va uzunroq qizil to'lqin uzunligining Oyga yetib borishiga imkon beradi. Bu Oyga qizg'ish ko'rinish beradi, shuning uchun "qonli oy" deb nomlanadi. Qonli oy hodisasi tarix davomida ko‘p kuzatilgan va odamlar buni ko'pincha turli madaniy va diniy e'tiqodlar bilan bog'liq deb o‘ylashadi. Ba'zi odamlar buni muhim voqealar yoki o'zgarishlarning belgisi deb bilishsa, boshqalari bu noyob samoviy hodisaga guvoh bo'lishdan zavqlanishadi.
Bugun Yer aholisi bu hodisaga guvoh bo‘lishi mumkin.
@toponomik
#mifologiya #noodatiy
AXILLES VA TOSHBAQA POYGASI
Axilles va toshbaqa o'rtasidagi poyga paradoksal fikrlash tajribasi bo'lib, U birinchi marta yunon faylasufi Zenon Elea tomonidan kiritilgan. U Zenonning Axilles va toshbaqa paradoksi sifatida tanilgan.
Paradoks quyidagicha yuzaga kelgan: o'zining tezligi bilan mashhur bo'lgan buyuk yunon qahramoni Axilles toshbaqa bilan poyga qilishga rozi bo'ladi. Biroq, poyga adolatli bo'lishi uchun, Axilles toshbaqaga, aytaylik, 10 metr oldinroqdan boshlashiga ruxsat beradi.
Endi, Zenonning fikricha, Axilles hech qachon toshbaqadan o‘tib keta olmaydi va poygada g'alaba qozona olmaydi. Buning asosi-"fazo va vaqtning cheksiz bo'linuvchanligi" tushunchasida yotadi.
Zenonning ta'kidlashicha, Axilles toshbaqa boshlagan nuqtaga (10 metr) yetib borishi uchun u birinchi navbatda o'zining boshlang'ich pozitsiyasi va toshbaqaning boshlang'ich pozitsiyasi (5 metr) o'rtasidagi yarm masofaga yetib borishi kerak. Biroq, Axilles o'sha yarmiga yetganda, toshbaqa biroz uzoqroqqa, aytaylik, 0,5 metrga siljigan bo'ladi. Endi, Axilles toshbaqaning bu yangi pozitsiyasiga erishish uchun, u birinchi navbatda, hozirgi holati (5 metr) va toshbaqaning yangi pozitsiyasi (10,5 metr) o'rtasidagi yarim nuqtaga etib borishi kerak, bu 7,75 metr. Ammo yana, Axilles bu yangi yarmiga yetganida, toshbaqa biroz oldinga siljigan bo'ladi.
Bu jarayon cheksiz davom etadi, Axilles har doim o'zining hozirgi pozitsiyasi va toshbaqaning doimiy o'zgaruvchan pozitsiyasi o'rtasidagi yangi yarim nuqtaga yetib borishi kerak. Zenonning argumentiga ko'ra, bu Axilles hech qachon toshbaqadan oshib keta olmaydi va poygada g'alaba qozona olmaydi deganidir.
Biroq, aslida, Axilles poygada osongina g'alaba qozonishini bilamiz. Ushbu paradoks cheksiz bo'linish qobiliyatidan jismoniy dunyoda harakat va o'zgarishlarni tushunishning bir usuli sifatida foydalanish cheklovlarini ta'kidlaydi.
Zamonaviy matematika va hisob-kitoblar harakatni aniqroq tushunishni ta'minlaydi va chegaralar tushunchasidan foydalangan holda bu paradoksni yo'qqa chiqaradi. Hisoblash bizga cheksiz masofalar qatorining yig'indisini hisoblash imkonini beradi va Axilles haqiqatan ham toshbaqani ortda qoldirib, poygada g'alaba qozonishini ko'rsatadi.
Axilles va toshbaqa o'rtasidagi poyga - bu bizning harakat haqidagi sezgimizga shubha qiladigan va cheksiz bo'linish va matematik fikrlashning murakkabligini ta'kidlaydigan fikrlash tajribasi.
@toponomik
@mifologikk
AXILLES VA TOSHBAQA POYGASI
Axilles va toshbaqa o'rtasidagi poyga paradoksal fikrlash tajribasi bo'lib, U birinchi marta yunon faylasufi Zenon Elea tomonidan kiritilgan. U Zenonning Axilles va toshbaqa paradoksi sifatida tanilgan.
Paradoks quyidagicha yuzaga kelgan: o'zining tezligi bilan mashhur bo'lgan buyuk yunon qahramoni Axilles toshbaqa bilan poyga qilishga rozi bo'ladi. Biroq, poyga adolatli bo'lishi uchun, Axilles toshbaqaga, aytaylik, 10 metr oldinroqdan boshlashiga ruxsat beradi.
Endi, Zenonning fikricha, Axilles hech qachon toshbaqadan o‘tib keta olmaydi va poygada g'alaba qozona olmaydi. Buning asosi-"fazo va vaqtning cheksiz bo'linuvchanligi" tushunchasida yotadi.
Zenonning ta'kidlashicha, Axilles toshbaqa boshlagan nuqtaga (10 metr) yetib borishi uchun u birinchi navbatda o'zining boshlang'ich pozitsiyasi va toshbaqaning boshlang'ich pozitsiyasi (5 metr) o'rtasidagi yarm masofaga yetib borishi kerak. Biroq, Axilles o'sha yarmiga yetganda, toshbaqa biroz uzoqroqqa, aytaylik, 0,5 metrga siljigan bo'ladi. Endi, Axilles toshbaqaning bu yangi pozitsiyasiga erishish uchun, u birinchi navbatda, hozirgi holati (5 metr) va toshbaqaning yangi pozitsiyasi (10,5 metr) o'rtasidagi yarim nuqtaga etib borishi kerak, bu 7,75 metr. Ammo yana, Axilles bu yangi yarmiga yetganida, toshbaqa biroz oldinga siljigan bo'ladi.
Bu jarayon cheksiz davom etadi, Axilles har doim o'zining hozirgi pozitsiyasi va toshbaqaning doimiy o'zgaruvchan pozitsiyasi o'rtasidagi yangi yarim nuqtaga yetib borishi kerak. Zenonning argumentiga ko'ra, bu Axilles hech qachon toshbaqadan oshib keta olmaydi va poygada g'alaba qozona olmaydi deganidir.
Biroq, aslida, Axilles poygada osongina g'alaba qozonishini bilamiz. Ushbu paradoks cheksiz bo'linish qobiliyatidan jismoniy dunyoda harakat va o'zgarishlarni tushunishning bir usuli sifatida foydalanish cheklovlarini ta'kidlaydi.
Zamonaviy matematika va hisob-kitoblar harakatni aniqroq tushunishni ta'minlaydi va chegaralar tushunchasidan foydalangan holda bu paradoksni yo'qqa chiqaradi. Hisoblash bizga cheksiz masofalar qatorining yig'indisini hisoblash imkonini beradi va Axilles haqiqatan ham toshbaqani ortda qoldirib, poygada g'alaba qozonishini ko'rsatadi.
Axilles va toshbaqa o'rtasidagi poyga - bu bizning harakat haqidagi sezgimizga shubha qiladigan va cheksiz bo'linish va matematik fikrlashning murakkabligini ta'kidlaydigan fikrlash tajribasi.
@toponomik
@mifologikk
👍2