📣#Diqqat, e'lon

Toshkent davlat yuridik universiteti tomonidan ilmiy-innovatsion faoliyatni tijoratlashtirish maqsadida xoʻjalik yurituvchi subyektlar, tashkilotlar, muassasalar bilan shartnomalar tuzish yo‘lga qo‘yilgan.

🔹Universitetda 21 ta yo‘nalish bo‘yicha mutaxassislik sho'balari shuningdek, tadqiqot markazlari mavjud bo‘lib, huquqiy va boshqa ayrim ijtimoiy fanlarga oid darslik, oʻquv qoʻllanma, monografiya, risola, oʻquv kontentini tayyorlab berish shuningdek mutaxasislar tomonidan huquqiy maslahat berish xizmatlari taklif etiladi.

Ma’lumot uchun quyidagi raqamga qo‘ng‘iroq qiling – 50-010 89 79.

Tergovchi — mustaqil shaxsmi yoki "qo'g'irchoq"mi?

Amaliyotda tez-tez uchraydigan bir manzara bor: advokat iltimosnoma beradi — tergovchi javob o'rniga "prokurordan so'rayman" yoki "rahbariyatdan so'rayman" deydi. Protsessual majburlov chorasi qo'llanilganda esa — "rahbariyatdan shunday topshiriq bor" degan javob keladi. Bu holat bir savolni doimiy ravishda kun tartibiga qo'yadi: qonun bo'yicha mustaqil bo'lishi kerak bo'lgan tergovchi, amalda qanchalik mustaqil?

Jinoyat-protsessual kodeksiga ko'ra, tergovchi mustaqil protsessual figura sifatida belgilangan. U jinoyat ishini qo'zg'atish yoki qo'zg'atishni rad etish, gumon qilinuvchini ushlash va so'roq qilish, tergov harakatlarini o'z ixtiyori bilan olib borish, shaxsni gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi sifatida jalb etish, ehtiyot chorasi tanlash (qamoq va uy qamog'idan tashqari) kabi qarorlarni mustaqil ravishda qabul qilishga vakolatli. Boshqacha aytganda, qonun tergovchiga alohida protsessual mustaqillik va shu bilan birga — shaxsiy javobgarlik yuklaydi. Qaror kimning "ko'rsatmasi" bilan qabul qilinganidan qat'iy nazar, hujjatga imzo qo'ygan, ishni yuritgan — tergovchi hisoblanadi va javobgarlik ham unga tegishli bo'ladi.

Savolda aytilgan holat — bu qonun bilan amaliyot o'rtasidagi tanish tuynuk. Rasman tergovchi mustaqil, biroq amalda ko'plab qarorlar og'zaki ko'rsatma asosida qabul qilinadi. Bu yerda uchta jiddiy muammo yuzaga keladi:

Birinchidan — javobgarlikning assimetriyasi. Qaror og'zaki topshiriq bilan qabul qilinsa-da, imzo tergovchiniki, protokol tergovchiniki, oqibat — tergovchiniki. Rahbariyat esa hech qanday hujjatda "iz qoldirmaydi". Nazorat va boshqaruv o'rtasidagi bu nomutanosiblik — javobgarlikni pastga, vakolatni esa yuqoriga siljitib yuboradi.

Ikkinchidan — shaffoflikning yo'qolishi. Advokat "nima uchun?" deb so'raganda, javob protsessual asosga emas, balki ierarxik bo'ysunuvga tayanadi. Bu esa jinoyat ishini yuritishning qonuniyligini tekshirish imkoniyatini toraytiradi — chunki "rahbariyat shunday dedi" degan javobni na sudda, na nazorat organida hujjat sifatida taqdim etib bo'lmaydi, u faqat og'zaki bahona bo'lib qoladi.

Uchinchidan — institutsional ishonchning yemirilishi. Agar jamiyatda "muhim masalalar rahbariyat orqali tezroq hal bo'ladi" degan qarash shakllansa, bu — protsessual tenglik va qonun ustuvorligi tamoyiliga bevosita zid. Adolat tezlik bilan emas, qonuniylik bilan o'lchanadi.

Muammoning yechimi tergovchilarni ayblashda emas — ular ham ko'p hollarda ierarxik bosim ostida ish yuritadi. Bu tizimli muammo hisoblanadi - tergovchining protsessual mustaqilligini amalda kafolatlaydigan mexanizmlarni kuchaytirish, va eng muhimi — har bir protsessual qarorning aniq, tekshiriladigan asosga ega bo'lishini talab qilish zarur.
Aks holda savol ochiq qoladi: agar javobgarlik pastda, qaror esa yuqorida qabul qilinsa — bu tizim kimni himoya qilyapti? Fuqaronimi, tergovchinimi, yoki faqat ierarxiyaning o'zinimi?

@Hazratali_uz

Quyidagi protsessual harakatlar videoyozuv orqali qayd etilishi shart:

1) oʻta ogʻir jinoyatlar boʻyicha hodisa sodir boʻlgan joyni koʻzdan kechirish;

2) tintuv;

3) koʻrsatuvlarni hodisa sodir boʻlgan joyda tekshirish;

4) tergov eksperimenti;

5) shaxsni ushlash;

6) himoyachidan voz kechish;

7) shaxsni ushlash jarayonida oʻtkaziladigan shaxsiy tintuv va olib qoʻyish.

@Hazratali_uz

Endi oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarning jinoyatlari toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud qarorlari sudning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinishi mumkin emas.

@Hazratali_uz

#maqola

"Asosli gumon" kafolatni kuchaytiradigan mezonmi yoki yangi huquqiy noaniqlikmi?

Yuqoridagi Toshkent davlat yuridik universiteti Jinoyat-protsessual huquqi sho'basi katta o'qituvchisi Sunnat Maxmudov tomonidan yozilgan maqolani o'qishni tavsiya qilamiz. Maqolada qonunchilikka kirib kelayotgan yangi xalqaro standart haqida so'z boradi.

@Hazratali_uz