Jinoyat-protsessual kodeksi 546-1-moddasining birinchi qismida Sudning hukmini, ajrimini va qarorlarini ijro etish chog‘ida yuzaga kelgan masalalarni hal qilish to‘g‘risidagi ajrim sud tomonidan o‘qib eshittirilgan paytdan e’tiboran qonuniy kuchga kirishi belgilangan.

Biroq, O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2016-yil 27-dekabrdagi "Jinoyat ishlari bo‘yicha sud qarorlarini ijro etishga oid qonunlarni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida"gi qarorining 18-bandida Hukmni ijro etish bilan bog‘liq masalalarni ko‘rib chiqish natijalari bo‘yicha chiqarilgan sud ajrimi apellyatsiya shikoyati (protesti) berish uchun belgilangan muddat ( JPK 497-11-moddasi) o‘tishi bilan qonuniy kuchga kirishi belgilangan.

Afsuski JPKning 546-1-moddasi 2023-yil qonunchilikka kiritilganiga qaramay, yuqorida nomi zikr qilingan OSPQga o'zgartirish kiritilmagan.

@Hazratali_uz

Ҳуқуқми ёки мажбурият?

Айримлар савол беради: “Ишим судга чиқди ва мен судда қатнашмасам ҳам бўладими? Суд қандай ҳукм ўқиса, розиман, фақат судда қатнашишни ҳоҳламайман.”

Ҳақиқатан ҳам. Судланувчининг судда қатнашиши ҳуқуқми ёки мажбурият? Бунга қонунчилик нима дейди?

Жиноят-процессуал кодексининг умумий қисми 46-моддаси айбланувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятларига бағишланган бўлиб, ундаги "..., биринчи инстанция ва апелляция инстанцияси судининг мажлисларида иштирок этиш, ..." деган жойи иши судда кўрилаётган судланувчига тааллуқли ҳуқуқ сифатида тан олинади. Чунки, Кодекснинг 45-моддаси мазмунига кўра, айбланувчи судда судланувчи мақомига ўтади.

Демак, ушбу нормага кўра, айбланувчи (судланувчи) нинг унга нисбатан бўлган жиноят иши биринчи инстанция судида кўрилар экан, иштирок этиши Кодекснинг 46-моддасига мувофиқ унинг ҳуқуқи саналади. Яъни, хоҳласа, иштирок этади, хоҳламаса, йўқ.

Энди, айни шу модданинг учинчи хатбошида айбланувчининг мажбуриятлари қаторида суднинг чақирувига биноан ҳозир бўлиши ҳамда суд муҳокамасида иштирок этишдан бош тортмаслиги санаб ўтилган.

Шунингдек, худди шу Кодекснинг махсус қисми, 410-моддасида “... биринчи инстанция судининг мажлисида жиноят иши судланувчининг иштирокида муҳокама қилинади, судланувчининг судга келиши шарт.” деб қўйилган.

Буни эса биз, айни бир норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги зиддият, деб ҳисоблаймиз.

Конституциянинг 20-моддаси талабидан келиб чиқсак, инсон билан давлат органларининг ўзаро муносабатларида юзага келадиган қонунчиликдаги барча зиддиятлар ва ноаниқликлар инсон фойдасига талқин этилиши шарт.

Юқоридаги саволга бизнинг жавобимиз қандайлигини зеҳнли ўқувчи англади. Лекин, амалиётдан келиб чиқиб, шуни айтамиз-ки, асло "Биринчи инстанция судида иштирок этиш ҳуқуқим. Хоҳласам, бораман, хоҳламасам, йўқ." - дея кўрманг. Сизга нисбатан жиддийроқ процессуал мажбурлов чоралари қўлланилиши мумкин.

@Hazratali_uz

Olib qo‘yish yoki tintuv o‘tkazish jarayonida bu harakatlar uyida o‘tkazilayotgan shaxsning o‘zi yoki hech bo‘lmaganda uning voyaga yetgan oila a’zolaridan birining ishtirok etishi ta’minlanishi lozim. Basharti ularning ishtirok etishini ta’minlashga imkon bo‘lmasa, tegishli hokimlik yoki fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organining vakili taklif qilinadi.

@Hazratali_uz

#Tugilgan_kun

📣Bugun Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasi o’qituvchisi Zokirov Sardorjon Karimjon o’g’lining tavallud topgan kunlari.

🎉Shu munosabat bilan ustozga sog'lik-salomatlik, oilaviy baxt, hayot yo'llarida muvaffaqiyat tilab qolamiz.

Yuzingizdan samimiylik hech qachon tark etmasin!

#Tugilgan_kun

📣Bugun Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasi o‘qituvchisi y.f.f.d., Alishayev Sobir Tursunboyevichning tavallud topgan kunlari.

🎉Shu munosabat bilan ustozga sog'lik-salomatlik, oilaviy baxt, hayot yo'llarida muvaffaqiyat va farzandlarini rohatini ko'rib yurishlarini tilab qolamiz.

Omad hamisha xamrohingiz bo’lsin!

#Tugilgan_kun

📣Bugun Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasi o‘qituvchisi Mamataliyeva Shahnoza Xushmamat qizining tavallud topgan kunlari.

🎉Shu munosabat bilan ustozga sog'lik-salomatlik, oilaviy baxt, hayot yo'llarida muvaffaqiyat tilab qolamiz.

Omad hamisha xamrohingiz bo’lsin!

Одил судловга эришиш учун суд ишларини тўлиқ рақамлаштириш, инсон омилини камайтириб, сунъий интеллектдан кенг фойдаланиш борасида фаол иш олиб борилмоқда.

Иқтисодий ва маъмурий ишлар бўйича суд биносига бориб ўтиришга ҳожат қолмайди – тарафлар судда онлайн иштирок этади, судларда очиқлик, ошкоралик таъминланади.

Қисқача айтганда, мамлакатимиз “рақамлашган ва адолатли суд даври” остонасида турибди.

Охирги уч йилда судланган шахсларнинг 70 фоизига озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазолар тайинланди. Уч мингга яқин фуқарога эса оқлов ҳукми чиқарилди. Жазо муддатини ўтаётган ва тузалиш йўлига қатъий кирган 3 мингдан зиёд юртдошимиз афв этилди.

“Бундай тарихий қадамлар вақтинчалик кампания эмас, балки давлат сиёсати даражасидаги узлуксиз жараёндир.

Биз “Ватан учун, миллат учун, халқ учун!” деган эзгу ғоя асосида бу ишларимизни янги, юксак босқичга олиб чиқамиз.

Халқимиз фаровонлигига салбий таъсир қилаётган коррупция, монополия, бюрократия, дабдабабозлик, маънавий таҳдидларга қарши курашни кескин давом эттирамиз”,

– деди Президент.

Facebook|Instagram|X

# Mustaqillik va talabalikka bag’ishlov

📚Ayni damda Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasi professor-o’qituvchilari “Mustaqillik va talabalikka bag’ishlov” tadbirida ishtirok etishmoqda....

@TSUL_CPL