Қарашығанақ операторлары Қазақстанға 4 млрд доллар өтемақы төлеуі мүмкін

Қарашығанақ кен орнын игеріп жатқан ірі мұнай компаниялары халықаралық арбитражда жеңіліп, Қазақстанға 4 млрд долларға дейін өтемақы төлеуі мүмкін. Бұл туралы істің барысынан хабардар дереккөздерге сілтеме жасаған Bloomberg агенттігі жазды.

Өтемақының нақты көлемі әзірге анықталған жоқ. Агенттік дереккөздерінің айтуынша, жоба серіктестері — Eni SpA мен Shell Plc бастаған консорциум шешімге шағым түсіруге әлі де әрекет етуі мүмкін. Арбитраж процесі жабық форматта өткен.
Бұл іс Қазақстан үшін ішінара жеңіс саналады.

Үкімет кен орны операторларынан 6 млрд доллардан астам қаржы талап еткен еді. Арбитраж трибуналы Қазақстан билігінің ұстанымымен келісіп, компаниялар мемлекет есебінен келісілмеген және өнімді бөлу туралы келісім аясында өтелмеуі тиіс шығындарды заңсыз қайтарып келгенін мойындады.

Үкімет тартқан заңгерлердің бағалауынша, сот шешімі Қарашығанақ серіктестері — олардың қатарында Chevron, «Лукойл» және «ҚазМұнайГаз» бар — 2–4 млрд доллар аралығындағы қаражатты кері қайтаруы тиіс екенін білдіреді. Бұл сома өндірілген мұнайды бөлу тетігін өзгерту арқылы өтелуі ықтимал.

Сот сондай-ақ мұнай компанияларының істі ішінара жабу жөніндегі талабын қабылдамай, мерзімнің өтіп кеткені туралы уәжін негізсіз деп тапты. Арбитраж Лондонда, Стокгольм арбитражы ережелері бойынша қаралған.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

"Қарызға ақша сұрайтын" - түркістандық сарбаздың туыстары ол өзіне қол салғанға сенбейді

20 жастағы Қазбек Оспанов Шығыс Қазақстан облысындағы әскери бөлімде мерзімді қызметін өтеп жүріп қаза тапты. Әскерден босауына шамамен үш ай қалған еді. Сарбаздың мәйіті туған жері — Жетісай ауданына жеткізілді. Әскери ведомство дерегінше, ол өз-өзіне оқ атқан. Алайда марқұмның туыстары бұл нұсқамен келіспейді. Ulysmedia.kz тілшісі қаза тапқан сарбаздың отбасымен сөйлесіп, оқиғаның мән-жайын анықтады.

Әскерден оралмады

Анасының айтуынша, Қазбек әскери борышын өтеп жүрген кезде туыстары мен таныстарына жиі хабарласып, қарызға ақша сұраған. Қызметін аяқтаған соң бәрін қайтарып беретінін айтыпты.

— Ол сыныптастарынан, бұрын бірге жұмыс істеген адамдардан ақша сұрады. Маған ештеңе айтпады, мені ойлаған ғой. Күн сайын қоңырау шалып: «Ақша берші, ақша берші» дейтін. Ұлым қысым көрген. Өйткені өзі әлі жас еді, — деп еске алады анасы Майра Оспанова.

Әйелдің сөзінше, Қазбек әскерге өз еркімен бармаған. Оның көру қабілеті төмен болып, медициналық диагнозы болған. Екі жыл бұрын оны мерзімді әскери қызметке алып кеткенімен, жолда денсаулығына байланысты қайта үйіне қайтарған. Ал былтыр сәуір айында оны тағы да әскери комиссариатқа шақырған, бұл жолы тікелей жұмыс орнынан. Ол кезде Қазбек күзетші болып істеп жүрген.

Әскердегі бопсалау ма?

Марқұмның туыстары істегі бірқатар сәйкессіздіктерге назар аударып отыр. Сарбаз қызмет атқарған аумақта бейнебақылау камералары болғанымен, түсірілімдерде оқ атылған сәт тіркелмеген.

Сонымен қатар, сот-медициналық сараптама қорытындысында өлімнің себебі «бас-ми жарақаты» деп көрсетілгенімен, құжат ресми мөрмен бекітілмеген.
Оспановтар отбасы Қазбектің қазасына қатысты барлық жайттың жан-жақты әрі әділ тергелуін талап етеді. Олар жас сарбаз әскери бөлімдегі командирлер тарапынан қысымға ұшырауы мүмкін деп есептейді.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

Премьер-министр Олжас Бектенов «Kazakh Tourism» басшысы Талғат Ғазизовқа ескерту жасады.

▪️МӘН-ЖАЙЫ

Бектенов Ғазизов осы қызметке жақында келгеніне қарамастан жақсы нәтиже күтенін айтты.

- Талғат Жанатұлы, сіз осы қызметке жаңадан келіп отырсыз. Бірақ соған қарамастан өзіңізден нақты нәтиже күтеміз. Нәтиже болса, әрі қарай жұмыс істей бересіз. Нәтиже болмаса қоштасамыз. Келістік пе?! – деді Олжас Бектенов.

Талғат Ғазизов премьердің ескертуіне «келістік» деп жауап берді.

Айта кетейік, Талғат Ғазизов Kazakh Tourism» басшысы болып биыл 16 қаңтарда тағайындалған.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

Жекеменшік мектептерді қаржыландыру дауына экс-білім министрі неге араласпай отыр?

Жекеменшік мектептерді жан басына шаққандағы қаржыландыруға қатысты дау күшейіп, президент пен премьер-министр бұл саланы реттеуді тапсырған тұста Ulysmedia.kz тілшісі бұрынғы білім және ғылым министрі, қазіргі Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетовпен сөйлесті.

Төрт жыл бұрын, жекеменшік білім беру секторы қарқынды дами бастаған кезеңде дәл осы ведомствоны Аймағамбетов басқарған еді. Сол уақытта жекеменшік мектептер жаппай мемлекеттік тапсырыс ала бастады, ал жан басына шаққандағы қаржыландыру моделі мемлекеттік мектеп салуға балама әрі тиімді шешім ретінде ұсынылған.

Аймағамбетов сол кезде бұл жүйе алаяқтыққа қолайлы ортаға айналуы мүмкін екенін білді ме екен және неге қазір парламент мінберінен бұл мәселеге пікір білдірмей отыр?

Жекеменшік мектептер: бес жылдан кейін де сол бір мәселе

Мәжіліс дәлізінде біз Асхат Аймағамбетовке қарапайым сұрақ қойдық: ол бүгінде Қаржы министрлігі айтып отырған қауіп-қатерлерді төрт жыл бұрын, министр болған кезінде білді ме? Алдымен, экс-министр бұл тақырыптан «сырғып өтпек» болды.

— Маған материалдарды көрсетіңіздер, нақты не туралы екенін білсем, пікір білдіре аламын. Бірақ мұндай мәселеге негізінен Оқу-ағарту министрлігі мен Қаржы министрлігі түсініктеме беруі керек деп ойлаймын, — деді ол.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

Мирболат Мырзатайұлының жақтастары оны босатуды талап етті

Алматыда сот үкімімен төрт жылға сотталған белсенді, блогер Мирболат Мырзатайұлының жақтастары оны босатуды талап етті.

Бүгін Алматыда Мирболат Мырзатайұлының аапелляциялық соты өтіп жатыр. Белсендінің қорғаушылары оны ақтап, босатуды сұрады. 

Прокурор оған қарсылық білдірді. Сот алқасы кеңесу бөлмесіне кетті. 
Мирболат Мырзатайұлының жақтастары сот ғимараты алдында оны босатуды талап етіп, ұрандатты. Қалалық әкімдік өкілі Әлімбаев жиналғандарға шараның заңсыз екенін айтып ескерту жасады.

КОНТЕКСТ

Мирболат Мырзатайұлы былтыр қыркүйек айында ұсталып, оған қоқыс жинайтын мекеме басшысынан мемлекеттік тілде сөйлеуді талап еткені үшін «ұлтаралық араздықты қоздырды» деген айып тағылған. Алмалы аудандық соты оны төрт жылға түрме жазасына кескен.  Белсенді өзіне тағылған айыппен де, үкіммен де келіспеген. Ол апелляциялық шағым түсіретінін айтқан.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

Апелляциялық сот Мырзатайұлының үкімін өзгертпеді

Апелляциялық сот алқасы белсенді Мирболат Мырзатайұлының үкімін өзгеріссіз қалдырды, деп хабарлайды Ulysmedia.

Сот алқасы бірінші инстанциядағы сот үкімі заңды деп бағалады. Судья Мирболат Мырзатайұлының адвокаттарының өтінішхаттарын қанағаттандырмады. Процеске белсендінің өзі қатыстырылмады.

Сотта белсендінің адвокаттары оны босатуды сұраған. Прокурор оған қарсылық білдірген.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

Енді отандық және шетелдік фильмдер прокатқа шықпас бұрын сараптамадан өтеді

Қазақстанда отандық және шетелдік фильмдер прокатқа шықпас бұрын сараптамадан өтеді. Бұл туралы премьер-министр Олжас Бектеновтің депутаттық сауалға берген жауабында айтылған.

Олжас Бектеновтің сөзінше, президент жеке қаржыға түсірілген фильмдерді кинотеатрға шығармас бұрын алдын ала сүзгіден өткізу туралы тапсырмасына1 сәйкес Үкімет «Кинематография туралы» заңға түзетулер әзірлеген. 

- Түзетулер 2025 жылғы 24 желтоқсанда Парламент Мәжілісінен қолдау тауып, Парламент Сенатының қарауына енгізілді. Түзетулер қабылданғаннан кейін шетелдік және отандық фильмдерді елімізде прокатқа шығармас бұрын оларды арнайы сараптама комиссиясы қарайтын болады, – делінген жауапта. 

Сондай-ақ, Олжас Бектеновтің сөзінше, еліміздің кинотеатрларындағы фильмдер прокатының мониторингі күшейеді. 

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

⚡️Светлана Жақыпова министрліктен кетті

ЖАРЛЫҚ

Мемлекет басшысының Жарлығымен Светлана Қабыкенқызы Жақыпова Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі лауазымынан босатылды.

Жақыпова министрлікті 2023 жылдың қыркүйегінен бастап басқарды, ал 2024 жылдың ақпан айында қайта тағайындалды.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

⚡️Асқарбек Ертаев Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып тағайындалды

Мемлекет басшысының Жарлығымен Асқарбек Маратұлы Ертаев Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып тағайындалды.

📌ЕРТАЕВ

Асқарбек Ертаев Ақтөбе қаласының тумасы. Мұғалжар ауданы әкімдігінде жұмыс істеген, одан кейін 10 жылдан астам уақыт банк секторында еңбек еткен. Кейін Ұлттық экономика министрлігінде басшылық қызметтер атқарды.

Әр жылдары Президент әкімшілігі жанындағы Қауіпсіздік кеңесінде қызмет етті, Премьер-министр кеңсесі мен Үкімет аппаратындағы экономикалық бөлімді басқарды, Көші-қон комитетінің төрағасы болды.

2024 жылдан бері — Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі, ал 2025 жылғы маусымнан бастап — бірінші вице-министр қызметін атқарып келеді.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз

Қазақстанда азық-түлік 20%, дәрі-дәрмек пен киім 15% қымбаттауы мүмкін

Qazaq Expert Club сарапшысы, қаржыгер Венера Жаналинаның айтуынша, биыл азық-түлік 20%, дәрі-дәрмек пен киім 15% қымбаттауы мүмкін.

Қазақстандықтар үшін жағымсыз бұл болжам бірнеше факторға негізделген: теңгенің әлсіреуі, жаңа Салық кодексіне көшу және халық пен бизнес арасындағы тұрақты инфляциялық күтулер.

Еске сала кетейік, 2025 жылы азық-түлік бағасы бір жыл ішінде 13,5%-ға, ақылы қызметтер — 12%-ға, ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар 11,1%-ға қымбаттаған.

— 2026 жылы жекелеген санаттар бойынша бағаның жергілікті деңгейде күрт өсуі мүмкін. Атап айтқанда, азық-түлік бағасы валюта бағамының ауытқуы, логистикалық факторлар және импортқа тәуелділік салдарынан 15–20% аралығында қымбаттауы ықтимал. Қызмет көрсету саласы мен реттелетін тарифтерде, сондай-ақ импортқа сезімтал азық-түлік емес тауарлар бойынша (техника, дәрі-дәрмек, киім-кешек, автокөлік бөлшектері) жекелеген позициялар 10–15% шамасында секірмелі өсім көрсетуі мүмкін. Компаниялар көбіне болашақ шығындардың артуын алдын ала бағаға енгізеді.

Толығырақ Ұлыстан оқи отырыңыздар

📱Ұлысқа жазылыңыз