💡📆📆📆📆📆 22 сәуір

🌏22 сәуірде БҰҰ бастамасымен халықаралық Жер-Ана күні аталып өтеді. Жер шары және оның экожүйесі адамдардың түрлі әрекетінен зардап шегіп жатыр. Бұл күннің мақсаты – адамзаттың назарын экологиялық проблемаларға аудару және әрбір адамның жер бетін сақтау жөніндегі міндеттерін жүзеге асыруға шақыру. Бұл Жер-Анаға ризашылық білдірудің тамаша сәті. Қазіргі таңда жер жасы шамамен 4,5 миллиард жыл деп болжануда.

Қазақстанда қандай экологиялық проблемалар бар?



👀1985 жылы 22 сәуірде Ақтөбеде Кеңес Одағының батыры Әлия Молдағұлова атындағы мұражай ашылды. Әлия 1925 жылы Ақтөбе облысы Хобда ауданына қарасты Бұлақ ауылында дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мергендер мектебін тәмамдап, жаудың 78 солдаты мен офицерін жойған. 1944 жылдың қаңтарында, Жеңіс күнін көрмей, майдан даласында ерлікпен қаза тапты. 1977 жылы Роза Рымбаева Болгарияда өткен “Алтын Орфейя” фестивалінде “Әлия” әнін орындап, гран-при иеленді. Бұл – кеңестік эстрада тарихында сирек кездесетін жағдай: ән қазақ тілінде шырқалып, бүкіл Одаққа кеңінен танылды.

Сіздің қалаңызда Әлия Молдағұлованың есімі берілген қандай орындар бар?



👥22 сәуір — атақты екі актердің туған күні. 97 жыл бұрын 30-дан астам фильмге түскен Қазақстанның халық әртісі Нұрмұхан Жантөрин (1928-1990) дүниеге келді. Ол “Созвездие — 1990” халықаралық фестивалінде “Сұлтан Бейбарыс” фильміндегі рөлі үшін “Актерлік өнерге қосқан ерекше үлесі үшін” сыйлығымен марапатталды. “Оның уақыты келеді” фильмінде ол алғаш рет кинотеатрда бірнеше рет қойылған Шоқан Уәлихановтың бейнесін жасады. Сонымен қатар Аблайханов қазақтың әйгілі батысындағы “Атаманның ақырында” фильміндегі ролін тамаша ойнап шықты. Көпшілік оны “Қозы Көрпеш пен Баян сұлу” фильміндегі Қодар ретінде де еске алады. Атырау облыстық филармониясы мен Ақтаудағы музыкалық-драма театры өнер иесінің есімімен аталады. Сонымен қатар бүгін кино тарихындағы ең ұлы актерлердің бірі Джек Николсон 88 жасқа толды. Ол “Оскар” сыйлығына 12 рет ұсынылып, үш рет жеңіске жетті. Мансап барысында Джек 70-тен астам фильмге түсті.

Сізге Джек Николсонның қай фильмі ұнайды?


#Күнтізбе #Мереке #Ерекшекүн #Жеркүні #ӘлияМолдағұлова #Туғанкүндер #Танымалтұлғалар #НұрмұханЖантөрин #ДжекНиколсон

💡🐴🐴🐴🐴🐴🐴🐴🐴🐴🐴

Қазақ халқында “байлық нышаны” қандай белгілермен анықталды?

📍Қазақтар - ежелден көшпелі халық, Көк Түріктің ұрпағы. Территориясы Алтайдан Каспийге дейінгі үлкен аумақты алып жатыр. Ежелгі көшпенділердің мұрасын сақтаған, қазақ халқының мәдениеті салт-дәстүр мен жора-жоралғыларға бай келеді.

🟢 Қазақ қауымының осы күнге дейін сақтап келе жатқан баспана түрі - киіз үй. Киіз үй-көшуге қолайлы, жиналып-құрастырмалы, жазда-салқын, қыста-жылы баспана. Бұл ағаштан, әртүрлі үй жануарларының терілерінен жасалады. Киіз үй қанатына байланысты, алтықанатты, он екі қанатты және т.б. атаулармен аталады.

▪️Бұрынғы кездері ақсүйектер, байлар, билер мен хан, патшалар өздерінің ордаларында яғни, үлкен киіз үйлерде өмір сүрген. Бұл қазақ халқының бай болғанының нышаны. Қазақ халқының ең қадірлі ұғымдарының бірі- шаңырақ. Шаңырақ сөзін әртүрлі мағынада қолданады.

▪️Мысалы: “Әке-шаңырақтың негізгі тірегі”, бұл тіркесте шаңырақ сөзі “отбасы” ұғымын білдіріп тұр. Сонымен қатар, шаңырақ- киіз үйдің тірегі, төбесі. Қазақ халқында шаңырақ-киелі ұғым ретінде қалыптасқан және ол туралы әртүрлі мақал-мәтел, тыйым сөздер көп кездеседі. Қазіргі күнге дейін қазақтардың басынан қандай күн өтпеді...

▪️Қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған заман да, қиыншылық, аштықта да, репрессия кезінде де, қайғылы соғыс жылдарында да өмір сүрді, мойымады, талмады. Бұл қазақтардың төзімділігінің белгісі. Қонақжайлылық- қазақтардың ерекшеленетін қасиеттерінің бірі. Ежелден келе жатқан қалыптасқан қонақжайлылық қанымызға сіңіп кеткен.

▪️«Тас түскен жеріне ауыр, қонақ қонған жеріне ауыр» демекші, қазақтар өздеріне қарағанда, қонақтардың жағдайын көбірек ойлаған. Үй иесі үйіндегі қонақтың кеткенінше, барлық қажеттілігін әкеліп, денсаулығына жауап беретін болған. Бұл қазақтардың қонақжайлылығының айқын бейнесі. Қазақ еліне,тарихына қызығатын әрбір адам алдымен, қазақтардың салт-дәстүрлері жайлы білуі шарт. Қазақтарда салт - дәстүрдің түрлері өте көп. Ол әртүрлі жағдайларға байланысты, тақырыптарға сай әрбір қазақ жадында сақталып қалған.

▪️Мысалы: «Қыз ұзату», «Жар-жар», «Шілдехана», «Тұсаукесер», «Сүндет той». Бұл салт - жоралғылардың өзіндік ерекшелігі мен мән - мағынасы бар. Ежелден келе жатқан бұл дәстүр қазірге дейін сақталып келеді. Қазақ халқында өзін - өзі ұстай білу ережелері де аз емес.

#қазынакеңес #байлық #той

💡📆📆📆📆📆 23 сәуір

📖23 сәуірде ЮНЕСКО-ның бастамасымен Дүниежүзілік кітап және авторлық құқық күні аталып өтеді. Бұл күн шығармаларда авторлық құқықты сақтау мен қорғаудың қаншалықты маңызды екенін еске салады. Сонымен қатар кітап адамзат білімін толықтырудың ең сенімді тәсілі екенін мойындайды. Мүмкіндігінше жақсы кітаптарды талғап оқуға тырысыңыз. Ал біз өз тарапымыздан сіздің дамуыңызға үлес қосатын пайдалы кітаптарды ұсынамыз. Есіңізде болсын, “Адам кітап оқуды тоқтатқанда, ойлауды да тоқтатады”.

Сізге кітапты қандай форматта оқыған ұнайды? Қағаз бетінен бе әлде электронды түрде ме?



📚2004 жылы 23 сәуірде Астанада Ұлттық академиялық кітапхана құрылды. 2010 жылы аталған кітапхана Орталық Азиядағы бірінші мекеме болып кітаптарды монорельс арқылы оқу залына қоймадан бірнеше минут ішінде жеткізуге мүмкіндік беретін Telelift жүйесін орнатты. Мұнда 770 мыңнан астам кітап бар. Оның қызметін жыл сайын 25 мыңнан астам оқырман пайдаланады.

Осы кітапханаға барып көрдіңіз бе?



👀23 сәуір — Түркияның Ұлттық егемендігі мен балалар күні. Түркияның азаттық соғысынан кейін Республика құрылып, 1920 жылы 23 сәуірде Анкарада Түркия Парламенті, Түркия Ұлттық Мәжілісі ұйымдастырылды. Содан бері бұл күн Ұлттық егемендік күні болып жарияланды. Ал 1927 жылдан бастап аталған күн балаларды қорғау күні ретінде де тойланып келеді. 23 сәуірде елдегі барлық шенеунікті, соның ішінде президент пен премьер-министрдің орнын балалар алмастырады.

Түріктердің арасынан таныстарыңыз болса, мерекесімен құттықтап қойыңыз!



👥23 сәуір — қос тұлғаның туған күні. 107 жыл бұрын қазақ жазушысы, Қазақстанның Халық Қаһарманы Қасым Қайсенов (1918-2006) дүниеге келді. Ол Партизан қозғалысының мүшесі, Екінші дүниежүзілік соғыстың ең қиын кезеңдерін, қарапайым жауынгерлердің жанқиярлық ерлігін шынайы суреттеген көптеген шығарманың авторы. Оның көптеген туындысы орыс, украин және басқа тілдерге де аударылған. Сонымен қатар бүгін палестиналық-голландиялық қаны бар америкалық модель Джиджи Хадид 30 жас мерейтойын атап өтеді. Ол әлем бойынша ең жоғары жалақы төленетін модельдердің бірі. Сонымен қатар 2015 жылғы Pirelli күнтізбесіне түсірілген Victoria's Secret моделі Том Фордтың бірнеше желісінің бет-бейнесі. 2016 жылы Fashion Awards сыйлығында “Жылдың үздік халықаралық моделі” атанды. 2023 жылы ол $12 миллион табыс тапқан.

#Күнтізбе #Мереке #Ерекшекүн #кітапкүні #Ұлттықкітапхана #Түркиямерекелері #Туғанкүндер #Танымалтұлғалар #ҚасымҚайсенов #ДжиджиХадид

💡📰📰📰📰📰📰

Табыс & Шығыс айдары:

Қоғамда адамдық қасиеттің кемшін тартуына ақша жетіспеушілігі себеп боп жатқандай

💸 “Табыс & Шығыс” айдарында біз жасы, жынысы, мамандығы, тұрғылықты жері әртүрлі Қазақстан азаматтарының бір айда тапқан табысы мен шығынын есептейміз. Кіріс пен шығынды жатқа білу қаржы сауатын арттырып, қарыздан құтылып, табысты болуға жетелейді.  

🔎 Бүгінгі кейіпкеріміз – Зейнеп Ұласбекқызы. Кеңсе менеджері боп істейтін ол, мемлекеттік мекемеден тұрақты жалақы алады. 31 жастағыЗейнеп үш баланың анасы. Екі дипломы бар. Бұрын декреттік демалысында түрлі тәттіні тапсырысқа жасап, аз-маз шағын кәсіппен де айналысып көрген. Қазір отбасымен Түркістан қаласында өз үйінде тұрады. Сондықтан пәтер жалдауға шығын шықпайды. Тұңғышы мемлекеттік ақысыз мектепте білім алса, қалғандары балабақшада. Жолдасы да тұрақты табыс тауып келеді.

💰 Отбасының бір айдағы табысы:

Жұмыстағы жалақы – 230 000 теңге
Қосымша табыс – жоқ
Жолдасының табатыны – 350 000 теңге
Жолдасының қосымша табатыны 50-100 000 теңге
 
Жалпы табыс – 630 000 теңге
 
💰Отбасының бір айдағы шығыны:

Азық-түлікке кететін шығын – 350 000 теңге
Кредиттерді өтеу – 100  000 теңге
Дәрі-дәрмекке шамамен -  10 000 теңге
Түскі асқа – 1500 теңге
Жол шығыны – 2000 теңге
Балабақша төлемақысы – 15 000 теңге
Күнделікті дүкенге кететін ақша – 2000 теңге
Коммуналды шығындар –  30 000 теңге
Киім-кешек  - 20 000 теңге
Той, туған күн шығындары –50 000-80 000 теңге
Балалар мен өзінің күнделікті қалта шығындары – 5000 теңге
Балаларға витаминдер алуға – 20 000-30 000
Сән салонына – 10 000 теңге
Күтім заттарына – 15 000 теңге
 
 
💴 Жалпы шығын – айына 660 000 теңге

Бір айдағы сальдо – 20 000-30 000 теңге
 
🗣️Зейнептің түсініктемесі:

Үш баласы бар отбасы болғандықтан, бізде шығын көп. Сәйкесінше жинаққа деген артық қаражат қолда қалмайды. Ең бастысы қаржы түскен бойда, базалық қажетке мақсатты түрде жұмсай білу керек. Ақша жетпей қалған тұсында қарыз не несие алуымыз шығын мен кірістің теңеспеуінен болып отыр. Қазіргі заманда төлемнің көпшілігі электронды болғандықтан, есеп жүргізу қиын емес. Тіпті шығындарды жазуға арнайы уақыт бөлмесеңде, барлығы көз алдыңда көрініп тұрады. Сондықтан “ақша қайда кетіп жатыр” деген сұрақ туындамайды. Бәрі айқын. Біз ата-анамызбен бірге тұратын болғандықтан, олардың да табысы отбасы мүддесіне жұмсалады. Дегенмен әр адамның жеке қажеттіліктері барын ескерсек, шығынға шығын қосылмақ.

Жалпы қазіргі жалақы мөлшері мен қымбатшылық екеуі өзара сәйкес келмейтінін анық байқауға болады. Бұл жерде тұтынушылық деңгейдің жоғары не орта болуының қатысы жоқ. Маңыздысы адам жұмыссыз қалмаса болды деп ойлаймын. Ал, жоғары білімі не белгілі бір жұмыс түрін жетік меңгермеген жан кез келген уақытта табыссыз қалуы мүмкін. Сондықтан ауырдың астымен, жеңілдің үстімен жүретін енжарлықтан қашық болған жөн. Ақша жетіспеушілігі кесірінен адамдар қазір тек өзінің бас пайдасын жоғары қоятын болған. Содан әділдік деген ана жерден сығалап қарап қала береді.

Маңайымызды қазір тек пайда көруді, ақша жасап қалуды көздейтіндер көбейген секілді сезіледі. Бір-біріне жаны ашу  мен көмек қолын созу азайып барады. Мейірім деген шуақ сезім тапшы болып бара жатыр. Ең жаманы, осы адамдық асыл қасиеттердің кемшін тартуына ақша жетіспеушілігі себепші боп жатқан жоқ па деген ой мазалайды екен. Әрине, ең бастысы амандық пен саулық. Басты байлық материалдық дүние еместігін ұмытпау да керек деп ойлаймын.
 
📞 Өз отбасыңыздың бір айдағы қаржылық картинасымен бөліскіңіз келсе, «Табыс & Шығыс» айдарының колумнисті Мөлдір Бегімбетке хабарласыңыздар: WhatsApp +7 775 609 75 45

👇Толығырақ сайттан оқыңыз👇

https://zhatpa.kz/kyn-zhanalyktary/tabys-amp-shy-ys-ajdary-3/

💡📆📆📆📆📆 24 сәуір

👀24 сәуір — Халықаралық жастар ынтымақтастығы күні. Бұл мереке жастардың әлеуметтік, экономикалық және психикалық мәселелеріне назар аударуға шақырады. Сонымен қатар, халықтар арасындағы достықты нығайту, жастардың құқықтары үшін бірлесе күресу және олардың мәселелерін шешуде бірігу мақсатын көздейді. Кез келген мемлекеттің болашағы – белсенді де бастамашыл жастардың қолында.

Сіздің ойыңызша, қазір Қазақстан жастары қандай мәселелерге тап болып жатыр?


💪24 сәуір — Халықаралық шу туралы хабардар ету күні. Ірі қалаларда тұратын адамдар тек ауа ластануымен емес, сонымен қатар түнде де толастамайтын шудың әсерінен зардап шегеді. Көлік пен өндіріс орындарының дауысы, көрші пәтерлерден немесе мейрамханалардан естілетін қатты музыка, жол жөндеу жұмыстары – мұның бәрі адамның өнімділігінің төмендеуіне, физиологиялық және психологиялық сырқаттарға әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайға жол бермеу үшін дыбыс деңгейінің рұқсат етілген мөлшерін сақтау қажет.

👤Сонымен қатар бүгін Халықаралық мүсін күні аталып өтеді. Бұл мереке мүсін өнерінің мәнін түсіндіру, адамдардың осы өнер түрі жайлы білімін арттыру мақсатында белгіленген. Бүгінде әр қалада өзіндік бірегейлік пен ерекшелік сыйлайтын мүсіндер орнатылған.

Дүниежүзіндегі ең әйгілі мүсіндерді білесіз бе?


👥24 сәуір — қос тұлғаның туған күні. 142 жыл бұрын қазақ дәрігері, педагог, Алаш-Орда халық кеңесінің мүшесі Халел Досмұхамедов (1883-1939) дүниеге келді. Өз ғұмырының көп бөлігін медицина саласына арнаған Халел қазақ ғылымының дамуына айрықша үлес қосты. Ол ұлттық мектеп жүйесін қалыптастыруға, қазақша ғылыми терминологияны жасауға белсене атсалысты. Оның еңбектері отандық оқулықтар тарихында ерекше орын алады. Кеңестік билік оны жалған саяси айыппен тұтқындап, Алматы түрмесінде қайтыс болған. 1958 жылы толық ақталды. Сонымен қатар бүгін француз сәнгері Жан-Поль Готье 73 жасқа толды. Ол — жоғары сән әлеміне жаңаша серпін берген дизайнер, Jean Paul Gaultier S.A. сән үйінің негізін қалаушы және президенті. Сонымен қатар «Бесінші элемент» сияқты танымал фильмдерге костюмдер жасаған, режиссёрлермен тығыз жұмыс істеген.

Сіздің қалаңызда Халел Досмұхамедовтің есімімен аталған қандай орындар бар?

#Күнтізбе #Мереке #Ерекшекүн #Жастаркүні #Дыбыстанқорғаукүні #Мүсінөнерікүні #Туғанкүндер #Танымалтұлғалар #ХалелДосмұхамедұлы #ЖанПольГотье