#toponim #etimologiya
Ko‘rpa — joy nomlari shaklida uchraydigan qadimiy atama va etnonim, bu so‘zning «qavilgan yopinchiq» ma’nosidagi forscha-tojikcha so‘zga aloqasi yo‘q. Qadimiy turkiy tilda ko‘rpa so‘zi bir necha ma’noni anglatgan. Tarixiy yodgorliklarda ko'rpa so‘zining «barra o‘t», «yosh bola», «qo'zichoq», «uloqcha», «buzoqcha», «kераk» ma’nolari qayd qilingan. Lekin bu so‘zning ko'pgina ma’nolari unutilgan, shungaqaramasdan ba’zi joylarda barrabedani «beda ko‘rpabo‘lib qolipti»
deyishadi.
Ko‘rpa, Qorako'rpa,Ko‘rpasoy, Ko‘rpaqishloq, Ko‘rpacha, Yangiko‘rpa kabi toponimlar ko‘rpa degan urug‘ nomidan olingan. Urug‘larning hayvon nomlari bilan ham atalganini hisobga olsak, ko‘rpa etnonimi «qo'zichoq» degan ma’noni bildiradi. Chunonchi, mashhur tilshunos Abu Xayyon al-Andalusiy (XIII asr) asarlarida ko‘rpa so‘zi ana shunday izohlangan.
Qirg‘iz tilida qo‘zichoqning jingalak terisi (mo'ynasi) ko‘rpo‘ deyiladi.
@toponomik
Ko‘rpa — joy nomlari shaklida uchraydigan qadimiy atama va etnonim, bu so‘zning «qavilgan yopinchiq» ma’nosidagi forscha-tojikcha so‘zga aloqasi yo‘q. Qadimiy turkiy tilda ko‘rpa so‘zi bir necha ma’noni anglatgan. Tarixiy yodgorliklarda ko'rpa so‘zining «barra o‘t», «yosh bola», «qo'zichoq», «uloqcha», «buzoqcha», «kераk» ma’nolari qayd qilingan. Lekin bu so‘zning ko'pgina ma’nolari unutilgan, shungaqaramasdan ba’zi joylarda barrabedani «beda ko‘rpabo‘lib qolipti»
deyishadi.
Ko‘rpa, Qorako'rpa,Ko‘rpasoy, Ko‘rpaqishloq, Ko‘rpacha, Yangiko‘rpa kabi toponimlar ko‘rpa degan urug‘ nomidan olingan. Urug‘larning hayvon nomlari bilan ham atalganini hisobga olsak, ko‘rpa etnonimi «qo'zichoq» degan ma’noni bildiradi. Chunonchi, mashhur tilshunos Abu Xayyon al-Andalusiy (XIII asr) asarlarida ko‘rpa so‘zi ana shunday izohlangan.
Qirg‘iz tilida qo‘zichoqning jingalak terisi (mo'ynasi) ko‘rpo‘ deyiladi.
@toponomik
#atama ma'nosi
KONKLAV (lot. conclave – berk xona) — Rim papasini saylash maqsadida
chaqiriladigan kardinalar yig'ini (1274-yildan), shunday yig'in o'tkaziladigan bino.
Yig'in tashqi dunyodan butkul ajratib qo'yilgan binoda o'tadi. Konklav o'tkazish tartibi XIII asrda papa Grigoriy X tomonidan belgilangan. Keyingi papalar bu tartibga juz'iy aniqlik va tuzatishlar kiritgan. Papa saylash uchun qatnashchilarning 3 dan 2 qismi ovoz berishi va yana qo'shimcha bir ovoz berilishi talab qilinadi. Konklav qatnashchilarining soni 120 dan oshmasligi kerak.
@toponomik
KONKLAV (lot. conclave – berk xona) — Rim papasini saylash maqsadida
chaqiriladigan kardinalar yig'ini (1274-yildan), shunday yig'in o'tkaziladigan bino.
Yig'in tashqi dunyodan butkul ajratib qo'yilgan binoda o'tadi. Konklav o'tkazish tartibi XIII asrda papa Grigoriy X tomonidan belgilangan. Keyingi papalar bu tartibga juz'iy aniqlik va tuzatishlar kiritgan. Papa saylash uchun qatnashchilarning 3 dan 2 qismi ovoz berishi va yana qo'shimcha bir ovoz berilishi talab qilinadi. Konklav qatnashchilarining soni 120 dan oshmasligi kerak.
@toponomik
#tarix #atama
OPPONENT (lot. e‘tiroz bildiruvchi) — bahsda biror kishining fikriga,mulohazasiga e‘tiroz bildirib, uni qisman yoki to'la rad etuvchi kishi.
OPPONENT(eng. raqib )musobaqada, o'yinda yoki bahsda boshqasi bilan raqobatlashadigan yoki unga qarshi turadigan kishi
@toponomik
OPPONENT (lot. e‘tiroz bildiruvchi) — bahsda biror kishining fikriga,mulohazasiga e‘tiroz bildirib, uni qisman yoki to'la rad etuvchi kishi.
OPPONENT(eng. raqib )musobaqada, o'yinda yoki bahsda boshqasi bilan raqobatlashadigan yoki unga qarshi turadigan kishi
@toponomik
#toponim #etimologiya
XIRABEK – Andijon viloyati Andijon tumanidagi qadimiy qishloq.
Qadimgi turkiy tilda “kara”, “xara” tepalik, o‘rtacha baland do‘nglik ma’nosida keladi. Darhaqiqat, Xirabek qishlog‘i adirlar yonbag‘rida joylashgan.
“Boburnoma"da “xarabuk” deb yozilgan. “Xirabek”dagi “bek”, bizningcha, tepaliklarning balandrog‘i degan ma’noda qo‘shilgan bo‘lsa kerak
@toponomik
XIRABEK – Andijon viloyati Andijon tumanidagi qadimiy qishloq.
Qadimgi turkiy tilda “kara”, “xara” tepalik, o‘rtacha baland do‘nglik ma’nosida keladi. Darhaqiqat, Xirabek qishlog‘i adirlar yonbag‘rida joylashgan.
“Boburnoma"da “xarabuk” deb yozilgan. “Xirabek”dagi “bek”, bizningcha, tepaliklarning balandrog‘i degan ma’noda qo‘shilgan bo‘lsa kerak
@toponomik
#tarix #atama
PROTOKOL (fr. protocole, grek. protokollo – manuskript o'ramiga kleylab yopishtirib qo'yilgan birinchi varaq)
Turlari :
1) yig'ilishda, majlisda, so'roq vaqtida va h.k. bo'lib o'tgan gaplar yozilgan hujjat.
2) biror fakt, hodisa to'g'risida guvohlik beruvchi hujjat.
3) Biror maxsus masala bo'yicha davlatlar o'rtasidagi yozma bitim.
4) Diplomatik Protokol– turli diplomatik aktlarni amalga oshirish tartibini va turli mamlakatlar diplomatlari o'rtasidagi va rahbar davlat arboblari o'rtasidagi munosabatlarning tashqi shakllarini tartibga solib turuvchi qoidalar yig'indisi.
@toponomik
PROTOKOL (fr. protocole, grek. protokollo – manuskript o'ramiga kleylab yopishtirib qo'yilgan birinchi varaq)
Turlari :
1) yig'ilishda, majlisda, so'roq vaqtida va h.k. bo'lib o'tgan gaplar yozilgan hujjat.
2) biror fakt, hodisa to'g'risida guvohlik beruvchi hujjat.
3) Biror maxsus masala bo'yicha davlatlar o'rtasidagi yozma bitim.
4) Diplomatik Protokol– turli diplomatik aktlarni amalga oshirish tartibini va turli mamlakatlar diplomatlari o'rtasidagi va rahbar davlat arboblari o'rtasidagi munosabatlarning tashqi shakllarini tartibga solib turuvchi qoidalar yig'indisi.
@toponomik
👍1
#tarix #atama
XARIZMA (yun. charisma - ilohiy qobiliyat) — biror shaxsning boshqalarga nisbatan alohida xususiyatlarga egaligi (donoligi, qahramonligi, avliyoligi) va shu xususiyat yordamida xalqni boshqarishga haqli ekanligini ifodalaydigan tushuncha.
Xarizma tushunchasini ilk bor italiyalik ruhoniy S.Paul mo'jizaviy qobiliyatga ega bo'lgan Iso payg'ambarga nisbatan ishlatgan.
Ammo Xarizmani ilmiy tushuncha sifatida M.Veber chuqur tadqiq qilib, uni ―"Xudo bergan ne‘mat" deb nomlagan.
Qadimgi davrlarda faqat ilohiy mazmunga ega bo'lgan tushuncha vaqt o'tishi bilan olimlar tomonidan real hayotga tadbiq etila borib, ilohiy qobiliyatga ega bo'lmagan, ammo alohida xususiyatlarga, yuksak fazilatlarga ega bo'lgan yetakchi tarixiy shaxslarga nisbatan ham ishlatila boshlangan
@toponimik
XARIZMA (yun. charisma - ilohiy qobiliyat) — biror shaxsning boshqalarga nisbatan alohida xususiyatlarga egaligi (donoligi, qahramonligi, avliyoligi) va shu xususiyat yordamida xalqni boshqarishga haqli ekanligini ifodalaydigan tushuncha.
Xarizma tushunchasini ilk bor italiyalik ruhoniy S.Paul mo'jizaviy qobiliyatga ega bo'lgan Iso payg'ambarga nisbatan ishlatgan.
Ammo Xarizmani ilmiy tushuncha sifatida M.Veber chuqur tadqiq qilib, uni ―"Xudo bergan ne‘mat" deb nomlagan.
Qadimgi davrlarda faqat ilohiy mazmunga ega bo'lgan tushuncha vaqt o'tishi bilan olimlar tomonidan real hayotga tadbiq etila borib, ilohiy qobiliyatga ega bo'lmagan, ammo alohida xususiyatlarga, yuksak fazilatlarga ega bo'lgan yetakchi tarixiy shaxslarga nisbatan ham ishlatila boshlangan
@toponimik
#bird
Ucha olmaydigan 10 ta qush
1. Tuyaqush
2. Emu
3. Kivi
4. Pingvin
5. Kazuarlar
6. Rhea
7. Kakapo
8. Weka
9. Takahe
10. Dodo (yoʻq boʻlib ketgan)
@toponomik
Ucha olmaydigan 10 ta qush
1. Tuyaqush
2. Emu
3. Kivi
4. Pingvin
5. Kazuarlar
6. Rhea
7. Kakapo
8. Weka
9. Takahe
10. Dodo (yoʻq boʻlib ketgan)
@toponomik
👍1
#tarix #atama
DEMAGOG (yun. demagogos – xalq dohiysi) — dastlab Yunonistonda xalqni orqasidan ergashtirgan siyosiy guruhchalar rahbarlari, demokratik kayfiyatdagi siyosiy arbob-keyinchalik bu so‘z salbiy ma‘no olgan.
DEMAGOGIYA (yun. demos – xalq va ago – boshlayman) — faktlarni ataylab buzib ko‘rsatish, yolg‘on-yashiq va‘dalar berish va tilyog‘lamalik qilish yo‘li bilan aldash, g‘arazli, ko‘pincha siyosiy maqsadlarni yashirgan holda balandparvoz muhokama yuritish.
@toponomik
DEMAGOG (yun. demagogos – xalq dohiysi) — dastlab Yunonistonda xalqni orqasidan ergashtirgan siyosiy guruhchalar rahbarlari, demokratik kayfiyatdagi siyosiy arbob-keyinchalik bu so‘z salbiy ma‘no olgan.
DEMAGOGIYA (yun. demos – xalq va ago – boshlayman) — faktlarni ataylab buzib ko‘rsatish, yolg‘on-yashiq va‘dalar berish va tilyog‘lamalik qilish yo‘li bilan aldash, g‘arazli, ko‘pincha siyosiy maqsadlarni yashirgan holda balandparvoz muhokama yuritish.
@toponomik
👍1
#toponim #etimologiya
MIQCHAAR – qishloq. Farg‘ona viloyatining Qo‘shtepa tumani.
Mahalliy aholi vakillari so‘zlariga ko‘ra, u yerda Andijon shahrigacha bo‘lgan katta shahar joylashgan. Shahar Niq deb nomlanib, u “mustahkam”ma’nosini ifodalagan. Niqshahar vaqt o‘tishi bilan Miqchaarga aylangan. Aslida bu otashparastlik – mug‘ nomi bilan bog‘liqdir
@toponomik
MIQCHAAR – qishloq. Farg‘ona viloyatining Qo‘shtepa tumani.
Mahalliy aholi vakillari so‘zlariga ko‘ra, u yerda Andijon shahrigacha bo‘lgan katta shahar joylashgan. Shahar Niq deb nomlanib, u “mustahkam”ma’nosini ifodalagan. Niqshahar vaqt o‘tishi bilan Miqchaarga aylangan. Aslida bu otashparastlik – mug‘ nomi bilan bog‘liqdir
@toponomik
#noodatiy
G‘ALATI IXTIROLAR (1)
"The Pet Petter" - "uy hayvoni Petter"bu ijtimoiy tarmoqdagi virusli post orqali ommalashgan kulgili ixtiro hisoblanadi.
"Uy hayvoni Petter" ixtirosi xayoliy qurilma bo'lib, siz juda band bo'lganingizda yoki charchaganingizda uy hayvonlaringizni boqish uchun mo'ljallangan mashina sifatida hazil bilan tasvirlangan. "Uy hayvoni Petter" g'oyasi hayvonlarga bo'lgan muhabbat va hatto egalari juda band bo'lsa ham, ularga mehr va e'tiborni qaratish istagini o'z ichiga oladi.
Ijtimoiy tarmoqdagi “uy hayvoni Petter”ni taqdim etgan asl postda qo‘l shaklidagi qo‘shimchasi bo‘lgan mashinaning kulgili tasviri taqdim etilgan bo‘lib, u uy hayvonlarini avtomatik ravishda boqish va erkalash mumkinligini hazil bilan taklif qilgan. Post tezda diqqatni tortdi va uy hayvonlarini parvarish qilishni avtomatlashtirish kontseptsiyasi haqida ko'plab yengil munozaralar va memlarni keltirib chiqardi.
@toponomik
G‘ALATI IXTIROLAR (1)
"The Pet Petter" - "uy hayvoni Petter"bu ijtimoiy tarmoqdagi virusli post orqali ommalashgan kulgili ixtiro hisoblanadi.
"Uy hayvoni Petter" ixtirosi xayoliy qurilma bo'lib, siz juda band bo'lganingizda yoki charchaganingizda uy hayvonlaringizni boqish uchun mo'ljallangan mashina sifatida hazil bilan tasvirlangan. "Uy hayvoni Petter" g'oyasi hayvonlarga bo'lgan muhabbat va hatto egalari juda band bo'lsa ham, ularga mehr va e'tiborni qaratish istagini o'z ichiga oladi.
Ijtimoiy tarmoqdagi “uy hayvoni Petter”ni taqdim etgan asl postda qo‘l shaklidagi qo‘shimchasi bo‘lgan mashinaning kulgili tasviri taqdim etilgan bo‘lib, u uy hayvonlarini avtomatik ravishda boqish va erkalash mumkinligini hazil bilan taklif qilgan. Post tezda diqqatni tortdi va uy hayvonlarini parvarish qilishni avtomatlashtirish kontseptsiyasi haqida ko'plab yengil munozaralar va memlarni keltirib chiqardi.
@toponomik
👍2
#toponim #etimologiya
KAPPON – Namangan shahridagi Yangiariq kanalidan suv olib, Namangan tumaniga oquvchi ariq nomi.
KOPPON-Qo'qon shahridagi dehqon bozori
Kappon yoki Koppon so‘zi fors-tojikcha bo‘lib, “don, g‘alla bozori” degan ma’nolarni anglatadi. Aslida, kappon so‘zi “og‘ir narsalar tortiladigan bir pallali ulkan tarozi”ni anglatgan.
Kappon g‘alla bozoriga o‘rnatilib, unda bir necha qop g‘alla tortish mumkin bo‘lgan. Keyinchalik shunday tarozi o‘rnatilgan, usti tim don bozori, g‘alla bilan savdo qilinadigan rasta ham kappon deb atalgan. Hozir bozorda, umuman, g‘alla sotiladigan joy kappon deyiladi.Demak, “bir pallali ulkan tarozi” ma’nosini anglatuvchi kappon so‘zi til taraqqiyoti davomida metonimiya asosida “don bozori” tushunchasini ham anglatadigan bo‘lgan. Gidronimga ana shu kappon so‘zi asos bo‘lgan. Ariq Namangan shahridagi kappon, ya’ni don bozori hududidan oqib o‘tganligiga ko‘ra shunday nomlangan. Anglashiladiki, ariq o‘zi oqib o‘tgan hududga, ya’ni kappon bozoriga nisbat berish asosida nomlangan.
@toponomik
KAPPON – Namangan shahridagi Yangiariq kanalidan suv olib, Namangan tumaniga oquvchi ariq nomi.
KOPPON-Qo'qon shahridagi dehqon bozori
Kappon yoki Koppon so‘zi fors-tojikcha bo‘lib, “don, g‘alla bozori” degan ma’nolarni anglatadi. Aslida, kappon so‘zi “og‘ir narsalar tortiladigan bir pallali ulkan tarozi”ni anglatgan.
Kappon g‘alla bozoriga o‘rnatilib, unda bir necha qop g‘alla tortish mumkin bo‘lgan. Keyinchalik shunday tarozi o‘rnatilgan, usti tim don bozori, g‘alla bilan savdo qilinadigan rasta ham kappon deb atalgan. Hozir bozorda, umuman, g‘alla sotiladigan joy kappon deyiladi.Demak, “bir pallali ulkan tarozi” ma’nosini anglatuvchi kappon so‘zi til taraqqiyoti davomida metonimiya asosida “don bozori” tushunchasini ham anglatadigan bo‘lgan. Gidronimga ana shu kappon so‘zi asos bo‘lgan. Ariq Namangan shahridagi kappon, ya’ni don bozori hududidan oqib o‘tganligiga ko‘ra shunday nomlangan. Anglashiladiki, ariq o‘zi oqib o‘tgan hududga, ya’ni kappon bozoriga nisbat berish asosida nomlangan.
@toponomik
👍2
#tarix #shunchaki
ANZYUK (Australia, New Zealand, United Kingdom – ANZUK)
Faoliyati-1971-yil 1-noyabrdan - 1974 yil-31-yanvargacha
Angliyaning tashabbusi bilan 1971-yilda tuzilgan harbiy-siyosiy tashkiloti. Uning tarkibiga Avstraliya,
Yangi Zelandiya, Angliya, Malayziya va Singapur kirgan.
Malayziya va Singapurni tashqaridan bo'ladigan ehtimoliy hujumdan jamoaviy mudofaa qilish-ANZYUKning asosiy maqsadi deb e‘lon qilingan.
ANZYUK Janubiy-Sharqiy Osiyoda ularning strategik, iqtisodiy va harbiy-siyosiy manfaatlarini ta‘minlaydi. U, aslida, bitim qatnashchilari bo'lgan davlatlarga Osiyo mamlakatlarining ichki ishlariga aralashish quroli bo'lib xizmat qilgan, mintaqada milliy-ozodlik harakatlarini bostirishga qaratilgan edi.
@toponomik
ANZYUK (Australia, New Zealand, United Kingdom – ANZUK)
Faoliyati-1971-yil 1-noyabrdan - 1974 yil-31-yanvargacha
Angliyaning tashabbusi bilan 1971-yilda tuzilgan harbiy-siyosiy tashkiloti. Uning tarkibiga Avstraliya,
Yangi Zelandiya, Angliya, Malayziya va Singapur kirgan.
Malayziya va Singapurni tashqaridan bo'ladigan ehtimoliy hujumdan jamoaviy mudofaa qilish-ANZYUKning asosiy maqsadi deb e‘lon qilingan.
ANZYUK Janubiy-Sharqiy Osiyoda ularning strategik, iqtisodiy va harbiy-siyosiy manfaatlarini ta‘minlaydi. U, aslida, bitim qatnashchilari bo'lgan davlatlarga Osiyo mamlakatlarining ichki ishlariga aralashish quroli bo'lib xizmat qilgan, mintaqada milliy-ozodlik harakatlarini bostirishga qaratilgan edi.
@toponomik
👍1
#mifologiya
RAN-DENGIZ MA‘BUDASI 🌊
Ran - Skandinaviya mifologiyasidagi dengiz ma'budasi bo'lib, u okean, bo'ronlar va dengizda halok bo'lgan dengizchilarning ruhlari bilan bog'liqligi bilan mashhur. U ko'pincha dengizning xiyonatkor va oldindan aytib bo'lmaydigan tabiatini boshqaradigan kuchli va sirli qahramon sifatida tasvirlangan.
Ran okean tubida o'zining "Ránarxaymr" yoki "Ranning zali" deb nomlanuvchi zalida yashaydi. U bilan birga qizlari yoki "Ogirning qizlari" hamrohlik qiladi va ular Ranga domenida yordam berishadi.
Ran ko'pincha dengizda hayotni saqlab qolish va yo'q qilish qobiliyati bilan bog'liq ma‘buda. U ba'zan cho'kib ketgan dengizchilarning ruhlarini yig'uvchi sifatida tasvirlangan va ularni okean tubida o'z g'amxo'rligiga oladi.
Ba'zi mifologik manbalarda Ran "pivo tayyorlash va ziyofat"mabudi bo'lgan dengiz giganti Aegirga turmushga chiqqan. Birgalikda ular okean tubini nazorat qiluvchi kuchli va sirli juftlik hisoblanadi.
Ranning dengiz ma’budasi sifatidagi roli qadimgi Skandinaviya madaniyatida dengizchilik va dengiz faoliyatining ahamiyatini aks ettiradi. Dengizchilar va baliqchilar Ranni himoya qilish va dengizda xavfsiz suzish uchun ibodat qilishlari va qurbonliklar qilishlari mumkin edi.
@toponomik
@mifologikk
RAN-DENGIZ MA‘BUDASI 🌊
Ran - Skandinaviya mifologiyasidagi dengiz ma'budasi bo'lib, u okean, bo'ronlar va dengizda halok bo'lgan dengizchilarning ruhlari bilan bog'liqligi bilan mashhur. U ko'pincha dengizning xiyonatkor va oldindan aytib bo'lmaydigan tabiatini boshqaradigan kuchli va sirli qahramon sifatida tasvirlangan.
Ran okean tubida o'zining "Ránarxaymr" yoki "Ranning zali" deb nomlanuvchi zalida yashaydi. U bilan birga qizlari yoki "Ogirning qizlari" hamrohlik qiladi va ular Ranga domenida yordam berishadi.
Ran ko'pincha dengizda hayotni saqlab qolish va yo'q qilish qobiliyati bilan bog'liq ma‘buda. U ba'zan cho'kib ketgan dengizchilarning ruhlarini yig'uvchi sifatida tasvirlangan va ularni okean tubida o'z g'amxo'rligiga oladi.
Ba'zi mifologik manbalarda Ran "pivo tayyorlash va ziyofat"mabudi bo'lgan dengiz giganti Aegirga turmushga chiqqan. Birgalikda ular okean tubini nazorat qiluvchi kuchli va sirli juftlik hisoblanadi.
Ranning dengiz ma’budasi sifatidagi roli qadimgi Skandinaviya madaniyatida dengizchilik va dengiz faoliyatining ahamiyatini aks ettiradi. Dengizchilar va baliqchilar Ranni himoya qilish va dengizda xavfsiz suzish uchun ibodat qilishlari va qurbonliklar qilishlari mumkin edi.
@toponomik
@mifologikk
👍1
#shunchaki
MARUNLAR FESTIVALI
Yamaykadagi Maroon festivali asirlikdan qochgan va Yamayka tog'larida erkin jamoalar tashkil etgan afrikalik qullarning avlodlari bo'lgan maroonlarning boy madaniy merosi va an'analarini nishonlaydi. Har yili o‘tkaziladizgan Festival odatda tarixiy Maroon qishlog'i Akcompongda bo'lib o'tadi va unda jonli musiqa, an'anaviy raqs chiqishlari, hikoyalar va Maroonlarningning ozodlik uchun dastlabki kurashini jonlantirish saxnalari ijro etiladi.
Festival doirasida yog‘och o‘ymakorligi, savat to‘qish, xalq tabobati kabi Maroon hunarmandchiligi ko‘rgazmalari ham o‘rin olgan. Mehmonlar, shuningdek, mahalliy maxsulotlardan tayyorlangan va an'anaviy pishirish usullaridan foydalangan holda tayyorlangan taomlarni o'z ichiga olgan Maroonlarning o'ziga xos oshxonasi bilan tanishishlari mumkin.
Maroon festivali Maroon xalqining chidamliligi va madaniy merosini sharaflashga qaratilgan jonli bayram bo'lib, ayni paytda mahalliy aholi va sayyohlar uchun madaniy almashinuv hisoblanadi. Bu Yamayka madaniy taqvimidagi muhim voqea bo'lib, Maroon jamoasining an'analarini saqlash va targ'ib qilish muhimligiga e'tibor qaratadi.
@toponomik
MARUNLAR FESTIVALI
Yamaykadagi Maroon festivali asirlikdan qochgan va Yamayka tog'larida erkin jamoalar tashkil etgan afrikalik qullarning avlodlari bo'lgan maroonlarning boy madaniy merosi va an'analarini nishonlaydi. Har yili o‘tkaziladizgan Festival odatda tarixiy Maroon qishlog'i Akcompongda bo'lib o'tadi va unda jonli musiqa, an'anaviy raqs chiqishlari, hikoyalar va Maroonlarningning ozodlik uchun dastlabki kurashini jonlantirish saxnalari ijro etiladi.
Festival doirasida yog‘och o‘ymakorligi, savat to‘qish, xalq tabobati kabi Maroon hunarmandchiligi ko‘rgazmalari ham o‘rin olgan. Mehmonlar, shuningdek, mahalliy maxsulotlardan tayyorlangan va an'anaviy pishirish usullaridan foydalangan holda tayyorlangan taomlarni o'z ichiga olgan Maroonlarning o'ziga xos oshxonasi bilan tanishishlari mumkin.
Maroon festivali Maroon xalqining chidamliligi va madaniy merosini sharaflashga qaratilgan jonli bayram bo'lib, ayni paytda mahalliy aholi va sayyohlar uchun madaniy almashinuv hisoblanadi. Bu Yamayka madaniy taqvimidagi muhim voqea bo'lib, Maroon jamoasining an'analarini saqlash va targ'ib qilish muhimligiga e'tibor qaratadi.
@toponomik
👍1
#tarix #atama
LORD (ing. lord-xo‘jayin, uy boshlig‘i)
1) Buyuk Britaniyada dvoryanlarning
nasldan-naslga o‘tadigan unvoni.
2) Buyuk Britaniyada ba‘zi yuqori lavozimli shaxslarning nomi:
Lord-kansler – yustitsiya vaziri va lordlar palatasining raisi,
Lord-mer –qator yirik shaharlardagi munitsipal muassasalarning boshlig‘i
@toponomik
LORD (ing. lord-xo‘jayin, uy boshlig‘i)
1) Buyuk Britaniyada dvoryanlarning
nasldan-naslga o‘tadigan unvoni.
2) Buyuk Britaniyada ba‘zi yuqori lavozimli shaxslarning nomi:
Lord-kansler – yustitsiya vaziri va lordlar palatasining raisi,
Lord-mer –qator yirik shaharlardagi munitsipal muassasalarning boshlig‘i
@toponomik
👍1
#noodatiy
G‘ALATI IXTIROLAR (2)
"Pitsa qaychisi" ixtirosi bir qancha turli shaxslar va kompaniyalarga tegishli bo'lib, ushbu oshxona asbobining yagona kelib chiqishini aniqlash qiyin. Biroq, pitsa kesish uchun maxsus mo'ljallangan qaychidan foydalanish kontseptsiyasi amaliyligi va qulayligi tufayli mashhurlikka erishdi.
Pitsani kesish uchun qaychidan foydalanish-pitsa g'ildiragidan foydalanishning an'anaviy usulidan kelib chiqqan. Qaychi pitsa tilimini aniqroq kesish va ishlov berishni osonlashtiradi, ayniqsa chuqur idish yoki qalin qobiqli pitsalarni
Turli kompaniyalar va ixtirochilar ushbu oshxona vositasining o'z versiyalarini ishlab chiqdilar. Ba'zilarida to'g'ralgan pitsalar uchun spatula yoki o'rnatilgan bo'lak ushlagich kabi funksiyalar qo'shilgan.
@toponomik
G‘ALATI IXTIROLAR (2)
"Pitsa qaychisi" ixtirosi bir qancha turli shaxslar va kompaniyalarga tegishli bo'lib, ushbu oshxona asbobining yagona kelib chiqishini aniqlash qiyin. Biroq, pitsa kesish uchun maxsus mo'ljallangan qaychidan foydalanish kontseptsiyasi amaliyligi va qulayligi tufayli mashhurlikka erishdi.
Pitsani kesish uchun qaychidan foydalanish-pitsa g'ildiragidan foydalanishning an'anaviy usulidan kelib chiqqan. Qaychi pitsa tilimini aniqroq kesish va ishlov berishni osonlashtiradi, ayniqsa chuqur idish yoki qalin qobiqli pitsalarni
Turli kompaniyalar va ixtirochilar ushbu oshxona vositasining o'z versiyalarini ishlab chiqdilar. Ba'zilarida to'g'ralgan pitsalar uchun spatula yoki o'rnatilgan bo'lak ushlagich kabi funksiyalar qo'shilgan.
@toponomik
👍1
#mifologiya
EIR-tibbiyot ma‘budasi
Eir shifo va tibbiyot bilan bog'liq bo'lgan Skandinaviya mifologiyasidagi ma‘buda hisoblanadi. U ko'pincha ma'buda yoki valkriya sifatida tasvirlangan va u Norveg panteonidagi eng mohir tabiblardan biri hisoblanadi. Eir bir nechta qadimgi Norveg manbalarida, jumladan, "Poetic Edda" va "Prose Edda"da eslatib o'tilgan.
Poetic Eddada Eir-Valhalladagi jangchilarga ichimlik beradigan ma'buda va valkriyalar qatoriga kiritilgan. Porse Edda nasrida u tabib sifatida tasvirlangan va dorivor o'tlar va shifobaxsh amaliyotlar haqida ma'lumotga ega ekanligi aytiladi.
Eir ismining o'zi "rahm-shafqat" yoki "yordam" degan ma'noni anglatadi, bu uning tabib va g'amxo'rlik rolini aks ettiradi. U ko'pincha Norvegiya xudolarining malikasi--Frigg bilan bog'lanadi va ba'zida uning cho'rilaridan biri hisoblanadi.
@toponomik
@mifologikk
EIR-tibbiyot ma‘budasi
Eir shifo va tibbiyot bilan bog'liq bo'lgan Skandinaviya mifologiyasidagi ma‘buda hisoblanadi. U ko'pincha ma'buda yoki valkriya sifatida tasvirlangan va u Norveg panteonidagi eng mohir tabiblardan biri hisoblanadi. Eir bir nechta qadimgi Norveg manbalarida, jumladan, "Poetic Edda" va "Prose Edda"da eslatib o'tilgan.
Poetic Eddada Eir-Valhalladagi jangchilarga ichimlik beradigan ma'buda va valkriyalar qatoriga kiritilgan. Porse Edda nasrida u tabib sifatida tasvirlangan va dorivor o'tlar va shifobaxsh amaliyotlar haqida ma'lumotga ega ekanligi aytiladi.
Eir ismining o'zi "rahm-shafqat" yoki "yordam" degan ma'noni anglatadi, bu uning tabib va g'amxo'rlik rolini aks ettiradi. U ko'pincha Norvegiya xudolarining malikasi--Frigg bilan bog'lanadi va ba'zida uning cho'rilaridan biri hisoblanadi.
@toponomik
@mifologikk
👍2
#tarix #atama
KOSMOPOLITIZM (yun. kosmopolites – kosmopolit, jahon fuqarosi) — «jahon fuqaroligi» deb atalgan g‘oyani targ‘ib qiluvchi mafkura.
Aleksandr Makedonskiy yurishlari
davrida paydo bo‘lgan. Uyg‘onish va Ma'rifatchilik davrlarida jahon fuqaroligi ideali olg‘a surilib (Dante, Kampanella), individning zamindor boylar zulmidan ozod bo‘lish g‘oyasini (Lessing, Gyote, Shiller, Kant, Fixte) ifodalagan. Kosmopolitizm milliy an‘ana va madaniyatdan, vatanparvarlikdan voz kechishga – bevatanlikka da'vat etadi
@toponomik
KOSMOPOLITIZM (yun. kosmopolites – kosmopolit, jahon fuqarosi) — «jahon fuqaroligi» deb atalgan g‘oyani targ‘ib qiluvchi mafkura.
Aleksandr Makedonskiy yurishlari
davrida paydo bo‘lgan. Uyg‘onish va Ma'rifatchilik davrlarida jahon fuqaroligi ideali olg‘a surilib (Dante, Kampanella), individning zamindor boylar zulmidan ozod bo‘lish g‘oyasini (Lessing, Gyote, Shiller, Kant, Fixte) ifodalagan. Kosmopolitizm milliy an‘ana va madaniyatdan, vatanparvarlikdan voz kechishga – bevatanlikka da'vat etadi
@toponomik
#tarix
MUFTIY-ZIYOVUDDIN ibn ESHON BOBOXON
Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon (1908.10.1 — Toshkent — 1982.22.12) — muftiy, din va jamoat arbobi.
Dastlab otasi Eshon Boboxon ibn Abdumajidxon qoʻlida, soʻngra Toshkentdagi Baroqxon, Koʻkaldosh madrasalarida tahsil koʻrgan (1923— 31). Qohiradagi al-Azhar dorilfununini tugatgan, Makka, Madina shaharlariga ilmiy safarlar qilgan (1947). Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi tashkiliy qoʻmitasida bosh kotib (1942), boshqarma raisining oʻrinbosari (1943—1957), raisi (1957—1982). Toshkent Islom institutini tashkil etdi (1969) va unga bevosita rahbarlik qildi. Uning saʼy-harakati bilan Buxoroda Mir Arab madrasasi faoliyati qayta tiklandi (1945). Sobiq Sovet Ittifoqi va bir qancha musulmon mamlakatlarida oʻtkazilgan yirik xalqaro diniy anjumanlarning tashkilotchisi yoki faol ishtirokchisi sifatida turli xalqlar va dinlar oʻrtasida hamkorlik oʻrnatilishiga harakat qildi.Masjidlar boʻyicha Butunjahon oliy kengashi aʼzosi etib saylandi (Makka, 1976).
Ziyovuddinxon diniy merosni keng targʻib va tashviq qilishdan tashqari ilmiy, adabiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Ibn Sinoning gigiyenaga oid kitobini oʻzbek va rus tillariga oʻgirgan. Ziyovuddinxonning „Diyorimizda islom va musulmonlar“ asari (1979, rus tilida)da islom dinining mohiyati ochib berilgan, islom barcha zamon va xalqlar uchun salohiyatli din ekanligi, uning tamoyillari hamma yaxshi niyatli kishilarning orzu-umidlari bilan hamohang ekanligi koʻrsatilgan.
《Futuhiy》taxallusi bilan sheʼrlar ham bitgan. Ziyovuddinxon xalqlar oʻrtasida tinchlikni saqlash, yer yuzida doʻstlik va hamjihatlikni mustahkamlash ishiga katta hissa qoʻshganligi uchun Iordaniya, Suriya, Marokash va MAPning oliy ordenlari bilan taqdirlangan.
1998-yil tavalludining 90 yilligiga bagʻishlab Toshkentda xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya oʻtkazildi. Toshkentdagi Qaffol Shoshiy qabrlar majmuasida otalari Eshon Boboxon yoniga dafn etilgan.
@toponomik
MUFTIY-ZIYOVUDDIN ibn ESHON BOBOXON
Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon (1908.10.1 — Toshkent — 1982.22.12) — muftiy, din va jamoat arbobi.
Dastlab otasi Eshon Boboxon ibn Abdumajidxon qoʻlida, soʻngra Toshkentdagi Baroqxon, Koʻkaldosh madrasalarida tahsil koʻrgan (1923— 31). Qohiradagi al-Azhar dorilfununini tugatgan, Makka, Madina shaharlariga ilmiy safarlar qilgan (1947). Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi tashkiliy qoʻmitasida bosh kotib (1942), boshqarma raisining oʻrinbosari (1943—1957), raisi (1957—1982). Toshkent Islom institutini tashkil etdi (1969) va unga bevosita rahbarlik qildi. Uning saʼy-harakati bilan Buxoroda Mir Arab madrasasi faoliyati qayta tiklandi (1945). Sobiq Sovet Ittifoqi va bir qancha musulmon mamlakatlarida oʻtkazilgan yirik xalqaro diniy anjumanlarning tashkilotchisi yoki faol ishtirokchisi sifatida turli xalqlar va dinlar oʻrtasida hamkorlik oʻrnatilishiga harakat qildi.Masjidlar boʻyicha Butunjahon oliy kengashi aʼzosi etib saylandi (Makka, 1976).
Ziyovuddinxon diniy merosni keng targʻib va tashviq qilishdan tashqari ilmiy, adabiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Ibn Sinoning gigiyenaga oid kitobini oʻzbek va rus tillariga oʻgirgan. Ziyovuddinxonning „Diyorimizda islom va musulmonlar“ asari (1979, rus tilida)da islom dinining mohiyati ochib berilgan, islom barcha zamon va xalqlar uchun salohiyatli din ekanligi, uning tamoyillari hamma yaxshi niyatli kishilarning orzu-umidlari bilan hamohang ekanligi koʻrsatilgan.
《Futuhiy》taxallusi bilan sheʼrlar ham bitgan. Ziyovuddinxon xalqlar oʻrtasida tinchlikni saqlash, yer yuzida doʻstlik va hamjihatlikni mustahkamlash ishiga katta hissa qoʻshganligi uchun Iordaniya, Suriya, Marokash va MAPning oliy ordenlari bilan taqdirlangan.
1998-yil tavalludining 90 yilligiga bagʻishlab Toshkentda xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya oʻtkazildi. Toshkentdagi Qaffol Shoshiy qabrlar majmuasida otalari Eshon Boboxon yoniga dafn etilgan.
@toponomik
👍2