ЕКІ ДОС ЕНДІ ДОС ЕМЕС ПЕ?
Қырғыз басшысы Садыр Жапаровтың ең сенімді серігі - Қамшыбек Ташиев еді. Сооронбай Жээнбековті биліктен кетірген қырғыз төңкерісінен кейін, дәл осы Ташиевтің көмегі түрмедегі Жапаровқа көп тиген. Ташиевтің арқасында Жапаров түрмеден шығып, Қырғыз Президенті болды. Осыдан соң, Қамшыбектің де қолындағы құзыреті ұлғайып, биліктің бірнеше тармағана бақылау жасай бастаған.
Күні бүгінге дейін Ташиев Қырғызстан Ұлттық Қауіпсіздік комитетінің төрағасы һәм Қырғызстанның вице-премьері еді. Ықпалы тіпті, Жапаровтың өзінен асып түсті. Таластан Нарынға, Ош-Баткеннен Ыстық көлге дейін жұрт Жапаровтан емес, Қамшының қаһарынан қаймығатын.
Бүгін Жапаров сол Ташиевті барлық қызметінен босатыпты. Орнына Жұмғалбек Шабданбеков деген генералды тағайындап үлгеріпті.
Ең қызығы - кеше бір топ азамат Қырғызстанда кезектен тыс президенттік сайлау өткізу туралы ашық ұсыныс жасаған. Содан бері жұрт "Қамшыбек сайлауға түсе ме?" дегенді ызу-қызу талқылап жатқан.
Бүгінгі ауыс-түйіске нақты осы жай себеп болды ма, басқасы ма, белгісіз. Бірақ, шексіз билік соңғы жылдары Қамшы мен Садырдың арасына сызат түсіре бастағаны өтірік емес.
Жапаров-Ташиев тандемі билікке келген тұста, Қырғыздың сақа саясаткері Өмірбек Текебаев: "Доссекретардан құтыла алмайсыз, Жапаров мырза!", - деп мәлімдеме жасаған еді. Бұл 2020 жыл болатын.
Қырғызстанда президент пен ГКНБ-ның басшысы арасында астыртын "күрес" жүріп жатқаны осыған дейін де жазылған.
Былтыр "Intelligence Online" басылымы: "Путин өзінің әріптесі Садыр Жапаровтан гөрі, Қамшыбек Ташиевпен жұмыс жасағанды қолай көреді. Қырғыз ҰҚҚ бастығы қазірдің өзінде (де-факто) Президенттің көлеңкесінде жүріп, бірқатар стратегиялық шешімдерді бақылауда ұстап отыр. Ташиев 2027 жылғы президенттік сайлауды назардан тыс қалдырмай, билік тетіктеріне өз бақылауын күшейтуде", - деп жазған.
Ол кезде Жапаров та, Ташиев те бұл әңгімені терістеп, мәлімдемелер жасаған.
Ал кешегі кезектен тыс сайлау туралы ұсыныстан кейін Қырғыз депутаттары да: "Ташиевтің сайлауға түсу құқы бар", - деп сөйлеп жатты...
Не де болса, Қамшыбекті барлық қызметінен бір күнде алу - бекерден-бекер емес...
Қырғыз басшысы Садыр Жапаровтың ең сенімді серігі - Қамшыбек Ташиев еді. Сооронбай Жээнбековті биліктен кетірген қырғыз төңкерісінен кейін, дәл осы Ташиевтің көмегі түрмедегі Жапаровқа көп тиген. Ташиевтің арқасында Жапаров түрмеден шығып, Қырғыз Президенті болды. Осыдан соң, Қамшыбектің де қолындағы құзыреті ұлғайып, биліктің бірнеше тармағана бақылау жасай бастаған.
Күні бүгінге дейін Ташиев Қырғызстан Ұлттық Қауіпсіздік комитетінің төрағасы һәм Қырғызстанның вице-премьері еді. Ықпалы тіпті, Жапаровтың өзінен асып түсті. Таластан Нарынға, Ош-Баткеннен Ыстық көлге дейін жұрт Жапаровтан емес, Қамшының қаһарынан қаймығатын.
Бүгін Жапаров сол Ташиевті барлық қызметінен босатыпты. Орнына Жұмғалбек Шабданбеков деген генералды тағайындап үлгеріпті.
Ең қызығы - кеше бір топ азамат Қырғызстанда кезектен тыс президенттік сайлау өткізу туралы ашық ұсыныс жасаған. Содан бері жұрт "Қамшыбек сайлауға түсе ме?" дегенді ызу-қызу талқылап жатқан.
Бүгінгі ауыс-түйіске нақты осы жай себеп болды ма, басқасы ма, белгісіз. Бірақ, шексіз билік соңғы жылдары Қамшы мен Садырдың арасына сызат түсіре бастағаны өтірік емес.
Жапаров-Ташиев тандемі билікке келген тұста, Қырғыздың сақа саясаткері Өмірбек Текебаев: "Доссекретардан құтыла алмайсыз, Жапаров мырза!", - деп мәлімдеме жасаған еді. Бұл 2020 жыл болатын.
Қырғызстанда президент пен ГКНБ-ның басшысы арасында астыртын "күрес" жүріп жатқаны осыған дейін де жазылған.
Былтыр "Intelligence Online" басылымы: "Путин өзінің әріптесі Садыр Жапаровтан гөрі, Қамшыбек Ташиевпен жұмыс жасағанды қолай көреді. Қырғыз ҰҚҚ бастығы қазірдің өзінде (де-факто) Президенттің көлеңкесінде жүріп, бірқатар стратегиялық шешімдерді бақылауда ұстап отыр. Ташиев 2027 жылғы президенттік сайлауды назардан тыс қалдырмай, билік тетіктеріне өз бақылауын күшейтуде", - деп жазған.
Ол кезде Жапаров та, Ташиев те бұл әңгімені терістеп, мәлімдемелер жасаған.
Ал кешегі кезектен тыс сайлау туралы ұсыныстан кейін Қырғыз депутаттары да: "Ташиевтің сайлауға түсу құқы бар", - деп сөйлеп жатты...
Не де болса, Қамшыбекті барлық қызметінен бір күнде алу - бекерден-бекер емес...
🤔22❤13👍5💯3🔥1
Президенттің баспасөз хатшысы Асқат Алагөзов:
«Президент Садыр Нұрғожоұлы «...бұл шешімді мемлекетіміздің мүддесі үшін, қоғамдағы, соның ішінде мемлекеттік органдар арасындағы бөлінудің алдын алу мақсатында, керісінше, бірлікті нығайту мақсатында қабылдады» дегенде, Камчыбек Қыдыршаұлының атын атап айтпаған.
Ол Бекболот Талғарбеков, Эмильбек Ұзақбаев және басқа да тұлғаларды айтып отыр, олар Камчыбек Ташиевтің атын пайдаланып, парламент депутаттарынан бастап қоғам қайраткерлері мен зиялы қауымға дейін кең ауқымды адамдарды шақырып, оларды «Генералдың жағына шығыңыз, мынаған қол қойыңыз, мынаған шыдайық, анаған шыдайық» және тағы басқа әрекеттер жасауға итермелеген. Осылайша, олар теріс жағдайдың туындауына, соның ішінде Парламент сияқты мемлекеттік органдарда жауапты лауазымдарды атқаратын адамдардың арасында жағдай жасады.
Менің журналистерге берген түсініктемемнің бұрмаланғанын немесе дұрыс түсінілмегенін ескере отырып, мен нақтылау жасау қажет деп санаймын», - деді.
«Президент Садыр Нұрғожоұлы «...бұл шешімді мемлекетіміздің мүддесі үшін, қоғамдағы, соның ішінде мемлекеттік органдар арасындағы бөлінудің алдын алу мақсатында, керісінше, бірлікті нығайту мақсатында қабылдады» дегенде, Камчыбек Қыдыршаұлының атын атап айтпаған.
Ол Бекболот Талғарбеков, Эмильбек Ұзақбаев және басқа да тұлғаларды айтып отыр, олар Камчыбек Ташиевтің атын пайдаланып, парламент депутаттарынан бастап қоғам қайраткерлері мен зиялы қауымға дейін кең ауқымды адамдарды шақырып, оларды «Генералдың жағына шығыңыз, мынаған қол қойыңыз, мынаған шыдайық, анаған шыдайық» және тағы басқа әрекеттер жасауға итермелеген. Осылайша, олар теріс жағдайдың туындауына, соның ішінде Парламент сияқты мемлекеттік органдарда жауапты лауазымдарды атқаратын адамдардың арасында жағдай жасады.
Менің журналистерге берген түсініктемемнің бұрмаланғанын немесе дұрыс түсінілмегенін ескере отырып, мен нақтылау жасау қажет деп санаймын», - деді.
🤔13❤3
Forwarded from Abai.kz ⚡ (Nurgeldi Usbanov)
‼Белгілі қаламгер, бүгінгі қазақ көркемсөзінің көрнекті өкілдерінің бірі Дәурен Қуаттың жақында жарық көрген «Пермедегі Пигмалион» әңгімесі ұлттық әдебиетіміздің қан тамыры қазіргі заман тынысымен қатар соғып, қоғам өмірінің көпшілікке мәлім сыртқы құбылыстарымен қатар, әркімге көріне бермейтін қалтарыс-бұлтарыстарына дейін қалт жібермей қадағалап отырғанын, қырағы күзетшідей қорғаумен бірге, шығарманы қалың оқырманға ұсыну арқылы кейбір көлеңекелі, қатерлі тұстардан сақтандыруды, өмір талабына қарай өзгеше шешім қабылдауға бағдар беріп келе жатқанын аңғартады.
⬇Толық: https://abai.kz/post/211634
⬇Толық: https://abai.kz/post/211634
abai.kz
«Пермедегі Пигмалионнан» туған пайымдар
👏20
Forwarded from Abai.kz ⚡ (Nurgeldi Usbanov)
‼Орыс суретшісі Федор Решетниковтың «Тағы да екілік алдың ба?» атты атақты картинасы бар. Мектептен келген баланың әбден ұнжырғасы түскен, оған үйде жұмыс жасап отырған анасы үйреншікті ренішпен, пионер галстугін таққан апасы жақтырмай, кішкентай інісі әлі де не боп жатқанын түсінбей, қарайды, тек балаға адал, оның мектепте алған бағаларымен еш шатағы жоқ ит қана қуана қарсы алып жатыр.
⬇Толық: https://abai.kz/post/211651
⬇Толық: https://abai.kz/post/211651
abai.kz
Үлгерімі «үйреншікті» үкімет
👍22😁5
Forwarded from Mezgil.kz
‼Қазіргі әлемдік саясатта ядролық қару факторы қайтадан алдыңғы қатарға шықты. Қауіпсіздік архитектурасы әлсіреп, геосаяси сенім азайған тұста ядролық державалар арасындағы бәсеке күшейіп, ал ядролық қаруы жоқ елдер үшін бұл құралға ие болу стратегиялық арманға айнала бастады.
⬇Толық: https://mezgil.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=1&id=7674
⬇Толық: https://mezgil.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=1&id=7674
mezgil.kz
Ядролық державалар айқасы: Иранға соңғы ескерту һәм Түркияның амбициясы
Қазіргі әлемдік саясатта ядролық қару факторы қайтадан алдыңғы қатарға шықты. Қауіпсіздік архитектурасы әлсіреп, геосаяси сенім азайған тұста ядролық державалар арасындағы бәсеке күшейіп, ал ядролық қаруы жоқ елдер үшін бұл құралға ие болу стратегиялық ар
👍15🤔4👏2
Ресейден қуылған Сабыров Қазақстанда сотталуы мүмкін...
Атышулы әзілкеш Нұрлан Сабыров тағы да дау ортасында. Күні кеше Мәскеуге кіре алмай, елге қайтып келген комик ресейлік баскесерлерге қолдау білдіргені үшін ұзақ жылға сотталуы мүмкін деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Танымал заңгер Бауыржан Оңғаровтың мәлім еткеніндей, Сабыровқа қатысты Қылмыстық кодекстің «жалдамалы жендеттік» туралы 170-бап 1-тармағы бойынша қылмыстық іс қозғалуы мүмкін.
Бұл бап бойынша айыпталушыға 7 жылдан 12 жылға дейінгі аралықта жаза тағайындалады. Заңгердің айтуынша, ресейлік «Уағнер» жеке әскери жасағына қаржылай және материалды қолдау көрсеткен Сабыровтың әрекеті әлгі баптың талабына толық сәйкес келеді әрі қылмысы толық дәлелденген.
Жақында әлемжеліде Сабыровтың Украин жерінде небір зұлымдық жасаған «Уағнер Истра» жасақтарына 10 мотоцикл сыйлаған сәті тарап кеткен еді. Бұдан бөлек комик соғысқа арналған қорға 2 млн рүбл аударған. Тіпті әлгілерге «жеңіспен оралуды» тілеген сәті де анық көрінеді.
Атышулы әзілкеш Нұрлан Сабыров тағы да дау ортасында. Күні кеше Мәскеуге кіре алмай, елге қайтып келген комик ресейлік баскесерлерге қолдау білдіргені үшін ұзақ жылға сотталуы мүмкін деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Танымал заңгер Бауыржан Оңғаровтың мәлім еткеніндей, Сабыровқа қатысты Қылмыстық кодекстің «жалдамалы жендеттік» туралы 170-бап 1-тармағы бойынша қылмыстық іс қозғалуы мүмкін.
Бұл бап бойынша айыпталушыға 7 жылдан 12 жылға дейінгі аралықта жаза тағайындалады. Заңгердің айтуынша, ресейлік «Уағнер» жеке әскери жасағына қаржылай және материалды қолдау көрсеткен Сабыровтың әрекеті әлгі баптың талабына толық сәйкес келеді әрі қылмысы толық дәлелденген.
Жақында әлемжеліде Сабыровтың Украин жерінде небір зұлымдық жасаған «Уағнер Истра» жасақтарына 10 мотоцикл сыйлаған сәті тарап кеткен еді. Бұдан бөлек комик соғысқа арналған қорға 2 млн рүбл аударған. Тіпті әлгілерге «жеңіспен оралуды» тілеген сәті де анық көрінеді.
👍59😁5❤3
Шетелдік блогерлердің үстінен қылмыстық іс қозғалды...
Қазақстандық қыздарды бәдік сөзбен қорлаған шетелдік блогерлерге қатысты ҚР Қылмыстық кодексінің 174-бабы (Ұлтаралық араздықты қоздыру) бойынша қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы ҚР Бас прокурордың орынбасары Ғалымжан Қойгелдиев айтты.
«Оларға (қазақ әйелдері мен қыздарын қорлаған блогерлер) ұсақ бұзақылық жасады деген айып тағылып, 15 тәулікке қамауға алынды. Сонымен бірге, біздің полиция, атап айтқанда Ішкі істер министрлігі 174-бап – ұлтаралық араздықты қоздыру бойынша тергеу жүргізіп жатыр», - деді Қойгелдиев.
Қазақстандық қыздарды бәдік сөзбен қорлаған шетелдік блогерлерге қатысты ҚР Қылмыстық кодексінің 174-бабы (Ұлтаралық араздықты қоздыру) бойынша қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы ҚР Бас прокурордың орынбасары Ғалымжан Қойгелдиев айтты.
«Оларға (қазақ әйелдері мен қыздарын қорлаған блогерлер) ұсақ бұзақылық жасады деген айып тағылып, 15 тәулікке қамауға алынды. Сонымен бірге, біздің полиция, атап айтқанда Ішкі істер министрлігі 174-бап – ұлтаралық араздықты қоздыру бойынша тергеу жүргізіп жатыр», - деді Қойгелдиев.
👍84😁3
Forwarded from Mezgil.kz
‼Мемлекет басшысы 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдум өткiзу туралы Жарлыққа қол қойды. Бұл туралы Аөорданың баспасөз қызметі хабарлады.
⬇Толық: https://mezgil.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=2&id=7678
⬇Толық: https://mezgil.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=2&id=7678
mezgil.kz
Конституциялық реформа: Референдум 15 наурызда өтеді
Конституция: Референдум 15 наурызда өтеді
🤔15👎8
РЕФЕРЕНДУМ
Сөйтіп Қазақстан қоғамы ызу-қызу талқылаған Конституциялық комиссия жұмысын аяқтап, Президентке есеп берді. Жаңа Конституция жобасы ұсынылды.
Конституциялық комиссия төрағасы Эльвира Әзімова бастап, Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин мен Президент көмекшісі Ержан Жиенбаевтар Комиссияның жаңа Конституция жобасы бойынша атқарған жұмысы туралы мәлімет берді.
Күні бүгінге дейін Конституциялық комиссияның 12 отырысы өткен екен. Нәтижесінде жаңа Ата Заңның қорытынды жобасы әзірленген.
Әзімованың айтуынша, былтыр қазан айынан бастап eGov және e-Otinish порталдарына азаматтар мен қоғамдық ұйымдар, саяси партиялар тарапынан мыңдаған ұсыныс жолданған.
Мемлекет басшысы өз кезегінде Конституциялық комиссияның жұмысына оң баға беріп, атқарылған ауқымды жұмыстарды қорытындылады.
Президент: «Жаңа Конституция ережелері мемлекетіміздің институционалдық негізін трансформациялау үдерісі толығымен аяқталып, мүлде жаңа конституциялық үлгіге көшетінін көрсетеді», - деді.
Сөйтіп, Президент Жарлығы бойынша республикалық референдум 2026 жылдың 15 наурызы күні өтетін болып бекітілді. Онда: «Жобасы бұқаралық ақпарат құралдарында 2026 жылғы 12 ақпанда жарияланған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдайсыз ба?» деген сауал қойылады.
Ал Конституцияның жобасы 2026 жылғы 12 ақпанда бұқаралық ақпарат құралдарында ресми түрде жарияланады.
Айта кететін жайт – жаңа Ата Заң жобасы қоғамдағы өзекті құндылықтар мен мемлекеттік саясат қағидаттарын айқындап қана қоймай, Қазақстанның одан әрі прогрессивті дамуына негіз қалайтын болады. Бұл ретте қоғам белсенділігін басты назарға алған әділетті. Өйткені, бұл жолы Конституциялық комиссия жұмысына Қазақстан қоғамы сергек қарап, мыңдаған ұсыныстарын білдірді.
Сөйтіп Қазақстан қоғамы ызу-қызу талқылаған Конституциялық комиссия жұмысын аяқтап, Президентке есеп берді. Жаңа Конституция жобасы ұсынылды.
Конституциялық комиссия төрағасы Эльвира Әзімова бастап, Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин мен Президент көмекшісі Ержан Жиенбаевтар Комиссияның жаңа Конституция жобасы бойынша атқарған жұмысы туралы мәлімет берді.
Күні бүгінге дейін Конституциялық комиссияның 12 отырысы өткен екен. Нәтижесінде жаңа Ата Заңның қорытынды жобасы әзірленген.
Әзімованың айтуынша, былтыр қазан айынан бастап eGov және e-Otinish порталдарына азаматтар мен қоғамдық ұйымдар, саяси партиялар тарапынан мыңдаған ұсыныс жолданған.
Мемлекет басшысы өз кезегінде Конституциялық комиссияның жұмысына оң баға беріп, атқарылған ауқымды жұмыстарды қорытындылады.
Президент: «Жаңа Конституция ережелері мемлекетіміздің институционалдық негізін трансформациялау үдерісі толығымен аяқталып, мүлде жаңа конституциялық үлгіге көшетінін көрсетеді», - деді.
Сөйтіп, Президент Жарлығы бойынша республикалық референдум 2026 жылдың 15 наурызы күні өтетін болып бекітілді. Онда: «Жобасы бұқаралық ақпарат құралдарында 2026 жылғы 12 ақпанда жарияланған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдайсыз ба?» деген сауал қойылады.
Ал Конституцияның жобасы 2026 жылғы 12 ақпанда бұқаралық ақпарат құралдарында ресми түрде жарияланады.
Айта кететін жайт – жаңа Ата Заң жобасы қоғамдағы өзекті құндылықтар мен мемлекеттік саясат қағидаттарын айқындап қана қоймай, Қазақстанның одан әрі прогрессивті дамуына негіз қалайтын болады. Бұл ретте қоғам белсенділігін басты назарға алған әділетті. Өйткені, бұл жолы Конституциялық комиссия жұмысына Қазақстан қоғамы сергек қарап, мыңдаған ұсыныстарын білдірді.
🤮32❤7👍7👏2🤔1
Зеленский бүйдеді:
— Егер Ресей дайын болса, келер сейсенбі немесе сәрсенбі АҚШ-та келіссөз өткізуге дайынбыз, - деді.
Талқыланатын басты тақырып — территория! Әңгіме АҚШ ұсынған Донецкі облысында арнайы экономикалық аймақ құру утралы болып отыр.
— Қазір бірде-бір тарап еркін экономикалық аймақ құру идеясын толық қолдап отырған жоқ. Ресейліктер де, біз де! Бұл мәселеде әрқайсымыздың көзқарасымыз әртүрлі, - деді Зеленский.
Ол: "Егер Украина территориясы туралы айтатын болсақ, онда Украина оны басқаруы керек", - деп қосты. Ол сонымен қатар Трамп әкімшілігі барлық құжаттарға бір уақытта қол қойғысы келетінін айтты.
БАӘ-дегі соңғы келіссөздер атысты тоқтату тетіктері мен АҚШ басшылығындағы ықтимал бақылауға арналған. Алайда тараптар шарттарды басқаша тұжырымдап, түпкілікті келісімге қол жеткізілген жоқ.
Зекленский өз сөзінде кез келген бейбіт келісім Парламентпен немесе жалпыхалықтық референдуммен мақұлдануы тиіс дегенді қадап айтты.
— Егер Ресей дайын болса, келер сейсенбі немесе сәрсенбі АҚШ-та келіссөз өткізуге дайынбыз, - деді.
Талқыланатын басты тақырып — территория! Әңгіме АҚШ ұсынған Донецкі облысында арнайы экономикалық аймақ құру утралы болып отыр.
— Қазір бірде-бір тарап еркін экономикалық аймақ құру идеясын толық қолдап отырған жоқ. Ресейліктер де, біз де! Бұл мәселеде әрқайсымыздың көзқарасымыз әртүрлі, - деді Зеленский.
Ол: "Егер Украина территориясы туралы айтатын болсақ, онда Украина оны басқаруы керек", - деп қосты. Ол сонымен қатар Трамп әкімшілігі барлық құжаттарға бір уақытта қол қойғысы келетінін айтты.
БАӘ-дегі соңғы келіссөздер атысты тоқтату тетіктері мен АҚШ басшылығындағы ықтимал бақылауға арналған. Алайда тараптар шарттарды басқаша тұжырымдап, түпкілікті келісімге қол жеткізілген жоқ.
Зекленский өз сөзінде кез келген бейбіт келісім Парламентпен немесе жалпыхалықтық референдуммен мақұлдануы тиіс дегенді қадап айтты.
👍57❤5👎3
Usbanov ARNASY
💥Жоғарғы Кеңесінің спикері Нұрланбек Тұрғынбекұлы Түркияға жұмыс сапарынан оралғаннан кейін қызметінен босатылуы мүмкін. Әзірге ресми ақпарат жоқ.
💥Қырғызстан Жоғарғы Кеңесінің спикері Нұрланбек Тұрғынбекұлы отставкаға кетті!
Жапаров тазартуды қызу жасап жатыр…
Жапаров тазартуды қызу жасап жатыр…
🤔36❤2
Forwarded from Mezgil.kz
‼2026 жылғы 11 ақпанда Қазақстан Республикасының Президенті еліміздің жаңа Конституциясын қабылдау мәселесі бойынша 2026 жылғы 15 наурызға республикалық референдум тағайындау туралы Жарлыққа қол қойды.
⬇Толық: https://mezgil.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=1&id=7681
⬇Толық: https://mezgil.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=1&id=7681
mezgil.kz
Талқылау: Жаңартылған Конституцияның жобасы
2026 жылғы 11 ақпанда Қазақстан Республикасының Президенті еліміздің жаңа Конституциясын қабылдау мәселесі бойынша 2026 жылғы 15 наурызға республикалық референдум тағайындау туралы Жарлыққа қол қойды.<br />
<br />
<br />
🤔12🤮8👍7
ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯ ТУРАЛЫ...
Сонымен, бүгін Конституциялық комиссия Жаңа Конституцияның қорытынды жобасын жариялады. Құжат 11 бөлім, 96 баптан тұрады.
Американың президенті Томас Жефорсынның бір тамаша сөзі бар: «Әр заманда сол заманның адамдары өздеріне керек заңды өздері жасау керек! Сондықтан Конституция өзгеріп тұру керек», - дейді. Сол сөзге сүйенсек, бүгінгі жаһандық реалзимді басшылыққа алып, Қазақстан да Конституциясын жаңартуы – табиғи қажеттілік деуге негіз бар.
Қазақ – қазақ болғалы қабылданып жатқан алғашқы Ата Заң емес, бұл. Әрісін айтсақ, Шыңғыс ханның «Ұлы жасақ» заңынан бастап, «Қасым ханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», әз-Тәукенің «Жеті Жарғысы», «Абылайдың қара жолы» атанып кеткен дала заңдарының жинағы болды. Патшалық Ресей кезінде «Сібір қазақтары туралы жарғы», «Орынбор қазақтары жөніндегі жарғы» деген құжаттар қазақ жерін басқару тәртібі жазылған заңдар жинағы болды. Кейін КСРО кезінде де 1926, 1937 және 1978 жылдардағы Конституциялар болды. 1990 жылғы 25 қазанда қабылданған Қазақ КСР-нің Мемлекеттік егемендігі туралы Декларация – Қазақстанның қазіргі тәуелсіз мемлекеттілігінің бастауы және саяси-құқықтық дамуының бетбұрысты кезеңі. Бұл тарихи құжат еліміздің егемендігін заң жүзінде бекітіп, демократиялық қоғам құрудың құқықтық негізін қалады. Осыдан соң 2 мәрте Конституция қабылданды. Бірі – 1993 жылғы Ата Заң. Екіншісі – 1995 жылғы Ата Заң.
Бұл аталған Конституциялардың барлығы дерлік – Қазақ халқының «мемлекет» болып қалыптасуы жолындағы маңызды баспалдақтар болды.
Конституциялық комиссия референдумға ұсынып отырған Жаңа Конституцияның қорытынды жобасында да бүгінгі күннің өзекті мәселелері қамтылған. Соның бірі – Мемлекетті сақтау:
4-бапта: «Қазақстан халқы – мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы және Егемендік иесі», - деп жазылса, 8-баптың 3 тармағында: «Жер жəне оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі», - деп жазылған. 23-бапта: «Қазақстан Республикасының конституциялық құрылыс негіздерін күштеп өзгертуді, аумағының тұтастығына, Егемендігі мен Тәуелсіздігіне қол сұғуды, қоғамдық тәртіпті бұзуды, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіруді, соғысты, қарулы қақтығысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, этностық, діни басымдықты немесе алауыздықты, қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға, сондай-ақ осындай әрекеттерге шақыруға жол берілмейді», - деп жазылған. Ал 39-бапта: «Қазақстан Республикасын қорғау – оның әр азаматының қасиеттi парызы мен мiндетi», - деп жазылса, 40-бапта: «Қазақстан Республикасының азаматтары тарихи және мәдени мұраның сақталуына қамқор болуға, тарих пен мәдениет ескерткiштерiне ұқыпты қарауға мiндеттi», - деп жазылған.
Конституция – Мемлекеттің ең басты құжаты. Ол – мемлекеттік тетіктерді институционализациялау ғана емес, сонымен бірге қоғамның саяси шоғырлануының факторы! Ол – Тәуелсіз Қазақстанның нормативтік және символдық іргетасы! Ол – мемлекеттің құқықтық, саяси тұрақтылығы мен стратегиялық бағытының кепілі!
Нұргелді Әбдіғаниұлы
Сонымен, бүгін Конституциялық комиссия Жаңа Конституцияның қорытынды жобасын жариялады. Құжат 11 бөлім, 96 баптан тұрады.
Американың президенті Томас Жефорсынның бір тамаша сөзі бар: «Әр заманда сол заманның адамдары өздеріне керек заңды өздері жасау керек! Сондықтан Конституция өзгеріп тұру керек», - дейді. Сол сөзге сүйенсек, бүгінгі жаһандық реалзимді басшылыққа алып, Қазақстан да Конституциясын жаңартуы – табиғи қажеттілік деуге негіз бар.
Қазақ – қазақ болғалы қабылданып жатқан алғашқы Ата Заң емес, бұл. Әрісін айтсақ, Шыңғыс ханның «Ұлы жасақ» заңынан бастап, «Қасым ханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», әз-Тәукенің «Жеті Жарғысы», «Абылайдың қара жолы» атанып кеткен дала заңдарының жинағы болды. Патшалық Ресей кезінде «Сібір қазақтары туралы жарғы», «Орынбор қазақтары жөніндегі жарғы» деген құжаттар қазақ жерін басқару тәртібі жазылған заңдар жинағы болды. Кейін КСРО кезінде де 1926, 1937 және 1978 жылдардағы Конституциялар болды. 1990 жылғы 25 қазанда қабылданған Қазақ КСР-нің Мемлекеттік егемендігі туралы Декларация – Қазақстанның қазіргі тәуелсіз мемлекеттілігінің бастауы және саяси-құқықтық дамуының бетбұрысты кезеңі. Бұл тарихи құжат еліміздің егемендігін заң жүзінде бекітіп, демократиялық қоғам құрудың құқықтық негізін қалады. Осыдан соң 2 мәрте Конституция қабылданды. Бірі – 1993 жылғы Ата Заң. Екіншісі – 1995 жылғы Ата Заң.
Бұл аталған Конституциялардың барлығы дерлік – Қазақ халқының «мемлекет» болып қалыптасуы жолындағы маңызды баспалдақтар болды.
Конституциялық комиссия референдумға ұсынып отырған Жаңа Конституцияның қорытынды жобасында да бүгінгі күннің өзекті мәселелері қамтылған. Соның бірі – Мемлекетті сақтау:
4-бапта: «Қазақстан халқы – мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы және Егемендік иесі», - деп жазылса, 8-баптың 3 тармағында: «Жер жəне оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі», - деп жазылған. 23-бапта: «Қазақстан Республикасының конституциялық құрылыс негіздерін күштеп өзгертуді, аумағының тұтастығына, Егемендігі мен Тәуелсіздігіне қол сұғуды, қоғамдық тәртіпті бұзуды, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіруді, соғысты, қарулы қақтығысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, этностық, діни басымдықты немесе алауыздықты, қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға, сондай-ақ осындай әрекеттерге шақыруға жол берілмейді», - деп жазылған. Ал 39-бапта: «Қазақстан Республикасын қорғау – оның әр азаматының қасиеттi парызы мен мiндетi», - деп жазылса, 40-бапта: «Қазақстан Республикасының азаматтары тарихи және мәдени мұраның сақталуына қамқор болуға, тарих пен мәдениет ескерткiштерiне ұқыпты қарауға мiндеттi», - деп жазылған.
Конституция – Мемлекеттің ең басты құжаты. Ол – мемлекеттік тетіктерді институционализациялау ғана емес, сонымен бірге қоғамның саяси шоғырлануының факторы! Ол – Тәуелсіз Қазақстанның нормативтік және символдық іргетасы! Ол – мемлекеттің құқықтық, саяси тұрақтылығы мен стратегиялық бағытының кепілі!
Нұргелді Әбдіғаниұлы
🤔14👍9😁5👎2❤1
Қош бол, қос палаталы Парламент!
Жаңа Конституция жобасы бойынша – Парламенттің (Сенат пмен Мәжіліс) өкілеттігі 1 шілдеде аяқталуы тиіс.
Ол үшін әуелі Жаңа Конституция референдумда қолдау табуы тиіс. Ал Мемлекет басшысы кеше жалпыхалықтық референдумды 2026 жылдың 15 наурызы күнге белгілеп, Жарлық шығарған болатын.
Жаңа Конституцияның «Қорытынды және өтпелі ережелер» деп аталатын XI бөлімінің 95 бабында қазіргі Парламенттің өкілеттігін тоқтату туралы жазылған.
Онда Конституция күшіне енген күннен бастап 1 ай ішінде Қазақстан Республикасының Президенті Құрылтай сайлауын жариялауға тиіс екені және ол 2 ай ішінде өткізілетіні жазылған.
Жаңа Конституция жобасы бойынша – Парламенттің (Сенат пмен Мәжіліс) өкілеттігі 1 шілдеде аяқталуы тиіс.
Ол үшін әуелі Жаңа Конституция референдумда қолдау табуы тиіс. Ал Мемлекет басшысы кеше жалпыхалықтық референдумды 2026 жылдың 15 наурызы күнге белгілеп, Жарлық шығарған болатын.
Жаңа Конституцияның «Қорытынды және өтпелі ережелер» деп аталатын XI бөлімінің 95 бабында қазіргі Парламенттің өкілеттігін тоқтату туралы жазылған.
Онда Конституция күшіне енген күннен бастап 1 ай ішінде Қазақстан Республикасының Президенті Құрылтай сайлауын жариялауға тиіс екені және ол 2 ай ішінде өткізілетіні жазылған.
👎18👍8🤣8👀4❤1
Forwarded from Abai.kz ⚡ (Nurgeldi Usbanov)
‼«Асыңды ішіп, текеметіңді тіліп» дегеннің не екендігін осы жолы ұққандай болдық. Неге 9 бапты ту еткен, сол туралы ел арасында беделге ие болған кейбіреулер басын құмға тыққан түйеқұстай болды десек өтірік емес.
⬇Толық: https://abai.kz/post/211698
⬇Толық: https://abai.kz/post/211698
abai.kz
Тіл мәселесі: Бір тойда екі қалыңдық жоқ...
👍35💯11❤1